Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 24 czerwca 2024 r., II AKa 256/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 24 czerwca 2024 r., II AKa 256/23

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 II AKa 256/23

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 4

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim, 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 136/21

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☒ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☒ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☒ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☒ w części

22 ☐

23 co do winy

24 ☒

25 co do kary

26 ☐

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 1.1.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☒

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☐

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

34 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

35 ☒

36 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

37 ☒

38 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

39 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

40 ☒

41 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

42 ☐

43 art. 439 k.p.k.

44 ☐

45 brak zarzutów

46 1.4. Wnioski

47 ☐

48 uchylenie

49 ☒

50 zmiana

51 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

52 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

53 1.5. Ustalenie faktów

54 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

55 Lp.

56 Oskarżony

57 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

58 Dowód

59 Numer karty

60 2.1.1.1.

61 D. B.

62 Niekaralność oskarżonego (zatarcie poprzednich skazań wobec wykonania kar grzywny i środków karnych, naprawienia szkody).

63 Informacja z Krajowego Rejestru Karnego w powiązaniu ze spłatą należności z wyroku II K 1021/21- kopia postanowienia Km 187/22

64 1102, 1135-1136

65 2.1.1.2.

66 A. M.

67 Uprzednia karalność oskarżonej A. M. wyrokiem z 27.04.2017 r. na karę grzywny i wyrokiem z 24.03.2024 r. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

68 Informacja z Krajowego Rejestru Karnego

69 1106

70 2.1.1.3.

71 D. B.

72 Aktualny stan zadłużenia z tytułu kredytów opisanych w wyroku, wysokość dokonywanych spłat z tytułu obu kredytów

73 Informacja z (...) Banku S.A. aktualna na 5 marca 2024 r.

74 1117-1131, 1140-1147

75 2.1.1.4.

76 D. B.

77 Wysokość dokonanych wpłat w dniach: 31.01.2024r. 22.02.2024 r., 06.03..2024 r., 29.05.2024 r.

78 Potwierdzenia wpłat

79 1133-1134, 1159-1160, 1161

80 2.1.1.5.

81 D. B.

82 Złożenie przez obrońcę D. B. wniosku o ugodę dotyczącą spłaty obu kredytów w formie miesięcznych rat stałych i wydanie w tym zakresie decyzji pozytywnej przez Bank.

83 Pismo Banku w związku pismami obrońcy dotyczącymi restrukturyzacji zadłużenia

84 1154-1157

85 2.1.1.6.

86 D. B.

87 Spłata kwoty 43.500 zł w dniu 04.06.2024 r.

88 Potwierdzenie spłaty

89 1158

90 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

91 Lp.

92 Oskarżony

93 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

94 Dowód

95 Numer karty

96 2.1.2.1.

97 1.6. Ocena dowodów

98 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

99 Lp. faktu z pkt 2.1.1

100 Dowód

101 Zwięźle o powodach uznania dowodu

102 2.1.1.1

103 Informacja z Krajowego Rejestru Karnego w powiązaniu ze spłatą należności z wyroku II K 1021/21- kopia postanowienia Km 187/22

104 Informacja z KRK zawiera wskazanie, że oskarżony jest dwukrotnie karany na kary zasadnicze grzywny oraz adnotacje o wykonaniu tych kar, środków karnych, co w powiązaniu z postanowieniem Km 187/22 o naprawieniu szkody w całości i przy uwzględnieniu przepisu art. 107 § 4a k.k. i art. 108 k.k. nakazuje przyjąć, że nastąpiło zatarcie skazań i D. B. nie jest obecnie karany za popełnienie przestępstw.

105 2.1.1.2

106 Informacja z Krajowego Rejestru Karnego dotycząca A. M.

107 Dane uzyskane z właściwego rejestru, niekwestionowane w postępowaniu.

108 2.1.1.3

109 Informacja z Banku, dotycząca zadłużenia z tytułu kredytów opisanych w wyroku, aktualna na 5 marca 2024 r.

110 Informacja uzyskana od pokrzywdzonego Banku, wskazująca stan na dzień jej sporządzenia według księgowań tego pokrzywdzonego.

111 2.1.1.4

112 Potwierdzenia spłat kredytów

113 Dokumenty nie były kwestionowane w postępowaniu.

114 2.1.1.5.

115 Pismo Banku w związku pismami obrońcy dotyczącymi restrukturyzacji zadłużenia, potwierdzające wydanie pozytywnej decyzji co do spłaty przez oskarżonego kredytów.

116 Treść pism nie była kwestionowana w postępowaniu.

117 2.1.1.6.

118 Potwierdzenie spłaty 43.500 zł w dniu 04.06.2024 r.

119 Treść dokumentu nie była kwestionowana w toku postępowania.

120 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

121 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

122 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

123 Dowód

124 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

125 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

126 Lp.

127 Zarzut

128 3.1.

129 Apelacja Prokuratora co do oskarżonego D. B.

130 Błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mającego wpływ na jego treść, polegającego na błędnym uznaniu, że oskarżony D. B. swoim działaniem nie wypełnił znamion czynu penalizowanego treścią art. 286 § 1 k.k., gdyż nie działał w celu osiągniecia korzyści majątkowej i jego celem nie było także doprowadzenie (...) Banku S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 799 065,64 zł, podczas gdy właściwa ocena materiału dowodowego w postaci zeznań świadków M. K., M. P., D. P., I. B., wyjaśnień oskarżonego w zakresie dotyczącym podjętych przez niego podstępnych działań polegających na sfałszowaniu podpisów I. B. na wnioskach i dokumentach kredytowych oraz zatajenie rzeczywistej sytuacji finansowej jak i zamiaru przeznaczenia zaciągniętych kredytów na spłatę swoich wcześniejszych zobowiązań, które to wyjaśnienia Sad Okręgowy uznał za wiarygodne, przy jednoczesnym uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, nakazuje uznać, że oskarżony mając wiedzę co do wysokości swoich wcześniejszych zobowiązań finansowych i mając zamiar przeznaczenia części nowo zaciągniętych kredytów na ich spłatę, przewidywał możliwość ich niespłacenia i godził się na to.

131 ☒ zasadny

132 ☐ częściowo zasadny

133 ☐ niezasadny

134 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

135 Należy zgodzić się z prokuratorem, że prawidłowa ocena zgromadzonego przez Sąd Okręgowy materiału dowodowego winna prowadzić do uznania, iż oskarżony D. B. wyczerpał znamiona czynu opisanego w części wstępnej wyroku, tym samym wadliwe było uznanie, że jego zachowanie może być przyjęte za wyczerpujące jedynie znamiona występku z art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd meriti niezasadnie przyjął, iż oskarżony nie działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, a jego celem nie było doprowadzenie (...) Banku S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Wywiódł takie przekonanie z wiedzy I. K. o zaciągniętych kredytach, ich częściowym przeznaczeniu na spłatę jej wcześniejszych zobowiązań kredytowych i wspólne wydatki, nadto z początkowego spłacania kredytów (do połowy 2019 r.). Stąd Sąd ów skonstatował, że nie da się przyjąć, iż zaciągając zobowiązania oskarżony nie miał woli ich wykonania, bowiem prowadził działalność gospodarczą a samo niezwrócenie kredytu w terminie nie może stanowić dostatecznej podstawy do uznania winy za czyn z art. 286 § 1 k.k. bez ustalenia, że już w momencie zawierania umowy nie miał zamiaru zwrotu pieniędzy.

