Postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 lipca 2026 r., V Ca 2192/24

postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 lipca 2026 r., V Ca 2192/24

Tekst

1 Sygnatura akt V Ca 2192/24

POSTANOWIENIE

2 Warszawa, dnia 2 kwietnia 2026 r.

3 Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:

4 Przewodniczący:sędzia Joanna Dębkowska - Matwijów

5 Protokolant:Kamil Reluga

6 po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. w Warszawie

7 na rozprawie

8 sprawy z wniosku R. S., P. J., E. Ł., Z. S., P. S., M. S., M. Ł., T. S., P. M., R. J., K. K., J. S., B. S., D. S., P. B., L. K., W. S.

9 przy udziale (...) w W.

10 o ustanowienie służebności przesyłu

11 na skutek apelacji uczestnika

12 od postanowienia Sądu Rejonowego w Pruszkowie

13 z dnia 23 kwietnia 2024 r. sygn. akt I Ns 484/19

14 postanawia:

15 I. oddalić apelację w całości;

16 II. zasądzić od uczestnika (...) w W. na rzecz wnioskodawców L. K., K. K., E. Ł., M. Ł. i M. S. łącznie kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach do dnia zapłaty.

17 sędzia Joanna Dębkowska – Matwijów

18 Sygn. akt V Ca 2192/24

Uzasadnienie

19 Wnioskiem z dnia 21 lipca 2015 r. A. Ś., P. J., R. J., P. B., M. Ł., E. Ł., K. K., L. K., T. S., Z. S., L. S., J. S., W. S., M. K., C. G., wystąpili o ustanowienie na rzecz (...) na poszczególnych nieruchomościach wskazanych we wniosku, odpłatnej służebności na czas nieokreślony polegającej na prawie prowadzenia przez te nieruchomości odcinka sieci gazowej w postaci rurociągu gazowego (...) i dokonywanie nim przesyłu gazu ziemnego, dostępie spółki do urządzeń przesyłowych w celu inspekcji ich stanu, usunięcia wszelkich usterek, awarii, a także konserwacji i remontów, w tym wymiany zniszczonych i zużytych elementów urządzeń, jak również ich odbudowy, prawie przejazdu i przejścia przez nieruchomości wraz z niezbędnym sprzętem, ograniczeniu uprawnień wnioskodawczyni na nieruchomości w strefie kontrolowanej o szerokości 70 m poprzez zakazanie prowadzenia w tym obszarze prac ziemnych, wznoszenia budynków i budowli, utrzymywania stałych magazynów i składów, jak i też dokonywania nasadzeń. Wnioskodawcy wnieśli o zasądzenie jednorazowych wynagrodzeń w wysokości ustalonej w opinii biegłego - płatnego w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia. Ponadto, wnieśli o wydanie orzeczenia o kosztach na podstawie art. 520 § 2 i 3 k.p.c.

20 W odpowiedzi na wniosek, (...) S.A. podniósł zarzut nabycia przez uczestnika w drodze zasiedzenia nieodpłatnej służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu na nieruchomości wnioskodawców, a w przypadku nieuwzględnienia zarzutu zasiedzenia, wniósł o oddalenie wniosku i zasądzenie od wnioskodawców na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zakwestionował wniosek zarówno co do zasady jak i co do wysokości.

21 Uczestnik podniósł zarzut nabycia przez zasiedzenie z dniem 5 sierpnia 2012 r. nieodpłatnej służebności przesyłu na nieruchomościach opisanych we wniosku. Gazociąg (...) relacji (...) został wybudowany w latach 1992 -1993 na podstawie decyzji Nr (...) o ustaleniu lokalizacji inwestycji budowlanej z dnia 3 czerwca 1992 r., znak (...) oraz decyzji nr (...) wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. w dniu 5 sierpnia 1992 zezwalającej na budowę gazociągu, a w przypadku wnioskodawców M. K. oraz C. G. na podstawie decyzji wydanej na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Inwestorem był Mazowiecki (...) wchodzący w skład przedsiębiorstwa państwowego (...) w W.. Przez ponad 20 lat korzystanie przez przedsiębiorstwo eksploatujące gazociąg (...) relacji (...) z nieruchomości należących obecnie do wnioskodawców było niezakłócone. Początek biegu terminu zasiedzenia wskazano na dzień 5 sierpnia 1992 r., w którym po uzyskaniu decyzji zezwalającej na budowę gazociągu, rozpoczęła się budowa gazociągu na przedmiotowych nieruchomościach. Budowa gazociągu nastąpiła na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych, nie podważonych w toku instancji oraz za zgodą ówczesnych właścicieli, po wypłaceniu odszkodowań. Fakt ten, w ocenie uczestnika, pozwalał na przyjęcie dobrej wiary posiadacza służebności.

