Art. 234

Pokaż w całym akcie

Art. 234 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 234. Domniemania ustanowione przez prawo (domniemania prawne) wiążą sąd; mogą być jednak obalone, ilekroć ustawa tego nie wyłącza.

art. 234 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 234 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 8 września 2021 r., III CZP 28/21

   …zarówno w aspekcie pozytywnym (§ 1), jak i negatywnym (§ 2), ma charakter domniemania prawnego wzruszalnego - praesumptio iuris tantum (art. 234 k.p.c.). Kwestia dopuszczalności wzruszenia domniemania z art. 3 ust. 1 u.k.w.h. w innych postępowaniach cywilnych niż zainicjowane powództwem…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 7 maja 2014 r., II CSK 472/13

   …według zasad regulowanych przepisem art. 233 § 1 k.p.c. Zarzutu tego rodzaju w skardze nie postawiono. Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 234 k.p.c., powiązany przez skarżącą z art. 7 k.c. i art. 6 k.c. oraz art. 292 zd. drugie k.c. i art. 172 § 1 k.c. Istota domniemania prawnego,…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 stycznia 2011 r., I CSK 237/10

   …tych przepisów, które regulują bezdowodowe ustalenie faktów (art. 228 do 231 k.p.c.). 8 Nie doszło do naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 234 k.p.c., który traktuje o instytucji domniemania prawnego, przewidującego, że z mocy szczególnego przepisu, dowód określonego w nim faktu zastępuje…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 13 października 2010 r., I CSK 582/09

   …nabycia tej nieruchomości przez zasiedzenie. Nie nastąpiło także zarzucane uchybienie przepisom normującym procesowe aspekty domniemań (art. 234 k.p.c.). Domniemanie prawne stanowi normatywnie wprowadzony nakaz wyciągnięcia z określonych faktów (podstawy domniemania) konkretnych wniosków,…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 3 grudnia 2015 r., III CSK 355/15

   …skarżącej Gminy, Sąd Okręgowy uznając na tle dokonanych ustaleń Skarb Państwa za posiadacza w złej wierze naruszył art. 172 i 7 k.c. oraz art. 234 k.p.c. W tym kontekście podniesiony także w skardze kasacyjnej w celu wzmocnienia tego twierdzenia zarzut naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. jest…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 13 lutego 2015 r., II CSK 330/14

   …zasiedzenia służebności. W związku z tym zarzut naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. jest również bezzasadny. Wnioskodawca zarzucił też naruszenie art. 234 k.p.c. (stosowanego w drugiej instancji odpowiednio na podstawie art. 391 § 1 k.p.c.) w zw. z art. 7 i art. 6 i z art. 292 zd. 2 i art. 172 § 1 k.c.…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 września 2010 r., II CSK 176/10

   …dowodu przeciwnego przez podmiot zainteresowany, stosownie do art. 6 k.c., domniemanie prawne wynikające z treści dokumentu jest skuteczne (art. 234 i art. 252 k.p.c.). W akcie notarialnym sprzedaży z dnia 25 lipca 1995 r. było potwierdzenie przez strony umowy, że cena w kwocie 20 000 została…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 23 marca 2010 r., II UK 288/09

   …2001 r. ,II UKN 517/00,OSNP 2003/10/259). Nawet gdyby uznać, ze przepis art. 11 ust. 3 ustawy zawiera domniemanie prawne, o którym mowa w art. 234 k.p.c., to domniemanie to wiąże sąd jedynie i wyłącznie co do tego, co zostało w tym przepisie stwierdzone, a mianowicie, że przyznana wnioskodawcy…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 czerwca 2012 r., I UK 140/12

   …i oceny dowodów. O ile zatem dopuszczalne jest w skardze kasacyjnej podnoszenie zarzutów dotyczących pominięcia domniemania prawnego (art. 234 k.p.c.), o tyle podnoszeniu zarzutów związanych z domniemaniem faktycznym stoi na przeszkodzie art. 3983 § 3 k.p.c. (por. wyroki: z dnia 21 lutego…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 września 2010 r., I CSK 586/09

    …że władztwo świadczy o posiadaniu samoistnym poparte domniemaniami procesowymi. Domniemanie to wiąże sąd, dopóki nie zostanie obalone (art. 234 k.p.c.). Jego obalenie jest jednak obowiązkiem strony, która sprzeciwia się stwierdzeniu zasiedzenia. Możliwość dysponowania nieruchomością, zarówno…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 234 (1957)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.