Art. 13

Pokaż w całym akcie

Art. 13 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 13.
§ 1. Sąd rozpoznaje sprawy w procesie, chyba że ustawa stanowi inaczej. W wypadkach przewidzianych w ustawie sąd rozpoznaje sprawy według przepisów o postępowaniach odrębnych.
§ 2. Przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w niniejszym kodeksie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

art. 13 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 13 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 10 lipca 2012 r., III CZP 81/11

   …też podkreślić, że podstawa wznowienia postępowania związana z istnieniem dwóch prawomocnych wyroków (postanowień co do istoty sprawy – art. 13 § 2 k.p.c.) ma swoją historię legislacyjną. W okresie do dnia 30 czerwca 1996 r., stosownie do ówczesnego brzmienia art. 403 § 2 k.p.c., późniejsze…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 11 czerwca 2015 r., III CZP 112/14

   …sąd orzeka w granicach dowodów zaofiarowanych przez uczestników z ewentualną możliwością zastosowania art. 232 zdanie drugie w związku z art. 13 § 2 k.p.c., a zawarte w art. 610 § 1 k.p.c. odesłanie do przepisów o stwierdzeniu nabycia spadku należy rozumieć w ten sposób, że w postanowieniu…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 16 grudnia 2009 r., III CZP 80/09

   …hipoteki następuje przeciwko takiemu właśnie właścicielowi. Przyjął, że w postępowaniu wieczystoksięgowym ma zastosowanie – w związku z art. 13 § 2 k.p.c. – art. 316 k.p.c., co oznacza, że sąd dokonuje wpisu na podstawie stanu faktycznego i prawnego z chwili orzekania, a więc przeniesienie…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 kwietnia 2010 r., III CZP 112/09

   …modelem postępowania rozpoznawczego jest jednak proces, uniwersalny i historycznie najwcześniejszy tryb rozstrzygania spraw; zgodnie z art. 13 § 1 k.p.c., sąd rozpoznaje sprawy w procesie, a jeżeli sprawa – na mocy osobnego ustawowego ustanowienia – należy do postępowania nieprocesowego (lub…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 31 marca 2004 r., III CZP 110/03

   …jest, że sprawy cywilne należące do drogi sądowej rozpoznawane są w procesie. Przepisy normujące proces mają charakter ogólny, a zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c. należy je stosować odpowiednio do innych postępowań unormowanych w kodeksie postępowania cywilnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 6 grudnia 2000 r., III CZP 41/00

   …tu właściwość sądu ma charakter właściwości wyłącznej, czy też dopuszczalne jest, w drodze odpowiedniego stosowania art. 46 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., ustalenie odmiennej właściwości na podstawie umowy prorogacyjnej, zawartej pomiędzy bankiem a jego klientem – dłużnikiem, na potrzeby…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 16 marca 2007 r., III CZP 17/07

   …(w szczególności w postępowaniu o dział spadku) postanowienia częściowego na podstawie odpowiednio stosowanego art. 317 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Odmienne natomiast stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 26 lutego 1968 r., III CZP 101/67…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 15 września 2017 r., III CZP 34/17

   …wydawania postanowień wstępnych wywodzi się z odpowiedniego stosowania w postępowaniu nieprocesowym art. 318 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz z założenia, że w przypadkach, gdy ustawa reguluje wydanie postanowienia wstępnego w postępowaniu nieprocesowym, chodzi o instytucje…

9. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 listopada 2008 r., III CZP 107/08

   …prawne, należy – skoro postępowanie egzekucyjne nie zostało w kodeksie postępowania cywilnego unormowane wyczerpująco – odwołać się do art. 13 § 2 k.p.c. i za jego pomocą sięgnąć do przepisów o procesie, normujących postępowanie przed sądem pierwszej instancji. Z art. 357 k.p.c., stosowanego…

10. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 października 2001 r., III CZP 64/01

    …Nie bez znaczenia jest fakt, że ta przyczyna zawieszenia postępowania nie może stanowić podstawy jego umorzenia (art. 182 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.), jak również nie wyłącza podjęcia postępowania przed uprawomocnieniem się orzeczenia kończącego postępowanie administracyjne, jeżeli…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 13 (20 014)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.