22 W przypadku nieuwzględnienia zarzutu zasiedzenia uczestnik wniósł o oddalenie wniosku w całości, gdyż od momentu wybudowania gazociągu w latach 1992- 1993 był on cały czas eksploatowany, co wiązało się z korzystaniem z nieruchomości obciążonych w zakresie posadowionego na nich gazociągu. Przez cały ten okres właścicielem urządzeń przesyłowych, a w konsekwencji posiadaczem służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu było przedsiębiorstwo państwowe (...) z/s w W., następnie (...) S.A., a obecnie uczestnik – (...) S.A.. Dodano, iż polski system prawny przewiduje poza cywilnym także administracyjnoprawny sposób uregulowania stanu prawnego urządzeń przesyłowych posadowionych na lub pod powierzchnią gruntu. Ten drugi sposób uregulowania posiadania gruntu przez przedsiębiorstwo przesyłowe obecnie reguluje art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w okresie budowania gazociągu – ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (poprzednio art. 70 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości) wywołała obowiązek znoszenia, zbliżony do obowiązku wynikającego ze służebności przesyłu. Podkreślono, iż występujący w sprawie wnioskodawcy lub ich poprzednicy prawni (od 1 do 9) wyrazili zgodę na posadowienie gazociągu na terenie swoich nieruchomości w zamian za odszkodowanie wypłacone przez przedsiębiorstwo przesyłowe. Okoliczność ta, spowodowała legalność budowy gazociągu i uprawnienie do korzystania z nieruchomości w zakresie odpowiadającym obecnie instytucji służebności przesyłu. Zgodnie z art. 73 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości zezwolenia organu administracji na wybudowanie gazociągu na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy mogły być udzielane tylko w przypadku braku zgody właściciela gruntu. Zgoda właściciela zastępowała decyzję administracyjną. Natomiast M. K. i C. G., w dacie budowy gazociągu, nie wyrazili zgody na jego posadowienie na terenie swojej nieruchomości i Kierownik Urzędu Rejonowego w Pruszkowie wydał w dniu 25 sierpnia 1994 r. decyzję nr (...) na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, z którego wynika, że wyrażenie zgody przez właściciela nieruchomości na posadowienie urządzeń przesyłowych powoduje, że pomiędzy przedsiębiorstwem a właścicielem nieruchomości powstaje stosunek obligacyjny, który charakteryzuje się trwałością i ciągłością. Jest to umowa nienazwana, jak również nierozwiązywalna do czasu, gdy urządzenie istnieje i jest konieczne jego utrzymywanie oraz eksploatowanie. Skuteczność takiej umowy wywodzić należy z art. 140 kc i jest zbliżona do stosunku użyczenia. (wyrok SN z dnia m 13.01.2007 r., I CSK 223/06, wyrok SN z dnia 28.06.2005 r., I CK 14/05) W ocenie uczestnika posiada on zatem tytuł prawny do korzystania z nieruchomości wnioskodawców i tym samym wniosek jest bezzasadny.

23 Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2024 r. Sąd Rejonowy w Pruszkowie w sprawie o sygn. akt I Ns 484/19 co do zasady uwzględnił wniosek i (1.) ustanowił na rzecz (...) z/s w W. służebność przesyłu gazociągu (...) relacji (...) na poszczególnych nieruchomościach opisanych szczegółowo w sentencji postanowienia w miejscowości M. i O. dla której Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste (w postanowieniu wskazano wszystkie numery tych ksiąg) polegającą na prawie wstępu, używania i korzystania z pasa gruntu o szerokości 6 (sześciu) metrów, po 3 (trzy) metry od osi gazociągu, w granicach przedstawionych na mapie sporządzonej przez uprawnionego geodetę A. B., przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę (...), która to służebność polega ponadto na prawie dostępu służb eksploatacyjnych przedsiębiorstwa przesyłowego do obciążonej nieruchomości w celu wykonania oględzin, przeglądów i kontroli w granicach określonych na w/w mapie.

24 W kolejnych punktach zasądził od (...) z/s w W. na rzecz każdego z wnioskodawców odpowiednie kwoty tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności opisanych w zaskarżonym postanowieniu, których wysokość wskazał w sentencji postanowienia oraz szczegółowo uzasadnił i opisał w uzasadnieniu orzeczenia.

25 W postanowieniu Sąd Rejonowy rozstrzygnął też o kosztach postępowania.

26 W ocenie Sądu Rejonowego wnioski o ustanowienie służebności przesyłu na poszczególnych nieruchomościach okazały się uzasadnione, gdyż podniesiony przez uczestnika zarzut nabycia przez zasiedzenie służebności przesyłu był niezasadny. Sąd Rejonowy podkreślił, że zgoda właściciela nieruchomości na posadowienie urządzeń przesyłowych, jeżeli została udzielona bez zachowania formy aktu notarialnego, nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki pozwalającej uznać przedsiębiorcę przesyłowego za posiadacza w dobrej wierze. Zgody poszczególnych właścicieli nieruchomości na posadowienie gazociągu, nie były udzielone w formie aktu notarialnego. Dodatkowo, większość ze zgód była udzielona tylko przez jednego z małżonków, w sytuacji gdy nieruchomość była objęta wspólnością majątkową, a niektóre były podpisane przez osoby, które już nie dysponowały tytułem do danej nieruchomości w dacie złożenia oświadczenia. Sąd Rejonowy przyjmował dla każdej z nieruchomości inną datę, od której liczył termin zasiedzenia, mając na uwadze faktyczne rozpoczęcie prac na danej działce, na przestrzeni kilku miesięcy, od wiosny do jesieni 1994 r. Wniosek w niniejszej sprawie o ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu złożono do Sądu w dniu 21 lipca 2015 r., a więc zdaniem Sądu Rejonowego przy uwzględnieniu złej wiary i 30- letniego terminu posiadania do zasiedzenia nie doszło.