136 Z takim stanowiskiem, w okolicznościach sprawy nie sposób się zgodzić. Odpowiedzialności za czyn

137 z art 286 § 1 k.k. podlega ten, kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Sprawca musi więc:

138 -działać w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,

139 -doprowadzić inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem,

140 -wprowadzić tę osobę błąd albo wyzyskać błąd lub niezdolność do należytego pojmowania przedsiębranego działania.

141 W kwestii działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej należy podkreślić, że trafnie w orzecznictwie i literaturze podnosi się, że korzyść majątkowa stanowiąca cel działania sprawcy ( animus lucri faciendi) jest pojęciem szerszym niż przywłaszczenie mienia, stanowiące znamię strony podmiotowej innych przestępstw przeciwko mieniu. Sprawca działający w celu osiągnięcia korzyści majątkowej nie musi dążyć do przywłaszczenia mienia stanowiącego przedmiot jego oszukańczych zabiegów. Może on nawet zakładać zwrot mienia pokrzywdzonemu, zamierzając jednak osiągnąć korzyść majątkową płynącą z rozporządzenia mieniem, przejawiającą się w każdej innej postaci niż jego przywłaszczenie. Działanie w celu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, może wynikać także z niekorzystnego dla interesów pokrzywdzonego wykorzystania cudzego mienia i materializować się w każdej innej formie niż przywłaszczenie. (wyrok SN z 30.08.2000 r., V KKN 267/00; wyrok SN z 10.03.2004 r., II KK 381/03; wyrok SA w Warszawie z 8.04.2005 r., II AKa 74/05, wyrok SN z 6.05.2004 r., V KK 316/03- pisemne motywy, Wróbel Włodzimierz, Zoll Andrzej, Kodeks karny. Część szczególna. Tom III. Komentarz do art. 278-363 k.k., wyd. V, teza 95. do art. 286 k.k.). W rozpoznawanym przypadku rację ma prokurator, wskazując że z przywołanego w apelacji materiału dowodowego wynika, iż sytuacja finansowa i zobowiązania oskarżonego mogły nie dawać mu szansy na uzyskanie kredytu na własne dane. Logika podpowiada, że takie właśnie przekonanie D. B. prowadziło go do podjęcia starań dla uzyskania kredytu na dane małżonki, a nadto spowodowania złożenia podpisów na umowie przez inną osobę niż I. K.. Oskarżony zdawał sobie sprawę z tego, że bank może nie udzielić mu kredytu, tym samym uświadamiał sobie, iż najprawdopodobniej może nie być w stanie spłacić całości zobowiązań. Niezależnie od tego, zważywszy na wyżej przywołane argumenty oczywiście oskarżony D. B. zamierzał osiągnąć korzyść majątkową, wynikającą z rozporządzenia mieniem przez (...) Bank S.A., podjął działania niekorzystne (o czym mowa w kolejnym akapicie) z punktu widzenia interesów pokrzywdzonego Banku.

142 Doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem to nie tylko sytuacja, gdy sprawca doprowadzający inną osobę do rozporządzenia nie zamierza zwrócić przedmiotu rozporządzenia (np. kredytu). O niekorzystności rozporządzenia mieniem przesądza ocena rozporządzenia z punktu widzenia interesów osoby rozporządzającej lub innej osoby pokrzywdzonej. Ustawowe znamię „niekorzystnego rozporządzenia mieniem” zostaje spełnione wówczas, gdy sprawca – działając w sposób opisany w art. 286 § 1 k.k. – doprowadza inną osobę do takiego rozporządzenia mieniem, które jest niekorzystne z punktu widzenia jej interesów (por. wyrok SN z 30.08.2000 r., V KKN 267/00; wyrok SN z 21.08.2002 r., III KK 230/02, Prok. i Pr.-wkł. 2003/3, poz. 16). Niekorzystnym rozporządzeniem mieniem przy zawarciu umowy kredytowej nie musi być rzeczywista strata w sensie materialnym, lecz już sam fakt przyznania kredytu bez odpowiedniego zabezpieczenia, bądź obarczonego większym ryzykiem banku” (wyrok SA w Szczecinie z 12.06.2014 r., II AKa 65/14, LEX nr 1499031). Chodzi o sytuację, gdy dochodzi do udzielenia kredytu o wyższym stopniu ryzyka niż ten, jaki istnieje w przekonaniu pokrzywdzonego (tu np.: wyrok SA w Lublinie z 18.06.2002 r., II AKa 343/01). W rozpoznawanej sprawie jest jasne, że dla (...) Banku S.A. istotne było to komu udziela kredytu, nadto że Bank wiedząc, iż podpisy na umowach są podrobione, osoba wymieniona w nich jako kredytobiorca nie podpisała ich w rzeczywistości, nie udzielił by kredytów, podobnie byłoby też gdyby Bank wiedział, że część z pieniędzy opisanych w umowach kredytowych będzie przeznaczona na inne cele niż zadeklarowane. Wynika to wprost z treści umów i dołączonych doń dokumentów, gdzie np. stwierdzono, że bank nie będzie zobowiązany do wypłaty kwot, gdy dokumenty były sfałszowane, podrobione, kredyt wykorzystany niezgodnie z jego przeznaczeniem. Przy zawieraniu umów kredytobiorca musiał oświadczyć, że podane informacje są zgodne z prawdą. Jest także oczywiste to, że w kontekście realizacji umów, w sytuacji problemów ze spłatą, bank może łatwiej dochodzić swych racji gdy wiadomo kto rzeczywiście zawarł umowę, niż gdy umowę zawiera i podpisuje inna osoba aniżeli wskazana w jej treści, które to okoliczności nie są mu znane, co prowadzi następnie do problemów w egzekwowaniu rat. Bank ocenia zdolność kredytową kredytobiorcy uwidocznionego w umowie i nie jest mu obojętne kto składa wnioski o kredyt oraz podpisuje, zawiera umowy. W tym zakresie każdy bank posiada odpowiednie procedury i podejmuje starania, tak aby zmniejszyć ryzyko późniejszego niespłacenia kredytów. Na marginesie jedynie wskazać należy w rezultacie, że bank przecież zawiadomił o możliwości popełnienia przestępstwa- k. 126 akt, co potwierdza jedynie powyższą konstatację.

