Art. 69

Pokaż w całym akcie

Art. 69 Prawa o ustroju sądów powszechnych
Art. 69.
§ 1. Sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, chyba że nie później niż na sześć miesięcy i nie wcześniej niż na dwanaście miesięcy przed ukończeniem tego wieku oświadczy Krajowej Radzie Sądownictwa wolę dalszego zajmowania stanowiska i przedstawi zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego, wydane na zasadach określonych dla kandydata na stanowisko sędziowskie.
§ 1a. (uchylony)
§ 1b. Krajowa Rada Sądownictwa może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, jeżeli jest to uzasadnione interesem wymiaru sprawiedliwości lub ważnym interesem społecznym, w szczególności jeśli przemawia za tym racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego lub potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami poszczególnych sądów. Uchwała Krajowej Rady Sądownictwa jest ostateczna. W przypadku niezakończenia postępowania związanego z dalszym zajmowaniem stanowiska sędziego po ukończeniu przez niego wieku, o którym mowa w § 1, sędzia pozostaje na stanowisku do czasu zakończenia tego postępowania.
§ 2. Sędzia przechodzi na swój wniosek w stan spoczynku, z zachowaniem prawa do uposażenia określonego w art. 100 § 2, po ukończeniu 55 lat przez kobietę, jeżeli przepracowała na stanowisku sędziego lub prokuratora nie mniej niż 25 lat, a 60 lat przez mężczyznę, jeżeli przepracował na stanowisku sędziego lub prokuratora nie mniej niż 30 lat.
§ 2a. Przepis § 2 stosuje się do sędziego, który wymagane warunki spełnił do dnia 31 grudnia 2017 r.
§ 2b. Sędzia będący kobietą przechodzi na swój wniosek w stan spoczynku po ukończeniu 60 lat, niezależnie od okresu przepracowanego na stanowisku prokuratora lub sędziego.
§ 3. W razie wyrażenia przez Krajową Radę Sądownictwa zgody, o której mowa w § 1b, sędzia może zajmować stanowisko nie dłużej niż do ukończenia 70. roku życia. Sędzia ten może przejść w stan spoczynku za trzymiesięcznym uprzedzeniem, składając odpowiednie oświadczenie Krajowej Radzie Sądownictwa. Okres uprzedzenia ulega wydłużeniu o przysługujący sędziemu urlop wypoczynkowy niewykorzystany do końca okresu uprzedzenia. Na wniosek sędziego Krajowa Rada Sądownictwa może udzielić zgody na przejście w stan spoczynku przed upływem okresu uprzedzenia.

art. 69 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178 i 1609 oraz z 2026 r. poz. 370)

art. 69 u.s.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 stycznia 2007 r., III KRS 6/06

   …faktyczne i prawne do odmowy dopuszczenia jej do pełnienia obowiązków sędziego. Powołany w odwołaniu szczególny przepis, art. 69 § 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych, dotyczy wyjątkowej i wyraźnie uregulowanej w nim sytuacji, a mianowicie pozostawania sędziego w służbie (w stanie czynnym) do…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 15 grudnia 2011 r., III KRS 21/11

   …sędziego w stan spoczynku, określają też podmioty uprawnione do złożenia wniosku o przeniesienie w stan spoczynku. W art. 69 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych, na który sędzia Czesława S. powołuje się jako na podstawę swego uprawnienia, uregulowana została instytucja przejścia…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 grudnia 2015 r., III PO 11/15

   …Stosownie do przepisu art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze do prokuratorów stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 2-5, przepisy art. 69-71, art. 73 i 74, art. 76, art. 85 § 4, art. 99-102 i art. 104 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98,…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 1 kwietnia 2015 r., III PO 2/15

   …spoczynku – z mocy odesłania zawartego w art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze – stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 2-5, przepisy art. 69-71, art. 73 i 74, art. 76, art. 85 § 4, art. 99-102 i art. 104 usp. Stosownie do treści przepisu art. 69 § 1 usp, w jego brzmieniu obowiązującym…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 listopada 2014 r., III PO 4/14

   …zastrzeżeniem ust. 2-5,” co oznacza, że przepis art. 62a ust. 2 ustawy o prokuraturze ma pierwszeństwo w stosunku do przepisu art. 69 Prawa o ustroju sądów powszechnych i wyklucza jego stosowanie w zakresie, w jakim określa on warunki, tryb i zasady dalszego pozostawania na stanowisku sędziego po…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 września 2006 r., III PO 3/06

   …Zasada ta dotyczy także przypadków, w których, jak w rozpatrywanej sprawie, wniosek został złożony z naruszeniem terminu określonego w art. 69 § 3 u.s.p., a wnioskodawca odwołał się do Sądu Najwyższego od odmownej decyzji Krajowej Rady Sądownictwa (Prokuratora Generalnego). Treść art. 69 § 3…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 6 czerwca 2003 r., III AO 25/02

   …przepisach tej ustawy, do przepisów Kodeksu pracy (art. 118 ustawy o prokuraturze). Zgodnie z art. 62 a ust. 1 ustawy o prokuraturze w związku z art. 69 ust. 1 pusp, prokurator przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 życia, chyba że Prokurator Generalny na wniosek zainteresowanego…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 listopada 2003 r., III KRS 4/03

   …spoczynku obniży jej dochody i uniemożliwi spłacenie zaciągniętego kredytu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 69 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych Krajowa Rada Sądownictwa może na wniosek sędziego wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska po ukończeniu 65 roku życia.…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 maja 2011 r., III PO 2/11
10. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 marca 2011 r., III PO 12/10

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 69 (71)

Historia zmian

Bez zmian od 3 kwietnia 2026 r.