27 Z powyższym rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego nie zgodził się uczestnik postępowania (...) S.A. z/s w W., który wywodząc apelację zaskarżył je w całości. Wskazanemu orzeczeniu apelujący zarzucił naruszenie szeregu przepisów, w tym w szczególności:

28 1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, to jest: art. 6 i 7 k.c. w zw. z art. 234 k.p.c., w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez brak uznania po stronie posiadacza służebności - poprzednika prawnego Uczestnika dobrej wiary, gdy domniemanie prawne dobrej wiary wiąże Sąd do momentu jego obalenia, a obowiązek jego obalenia ciąży na tym, kto przeczy okolicznościom wynikającym z domniemania, a więc Sąd sam z siebie nie może nie przyjąć innej, aniżeli dobra wiary posiadacza, do momentu jej obalenia, a uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bo przy przyjęciu dobrej wiary i rozpoczęciu biegu terminu zasiedzenia najpóźniej w dniu 29 listopada 1993 r. tj. w dacie rozpoczęcia budowy gazociągu, nabycie w ten sposób prawa nastąpiłoby 30 listopada 2013 r., tj. przed wystąpieniem przez Wnioskodawców z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu w dniu 21 lipca 2015 r.

29 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

30 1) art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 305⁴ k.c. przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie, że upłynął okres wymagany do zasiedzenia służebności przesyłu,

31 2) art. 172 § 1 i 2 k.c. oraz art. 292 w zw. z art. 352 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 7 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 172 § 2 k.c. i jednocześnie niezastosowanie art. 172 § 1 i art. 7 k.c. do ustalonego stanu faktycznego sprawy, co skutkowało przyjęciem złej wiary posiadacza służebności,

32 3) art. 6 k.c. w zw. z art. 292 k.c. w zw. z art. 176 k.c. w zw. z art. 245 k.c. poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie zarzutu zasiedzenia,

33 4) art. 5 k.c. przez zasądzenie wynagrodzenia na rzecz Wnioskodawców za ustanowienie służebności przesyłu w sytuacji, gdy właściciele nieruchomości lub ich poprzednicy prawni otrzymali odszkodowanie i wyrazili zgodę na prowadzenie prac gazociągowych, zrzekając się jednocześnie wszelkich roszczeń wobec inwestora i wykonawcy gazociągu.

34 Wobec powyższych zarzutów apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości przez oddalenie wniosku o ustanowienie służebności przesyłu na rzecz (...) S.A. z siedzibą w W., wniesionego przez Wnioskodawców, oraz zasądzenie od Wnioskodawców na rzecz Uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego za obie instancje według norm przepisanych.

35 Odnosząc się do powyższych zarzutów pełnomocnik wnioskodawców działając w imieniu części z nich wniósł o oddalenie apelacji uczestnika w całości jako bezzasadnej oraz o zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawców zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik wnioskodawców dodatkowo powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt P 10/16, który został wydany już po złożeniu odpowiedzi na apelację.

36 Wnioskodawcy występujący samodzielnie nie zajęli stanowiska w postępowaniu odwoławczym.

37 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

38 Apelacja uczestnika podlegała oddaleniu w całości.

39 Sąd Odwoławczy, po wszechstronnym rozważeniu zarzutów apelacji oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu, a podniesione w środku odwoławczym zarzuty nie mogą prowadzić do jego zmiany ani uchylenia.

40 Sąd Okręgowy podziela i na podstawie art. 382 k.p.c. przyjmuje za własny, ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny i jego ocenę prawną. Analiza akt sprawy w ocenie Sądu Okręgowego prowadzi bowiem do wniosku, że dokonana ocena zebranego w sposób prawidłowy materiału dowodowego nie była sprzeczna z zasadami logiki, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a poczynione ustalenia faktyczne znajdowały logiczne uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym. Biorąc to pod uwagę, Sąd Okręgowy nie widzi konieczności szczegółowego ich powielania.

41 Należy podnieść, że zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c., obowiązek sądu II instancji określający granice rozpoznania apelacji, nie oznacza konieczności osobnego omówienia w uzasadnieniu orzeczenia każdego argumentu podniesionego w apelacji, wystarczające jest bowiem odniesienie się do sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że zostały one przez sąd II instancji w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia (vide: m.in. uchwała 7 sędziów SN z dnia 23 marca 1999 r., III CZP 59/98, wyroki SN: z dnia 13 września 2017 r., I PK 264/16; z dnia 30 września 2016 r., I CSK 623/15; z dnia 15 września 2016 r., I CSK 659/15).

42 W pierwszej kolejności Sąd odwoławczy wskazuje że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 6 i 7 k.c. w zw. z art. 234 k.p.c. oraz art. 13 § 2 k.p.c., albowiem Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, respektując reguły rozkładu ciężaru dowodu oraz charakter domniemania dobrej wiary, które – jak jednolicie przyjmuje się w judykaturze – ma charakter wzruszalny i może zostać obalone na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, niezależnie od tego, która ze stron inicjowała przeprowadzenie konkretnych dowodów (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt V CSK 87/13, Legalis nr 810300; uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2014 r. II CSK 472/13, Legalis nr 1003004).

43 Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odnosił się szczegółowo do poszczególnych nieruchomości, przyjmując dla każdej z nich inną datę, od której najwcześniej mógł być zdaniem Sądu I instancji liczony początek terminu posiadania służebności gruntowej (np. strona 24 uzasadnienia przyjęto datę 11 maja 1994 r. dla nieruchomości stanowiącej działkę numer (...) – datę złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody na budowę gazociągu). Sąd Rejonowy ustalił, że przez nieruchomości wskazane we wniosku przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia (...) relacji (...), który powstał najpóźniej w styczniu 1996 roku. Z protokołu z dnia 24 stycznia 1996 r. wynika, że w dacie tej dokonano odbioru technicznego gazociągu, zaś jego uruchomienie zaplanowano do dnia 23 lutego 1996 roku.

