Art. 16

Pokaż w całym akcie

Art. 16 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 16. Sądy rejonowe rozpoznają wszystkie sprawy z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów okręgowych.
§ 2. (uchylony)

art. 16 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 16 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 stycznia 2004 r., III CZP 100/03

   …do kategorii praw majątkowych. Sądem właściwym do rozpoznania sprawy o uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej jest więc sąd rejonowy (art. 16 k.p.c.), chyba że wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę wymienioną w art. 17 pkt 4 k.p.c.; wówczas sądem właściwym jest sąd okręgowy. W myśl…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 stycznia 2008 r., I PK 167/07

   …sąd rejonowy przekazuje do rozpoznania sądowi okręgowemu tylko wówczas, gdy wartość przedmiotu sporu tej nowej sprawy jest wyższa niż 75.000 zł (art. 16 i art. 17 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 193 § 1 i 2 k.p.c.). W takim przypadku nie zachodzi sytuacja określona w art. 193 § 2 zdaniu drugim…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 czerwca 2000 r., II UKN 523/99

   …składek; naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 227, 233 § 1, 328 § 2 w związku z art. 391 KPC, art. 16 KPC i art. 3 § 1 prawa o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 262 § 1 KP i art. 476 § 1 pkt 1 i 11 KPC oraz art. 156 § 1 pkt 2 KPA w…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 9 grudnia 2005 r., III CZP 111/05

   …o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni jest sprawą o prawa niemajątkowe (art. 17 pkt 1 k.p.c.) czy też sprawą o prawa majątkowe (art. 16 i art. 17 pkt 4 k.p.c.) decyduje przedmiot uchwały. Jeżeli uchwała dotyczy praw majątkowych spółdzielni i jej członków, to sprawa o uchylenie…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 21 września 2011 r., II PK 34/11

   …w zw. z art. 496 k.p.c. i art. 201 § 1 i 2 k.p.c. a także art. 176 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 367 k.p.c. i art. 15 § 1 k.p.c. oraz art. 16 k.p.c. polegające na dokonaniu sprostowania wyroku sądu I instancji, 2) art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 marca 2009 r., I PZP 8/08

   …jest pozew; objęcie jednym pozwem roszczeń różnego rodzaju jest dopuszczalne wówczas, gdy na podstawie przepisów o właściwości rzeczowej sądu (art. 16 i 17 k.p.c.) właściwość ta będzie taka sama dla każdego z dochodzonych roszczeń, inaczej mówiąc dla każdego z nich i dla wszystkich razem…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 9 stycznia 2008 r., III CZP 111/07

   …domagające się z tego samego tytułu i tego samego zdarzenia kwoty 60.000,- złotych musiałoby wnieść odrębny pozew do sądu rejonowego (art. 16 k.p.c.) przy czym nie byłoby nawet możliwe połączenie tych spraw do jednoczesnego rozpoznania lub 7 rozstrzygnięcia (art. 219 k.p.c.). W…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 28 maja 2014 r., I CSK 419/13

   …nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie przepisów postępowania odniosła do art. 2 § 3 k.p.c. w związku z art. 16 § 1 k.p.c. przez błędne przyjęcie związania sądu motywami zawartymi w ostatecznej decyzji nadzorczej w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia…

9. Sąd Najwyższy, uchwała z 4 lutego 2009 r., II PZP 14/08

   …i łącznie z nimi dochodzone roszczenia majątkowe. Należy mieć przy tym na uwadze, że art. 17 k.p.c. stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 16 k.p.c., zgodnie z którą to sądy rejonowe rozpoznają wszystkie sprawy z wyjątkiem tych, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów okręgowych.…

10. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 listopada 2014 r., II PZP 2/14

    …systemowej oraz ewentualnie funkcjonalnej. Biorąc zatem w pierwszej kolejności pod uwagę metody wykładni systemowej należy przypomnieć, że art. 16 k.p.c. statuuje zasadę domniemania właściwości sądów rejonowych, które rozpoznają wszystkie sprawy cywilne w rozumieniu art. 1 k.p.c. (tzn. również…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 16 (314)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.