143 W końcu dla uznania, że doszło do wprowadzenia w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania wystarczy, iż wskutek działań sprawcy doszło u pokrzywdzonego do fałszywego wyobrażenia dotyczącego faktów, stosunków, okoliczności dotyczących osób. W konsekwencji można wyróżnić, jako relewantne (niosące skutki prawne) z punktu widzenia znamion przestępstwa oszustwa, następujące odmiany błędu: błąd co do osoby, błąd co do rzeczy oraz błąd co do zjawiska i zdarzenia. Błędem w rozumieniu znamion czynu z art. 286 § 1 k.k. jest niezgodność między obiektywną rzeczywistością a jej odbiciem w świadomości człowieka. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości to, że pracownicy Banku, którzy podejmowali decyzję o udzieleniu kredytów, podpisywali umowy zostali wprowadzeni w błąd przez D. B., pozostawali w przekonaniu, iż kredyt udzielany jest innej osobie – I. K.. Jak już argumentowano wyżej, gdyby wiedzieli o tej okoliczności kredyty nie zostałyby udzielone. Przywołane argumenty przekonują, że oskarżony D. B. wyczerpał swoim zachowaniem znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., a zważywszy na kwoty udzielonych kredytów, także z art. 294 § 1 k.k. Z tych względów apelacja prokuratora, wskazująca na konieczność zakwalifikowania przestępstwa w sposób jak w pkt. I. części wstępnej wyroku Sądu Okręgowego okazała się słuszna i stanowiska Sądu meriti nie można było podzielić.

144 Sąd Apelacyjny zmieniając wyrok i uznając oskarżonego D. B. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt I. części wstępnej kontrolowanego wyroku dokonał jednocześnie koniecznych zmian w opisie. W chwili wyrokowania sprawa współoskarżonego D. P. nie była jeszcze prawomocnie zakończona, stąd zapis: „z pracownikiem Banku D. P.” należało zastąpić zapisem: „z inną ustaloną osobą”, wskazać, że w błąd wprowadzono pracowników Banku, co w sposób oczywisty wynika z akt sprawy i zasad doświadczenia życiowego (Bank działa przez właściwe osoby i to one mogą być wprowadzone w błąd).

145 Konieczne było nadto wskazanie, że jedynym pokrzywdzonym podmiotem w sprawie jest (...) Bank S.A. Niezasadne było wskazanie przez oskarżyciela, że I. B. jest pokrzywdzoną czynem przypisanym oskarżonemu. Sąd Okręgowy, choć nietrafnie zakwalifikował przestępstwo, to prawidłowo wskazał jako jedynego pokrzywdzonego (...) Bank S.A. Sąd Apelacyjny stanowisko sądu I instancji w tej mierze podziela. Przedmiotem ochrony przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k. jest mienie rozporządzającego, którym niewątpliwie był (...) Bank S.A. Przy czynie z art. 297 § 1 k.k. przedmiotem ochrony jest prawidłowość funkcjonowania obrotu gospodarczego, w danym przypadku przepis ten chroni interes pokrzywdzonego Banku jako uczestnika obrotu. W odniesieniu do czynu z art. 270 § 1 k.k. przedmiotem ochrony jest wiarygodność dokumentów, a w następstwie – pewność obrotu prawnego. Nie jest nim ani dobro podmiotu, którego dokument podrobiono (przerobiono), ani dobro podmiotu, którego praw (interesów) podrobiony (przerobiony) dokument dotyczy. Rozważać można, czy sprawca nie atakuje również przy okazji dobra prawnego określonego podmiotu. Najczęściej taka sytuacja nastąpi wówczas, gdy oskarżony jednym czynem zrealizuje również znamiona innego czynu zabronionego, którego przedmiotem ochrony jest interes określonego podmiotu. W rozpoznawanym przypadku, jak wyżej argumentowano taka sytuacja nie zachodzi. Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie i doktrynie (tu np.: wyrok SN z 3.10.2013 r., II KK 117/13, LEX nr 1383271, Wróbel Włodzimierz, Zoll Andrzej, Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część II. Komentarz do art. art. 212-277d, teza 1. do art. 270 k.k., WKP 2017).

146 3.2.

147 Apelacja Prokuratora co do oskarżonego D. B.

148 Rażącej niewspółmierności- łagodności zasadniczej kary 8 miesięcy pozbawienia wolności jak i środków kompensacyjnych w postaci częściowego obowiązku naprawienia szkody na rzecz (...) Banku S.A. w kwocie 300 000 zł, w sytuacji, gdy mając na uwadze okoliczności zdarzenia, sposób działania oskarżonego, wysokość szkody, uznać należy orzeczenie o karze za rażąco łagodne, nie uwzględniające w sposób właściwy stopnia winy oskarżonego, stopnia społecznej szkodliwości czynu, a także celów zapobiegawczych i wychowawczych, które kara orzeczona miałaby osiągnąć w stosunku do oskarżonego.

149 ☐ zasadny

150 ☒ częściowo zasadny

151 ☐ niezasadny

152 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

153 Zarzut rażącej niewspółmierności kary należałoby rozpatrywać w sytuacji niepodzielenia zarzutu pierwszego (pkt. 3.1 niniejszego uzasadniania). Sąd Okręgowy wymierzył bowiem karę uwzględniając przyjętą przez siebie kwalifikację prawną, w ramy której nie wchodziły przepisy: art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Kara orzeczona została w rzeczywistości więc w oparciu o przepisy ustawy, które przewidują łagodniejszą sankcję. W tej sytuacji, skoro Sąd Apelacyjny powrócił do kwalifikacji wskazanej w pkt. I. części wstępnej wyroku, szczegółowe odnoszenie się do tego zarzutu nie ma uzasadnienia. Jedynie na marginesie należy argumentować, że prokurator domagając się, w oparciu o surowszą kwalifikację, orzeczenia kary 1 roku pozbawienia wolności nie wykazuje rażącej dysproporcji nawet pomiędzy karą ukształtowaną przez Sąd meriti a tą, której się domaga we wniosku. Tylko natomiast rażąca niewspółmierność kary mogłaby być podstawą do zmiany wyroku, gdyby kwalifikacja czynu nie uległa zmianie w postępowaniu odwoławczym.

154 Wniosek

155 Co do obu zarzutów sformułowany w apelacji prokuratora, dotyczących oskarżonego D. B.:

156 O zmianę wyroku w zakresie dotyczącym tego oskarżonego poprzez zakwalifikowanie czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i wymierzenie za to, na podstawie art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. kary 1 roku pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 46 § 1 k.k. zasądzenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego (...) Banku S.A.- solidarnie z D. P. w kwocie 799 065,64 zł.

157 ☐ zasadny

158 ☒ częściowo zasadny

159 ☐ niezasadny

160 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

161 Wniosek okazał się częściowo zasadny. W pkt. 3.1 (akapit pierwszy do czwartego) niniejszego uzasadnienia Sąd Apelacyjny argumentował, z jakich powodów należy powrócić do kwalifikacji prawnej czynu wskazanej przez prokuratora w oskarżeniu i uwidocznionej w pkt I. części wstępnej kontrolowanego wyroku.