44 Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd I Instancji prawidłowo określił początek terminu posiadania służebności gruntowej, indywidualnie dla każdej z nieruchomości objętych wnioskiem. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem uczestnika i zarzutem apelacji, że początek posiadania służebności gruntowej miał miejsce najpóźniej w dniu 29 listopada 1993 r., tj. w momencie rozpoczęcia prac. Z materiału dowodowego, szczegółowo omówionego co do każdej nieruchomości przez Sąd Rejonowy wynika, że prace rozpoczęły w okresie wiosna - jesień 1994 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że objęcie w posiadanie służebności gruntowej, odpowiadającej obecnie służebności przesyłu, następuje najczęściej w chwili wejścia na cudzy grunt w celu budowy trwałego i widocznego urządzenia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 24 maja 2013 r., V CSK 287/12, Legalis nr 738133; z 18 sierpnia 2017 r., IV CSK 609/16, z 8 października 2020 r., II CSK 782/18).

45 Apelujący nie odnosił się do poszczególnych wnioskodawców, ani poszczególnych nieruchomości, tylko przedstawił w apelacji argumenty wspólne, dotyczące wszystkich nieruchomości objętych wnioskiem, wobec tego Sąd Okręgowy w analogiczny sposób odniósł się do zarzutów apelacji, omawiając je łącznie, bez rozróżnienia na poszczególnych wnioskodawców, czy też nieruchomości. W ocenie uczestnika, wbrew temu co przyjął Sąd I instancji, należało przyjąć posiadanie służebności w dobrej wierze i wobec tego dwudziestoletni termin zasiedzenia służebności upłynąłby w dniu 30 listopada 2013 r. tj. przed wystąpieniem przez Wnioskodawców z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu w dniu 21 lipca 2015 roku. Zarzut apelacji dotyczący przyjęcia dobrej wiary nie zasługiwał na uwzględnienie.

46 Wbrew stanowisku apelującego, nie sposób przyjąć, że Sąd był związany domniemaniem dobrej wiary w sposób bezwzględny i nie mógł ustalić złej wiary posiadacza służebności. Sam brak wykazania przez Uczestnika podstawy prawnej do ingerencji w cudze prawo własności, przy jednoczesnym profesjonalnym charakterze jego działalności, dodatkowo stanowi okoliczność podważającą dobrą wiarę. Domniemanie z art. 7 k.c. nie ma charakteru absolutnego i może zostać obalone zarówno dowodami bezpośrednimi, jak i wynikającymi z logicznej oceny całokształtu materiału dowodowego, w tym także dowodów przedstawionych przez samą stronę powołującą się na to domniemanie.

47 Mając na uwadze powyższe, że Sąd Rejonowy był uprawniony do obalenia domniemania dobrej wiary, należało się odnieść do tego, czy uczestnik był posiadaczem w dobrej, czy w złej wierze. W tym to zakresie Sąd Okręgowy w całości podzielił zapatrywanie Sądu I instancji, co do istnienia po stronie uczestnika złej wiary. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa, dobra wiara posiadacza służebności wymaga usprawiedliwionego przekonania o przysługującym mu prawie do korzystania z cudzej nieruchomości w określonym zakresie, przy czym przekonanie to musi znajdować oparcie w istniejącym tytule prawnym. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy uczestnik nie wykazał, aby jego poprzednik prawny dysponował jakimkolwiek skutecznym wobec właściciela nieruchomości tytułem prawnym – czy to w postaci umowy zawartej w formie aktu notarialnego, orzeczenia sądowego, czy decyzji wywłaszczeniowej.

48 W szczególności nie można uznać za taki tytuł ewentualnej zgody właściciela danej nieruchomości wyrażonej bez zachowania formy aktu notarialnego na prowadzenie robót w obszarze objętym wnioskiem. Jak wynika jednoznacznie z art. 245 k.c., ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego wymaga zachowania tej formy, a jej brak wyłącza możliwość przyjęcia, że posiadacz działał w usprawiedliwionym przekonaniu o legalności swojego władztwa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje się, że wejście w posiadanie służebności na podstawie czynności dokonanej bez wymaganej formy prawnej oznacza działanie w złej wierze. Dotyczy to również sytuacji, w której właściciel nieruchomości wyraził zgodę na budowę urządzeń przesyłowych, lecz zgoda ta nie przybrała formy aktu notarialnego. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV CSK 544/17 ( Legalis nr 1781310) ograniczone prawo rzeczowe może powstać na podstawie oświadczenia właściciela wyłącznie przy zachowaniu formy aktu notarialnego, co oznacza, że wejście w posiadanie służebności bez zachowania tej formy co do zasady wyklucza dobrą wiarę. Pogląd ten jest konsekwentnie prezentowany w orzecznictwie, a na jego występowanie słusznie wskazał także pełnomocnik wnioskodawców przywołując chociażby uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2019 r., III CZP 110/18, gdzie wskazano, że wybudowanie urządzeń przesyłowych za zgodą właściciela wyrażoną bez zachowania formy aktu notarialnego świadczy o złej wierze posiadacza.

