Art. 61

Pokaż w całym akcie

Art. 61 Prawa o ustroju sądów powszechnych
Art. 61.
§ 1. Na stanowisko sędziego sądu rejonowego może być powołany ten, kto:
1) posiada wyłącznie obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i publicznych, a także nie był prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe;
2) jest nieskazitelnego charakteru;
3) ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł zawodowy magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;
4) jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego;
5) ukończył 29 lat;
6) złożył egzamin sędziowski lub prokuratorski;
7) zajmując stanowisko asesora sądowego, pełnił obowiązki sędziego co najmniej przez trzy lata.
§ 2. Wymagania określone w § 1 pkt 6 i 7 nie dotyczą tego, kto przed powołaniem:
1) zajmował stanowisko sędziego sądu administracyjnego lub sądu wojskowego;
2) zajmował stanowisko prokuratora;
3) pracował w polskiej szkole wyższej, w Polskiej Akademii Nauk, w instytucie badawczym lub innej placówce naukowej i ma tytuł naukowy profesora albo stopień naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych;
4) wykonywał zawód adwokata, radcy prawnego lub notariusza – co najmniej przez trzy lata;
5) zajmował stanowisko prezesa, wiceprezesa, radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej – co najmniej przez trzy lata.
§ 3. (uchylony)
§ 4. (uchylony)
§ 5. Na stanowisko sędziego sądu rejonowego może być powołany ten, kto zajmował jedno ze stanowisk określonych w § 2 pkt 2–4 w okresie pięciu lat przed zgłoszeniem na wolne stanowisko sędziowskie.
§ 6. (uchylony)
§ 7. (uchylony)

art. 61 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178 i 1609 oraz z 2026 r. poz. 370)

art. 61 u.s.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 23 października 2014 r., III KRS 58/14

   …sądu rejonowego, toteż jego zgłoszenie na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Rejonowym należało pozostawić bez rozpatrzenia. Przepis art. 61 u.s.p. określa wymagania, jakim powinien odpowiadać kandydat na stanowisko sędziego sądu rejonowego, przy czym warunki określone w § 1 pkt 1-7 ustawy…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 grudnia 2014 r., III KRS 66/14

   …sądu rejonowego, toteż jego zgłoszenie na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Rejonowym należało pozostawić bez rozpatrzenia. Przepis art. 61 u.s.p. określa wymagania, jakim powinien odpowiadać kandydat na stanowisko sędziego sądu rejonowego, przy czym warunki określone w § 1 pkt 1-7 ustawy…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 października 2009 r., III KRS 13/09

   …opisanego postępowania jest niewątpliwie ustalenie, czy kandydat spełnia warunki do objęcia stanowiska sędziego sądu rejonowego określone w art. 61 u.s.p. (ewentualnie - od 5 maja 2009 r. - w związku z art. 65 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, Dz.U. Nr…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 kwietnia 2008 r., I CSK 543/07
5. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 lutego 2015 r., IV CSK 312/14

   …Dz. U. z 2013 r. poz. 397) z dniem 1 sierpnia 1990 r. na „ Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej”, w art. 61 ust. 1 stanowi, że na wniosek kościelnych osób prawnych wszczyna się postępowanie zwanej dalej „postępowaniem regulacyjnym", w przedmiocie…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 grudnia 2015 r., IV CSK 90/15

   …z Episkopatem Polski jako reprezentantem Kościoła Katolickiego w Polsce porozumienie, do treści którego nawiązywał nawet przepis ustawy, to jest art. 61 ust.1 pkt 2 in fine ustawy z 17 maja 1989 r., w wersji pierwotnej. Porozumienie to opierało się więc na założeniu, że Kościół Rzymskokatolicki w…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 października 2014 r., III KRS 52/14
8. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 marca 2010 r., I CSK 291/09
9. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 stycznia 2009 r., I PK 103/08

   …do okresu długoletniej pracy powinny podlegać zaliczeniu okresy pracy na stanowisku sędziego, a także okresy pracy, o której stanowią art. 61 § 1 pkt 7 i § 2 Prawa o u.s.p., przypadającej przed powołaniem na stanowisko sędziego. Według skarżącej, sposób zdefiniowania uprawnień do…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 września 2015 r., III KRS 47/15

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 61 (83)

Historia zmian

Bez zmian od 3 kwietnia 2026 r.