Art. 214

Pokaż w całym akcie

Art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Art. 214.
1. Poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. zgłosili oni lub ich następcy prawni wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona nieruchomość stanowiąca ich dawną własność.
2. Zwrot nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, przysługuje poprzednim właścicielom działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych.
3. O przyznaniu prawa użytkowania wieczystego gruntów i o zwrocie budynków orzeka właściwy organ.
4. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do obiektów sakralnych, klasztorów, domów zakonnych i innych obiektów kościelnych, użytkowanych w całości przez byłych właścicieli lub ich następców prawnych. Jeżeli obiekty te są użytkowane tylko w części, przepis ust. 2 stosuje się wyłącznie w granicach faktycznego władania.
5. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste osobom innym niż byli właściciele oraz do gruntów oddanych w użytkowanie.

art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399)

Orzecznictwo

1. NSA w Warszawie (przed reformą), uchwała z 9 listopada 1998 r., OPK 11/98

   …1965 r., lecz skoro do jego rozpoznania dochodzi obecnie, to należałoby rozważyć, czy w sprawie ma zastosowanie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/. Przepis ten bowiem dopuszcza ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz poprzednich…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 7 marca 2019 r., I OSK 1772/18

   …trybie ww. dekretu były odrębnymi sprawami administracyjnymi od spraw o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub o odszkodowanie na podstawie art. 214 (lub art. 215 u.g.n.) i podlegały rozpatrzeniu w odrębnych postępowaniach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt I…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13 lipca 2018 r., I OSK 2182/16

   …w granicach zgłoszonych zarzutów kasacyjnych. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 214 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. przez jego zastosowanie. Ponieważ zarzut ten związany jest z drugim zarzutem skargi kasacyjnej tj. zarzutem naruszenia…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 6 maja 2015 r., I OSK 2243/13

   …w granicach zgłoszonych zarzutów kasacyjnych. Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 214 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. przez jego błędną wykładnię. Stosownie do art. 214 ust. 1 u.g.n., poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 4 września 2014 r., I OSK 370/13

   …zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), to jest jej art. 214. Zgodnie z tym przepisem, poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 11 stycznia 2013 r., I OSK 1453/11

   …1985 roku o oddanie w użytkowanie wieczyste zabudowanej nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...]. Konstrukcję tego artykułu przejął art. 214 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Natomiast wniosek z dnia 2 marca 1998 roku złożony…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13 lutego 2014 r., I OSK 1790/12

   …mogły być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie. Nie doszło także do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanego w skardze kasacyjnej art.214 ust.1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który autor skargi kasacyjnej opiera na twierdzeniu, że wniosek z dnia…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 9 sierpnia 2012 r., I OSK 1156/11

   …Warszawy oraz bonifikat od opłat rocznych za grunty oddawane w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasadach art.214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami . Z treści § 4 wymienionej uchwały wprost wynika, że bonifikaty od opłat rocznych za grunt oddawany w użytkowanie…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 8 lipca 2009 r., I OSK 1076/08

   …jednocześnie z postępowaniem nadzorczym z udziałem skarżącej postępowanie w sprawie jej uprawnień wynikających z art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku ze złożonym przez Z. Z. w dniu 7 czerwca 1965 r. wnioskiem o przyznanie następcom prawnym byłego…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 14 lutego 2019 r., I OSK 452/17

    …rozstrzygnięcia, pod warunkiem jednakże spełnienia pozostałych wymogów (zabudowanie nieruchomości jednym z budynków wymienionych w ust. 2 art. 214). Wymogi wynikające ze wskazanych przepisów muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że niespełnienie chociaż jednego warunku prowadzi do…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 214 (97)

Historia zmian

Bez zmian od 10 marca 2026 r.