49 Kontynuując temat zgody, to należy dodać, że co do niektórych nieruchomości oświadczenie o wyrażeniu zgody na rozpoczęcie prac i budowę gazociągu było podpisane przez jednego z małżonków, w sytuacji gdy nieruchomość wchodziła w skład wspólności małżeńskiej, a zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV CSK 544/17 ( Legalis nr 1781310) „Zgoda na posadowienie urządzeń energetycznych na nieruchomości objętej wspólnością jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu”. Dodatkowo, podpisy pod zgodami były nieczytelne tzw. parafki i znacząco różniły się od siebie w sytuacji, gdy z treści dokumentu wynikało, że złożyła je ta sama osoba (k.278 i k.279 – oświadczenie i umowa dot. Państwa O.).

50 Nie sposób również podzielić argumentacji apelującego, jakoby decyzje administracyjne wydane w toku procesu inwestycyjnego mogły stanowić samoistną podstawę i potwierdzać istnienie dobrej wiary. Decyzje te bowiem legalizowały jedynie sam proces budowlany i w żaden sposób nie kreowały tytułu prawnego do korzystania z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności.

51 W tym kontekście zasadnie wskazuje się również, że podmiot profesjonalny, jakim jest przedsiębiorstwo przesyłowe, powinien wykazywać podwyższony standard staranności w zakresie regulowania stanu prawnego nieruchomości wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej. Niedbalstwo w tym zakresie wyłącza możliwość powoływania się na dobrą wiarę, albowiem nie można uznać za usprawiedliwione przekonanie o istnieniu prawa, którego powstanie uzależnione jest od zachowania ściśle określonej formy czynności prawnej. Dodatkowo należało podkreślić, że nawet gdyby przyjąć – czysto hipotetycznie – iż poprzednik prawny uczestnika uzyskał skutecznie zgodę właściciela nieruchomości na posadowienie urządzeń przesyłowych, to zgoda ta mogła co najwyżej kreować stosunek obligacyjny, zbliżony do użyczenia. W takiej sytuacji korzystanie z nieruchomości odbywa się na podstawie istniejącego tytułu prawnego, co wyklucza możliwość nabycia służebności przez zasiedzenie, albowiem zasiedzenie może prowadzić do nabycia prawa jedynie w przypadku posiadania bez tytułu prawnego. Posiadanie wykonywane w ramach stosunku obligacyjnego charakteryzuje się odmiennym elementem woli ( animus) i nie odpowiada posiadaniu prowadzącemu do zasiedzenia.

52 Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego w zaskarżonym rozstrzygnięciu, Sąd Okręgowy stwierdził, iż nie mogły one skutecznie podważyć zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd odwoławczy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego w zakresie ustalenia, iż zarzut zasiedzenia służebności nie był zasadny, jednakże zdaniem Sądu Okręgowego poza argumentami podniesionymi przez Sąd I instancji, że w niniejszym stanie faktycznym mamy do czynienia ze złą wiarą posiadacza służebności gruntowej, a więc zastosowanie ma termin 30 letni i nie doszło do zasiedzenia służebności przesyłu, to dodatkowo należy wskazać na dodatkowy argument, o czym poniżej.

53 Sąd Rejonowy nie naruszył art. 172 § 1 k.c. w związku z art. 305⁴ k.c. Także w ocenie Sądu Okręgowego nie doszło do zasiedzenia służebności przesyłu przez uczestnika. Pamiętać należy, że zasiedzenie służebności przesyłu albo służebności gruntowej jest instytucją wyjątkową, ograniczeniem dla prawa własności - wszelkie wątpliwości zatem winny zostać zinterpretowane na korzyść właściciela nieruchomości (por. uchwała 7 Sędziów Sądu Najwyższego wydana w sprawie III CZP 10/11, Legalis nr 347890).

54 Punktem wyjścia dla rozważenia zasadności zarzutu zasiedzenia musi być spostrzeżenie, że zgodnie z art. 305¹ k.c. do służebności przesyłu do chwili wprowadzenia przepisu, stosowało się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych, a więc także art. 292 k.c., który przewidywał powstanie tego prawa na skutek zasiedzenia. Przepisy art. 305¹ k.c. do art. 305⁴ k.c. zostały wprowadzone ustawą z 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy — Kodeks cywilny i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 116 poz. 131), która weszła w życie z dniem 3 sierpnia 2008 r. Ocena posiadania samoistnego prowadzącego do zasiedzenia zależy więc od odpowiedzi na pytanie, czy przedsiębiorca przesyłowy może doliczyć okres korzystania z nieruchomości o treści obecnie odpowiadającej służebności przesyłu, w okresie wcześniejszym.

55 Sąd Odwoławczy zdaje sobie sprawę z rozbieżności orzeczniczych w zakresie stwierdzenia, czy przed dniem wejścia w życie art. 305¹ k.c. istniała możliwość nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu. Punktem wyjścia dla tej linii orzeczniczej była uchwała z 17 stycznia 2003 r. (III CZP 79/02, OSNC 2003 nr 11, poz. 142), w której po raz pierwszy Sąd Najwyższy opowiedział się za możliwością ustanowienia w drodze umowy służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, przy czym za nieruchomość władnącą uznano nieruchomość wchodzącą w skład przedsiębiorstwa energetycznego. Pogląd ten był konsekwentnie podtrzymywany w późniejszym orzecznictwie Sądu Najwyższego (w tym uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2014 r., III CZP 87/13). Co prawda, uchwały Sądu Najwyższego nie są prawnie wiążące, ale ze względu na szczególną pozycję ustrojową tego Sądu, który jest powołany konstytucyjnie do czuwania nad prawidłowością i jednolitością orzecznictwa sądów powszechnych, tylko szczególnie ważne względy mogą usprawiedliwiać odejście przez sąd powszechny od utrwalonej linii orzeczniczej. Jest tak zwłaszcza wtedy, gdy zachodzi konieczność zajęcia stanowiska odmiennego od wyrażonego w uchwale składu powiększonego Sądu Najwyższego. Istnieją jednak ważne racje aksjologiczne, które uzasadniają zajęcie stanowiska odmiennego od wyrażonego ww. uchwałach Sądu Najwyższego. Wskazać należy, iż w ocenie sądów rozpoznających sprawy skutki akceptacji tej linii orzeczniczej nie dadzą się bowiem pogodzić z konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego oraz ochrony własności.

