Art. 226²

Pokaż w całym akcie

Art. 226² Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 226².
§ 1. Ilekroć zachowanie strony w świetle okoliczności sprawy wskazuje na nadużycie przez nią prawa procesowego, sąd poucza ją o możliwości zastosowania wobec niej środków, o których mowa w § 2.
§ 2. W przypadku gdy sąd stwierdzi nadużycie przez stronę prawa procesowego, może w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie:
1) stronę nadużywającą skazać na grzywnę;
2) niezależnie od wyniku sprawy, odpowiednio do spowodowanej tym nadużyciem prawa procesowego zwłoki w jej rozpoznaniu, włożyć na stronę nadużywającą obowiązek zwrotu kosztów w części większej, niż wskazywałby wynik sprawy, a nawet zwrotu kosztów w całości;
3) na wniosek strony przeciwnej:
a) przyznać od strony nadużywającej koszty procesu podwyższone odpowiednio do spowodowanego tym nadużyciem zwiększenia nakładu pracy strony przeciwnej na prowadzenie sprawy, niewięcej jednak niż dwukrotnie,
b) podwyższyć stopę odsetek zasądzonych od strony, której nadużycie spowodowało zwłokę w rozpoznaniu sprawy, za czas odpowiadający tej zwłoce, z tym że stopa może zostać podwyższona niewięcej niż dwukrotnie; przepisów o maksymalnej dopuszczalnej wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie nie stosuje się.

art. 226² ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 226² k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, wyrok z 3 lutego 2026 r., V GC 337/25

   …sąd poucza ją o możliwości zastosowania wobec niej środków, o których mowa w § 2. Pozwanego pouczono o możliwości zastosowania środków z art. 226² § 2 k.p.c. pismem z 5 listopada 2025 r. wskazując, że nielojalne wobec drugiej strony i wobec Sądu i zachowanie może być uznane za przejaw nadużycia…

2. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, zarządzenie z 28 stycznia 2025 r., XI GC 341/24

   …sprawie XI GNc 221/24 nakaz zapłaty uprawomocnił się z dniem 16 stycznia 2024 r. Rozstrzygniecie zawarte w pkt III oparte zostało na podstawie art. 226²§1 i 2, pkt 1 w zw. z art. 163 §1 k.p.c. - ilekroć zachowanie strony w świetle okoliczności sprawy wskazuje na nadużycie przez nią prawa…

3. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wyrok z 10 grudnia 2024 r., I ACa 1337/23

   …1 i 2 k.p.c., co skutkowało złożeniem przez stronę powodową wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości (art. 226² § 2 pkt 3 k.p.c.). Wprawdzie powodowie w odpowiedzi na apelację antycypując możliwość złożenia zarzutu zatrzymania przez pozwanego zajęli stanowisko w…

4. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, postanowienie z 11 stycznia 2022 r., VIII Ns 262/20

   …z uwagi na nadużycie przez uczestników prawa procesowego. Uczestnicy na rozprawie w dniu 20 listopada 2020 r. zostali pouczeni w trybie art. 226² § 2 k.p.c., zaś ich zachowanie nosiło znamiona nadużycia takiego prawa, o czym świadczyło: bark poinformowania Sądu o śmierci J. B., brak złożenia…

5. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 17 września 2021 r., VIII Pa 73/21

   …wszystkie elementy, o których mowa w przepisach prawa. Bezpodstawny jest także wniosek o przyznanie kosztów i odsetek w podwyższonej wysokości (art. 226² § 2 pkt 3 kpc). Zastosowanie tego przepisu ma bowiem miejsce, gdy sąd oceni zachowanie strony jako wskazujące na nadużycie przez nią prawa…

6. Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrok z 9 lipca 2020 r., II Ca 574/20

   …że samo wniesienie apelacji podyktowane zmianą wcześniejszego stanowiska nie może być kwalifikowane jako nadużycie prawa w rozumieniu art. 226² k.p.c. Ocena, że dana czynność strony stanowi nadużycie uprawnienia procesowego, powinna więc się opierać na ustaleniu celu, który strona chce…

7. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, zarządzenie z 16 lutego 2026 r., VI C 1042/24

   …kosztów sądowych, pokrytych tymczasowo z sum Skarbu Państwa. 25. W sprawie nie było podstaw do zastosowania przepisu z art. 226² § 1 pkt 3 lit. a k.p.c. i zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego dwukrotności kosztów procesu. Sam fakt, że powód nie zdecydował się na dochodzenie…

8. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 5 lutego 2025 r., I ACa 666/23

   …zarzutach obu stron, była racjonalna. Sąd Apelacyjny uznał natomiast, że nie znajduje uzasadnienia wniosek powodów o zastosowanie art. 226² § 2 k.p.c. przy orzekaniu o kosztach postępowania apelacyjnego. Nie ma w szczególności podstaw, aby uznać, że postępowanie pozwanego przed sądem II…

9. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, wyrok z 10 grudnia 2024 r., I C 2167/23

   …procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w wysokości dwukrotnej stawki minimalnej na podstawie art. 226² § 2 pkt 3 lit. a k.p.c.; Pozwany Bank na wypadek ustalenia przez Sąd nieważności umowy zażądał zwrotu kapitału, który świadczył na podstawie nieważnej…

10. Sąd Rejonowy w Tarnowie, wyrok z 14 grudnia 2023 r., V GC 275/23

    …zł + 1.800 zł = 2.567 zł Sąd nie dopatrzył się w tym postępowaniu, aby postawa pozwanych stanowiła nadużycie prawa procesowego w rozumieniu art. 226² k.p.c., na co powoływała się strona powodowa wnosząc o zasądzenie wielokrotności stawki wynagrodzenia pełnomocnika od strony przeciwnej jako środka…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 226² (40)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.