162 Sąd Apelacyjny, uwzględniając zagrożenie ustawowe za czyn popełniony przez oskarżonego D. B. 6 września 2017 r., kwalifikowany z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. przy wzięciu pod uwagę tego, że do 24 czerwca 2020 r. obowiązywał stan prawny, w którym nie było przepisu z art. 57b k.k., kształtował karę z uwzględnieniem art. 4 § 1 k.k. Oczywistym jest bowiem to, że unormowanie z art. 57b k.k. obejmuje wyłącznie sprawców, którzy dopuścili się przestępstwa w warunkach art. 12 k.k. w dniu 24.06.2020 r. lub później a D. B. takim sprawcą nie jest. Sąd Apelacyjny uznał za trafny wniosek prokuratora w zakresie wysokości kary pozbawienia wolności, którą należało wymierzyć oskarżonemu. Oskarżyciel zasadnie domagał się by była to kara równa dolnej granicy zagrożenia, zważywszy art. 286 § 1 k.k. i związany z nim art. 294 § 1 k.k. – tj. 1 roku pozbawienia wolności. Taka kara uwzględnia okoliczności z art. 53 k.k., w szczególności stopień społecznej szkodliwości czynu, okoliczności obciążające i okoliczności łagodzące, cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego. Uwzględnia ona motywację i sposób zachowania się sprawcy, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na nim obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste oskarżonego, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa, zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości. W ocenie Sądu Apelacyjnego fakty: częściowego przyznania się do popełnienia przestępstwa, zrozumienia konieczności poniesienia konsekwencji swojego postępowania, podjęcia leczenia odwykowego i zmiany sposobu życia, nadto także wykształcenie, przemawiają za orzeczeniem kary w dolnej granicy zagrożenia.

163 Przede wszystkim jednak należy mieć na uwadze to, że jednym z podstawowych celów postępowania karnego powinno być (art. 2 § 1 pkt 3 k.p.k.) takie jego ukształtowanie, aby zostały uwzględnione prawnie chronione interesy pokrzywdzonego (w danym przypadku (...) Bank S.A.). Nie można było nie dostrzec tego, że oskarżony w toku postępowania, także odwoławczego, wpłacał znaczące kwoty tytułem spłat kredytów wymienionych w wyroku, co więcej złożył z pomocą swojego obrońcy wniosek o ugodę dotyczącą spłaty obu kredytów w formie miesięcznych rat stałych i Bank wydał w tym zakresie decyzję pozytywną. Tym samym realne i możliwe jest całkowite naprawienie szkody. Zachowanie oskarżonego po popełnieniu czynu należy w rezultacie uznać za prawidłowe. Jak to wskazano wyżej w niniejszym uzasadnieniu, uprzednie skazania na kary grzywny uległy zatarciu, albowiem oskarżony wykonał wszystkie kary, naprawił szkodę, w rezultacie w świetle prawa pozostaje obecnie osobą niekaraną. Można w konsekwencji przyjąć, że cele kary w stosunku do D. B. zostaną zrealizowane gdy będzie ona ukształtowana na poziomie 1 roku. Takie rozstrzygnięcie nie jest także sprzeczne z potrzebą właściwego społecznego oddziaływania kary. Rok pozbawienia wolności dla sprawcy oszustwa, który rozpoczął i kontynuuje naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem nie może być odczytane jako jej nieodpowiadające. W odczuciu społecznym powinna pozostać informacja, że sprawca został ukarany, ale wobec podjętych działań dla naprawienia szkody kara nie musi być surowa.

164 Jest oczywiste to, że kwestia ewentualnego warunkowego zawieszenia wykonania kary rozważana powinna być dopiero po ukształtowaniu jej wysokości w sposób prawidłowy. Skoro wymierzono oskarżonemu D. B. karę 1 roku pozbawienia wolności, to w świetle art. 69 § 1 k.k. i wobec tego, że oskarżony w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności, warunkowe zawieszenie kary było możliwe.

165 Oczywiście aby to uczynić Sąd Apelacyjny musiał przyjąć, że będzie to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Nie ulega wątpliwości to, że aktualna postawa oskarżonego, wpłacanie znaczących kwot tytułem kredytów, zgoda Banku na spłatę całości w systemie rat stałych przekonuje, że cele kary będą osiągnięte także w przypadku warunkowego zawieszenia jej wykonania, oskarżony nie powróci do przestępstwa. Także interes pokrzywdzonego Banku w odzyskaniu całości należności wynikających z umów kredytowych zostanie z większym prawdopodobieństwem zaspokojony, gdy oskarżony pozostanie na wolności, wykonując swój zawód, zarabiając i naprawiając szkodę. Żeby prawdopodobieństwo to zwiększyć okres próby ustalono na 3 lata, zobowiązano oskarżonego do informowania sądu o przebiegu okresu próby w sposób opisany w wyroku oraz do naprawienia szkody poprzez spłatę należności wynikających z kredytów opisanych w wyroku (art. 72 § 1 pkt 1 k.k. i art. 72 § 2 k.k.). W razie niewywiązywania się z tego możliwe stanie się postąpienie po myśli art. 75 § 2 k.k.

166 3.3.

167 Apelacja Prokuratora co do oskarżonej A. M.

168 Błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mającego wpływ na jego treść, polegającego na błędnym uznaniu, że oskarżona A. M. swoim działaniem nie wypełniła znamion czynu penalizowanego treścią art. 286 § 1 k.k., gdyż nie działała w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i jej celem nie było także doprowadzenie (...) Banku S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 349 300,23 zł, podczas gdy właściwa ocena materiału dowodowego w postaci zeznań świadków M. K., M. P., I. B., wyjaśnień oskarżonego D. B., który poprosił oskarżoną o sfałszowanie podpisów I. B. na wnioskach i dokumentach kredytowych w zamian za wynagrodzenie finansowe oraz wyjaśnień oskarżonej w zakresie dotyczącym jej wiedzy co do rzeczywistej sytuacji finansowej oskarżonego, który nie regulował wynagrodzeń pracowników na czas, nie płacił dostawcom za towar, przy jednoczesnym uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, nakazuje uznać, że oskarżona mając wiedzę co do istniejących zobowiązań finansowych i braku zdolności kredytowej oskarżonego D. B. przewidywała możliwość niespłacenia kredytów przez oskarżonego i godziła się na to.

