Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 26

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 522 [PDF]. Stan prawny na

Tekst odtworzony z nowelizacji może zawierać rozbieżności. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).

Art. 26.

1. Jednostki przeprowadzają na ostatni dzień każdego roku obrotowego inwentaryzację: #

1) aktywów pieniężnych (z wyjątkiem zgromadzonych na rachunkach bankowych), papierów wartościowych w postaci materialnej, rzeczowych składników aktywów obrotowych, środków trwałych oraz nieruchomości zaliczonych do inwestycji, z zastrzeżeniem pkt 3, a także maszyn i urządzeń wchodzących w skład środków trwałych w budowie – drogą spisu ich ilości z natury, wyceny tych ilości, porównania wartości z danymi ksiąg rachunkowych oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic; #

2) aktywów finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych lub przechowywanych przez inne jednostki, w tym papierów wartościowych w formie zdematerializowanej, należności, w tym udzielonych pożyczek, z zastrzeżeniem pkt 3, oraz powierzonych kontrahentom własnych składników aktywów – drogą otrzymania od banków i uzyskania od kontrahentów potwierdzeń prawidłowości wykazanego w księgach rachunkowych jednostki stanu tych aktywów oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic; #

3) środków trwałych, do których dostęp jest znacznie utrudniony, gruntów oraz praw zakwalifikowanych do nieruchomości, należności spornych i wątpliwych, a w bankach również należności zagrożonych, należności i zobowiązań wobec osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych, z tytułów publicznoprawnych, a także aktywów i pasywów niewymienionych w pkt 1 i 2 oraz wymienionych w pkt 1 i 2, jeżeli przeprowadzenie ich spisu z natury lub uzgodnienie z przyczyn uzasadnionych nie było możliwe – drogą porównania danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacji wartości tych składników. #

2. Inwentaryzacją drogą spisu z natury obejmuje się również znajdujące się w jednostce składniki aktywów, będące własnością innych jednostek, powierzone jej do sprzedaży, przechowania, przetwarzania lub używania, powiadamiając te jednostki o wynikach spisu. Obowiązek ten nie dotyczy jednostek świadczących usługi pocztowe, transportowe, spedycyjne i składowania. #

3. Termin i częstotliwość inwentaryzacji, określone w ust. 1, uważa się za dotrzymane, jeżeli inwentaryzację: #

1) składników aktywów – z wyłączeniem aktywów pieniężnych, papierów wartościowych, produktów w toku produkcji oraz materiałów, towarów i produktów gotowych, określonych w art. 17 ust. 2 pkt 4 – rozpoczęto niewcześniej niż 3 miesiące przed końcem roku obrotowego, a zakończono do 15 dnia następnego roku, ustalenie zaś stanu nastąpiło przez dopisanie lub odpisanie od stanu stwierdzonego drogą spisu z natury lub potwierdzenia salda – przychodów i rozchodów (zwiększeń i zmniejszeń), jakie nastąpiły między datą spisu lub potwierdzenia a dniem ustalenia stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych, przy czym stan wynikający z ksiąg rachunkowych nie może być ustalony po dniu bilansowym; #

2) zapasów materiałów, towarów, produktów gotowych i półproduktów znajdujących się w strzeżonych składowiskach i objętych ewidencją ilościowo-wartościową – przeprowadzono raz w ciągu 2 lat; #

3) nieruchomości zaliczonych do środków trwałych oraz inwestycji, jak też znajdujących się na terenie strzeżonym innych środków trwałych oraz maszyn i urządzeń wchodzących w skład środków trwałych w budowie – przeprowadzono raz w ciągu 4 lat; #

4) zapasów towarów i materiałów (opakowań) objętych ewidencją wartościową w punktach obrotu detalicznego jednostki – przeprowadzono raz w roku; #

5) zapasów drewna w jednostkach prowadzących gospodarkę leśną – przeprowadzono raz w roku. #

4. Inwentaryzację, o której mowa w ust. 1, przeprowadza się również na dzień zakończenia działalności przez jednostkę oraz na dzień poprzedzający postawienie jej w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości. #

4a. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do działalności przedsiębiorstwa w spadku na dzień, w którym zarządca sukcesyjny przestał pełnić swą funkcję, albo na dzień wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego. #

5. Można odstąpić od przeprowadzenia inwentaryzacji: #

1) (uchylony) #

2) w przypadku połączenia lub podziału jednostek, z wyjątkiem spółek kapitałowych, jeżeli strony w drodze umowy pisemnej odstąpią od przeprowadzenia inwentaryzacji; #

3) w przypadku zawieszenia działalności, jeżeli zgodnie z art. 12 ust. 3b jednostka nie zamyka ksiąg rachunkowych. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Sąd Najwyższy, wyrok z , V CSK 23/07

    …nie przyjął, opierając się na podpisanym przez pozwanego potwierdzeniu sald – sporządzonym z powołaniem się na art. 26 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (jedn. tekst.: Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.) – iż wierzytelności, na których kwoty weksel in blanco został…

  2. Sąd Najwyższy, wyrok z , III CSK 74/12

    …samym poczynione przez ustalenia faktyczne. W ramach podstawy naruszenia prawa materialnego skarżąca powołała się na niewłaściwe zastosowanie art. 26 i 27 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm., dalej - „u. rach.”) w brzmieniu…

  3. Sąd Najwyższy, postanowienie z , IV CSK 148/10

    …prawa materialnego skarżący zarzucił naruszenie art. 11 i 16 Prawa wekslowego, art. 99 § 1 i art. 103 § 1 k.c., a także art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 26 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.). Naruszenie przepisów…

  4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 206/11
  5. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z , III SA 3357/01

    …tym zakresie inwentaryzacji w takiej jednostce organizacyjnej jak szpital. Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie, ocena zakresu zastosowania art. 26 ust. 1 pkt 1, ewentualna dopuszczalność stosowania art. 34 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 8 ustawy o rachunkowości do inwentaryzowania leków w…

  6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I FSK 543/19

    …przez skarżącego korekty remanentu za odpowiadającą stanowi rzeczywistemu było w pełni uzasadnione i nie naruszało art. 122 O.p. a także art. 26 ust 1 i ust. 3 pkt. 4 , art.27 ust. 1 i ust. 2 , art. 4 ust. 3 pkt. 3 ustawy o rachunkowości. Podstawą do korekty remanentu nie mogły być…

  7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I FSK 1615/18

    …tj. art. 19 ust. 1, art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a, art. 91 ust. 7d, art. 99 ust. 12. art. 103 ust. 1, art. 109 ust. 3 ustawy o VAT i art. 26 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Przede wszystkim autor skargi kasacyjnej nie zamieścił w jej treści uzasadnienia tak…

  8. NSA oz. w Szczecinie, wyrok z , SA/Sz 2511/00
  9. Sąd Apelacyjny w Katowicach, wyrok z , V AGa 51/22

    …głównej nie doliczając do niej odsetek, co więcej w ich treści wzywała powoda do zapłaty tak określonego zadłużenia. Zgodnie przy tym z art. 26 i art. 28 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 120 ze zm.) potwierdzenie salda stanowi odzwierciedlenie…

  10. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z , II C 558/17

    …zaś następuje sporządzenie spisu inwentarza, którego nie należy mylić z inwentaryzacją przeprowadzoną na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (jedn. tekst: Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540 - dalej: "ustawa o rachunkowości") na dzień poprzedzający ogłoszenie…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 26 (51)

Historia zmian

Bez zmian od 26 marca 2026 r.