Art. 232

Pokaż w całym akcie

Art. 232 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 232. Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.

art. 232 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 232 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 listopada 2007 r., II CSK 293/07

   …dokonał błędnej wykładni przepisów nakładających na stronę obowiązek przedstawiania dowodów w sprawie (art. 3 k.p.c.), skonkretyzowany w art. 232 k.p.c. jako nakaz dostarczenia dowodów stwierdzających fakty, z których strona ta wywodzi skutki prawne. Błąd ten zaś polegać miał na 7 przyjęciu,…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 listopada 2011 r., II UK 69/11

   …dowodowym. Na te ustalenia składają się dowody, które przedstawiają w pierwszej kolejności same strony, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 232 k.p.c. W postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kontroli podlega decyzja organu rentowego i ciężar dowodu będzie zależał od…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 lutego 2011 r., II UK 269/10

   …społecznych powinien z urzędu prowadzić postępowanie dowodowe w kwestii ustalenia niezdolności do pracy, w przeciwnym wypadku narusza art. 232 k.p.c. i art. 468 § 1 i 2 k.p.c. Założenie to nie jest uprawnione, gdyż sąd ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku prowadzenia postępowania…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 listopada 2020 r., I NSNC 57/20

   …podstawę skargi nadzwyczajnej, zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie w sposób rażący prawa procesowego, tj. art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 232 k.p.c., poprzez przeprowadzenie kontroli odwoławczej wyroku Sądu Rejonowego w S. przez Sąd Okręgowy w S. w sposób wskazujący, że „dokonana ona…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 lipca 2013 r., IV CSK 738/12

   …dowodem w tym przedmiocie jest opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego, miał obowiązek przeprowadzić dowód ten z urzędu na podstawie art. 232 k.p.c., skoro nie poinformował strony powodowej, iż uznaje dowody przyjęte w tym przedmiocie przez Sąd pierwszej instancji za niemiarodajne a za…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 czerwca 2005 r., III CK 685/04

   …tej nie uzasadnił. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawa kasacji (art. 3931 pkt 2 k.p.c.), w ramach której skarżący zarzucił naruszenie art. 232 w zw. z art. 227 k.p.c. nie została uzasadniona, nie mogła zatem odnieść skutku. Podnieść nadto należy, że adresatem art. 232 zd.1 k.p.c. są…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 stycznia 2011 r., II UK 160/10

   …zaskarżenia, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że podlega ona uwzględnieniu, gdyż powód trafnie zarzucił naruszenie art. 286 oraz art. 232 k.p.c. Zgodnie z tym pierwszym przepisem (stosowanym odpowiednio w postępowaniu apelacyjnym na mocy art. 391 § 1 k.p.c.), sąd może w razie potrzeby…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 stycznia 2010 r., II UK 149/09

   …pracy dla uzyskania świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Zarzuty procesowe skargi nie podważają tego ustalenia. Zarzut naruszenia art. 232 k.p.c. w związku z art. 6 k.c. przez to, że to pozwany, a nie skarżący winien udowodnić przesłanki wyłączające obowiązek ubezpieczenia społecznego…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 lutego 2006 r., IV CSK 15/05

   …samym Sąd, opierając na nowych faktach i dowodach swoje rozstrzygnięcie, niewątpliwie naruszył art. 495 § 3 k.p.c., a w konsekwencji również art. 232 k.p.c. Dysponując bowiem daleko idącą swobodą w prowadzeniu postępowania dowodowego i może dopuścić nawet dowód nie wskazany przez stronę (a…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 marca 2005 r., III CK 271/04

    …prowadzące do ograniczenia możności obrony jego praw. Nie można natomiast podzielić stanowiska skarżącego, o ile w ramach zarzutu naruszenia art. 232 k.p.c., kwestionuje on co do zasady dopuszczalność przeprowadzenia przez sąd drugiej instancji, nie wskazanego przez strony dowodu z urzędu. Także…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 232 (40 275)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.