169 ☒ zasadny

170 ☐ częściowo zasadny

171 ☐ niezasadny

172 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

173 Apelacja prokuratora odnosząca się do oskarżonej A. M. okazała się zasadna z podobnych powodów jak w przypadku oskarżonego D. B.. Szczegółowo opisano je w pkt. 3.1 tiret pierwszy do czwartego niniejszego uzasadnienia i nie ma potrzeby by powielać je w tym miejscu. Oczywiście należało uwzględnić to, że oskarżonej nie można było przypisać czynu ciągłego (w kwalifikacji art. 12 § 1 k.k.), nie był on wskazany w pkt. II części wstępnej wyroku przez prokuratora, zarzucono oskarżonej działanie związane tylko z jednym kredytem. Poza tym należało uwzględnić fakt, że w przypadku oskarżonej chodzi o pomocnictwo, wobec czego kwalifikacja czynu zawiera art. 18 § 3 k.k. Analiza zgromadzonych dowodów przekonuje, że oskarżona wiedziała, iż pomaga D. B. do uzyskania kredytu w kwocie 349 300,23 zł, zdawała sobie sprawę z jego problemów finansowych i na prośbę D. B. zgodziła się podpisać umowę, podrabiając podpis I. B..

174 Z takich samych powodów jak w przypadku oskarżonego D. B. ( vide: pkt 3.1 akapit ostatni niniejszego uzasadnienia) wskazano w opisie czynu pracowników Banku jako wprowadzonych w błąd, a jako jedynego pokrzywdzonego (...) Bank S.A.

175 Wniosek

176 O zmianę wyroku przez zakwalifikowanie czynu oskarżonej z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i wymierzenie za to na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. kary 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 3 lat próby, orzeczenie kary grzywny w oparciu o art. 71 § 1 k.k. w wysokości 100 stawek dziennych po 15 złotych każda.

177 ☐ zasadny

178 ☒ częściowo zasadny

179 ☐ niezasadny

180 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

181 Wniosek był zasadny częściowo. Niesłusznie prokurator domagał się by wymienić w kwalifikacji prawnej czynu oskarżonej także art. 12 § 1 k.k. ( vide: k. 1054 verte akt). Argumentowano już w tym zakresie wyżej, odnosząc się do zarzutu. W pozostałej części żądanie autora apelacji w kwestii kwalifikacji prawnej czynu było uzasadnione, z przedstawionych już wyżej powodów.

182 W zakresie wysokości kary, która co do zasady mogła być ukształtowana na poziomie od roku do 10 lat pozbawienia wolności (vide zagrożenie karą za czyn z art. 286 § 1 k.k., nadto obostrzenie wynikające z art. 294 § 1 k.k.) Sąd Apelacyjny uznał za zasadne skorzystanie z przewidzianej przez ustawę możliwości nadzwyczajnego złagodzenia kary (art. 19 § 2 k.k.). W świetle tego przepisu przesłanką nadzwyczajnego złagodzenia kary jest już samo przypisanie odpowiedzialności za pomocnictwo, albowiem jest ono traktowane przez ustawodawcę jako odmiana przestępstwa o mniejszym natężeniu bezprawia, odgrywa w popełnieniu czynu zabronionego zwykle rolę mniej istotną niż sprawstwo we wszystkich postaciach oraz podżeganie. Oczywiście ustawa przewiduje tu fakultatywny charakter nadzwyczajnego złagodzenia kary, pozostawiając sądowi swobodę w ocenie, czy w konkretnym przypadku karę nadzwyczajnie łagodzić, czy też nie (podobnie: Wróbel Włodzimierz, Zoll Andrzej, Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Cześć I. Komentarz do art. 1-52, komentarz do art. 19 k.k., wyd. V, WK 2016).

183 Sąd Apelacyjny miał w niniejszej sprawie na uwadze to, że nawet najniższa przewidziana przez ustawę kara nie będzie w danym przypadku trafną reakcją na czyn, którego dopuściła się oskarżona i właściwą, prawidłową z punktu widzenia celów kary i zasad jej kształtowania będzie 5 (pięć) miesięcy pozbawienia wolności. Sąd uwzględnił fakt przyznania się do popełnienia przestępstwa, okazanie rzeczywistej skruchy, dokonanie czynu za namową oskarżonego D. B., od którego w części, jako wieloletnia pracownica była zależna. Także wewnętrzna spójność wyroku domagała się wymierzenia oskarżonej kary wyraźnie niższej niż orzeczona względem D. B., nie tylko z powodu tego, że oskarżona była pomocnikiem, ale i z uwagi na fakt, że jej działanie ograniczyło się do jednej, a nie jak w przypadku D. B.- dwóch umów kredytowych.

184 Trafne natomiast były decyzje Sądu Okręgowego o warunkowym zawieszeniu wykonania kary, nałożonym obowiązku w okresie próby i karze grzywny oraz jej wysokości. W tym zakresie argumentacja przywołana przez Sąd meriti (k. 1040 verte akt) zasługuje w pełni na aprobatę. Oskarżona była w przeszłości karana, jednak jednokrotnie przed popełnieniem przestępstwa za czyn z art. 178a § 1 k.k. Kolejne skazanie, za czyn z art. 178a § 4 k.k. nastąpiło kilka lat po popełnieniu czynu w sprawie niniejszej. Oskarżona prowadzi ustabilizowany tryb życia, pracuje i w rezultacie prawidłowo ocenił w tej sytuacji Sąd meriti, że cele kary będą osiągnięte także w przypadku warunkowego zawieszenia jej wykonania, A. M. nie powróci do przestępstwa.

185 3.4.

186 Apelacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej I. K.

187 Obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 286 § 1 k.k., poprzez jego niezastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i błędne, a przez to niczym nieuzasadnione przyjęcie, iż zachowanie oskarżonego D. B., działającego wspólnie i w porozumieniu z oskarżoną A. M. oraz oskarżonym D. P. nie wypełnia znamion czynu zabronionego z art. 286 § 1 k.k., podczas gdy postępowanie ww. oskarżonych było w sposób bezpośredni nakierunkowane na doprowadzenie pokrzywdzonych tj. (...) Bank S.A. z siedzibą w W. oraz I. K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez udzielenie dwóch kredytów o łącznej wartości 799 065,64 zł na rzecz oskarżycielki posiłkowej, a następnie zaniechania ich spłacania (po przywłaszczeniu przez oskarżonych środków pieniężnych), czym doprowadzili do niekorzystnego rozporządzenia mieniem I. K., która w świetle podpisanych (podrobionych) umów kredytowych jest zobowiązana do ich spłaty.

188 ☐ zasadny

189 ☒ częściowo zasadny

190 ☐ niezasadny

191 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

192 Można zgodzić się ze skarżącym o tyle, że rzeczywiście czyny oskarżonych D. B. i A. M. powinny zawierać w kwalifikacji m.in. art. 286 § 1 k.k. Argumenty w tym zakresie Sąd Apelacyjny zaprezentował już w pkt. 3.1 i 3.3 niniejszego uzasadnienia i pozostają aktualne w kontekście wywodów apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, toteż nie ma potrzeby ich powtarzać w tym miejscu.