56 Należy wyraźnie podkreślić, że obowiązkiem każdego sądu jest dokonanie wykładni przepisów rangi ustawowej w sposób zgodny z Konstytucją, nawet wtedy, gdy wymaga to dokonania wykładni contra legem albo zakwestionowania utrwalonej linii orzeczniczej. Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny, sądy - biorąc pod uwagę określone wartości mają konstytucyjny obowiązek wydania rozstrzygnięcia, uwzględniającego ustawę zasadniczą i przepisy prawa międzynarodowego (uzasadnienie postanowienia TK z 14 listopada 2017r., P 13/17, OTK-A 2017 poz. 82). Na konieczność prokonstytucyjnej wykładni Trybunał Konstytucyjny zwracał uwagę także konkretnie w odniesieniu do spraw o zasiedzenie służebności przesyłu w uzasadnieniu postanowienia z 17 października 2018 r. (P 7/17) oraz w skierowanym tego samego dnia do Sejmu i Senatu postanowieniu sygnalizującym niespójność systemu prawa (S 5/18).

57 Nie ulega wątpliwości, że zasiedzenie jest instytucją ukształtowaną historyczne i nie narusza gwarancji konstytucyjnych, w tym ochrony własności (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP) i równej dla wszystkich ochrony praw majątkowych (art. 64 Konstytucji), a jej funkcją jest usuwanie długotrwałej rozbieżności między stanem faktycznym i prawnym, co służy pewności i bezpieczeństwu obrotu. Z drugiej strony trzeba jednak mieć na uwadze, że zasiedzenie jest najdalej idącym ograniczeniem prawa własności. Niedopuszczalne jest więc interpretowanie zasad prawnych kształtujących instytucję zasiedzenia w sposób rozszerzający. W kontekście art. 64 ust. 3 Konstytucji ograniczenia własności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy nie naruszają one istoty tego prawa. Zasadą konstytucyjnie określoną - od której tylko wyjątkowo wprowadza się odstępstwa - jest nienaruszalność prawa własności.

58 Odmiennie należy jednak ocenić możliwość nabycia (a także posiadania prowadzącego do zasiedzenia) przez przedsiębiorstwo służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu przed 3 sierpnia 2008 r. W orzeczeniu z 9 lipca 1986 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka (L. i inni przeciwko Z., skargi nr 9006/SO i in.) wyjaśnił, że konwencyjny zwrot „na warunkach określonych przez ustawę” ("subject to the conditions provided for by law") oznacza zgodność z dostępnymi dla obywateli, odpowiednio precyzyjnymi i przewidywalnymi przepisami prawa krajowego (pkt 110, por. tez wyrok KiPCz z 22 września 1994 r. w sprawie H. przeciwko F. skarga nr 13616/88). Odnosząc te wytyczne do stanu prawnego obowiązującego przed 3 września 2008 r. należy stwierdzić, że dopuszczenie możliwości nabycia wówczas przez zasiedzenie, a także posiadania in statu usucapiendi służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu było wynikiem nie regulacji ustawowej, ale dynamicznej wykładni orzecznictwa. Niedopuszczalne jest takie ograniczenie w drodze prawotwórczej, rozszerzającej wykładni przepisów normujących zasiedzenie służebności gruntowej. Oprócz podniesionego już wyżej argumentu, wskazującego na brak realnych możliwości ochrony swoich praw przez właściciela nieruchomości przed dniem 3 sierpnia 2008 r., należy stwierdzić, że możliwość nabywania w tym czasie służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu jaskrawo godziła w zasadę pewności prawa (art. 2 Konstytucji).

59 Odmiennie wobec dotychczasowej praktyki orzeczniczej, Sąd Najwyższy wypowiedział się w postanowieniu z 5 lutego 2025 roku w sprawie o sygn. II CSKP 2313/22 stwierdzając, że „przyjęcie istnienia w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 1965 r. do 2 sierpnia 2008 r. służebności «o treści odpowiadającej służebności przesyłu», oraz doliczenie czasu posiadania takiej służebności do czasu niezbędnego do zasiedzenia służebności przesyłu, narusza zakaz działania prawa wstecz wyrażony m.in. w art. 3 k.c. Oznacza to, że przed nowelizacją Kodeksu cywilnego wprowadzającą służebność przesyłu nie mógł biec termin zasiedzenia prawa odpowiadającego treściowo tej służebności”. W myśl tego poglądu, przed wprowadzeniem do Kodeksu cywilnego regulacji dotyczącej służebności przesyłu, nie ma podstaw do uznania, aby wykonywanie uprawnień wobec nieruchomości zajętej na sieciowe urządzenia infrastrukturalne można było uznać za treściowo odpowiadające służebności przesyłu, która w owym czasie nie była prawnie normowana. Pogłębiające się odmienne zapatrywanie Sądu Najwyższego o niedopuszczalności traktowania przed 3 sierpnia 2008 r. uprawnień faktycznych przedsiębiorcy infrastrukturalnego wobec cudzych nieruchomości jako służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu powinno sprowokować wypowiedź Sądu Najwyższego w składzie powiększonym w drodze uchwały. Nie sposób bowiem uznać za spełniające wymagania pewności stosowania prawa utrzymywanie się konkurencyjnych wykładni tych samych regulacji prawnych skutkujących daleko idącą ingerencją w konstytucyjnie chronione prawo własności.

