Art. 231

Pokaż w całym akcie

Art. 231 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 231. Sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne).

art. 231 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 231 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 sierpnia 2010 r., I UK 74/10

   …pracy dla uzyskania świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Zarzuty procesowe skargi nie podważają tego ustalenia. Po pierwsze, przepis art. 231 k.p.c. dotyczy ustalania faktów na podstawie innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne). Kasacyjna kontrola zastosowania art. 231 k.p.c. nie…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 marca 2015 r., V CSK 312/14

   …w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., względnie art. 213 § 2 w zw. z art. 230 k.p.c. oraz w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., względnie art. 213 § 2 zw. z art. 231 k.p.c. oraz w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., nadto zarzut naruszenia art. 213 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 123 § 1 pkt 2 k.c. Sąd drugiej…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 stycznia 2010 r., II UK 149/09

   …zdanie drugie k.p.c.). Poza tym ustalenia Sądu uwzględniają dalsze reguły dowodowe (art. 213 § 1, 228 § 1 k.p.c., 230, 231 k.p.c.). Przepis art. 231 k.p.c. dotyczy ustalania faktów na podstawie innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne). Kasacyjna kontrola zastosowania art. 231 k.p.c. nie…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 kwietnia 2009 r., II CSK 560/08

   …na uwzględnienie. Ze względu na zarzucenie w skardze tylko naruszenia przepisów postępowania cywilnego z konkretnym powołaniem się na art. 231 k.p.c., do analizy tego zarzutu ogranicza się badanie trafności zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego. Odniesienie się do przepisów kodeksu…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 28 września 2005 r., I CK 114/05

   …nie ma bezpośrednich dowodów, na podstawie których można by ustalić okoliczności jego śmierci, decydującego znaczenia nabiera przewidziana w art. 231 k.p.c. możliwość uznania przez Sąd za ustalone faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, na podstawie innych ustalonych faktów,…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 stycznia 2014 r., V CSK 87/13

   …złej wiary poprzednika prawnego wnioskodawcy, przeprowadzonej jedynie na podstawie dowodów przez niego zgłoszonych. Domniemanie faktyczne (art. 231 k.p.c.) polega na tym, że sąd na podstawie ustalenia jednych faktów wnioskuje o istnieniu innych, mając zupełną swobodę wnioskowania,…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 kwietnia 2013 r., II CSK 438/12

   …bez powiązania z postępowaniem apelacyjnym), ponieważ te przepisy obejmują kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów. Przewidziane art. 231 k.p.c. domniemanie faktyczne jest środkiem pozwalającym ustalić określony element stanu faktycznego, konstruowany z uwzględnieniem reguł z art. 233…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 maja 2012 r., IV CSK 486/11

   …kasacyjnym kwestionowanie ustaleń faktycznych i ceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.). Z tego samego względu chybiony jest zarzut naruszenia art. 231 k.p.c. w zw. z art. 233 k.p.c. polegający na kwestionowaniu dokonanych ustaleń w drodze domniemań faktycznych naruszających zasady logicznego…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 kwietnia 2012 r., V CSK 142/11

   …ustalona co do zasady nie może uchybiać art. 382 k.p.c. Na tle uzasadnienia podniesionej w skardze kasacyjnej podstawy naruszenia art. 231 k.p.c. niezbędne jest przeprowadzanie rozróżnienia między ujętymi w nim zbiorczo kwestii przynależnych do sfery ustaleń faktycznych, których…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 stycznia 2011 r., II PK 169/10

    …k.p.c.), także w konfrontacji z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Sąd drugiej instancji nie mógł naruszyć art. 231 k.p.c., ponieważ nie stosował domniemań faktycznych. Nie było zresztą takiej potrzeby, skoro powód nie wykazał (nie udowodnił) roszczeniowego…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 231 (8508)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.