Art. 70

Pokaż w całym akcie

Art. 70 Prawa o ustroju sądów powszechnych
Art. 70.
§ 1. Sędziego przenosi się w stan spoczynku na jego wniosek albo na wniosek właściwego kolegium sądu, jeżeli z powodu choroby lub utraty sił uznany został przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego.
§ 2. Z żądaniem przeniesienia w stan spoczynku oraz zbadania niezdolności do pełnienia obowiązków przez sędziego i wydania orzeczenia, może wystąpić zainteresowany sędzia lub właściwe kolegium sądu. W przypadku sędziego pełniącego funkcję prezesa sądu okręgowego i apelacyjnego z wnioskiem może wystąpić także Minister Sprawiedliwości.
§ 3. Orzeczenie w sprawie trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego, o którym mowa w § 1 i 2, lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych doręcza zainteresowanemu sędziemu oraz odpowiednio prezesowi sądu okręgowego albo apelacyjnego, a w przypadku sędziego pełniącego funkcję prezesa sądu okręgowego albo apelacyjnego orzeczenie doręcza się także Ministrowi Sprawiedliwości.
§ 3a. Od orzeczenia lekarza orzecznika, o którym mowa w § 1 i 2, zainteresowanemu sędziemu lub kolegium właściwego sądu przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego orzeczenia.
§ 4. Koszty badania i wydania orzeczenia pokrywa Skarb Państwa.

art. 70 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178 i 1609 oraz z 2026 r. poz. 370)

art. 70 u.s.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 stycznia 2010 r., III KRS 28/09

   …faktyczną kolejnej uchwały o przeniesieniu w stan spoczynku. Skoro podstawy tej nie stanowi trwała niezdolność do pełnienia obowiązków sędziego (art. 70 § 1 usp), to tracą na znaczeniu zarzuty związane z naruszeniem przepisów o przeprowadzeniu pierwotnego badania przez lekarza orzecznika i lekarza…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 marca 2012 r., III KRS 5/12

   …niezmienione po wejściu w życie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa z dnia 12 maja 2011 r. Z mocy art. 47 tej ustawy znowelizowano jedynie art. 70 u.s.p. poprzez dodanie do niego § 3a, ustanawiającego prawo wniesienia sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika do komisji lekarskiej Zakładu…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 lutego 2015 r., III KRS 72/14

   …został przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego. Z brzmienia przepisów art. 70 u.s.p. nie można co prawda wyprowadzić wniosku o związaniu Krajowej Rady Sądownictwa treścią orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 stycznia 2012 r., III KRS 28/11

   …niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego. Uzyskanie orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o którym mowa w art. 70 § 1 u.s.p., nie następuje w postępowaniu przeznaczonym dla ustalenia niezdolności do pracy będącej przesłanką świadczenia z powszechnego ubezpieczenia…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 lutego 2009 r., III PO 7/08
6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 czerwca 2015 r., III KRS 22/15

   …niezdolności do pełnienia obowiązków przez sędziego i wydania orzeczenia może wystąpić zainteresowany sędzia lub właściwe kolegium sądu (art. 70 § 2 u.s.p.). Orzeczenie w sprawie trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego doręczane jest zainteresowanemu sędziemu oraz odpowiednio…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 lutego 2007 r., III KRS 7/06

   …służby, jeżeli ewentualny okres czynnej służby nie przekroczył 30 dni; albo przenieść go w stan spoczynku na warunkach określonych w art. 70 § 1 u.s.p. z dniem uznania go przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego z powodu…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 stycznia 2007 r., III KRS 6/06

   …do powtórzenia formuły ustawowej: „jest trwale niezdolna do pełnienia obowiązków sędziego z powodu choroby lub utraty sił” (art. 70 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych), co nie zapewniało możliwości jego krytycznej oceny. Co prawda, do orzeczenia lekarza orzecznika ZUS została dołączona opinia…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 czerwca 2003 r., III KRS 3/03

   …ZUS. Z kolei to orzeczenie ogranicza się do powtórzenia formuły ustawowej - „z powodu choroby lub utraty sił” (por. art. 70 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych), co nie zapewniało możliwości jego oceny. Na przedstawionym wyżej tle, nie mogą nie mieć przekonywającego znaczenia zarzuty…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 marca 2012 r., III PO 2/12

    …2007 r., III KRS 6/06 – OSNP 2008/3- 4/52). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze w związku z art. 70 § 1 usp, prokuratora przenosi się w stan spoczynku na jego wniosek albo na wniosek właściwego prokuratora przełożonego, jeżeli z powodu choroby…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 70 (54)

Historia zmian

Bez zmian od 3 kwietnia 2026 r.