193 Oczywiście nie ma za to racji skarżący, kiedy wskazuje, że D. B., działał wspólnie i w porozumieniu z oskarżoną A. M., gdyż trafnie wskazał prokurator, przyjął Sąd Okręgowy, iż A. M. udzieliła pomocy D. B. w popełnieniu czynu zabronionego (art. 18 § 3 k.k.) i brak jest przesłanek, by uznawać ją za współsprawczynię a nie pomocnika.

194 Nie można się także zgodzić z twierdzeniem autora apelacji, jakoby działanie oskarżonych miało na celu doprowadzenie I. K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, następnie do takiego rozporządzenia jej mieniem doszło, w rezultacie by ona była także pokrzywdzoną w sprawie. W punkcie 3.1 in fine niniejszego uzasadnienia już argumentowano powody dla których uznanie I. K. za pokrzywdzoną w kontekście czynów przypisanych D. B. i A. M. było niemożliwe. Wywody te pozostają aktualne także w kontekście zarzutu sformułowanego przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej. Podkreślić trzeba, że jedynym pokrzywdzonym podmiotem w sprawie jest (...) Bank S.A. Przedmiotem ochrony przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k. jest mienie rozporządzającego, którym niewątpliwie był (...) Bank S.A. To wobec tego Banku oskarżony D. B. podjął swoje działania, w których pomoc uzyskał od A. M.. (...) Bank S.A. a nie I. K., wskutek zachowań oskarżonych rozporządził mieniem i wypłacił kwoty opisane w umowach kredytowych. Jest przy tym jasne, że w przypadku, gdy raty kredytów przestały być spłacane Bank, przekonany, iż umowy podpisała I. K., domagał się od niej spłacenia należności. Nie prowadzi to do stwierdzenia, że I. K. miała udzielić kredytu, została wprowadzona w błąd i rozporządziła mieniem. Oczywistym jest także i to, że kwestionując podpisanie umów I. K. nie chciała spłacać rat, nie musiała tego robić, mogła podjąć i podjęła w tym zakresie działania, oraz że wobec stwierdzenia, iż doszło do przestępstw opisanych w wyroku a ostatecznie oskarżonego zobowiązano do naprawienia szkody - tych kredytów spłacać nie będzie.

195 Przy art. 297 § 1 k.k. przedmiotem ochrony jest prawidłowość funkcjonowania obrotu gospodarczego (tu: ochrona interesu pokrzywdzonego Banku jako uczestnika obrotu). W odniesieniu do czynu z art. 270 § 1 k.k. przedmiotem ochrony jest wiarygodność dokumentów, a w następstwie – pewność obrotu prawnego. W orzecznictwie i doktrynie wielokrotnie podkreślano, że nie jest nim ani dobro podmiotu, którego dokument podrobiono (przerobiono), ani dobro podmiotu, którego praw (interesów) podrobiony (przerobiony) dokument dotyczy. Jedynie rozważać można, czy sprawca nie atakuje również przy okazji dobra prawnego innego określonego podmiotu. Najczęściej taka sytuacja nastąpi wówczas, gdy popełniający przestępstwo jednym czynem zrealizuje również znamiona innego czynu zabronionego, którego przedmiotem ochrony jest interes takiego podmiotu. W rozpoznawanym przypadku, jak wyżej argumentowano taka sytuacja nie występuje.

196 3.5.

197 Apelacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej I. K.

198 Obrazy przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k., poprzez:

199 - zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów oceną dowolną i odmowę przydania waloru wiarygodności tej części zeznań świadka (oskarżycielki posiłkowej) I. K., w której kwestionuje ona swoją wiedzę odnośnie kredytów zaciągniętych przez oskarżonego D. B. wspólnie i w porozumieniu z D. P. i A. M..

200 -zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów oceną dowolną i przydanie waloru wiarygodności tej części zeznań D. P., w której uznał on, iż żona oskarżonego D. B. wiedziała o zaciągniętych kredytach w (...) Bank S.A.

201 ☐ zasadny

202 ☐ częściowo zasadny

203 ☒ niezasadny

204 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

205 Sąd Okręgowy zaprezentował w pisemnych motywach wyroku ocenę zeznań I. K.. Przyjął, że wiedziała ona o staraniach D. B. o uzyskanie jednego z kredytów (tu: k. 1032 in centro akt) Sąd przyjął, że I. K. przez lata ufała mężowi a on zajmował się sprawami finansowymi małżonków (k. 1034 verte in fine akt). Taka ocena i ustalenia nie są dowolne w świetle całokształtu zgromadzonych dowodów, w tym treści rozmowy telefonicznej z pracownikiem (...) Banku S.A. o której Sąd meriti wspomniał na k. 1035 akt. To, czy I. K. wiedziała o zamiarze wzięcia dwóch kredytów, zwarciu ostatecznie umów nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, finalnie bowiem przypisano oskarżonemu D. B. i A. M. czyny kwalifikowane m.in. z art. 286 § 1 k.k. (oskarżonej – pomocnictwo do takiego czynu), zgodnie z żądaniem autora apelacji.

206 Wskazując na obrazę art. 5 § 2 k.p.k. skarżący nie dostrzega, że przepis ten może dotyczyć wyłącznie oskarżonych, co wprost wynika z jego treści, wobec czego ewentualnych niedających się usunąć wątpliwości nie rozstrzyga się w oparciu o tę regulację na korzyść oskarżyciela posiłkowego. Sąd meriti nie rozstrzygał natomiast, z obrazą ww. przepisu, w kluczowych dla sprawy kwestiach na korzyść D. B..

207 3.6.

208 Apelacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej I. K.

209 Sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającej na uznaniu, iż pokrzywdzona (oskarżycielka posiłkowa) miała wiedzę o tym, iż oskarżony D. B. stara się o uzyskanie kredytów (w tym kredytu konsolidacyjnego) w (...) Bank S.A. z siedzibą w W., miała dostęp do poczty elektronicznej oskarżonego D. B. przed sierpniem 2019 r., kiedy to małżonkowie się rozstali, autoryzowała poprzez kod sms uruchomienie kredytu konsolidacyjnego, miała wiedzę o zaciągniętych przez oskarżonego D. B. kredytach w (...) Bank S.A. z siedzibą w W..