60 Zagadnienie to Sąd odwoławczy przeanalizował również w kontekście stanowiska Trybunału Konstytucyjnego zawartego w wyroku z dnia 2 grudnia 2025 r., P 10/16, na które powoływał się pełnomocnik wnioskodawców na terminie rozprawy apelacyjnej.

61 W powyższym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 292 w zw. z art. 285 § 1 i § 2 k.c. rozumie się w ten sposób, że umożliwiając nabycie przez przedsiębiorcę przesyłowego lub Skarb Państwa, przed wejściem w życie art. 305¹ – 305⁴ k.c., w drodze zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, są niezgodne z art. 21 ust 1 , art. 64 ust 2 i 3 w związku z art. 31 ust 3 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Co prawda, Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko wyrażone w ww. orzeczeniu, to jednak zaznacza, iż wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego budzi kontrowersje, z uwagi na brak jego publikacji, co skutkuje brakiem skutków prawnych wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

62 Nadmienić bowiem należy, iż w dniu 18 grudnia 2024 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę nr 162 w sprawie przeciwdziałania negatywnym skutkom kryzysu konstytucyjnego w obszarze sądownictwa, która dotyczyła dwóch obszarów – publikacji wyroków Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. W § 1 ust. 2 ww. uchwały Rada Ministrów uznała, że Trybunał Konstytucyjny w aktualnym składzie jest niezdolny do wykonywania zadań określonych w art. 188 i art. 189 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Rada Ministrów uznała za zasadne konsekwentne podejmowanie działań naprawczych służących przywróceniu funkcjonowania sądownictwa konstytucyjnego, zgodnego z konstytucyjnym standardem. W § ust. 5 ww. uchwały Rada Ministrów wyraziła stanowisko, zgodnie z którym ogłaszanie w dziennikach urzędowych rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego mogłoby doprowadzić do utrwalenia stanu kryzysu praworządności. Wobec tego Rada Ministrów uznała, że nie jest dopuszczalne ogłaszanie dokumentów, które zostały wydane przez organ nieuprawniony. Zgodnie bowiem z uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat 2015–2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez te organy.

63 W sferze obowiązywania prawa orzeczenie wydane przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności ustawy, rozporządzenia – co do zasady – rodzi skutek, którym jest pozbawienie tego aktu prawnego mocy obowiązującej. Powody orzeczonej niekonstytucyjności, tj. niezgodność treści ustawy lub rozporządzenia z Konstytucją RP lub jej uchwalenie z naruszeniem Konstytucji RP, nie mają tu – z punktu widzenia zaistnienia tego skutku – żadnego znaczenia. W obu bowiem wypadkach akt prawny przestaje być elementem systemu prawa obowiązującego. Wspomniany skutek następuje z momentem ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, chyba że TK na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji RP odsunie w czasie utratę mocy obowiązującej ustawy maksymalnie o 18 miesięcy. Ogłoszenie orzeczenia TK w Dzienniku Ustaw jest zatem warunkiem sine qua non zaistnienia wspomnianego skutku (w ramach tzw. derogacji trybunalskiej) i powinno nastąpić – zgodnie z art. 190 ust. 2 Konstytucji RP – niezwłocznie. […] Brak promulgacji orzeczenia TK w Dzienniku Ustaw uniemożliwia usunięcie z systemu prawa obowiązującego niekonstytucyjnej ustawy, a zatem zaistnienie skutku opisanego w art. 190 ust. 3 zd. 1 Konstytucji RP. Tym samym z powodu braku takiej promulgacji moc obowiązującą tymczasowo zachowają przepisy, co do których TK stwierdził, że naruszają one normy konstytucyjne, w tym również prawa konstytucyjne obywateli. […] Niekonstytucyjnym aktem prawnym obywatele przestają być związani dopiero wówczas, gdy utraci on moc obowiązującą w następstwie ogłoszenia w stosownym dzienniku urzędowym orzeczenia TK stwierdzającego ową niekonstytucyjność (tak: M. Florczak-Wątor, O skutkach prawnych nieopublikowanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Rozważania na tle oczekującego na publikację wyroku z 9.03.2016 r. (K 47/15), PS 2016, nr 10, s. 7-28).

64 Powyższe argumenty były również podnoszone na rozprawie apelacyjnej przez pełnomocnika uczestnika, jednakże Sąd Odwoławczy miał dodatkowo na uwadze to, że inna byłaby ich ranga w przypadku, gdyby niniejsza sprawa dotyczyła postępowania w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania o ustanowienie służebności przesyłu na podstawie art. 401¹ k.p.c., a nie postępowania o ustanowienie odpłatnej służebności.

