Art. 285

Pokaż w całym akcie

Art. 285 Kodeksu cywilnego
Art. 285.
§ 1. Nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).
§ 2. Służebność gruntowa może mieć jedynie na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części.

art. 285 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 285 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 8 kwietnia 2014 r., III CZP 87/13

   …od ustawowej konstrukcji służebności gruntowej. Służebność o rozważanej treści niewątpliwie zwiększa użyteczność nieruchomości władnącej (art. 285 § 2 k.c.), a jej wykonywanie ma dla obu nieruchomości znaczenie odpowiadające określonemu w art. 285 § 1 k.c. Przepisy o służebności przesyłu zostały…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 16 maja 2017 r., III CZP 101/16

   …że obciążeniu prawa użytkowania wieczystego służebnością drogi koniecznej nie sprzeciwia się istota służebności gruntowej. Określając ją w art. 285 k.c., ustawodawca wprawdzie postanowił, że służebność gruntowa obciąża nieruchomość, ale w przepisie tym chodzi o zasadniczy model ustawowy…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 17 stycznia 2003 r., III CZP 79/02

   …na wstępie, które Sąd Okręgowy przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 285 § 2 k.c., służebność gruntowa może mieć jedynie na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części. Strony każdej z…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 października 2008 r., III CZP 89/08

   …(LEX nr 258681). 3 Stanowisko to spotkało się tak z krytyką, jak i aprobatą. Przede wszystkim zarzucono, że pomija ono przewidzianą w art. 285 § 2 k.c. przesłankę ustanowienia służebności gruntowej, gdyż w istocie pozwala na ustanowienie służebności mającej na celu zwiększenie użyteczności…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 27 czerwca 2013 r., III CZP 31/13

   …sama przez się nie wyklucza możliwości zrealizowania przez strony umowy o ustanowienie służebności gruntowej celu określonego w art. 285 § 2 k.c. Możliwość umownego nabycia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu spowodowała pytanie o dopuszczalność nabycia…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 8 września 2006 r., II CSK 112/06

   …uzasadnienie jednoznacznie wskazują, że dotyczy on postępowania przed sądem pierwszej instancji. Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 285 § 2 k.c. Wprawdzie trafnie oba Sądy orzekające wskazały, że służebność gruntowa charakteryzuje się specyficzną treścią, gdyż jej jedynym celem jest…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 czerwca 2009 r., I CSK 392/08

   …gruntowej kwalifikuje się, zgodnie z art. 336 k.c., jako posiadanie zależne. Trafnie zatem skarżący zarzuca naruszenie art. 352 § 2 oraz art. 285 § 2 k.c. przez błędną wykładnię wynikającą z tego, że Sąd Okręgowy do posiadania i zasiedzenia służebności gruntowej przesyłu zastosował wprost…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 6 lipca 2011 r., I CSK 157/11

   …2006, nr 21, poz. 1128), a także jej nabycie przez przedsiębiorcę przesyłowego w drodze zasiedzenia na podstawie art. 292 k.c. w zw. z art. 285 k.c. (por. np. uchwała SN z dnia 7 października 2008, sygn. akt III CZP 89/08, publ. Biul. SN 2008, nr 10, poz. 7; wyrok SN z dnia 31 maja 2006…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 lipca 2010 r., I CSK 606/09

   …tylko z dwóch przyczyn, a mianowicie uznania niedopuszczalności powstania i istnienia objętej wnioskiem służebności w związku z treścią art. 285 § 2 k.c. oraz ze względu na wiążące, w ocenie Sądu, sformułowanie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności. Zarzucane w skardze kasacyjnej…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 czerwca 2011 r., III CSK 272/10

    …modyfikacji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 12 listopada 1997 r., I CKN 321/97, nie publ.). 2. Istotę służebności gruntowej określa art. 285 § 1 k.c., stanowiąc, że nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 285 (1128)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.