210 ☐ zasadny

211 ☐ częściowo zasadny

212 ☒ niezasadny

213 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

214 W tym zakresie sąd odwoławczy stanowisko zaprezentował już wyżej (pkt. 3.5 akt). Należy też mieć na uwadze to, że ustalenie zgodne w całości z oczekiwaniem autora apelacji nie wpłynęłoby na kwestię odpowiedzialności karnej oskarżonego D. B. ani A. M.. Niezależnie od tego, Sąd Okręgowy nie dokonał istotnych ustaleń, które możnaby kwestionować jako sprzeczne z treścią zgromadzonego materiału dowodowego. Wystarczające będzie w tym zakresie już odwołanie się do rozmowy I. K. z pracownikiem (...) Banku S.A. (zapis rozmowy z płyty z k. 516 akt, odtworzony na rozprawie 13 maja 2022 r.- k. 526 akt), w której potwierdza, że wystąpiła o kredyt w (...) Bank S.A., nie wyklucza, że chodzi o kwotę wymienioną przez rozmówcę, że kredyt ma mieć charakter konsolidacyjny, że otrzymała kod PIN w drodze widomości sms. I. K. na rozprawie potwierdziła, że rozmowę tę prowadziła, stwierdzając jedynie, że nie utożsamiała rozmowy z kredytem i nie wiedziała, iż zawarto dwie umowy kredytowe, jednak nie była w stanie wskazać, dlaczego podczas rozmowy nie powiedziała, że nie wnioskuje o żaden kredyt (k. 662 verte in fine akt). Oczywiście rozmowa weryfikacyjna nie jest równoznaczna z podpisaniem umowy, nie ulega wątpliwości, że I. K. nie zawarła umów kredytowych, nie złożyła na nich swojego podpisu, jednak w danym przypadku miała wiedzę, że bank prowadzi postępowanie, które może zmierzać do udzielenia jej kredytu, także jego charakteru i kwoty.

215 Wniosek

216 Dotyczy wszystkich zarzutów sformułowanych przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej.

217 O zmianę wyroku poprzez:

218 - uznanie, iż zarzuty stawiane oskarżonemu D. B. wyczerpują znamiona czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i wymierzenie za to kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności, grzywny w wysokości 150 stawek dziennych po 100 złotych każda, zadośćuczynienia w wysokości 25 000 zł rocznie za każdy rok liczony od 2017 r. do dnia wydania prawomocnego orzeczenia, solidarnie z oskarżoną A. M. oraz odszkodowania w wysokości 800 000 zł solidarnie z oskarżoną A. M.;

219 - uznanie iż zarzuty stawiane oskarżonej A. M. wyczerpują znamiona czynu z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i wymierzenie za to kary łącznej 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, grzywny w wysokości 150 stawek dziennych po 100 złotych każda, zadośćuczynienia w wysokości 25 000 zł rocznie za każdy rok liczony od 2017 r. do dnia wydania prawomocnego orzeczenia, solidarnie z oskarżonym D. B. oraz odszkodowania w wysokości 800 000 zł solidarnie z oskarżonym D. B..

220 ☐ zasadny

221 ☒ częściowo zasadny

222 ☐ niezasadny

223 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

224 Wniosek zasługiwał na uwzględnienie jedynie w części , tj. co do potrzeby uznania, że oskarżony D. B. popełnił czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. zaś A. M. z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Nie było przy tym uzasadnienia do wskazywania w kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonej A. M. przepisu art. 12 § 1 k.k. Stanowisko w tej kwestii Sąd Apelacyjny zaprezentował już wyżej (pkt. 3.3 akapit pierwszy rozważań).

225 Nie ma przesłanek dla wymierzania oskarżonemu D. B. i oskarżonej A. M. kar w wysokości wnioskowanej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej. Rozważania co do kar sąd odwoławczy przedstawił w pkt 3.2 akapit drugi, trzeci i czwarty oraz 3.3 akapit drugi, trzeci i czwarty niniejszego uzasadnienia, odnosząc się do wniosków oskarżyciela publicznego w tej kwestii. Nie ma potrzeby, by je powtarzać. W ich świetle kary, których orzeczenia domaga się autor apelacji, są wyraźnie, rażąco za wysokie w stosunku do tych jakie należało wymierzyć. Orzekanie zadośćuczynienia i odszkodowania na rzez I. K. nie znajduje podstawy prawnej, skoro nie jest ona w sprawie pokrzywdzoną. Należy też mieć na uwadze to, że wbrew wywodom autora apelacji, I. K. nie będzie musiała spłacać kredytów, co do których umów nie zawierała. To oskarżony D. B. szkodę winien spłacić. Wynika to z wyroku, w części oskarżony aktualnie to już czyni, mają mu być nadto ustalone przez Bank w tym zakresie odpowiednie raty.

226 3.7.

227 Apelacja obrońcy oskarżonego D. B.

228 Rażącej niewspółmierności – surowości wymierzonej oskarżonemu bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wymiarze 8 miesięcy, przekraczającej swoją dolegliwością stopień społecznej szkodliwości czynów, jakich dopuścił się oskarżony, wynikającej z nieuwzględnienia przez sąd meriti w sposób dostateczny okoliczności łagodzących, zachodzących po stronie oskarżonego, w tym w szczególności częściowego przyznania się do zarzucanych mu czynów, nieutrudniania postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do wyraźnej dysproporcji pomiędzy wymiarem kary orzeczonej a karą, która powinna zostać orzeczona, a która nadto jest nieadekwatna z punktu widzenia sytuacji oskarżonego, zobligowanego treścią zaskarżonego wyroku do jednoczesnego obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego (...) Bank S.A., poprzez zapłatę kwoty 300 000 zł.

229 ☐ zasadny

230 ☒ częściowo zasadny

231 ☐ niezasadny

232 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

233 Zarzut okazał się zasadny jedynie w części. Sąd Apelacyjny przy odnoszeniu się do apelacji prokuratora, dotyczącej oskarżonego D. B., zaprezentował stanowisko dotyczące kwalifikacji prawnej czynu, który należy oskarżonemu przypisać, kary pozbawienia wolności, jaka powinna być w danym przypadku wymierzona. Argumentował również z jakich powodów zasadny jest wniosek prokuratora o ukształtowanie kary na poziomie 1 roku oraz dlaczego możliwe jest i z na jakich warunkach zawieszenie jej wykonania. Nie ma potrzeby powtarzać tych wywodów. W rezultacie zmiany kwalifikacji prawnej czynu i w konsekwencji -kary, odnoszenie się do zarzutu, w części w jakiej przy kwalifikacji prawnej przyjętej przez Sąd meriti orzeczono karę 8 miesięcy pozbawienia wolności i rozważanie, czy była ona rażąco niewspółmierna nie znajduje uzasadnienia.

234 Wniosek

235 O zmianę wyroku poprzez orzeczenie kary 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat.

236 ☐ zasadny

237 ☒ częściowo zasadny

238 ☐ niezasadny

239 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

240 Z powodów opisanych już wcześniej w niniejszym uzasadnieniu, kara pozbawienia wolności, którą należało wymierzyć oskarżonemu, zważywszy na ostatecznie przypisaną kwalifikacje prawną czynu, winna mieć wysokość 1 roku. Natomiast, z przyczyn opisanych w pkt. 3.2 niniejszych rozważań -akapit ostatni, w części odnoszącej się do wniosku prokuratora, uznano za prawidłowe warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności względem oskarżonego D. B..

241 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

242 4.1.

243 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

244 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

245 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

246 5.1.1.