65 Abstrahując od powyższych rozważań, Sąd Okręgowy stwierdza, iż brak było realnych możliwości ochrony swoich praw przez właściciela nieruchomości przed dniem 3 sierpnia 2008 roku, tj. przed dniem wprowadzenia do polskiego sytemu prawnego instytucji służebności przesyłu. Podejście takie nie powinno budzić wątpliwości w kontekście odwołania się do przepisu art. 2 Konstytucji RP. W doktrynie i orzecznictwie konstytucyjnym podkreśla się, że z zawartej w tym przepisie zasady demokratycznego państwa prawnego wynika zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, z której wywodzi się szereg zasad szczegółowych, jak zasada pewności prawa i zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit). W ocenie Sądu II instancji niewątpliwie przeważająca linia orzecznictwa Sądu Najwyższego może być postrzegana - na co zwraca się w piśmiennictwie - jako mającą pozytywne skutki o charakterze społecznym i gospodarczym, lecz w kontekście zabezpieczenia prawa własności nie sposób uznać, iż właściciel nieruchomości przed wprowadzeniem instytucji służebności przesyłu mógł spodziewać się jej zasiedzenia i w konsekwencji można od niego było oczekiwać działań zmierzających do przeciwdziałania takiemu zasiedzeniu.

66 Powyższe rozważania prawne prowadzą zatem do wniosku, iż bieg zasiedzenia służebności w niniejszej sprawie mógł się rozpocząć dopiero z dniem 3 sierpnia 2008 roku. W konsekwencji niezależnie od tego czy takie zasiedzenie miałoby nastąpić w dobrej, czy też złej wierze z pewnością termin zasiedzenia w chwili orzekania nie nastąpił.

67 Odnosząc się do ostatniego zarzutu naruszenia art. 5 k.c., zarzut ten również nie zasługiwał na uwzględnienie. Nawet przyjęcie, iż właściciele nieruchomości otrzymali jakiekolwiek odszkodowanie lub wyrazili zgodę na wykonanie prac na danej nieruchomości, nie prowadzi do wniosku o wyłączeniu możliwości ubiegania się o ustanowienie służebności za wynagrodzeniem, ani o nadużyciu prawa w rozumieniu art. 5 k.c.. Brak jest bowiem jakiegokolwiek dowodu, że doszło do skutecznego zrzeczenia się roszczeń w formie przewidzianej prawem, przez osoby do tego uprawnione, a ponadto instytucja zasiedzenia oraz ustanowienia służebności przesyłu służy uporządkowaniu stosunków prawnych w sposób odpowiadający aktualnemu stanowi korzystania z nieruchomości. Uczestnik, a dokładnie jego poprzednik prawny, jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, który przygotował projekt oświadczenia, sporządził go– wskazując wprost że odszkodowanie dotyczy „zniszczeń rolniczych” i kwota wpisana w tym oświadczeniu jest analogiczna do kwoty z umowy, a to potwierdza, że wypłacone odszkodowanie wyczerpuje wszelkie roszczenia wobec inwestora i wykonawcy gazociągu, ale tylko w zakresie zniszczonych upraw rolnych w roku 1994r., kiedy były prowadzone prace. Dodatkowo, podpisy złożone pod zgodami były nieczytelne tzw. parafki i często znacząco różniły się od siebie w sytuacji, gdy z treści dokumentu wynikało, że złożyła je ta sama osoba (k.278 i k.279).

68 Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że nieruchomości objęte wnioskiem miały w momencie budowy gazociągu charakter rolny, a prace związane z budową gazociągu rozpoczęto w maju 1994 r. i trwały one do późnej jesieni 1994 r.. Z kolei z treści dokumentów i zeznań świadków oraz dowodu z przesłuchania stron wynika, że odszkodowania były wypłacane tylko z tytułu zniszczeń w uprawach rolnych. Z doświadczenia życiowego wynika, że właśnie w okresie kiedy poprzednik prawny uczestnika, a dokładnie jego wykonawca rozpoczął prace na polach znajdowały się tam uprawy rolne i rozpoczęcie tych prac równało się z ich zniszczeniem, stąd stosowne odszkodowanie za tę szkodę, należało się ówczesnym właścicielom. Dodatkowo, należy wskazać że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że obecnie nieruchomości będące przedmiotem niniejszego postępowania mogłyby zmienić charakter z rolniczego i zostać przekształcone w działki budowlane, gdyby nie obecność gazociągu, która stanowi istotne ograniczenie i wpływa na wartość nieruchomości. Potwierdzeniem tego są np. zeznania wnioskodawcy K. K., że w związku z bliskością gazociągu wnioskodawcę zobowiązano do rozebrania garażu (k.258) i nie pozwolono mu na podzielenie działki, żeby syn mógł się pobudować.

69 Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd Okręgowy oddalił apelacje Uczestnika na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., jako bezzasadną.

70 W tym stanie rzeczy, mając na względzie przywołane stanowisko Sądu Okręgowego uznać należało, że apelacja stanowi jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami i oceną prawną Sądu I instancji, nie wykazując naruszenia ani przepisów postępowania, ani prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu w całości. O czym Sąd Rejonowy orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 385 k.p.c.

71 O kosztach postępowania w instancji odwoławczej Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1¹i § 2 k.p.c., w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. oraz w zw. z § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( tj. z dnia 23 stycznia 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 118) , zasądzając kwotę 2700,00 zł. Łącznie wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu przez Sąd Rejonowy dla wnioskodawców reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika wynosiło 50.828 zł i przy uwzględnieniu tej kwoty zasądzono 2700 zł, jako minimalne koszty z tytułu zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym.

72 sędzia Joanna Dębkowska – Matwijów