247 Przedmiot utrzymania w mocy

248 Skarżony wyrok, za wyjątkiem zmian opisanych w pkt. I części dyspozytywnej wyroku Sądu Apelacyjnego.

249 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

250 W zakresie utrzymanym w mocy wyrok nie budził wątpliwości sądu odwoławczego, brak było przesłanek do jego dalszej zmiany zgodnie z postulatami skarżących, nie było też przesłanek do ingerencji w orzeczenie pierwszoinstancyjne z urzędu.

251 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

252 5.2.1.

253 Przedmiot i zakres zmiany

254 Zmiana opisu czynu, powrót do opisu i kwalifikacji wskazanych przez prokuratora, przy czym:

255 - wyeliminowanie z opisu czynu przypisanego D. B. ustalenia o działaniu wspólnie i w porozumieniu z D. P. (zastąpienie zapisem o ustalonej osobie), wskazanie kogo oskarżony wprowadził w błąd (pracownicy Banku), sprecyzowanie, że jedynym pokrzywdzonym w sprawie jest (...) Bank S.A. i wymierzenie kary pozbawienia wolności, warunkowe zawieszenie jej wykonania, zobowiązanie do informowania o przebiegu okresu próby i naprawienia szkody;

256 - w przypadku czynu A. M. - wskazanie pracowników Banku, jako tych, którzy zostali wprowadzeni w błąd, sprecyzowanie, że jedynym pokrzywdzonym w sprawie jest (...) Bank S.A. i wymierzenie kary pozbawienia wolności, oraz odniesienie do niej rozstrzygnięć o warunkowym zawieszeniu jej wykonania, obowiązku informowania o przebiegu okresu próby i karze grzywny.

257 Zwięźle o powodach zmiany

258 Argumenty przemawiające za dokonaniem zmian zaprezentowano już wyżej, wskazując stanowisko Sądu Apelacyjnego odnoszące się do zarzutów sformułowanych w apelacjach. I tak:

259 -co do potrzeby wyeliminowania z opisu czynu przypisanego D. B. ustalenia o działaniu wspólnie i w porozumieniu z D. P. (zastąpienia zapisem o ustalonej osobie),

260 w kwestii wskazania kogo oskarżony D. B. wprowadził w błąd (pracownicy Banku) i

261 co do przyjęcia, że jedynym pokrzywdzonym jest (...) Bank S.A. – pkt. 3.1 rozważań- akapit ostatni;

262 -co do ukształtowania represji karnej w odniesieniu do oskarżonego D. B. – pkt 3.2 rozważań w części dotyczącej wniosku prokuratora;

263 -co do kary, którą należało wymierzyć A. M. i powodów jej nadzwyczajnego łagodzenia- pkt 3.3 rozważań w części dotyczącej wniosku prokuratora.

264 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

265 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

266 5.3.1.1.1.

267 ☐ art. 439 k.p.k.

268 Zwięźle o powodach uchylenia

269 5.3.1.2.1.

270 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

271 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

272 Zwięźle o powodach uchylenia

273 5.3.1.3.1.

274 Konieczność umorzenia postępowania

275 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

276 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

277 5.3.1.4.1.

278 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

279 Zwięźle o powodach uchylenia

280 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

281 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

282 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

283 Przytoczyć okoliczności

284 6. Koszty Procesu

285 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

286 Przytoczyć okoliczności

III.

287 Zasądzono od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa po ½ wydatków za postępowanie odwoławcze, zaś w kwestii opłaty, w sytuacji zmiany wysokości kar wymierzono stosowne opłaty za obie instancje (art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych w odniesieniu do A. M. i art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 10 ust 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych w odniesieniu do oskarżonego D. B.).

288 7. PODPIS

289 SSA Piotr Brodniak SSA Andrzej Wiśniewski SSO del. Krzysztof Zaremba

290 1.11. Granice zaskarżenia

291 Kolejny numer załącznika

292 1

293 Podmiot wnoszący apelację

294 Prokurator

295 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

296 Błędne ustalenia faktyczne i rażąca niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu D. B..

297 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

298 ☐ na korzyść

299 ☒ na niekorzyść

300 ☒ w całości

301 ☐ w części

302 ☐

303 co do winy

304 ☐

305 co do kary

306 ☐

307 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

308 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

309 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

310 ☐

311 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

312 ☐

313 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

314 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

315 ☐

316 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

317 ☒

318 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

319 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

320 ☒

321 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

322 ☐

323 art. 439 k.p.k.

324 ☐

325 brak zarzutów

326 0.1.1.4. Wnioski

327 ☐

328 uchylenie

329 ☒

330 zmiana

331 1.12. Granice zaskarżenia

332 Kolejny numer załącznika

333 2

334 Podmiot wnoszący apelację

335 Prokurator

336 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

337 Błędne ustalenia faktyczne w zakresie czynu przypisanego A. M.

338 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

339 ☐ na korzyść

340 ☒ na niekorzyść

341 ☒ w całości

342 ☐ w części

343 ☐

344 co do winy

345 ☐

346 co do kary

347 ☐

348 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

349 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

350 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

351 ☐

352 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

353 ☐

354 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

355 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

356 ☐

357 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

358 ☒

359 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

360 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

361 ☐

362 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

363 ☐

364 art. 439 k.p.k.

365 ☐

366 brak zarzutów

367 0.1.1.4. Wnioski

368 ☐

369 uchylenie

370 ☒

371 zmiana

372 1.13. Granice zaskarżenia

373 Kolejny numer załącznika

374 3

375 Podmiot wnoszący apelację

376 Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej

377 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

378 Obraza prawa materialnego i procesowego, błędne ustalenia faktyczne prowadzące do nieprawidłowej kwalifikacji prawnej czynów i reakcji karnej.

379 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

380 ☐ na korzyść

381 ☒ na niekorzyść

382 ☒ w całości

383 ☐ w części

384 ☐

385 co do winy

386 ☐

387 co do kary

388 ☐

389 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

390 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

391 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

392 ☒

393 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

394 ☐

395 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

396 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

397 ☒

398 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

399 ☒

400 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

401 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

402 ☐

403 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

404 ☐

405 art. 439 k.p.k.

406 ☐

407 brak zarzutów

408 0.1.1.4. Wnioski

409 ☐

410 uchylenie

411 ☒

412 zmiana

413 1.14. Granice zaskarżenia

414 Kolejny numer załącznika

415 4

416 Podmiot wnoszący apelację

417 Obrońca oskarżonego D. B.

418 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

419 Rażąca niewspółmierność kary

420 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

421 ☒ na korzyść

422 ☐ na niekorzyść

423 ☐ w całości

424 ☒ w części

425 ☐

426 co do winy

427 ☒

428 co do kary

429 ☐

430 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

431 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

432 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

433 ☐

434 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

435 ☐

436 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

437 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

438 ☐

439 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

440 ☐

441 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

442 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

443 ☒

444 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

445 ☐

446 art. 439 k.p.k.

447 ☐

448 brak zarzutów

449 0.1.1.4. Wnioski

450 ☐

451 uchylenie

452 ☒

453 zmiana