Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2007 r., III KRS 7/06

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2007 r., III KRS 7/06

Tekst

1 Wyrok z dnia 14 lutego 2007 r.

2 III KRS 7/06

3 Konstytucyjne zagwarantowanie prawa sędziego do wynagrodzenia albo uposażenia w stanie spoczynku decyduje o wskazaniu w uchwale Krajowej Rady Sądownictwa podjętej na podstawie art. 70 § 1 w związku z art. 73 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) takiej daty przeniesienia sędziego w stan spoczynku, aby sędzia nie był w żadnym okresie pozbawiony wynagrodzenia lub uposażenia. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Andrzej Wróbel.

4 Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy z odwołania Prezesa Sądu Okręgowego w S. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa [...] z dnia 15 listopada 2006 r. z udziałem Romana G. w sprawie przeniesienia sędziego w stan spoczynku z dniem 15 listopada 2006 r.,

5 u c h y l i ł zaskarżoną uchwałę i sprawę przekazał Krajowej Radzie Sądownictwa do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

6 Uchwałą [...] z dnia 15 listopada 2006 r. Krajowa Rada Sądownictwa postanowiła przenieść w stan spoczynku sędziego Sądu Rejonowego w Ł. Romana G. z dniem podjęcia uchwały, tj. z dniem 15 listopada 2006 r. Jako podstawę prawną uchwały wskazano art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. Nr 100, poz. 1082 ze zm.) i art. 73 § 1 w związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm., powoływanej dalej jako u.s.p.).

7 Sędzia Roman G. od dnia 22 sierpnia 2005 r. do dnia 16 sierpnia 2006 r.

8 przebywał na zwolnieniu lekarskim. Z przedstawionego przez sędziego zaświadczenia lekarskiego wynika, że dnia 15 września 2006 r. utracił zdolność do wykonywania 2

9 dotychczasowej pracy. Z tego powodu Kolegium Sądu Okręgowego w Sieradzu uchwałą z dnia 5 października 2006 r. wystąpiło do Krajowej Rady Sądownictwa o przeniesienie sędziego Romana G. w stan spoczynku z dniem 20 września 2006 r. - w trybie art. 71 § 1 u.s.p. Bezpośrednio po wystąpieniu z tym wnioskiem, w wykonaniu uchwały Kolegium Sądu Okręgowego w S. sędzia Roman G. poddał się badaniom przez lekarza orzecznika ZUS, który orzeczeniem z dnia 19 października 2006 r. stwierdził, że sędzia ten jest trwałe niezdolny do pełnienia obowiązków sędziego z powodu choroby. Po zapoznaniu się z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS Kolegium Sądu Okręgowego uchwałą z dnia 2 listopada 2006 r. zmieniło swe dotychczasowe stanowisko i wystąpiło o przeniesienie sędziego Romana G. w stan spoczynku z dniem 20 września 2006 r. - w trybie art. 70 § 1 u.s.p. W tej sytuacji Krajowa Rada Sądownictwa wobec niezaprzeczalnych przesłanek postanowiła o przeniesieniu sędziego Romana G. w stan spoczynku w trybie art. 70 § 1 u.s.p., „jednakże z dniem podjęcia uchwały”.

10 W odwołaniu od tej uchwały Prezes Sądu Okręgowego w S. wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej daty przeniesienia w stan spoczynku sędziego Romana G. z dniem 15 listopada 2006 r. i w tym zakresie o przekazanie sprawy Krajowej Radzie Sądownictwa do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie prawa materialnego - art. 71 § 1 w związku z art. 73 § 1 u.s.p., przez nieprzyjęcie, iż sędzia Roman G. utracił zdolność do wykonywania dotychczasowej pracy już z dniem 15 września 2006 r., co wynikało z zaświadczenia lekarskiego z 13 września 2006 r. W związku z tym Krajowa Rada Sądownictwa powinna przenieść tego sędziego w stan spoczynku z dniem 20 września 2006 r. Przemawia za tym stanowisko Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 14 września 2005 r. w sprawie wykładni art. 71 § 1 u.s.p., w którym przyjęto, że dopuszczalne jest przeniesienie sędziego w stan spoczynku na wniosek kolegium właściwego sądu, jeżeli z powodu choroby nie pełnił służby przez okres roku (art. 71 § 1 w związku z art. 73 § 1 u.s.p.) z datą wcześniejszą niż data podjęcia uchwały przez Krajową Radę Sądownictwa. Niezdolność do wykonywania dotychczasowej pracy przez sędziego Romana G. istniała już od dnia 15 września 2006 r., a więc znacznie wcześniej niż przyjęła w uchwale Krajowa Rada Sądownictwa, a ponadto stwierdzona niezdolność do służby pozostawała w związku z przebywaniem tego sędziego na zwolnieniu lekarskim w okresie od 22 sierpnia 2005 r. do 16 sierpnia 2006 r. Ustalenie daty przejścia sędziego w stan spoczynku nie jest zagadnieniem teoretycznym, ale ma znaczenie prak- 3

11 tyczne, gdyż pozostaje ono w ścisłym związku z określeniem początku okresu, z którym przysługują świadczenia związane z przejściem sędziego w stan spoczynku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

12 Odwołanie jest uzasadnione przede wszystkim dlatego, że Krajowa Rada Sądownictwa podjęła uchwałę o przeniesieniu sędziego Romana G. w stan spoczynku z dniem 15 listopada 2006 r., co nastąpiło nie tylko niezgodnie z wnioskiem Kolegium Sądu Okręgowego w Sieradzu co do innej daty przeniesienia tego sędziego w stan spoczynku (20 września 2006 r.), ale także bez jakiegokolwiek uzasadnienia co do wskazanej w zaskarżonej uchwale daty przeniesienia w stan spoczynku, a ponadto bez należytego rozeznania złożonego stanu faktycznego sprawy.

13 Z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych sędziego Romana G.

14 wynika między innymi, że w związku z trapiącymi go schorzeniami przedstawiał nieprzerwane zwolnienia lekarskie od służby w okresie od 22 sierpnia 2005 r. do 16 sierpnia 2006 r. Jednakże w czasie korzystania z ostatniego z tych zwolnień lekarskich przedstawił pismo z dnia 9 sierpnia 2006 r. wystawione przez Ewę C. z Poradni Chemioterapii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Ł., że z dniem 11 sierpnia 2006 r. „może wrócić do pracy”. Ponieważ pismo to nie wypełniało wymagań zaświadczenia lekarskiego o odzyskaniu zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku po okresie trwającej dłużej niż 30 dni niezdolności do służby wskutek choroby (art. 229 § 2 k.p.), sędzia Roman G. został zobowiązany do poddania się wymaganym profilaktycznym lekarskim badaniom kontrolnym. Po ich odbyciu przedłożył zaświadczenie lekarskie z dnia 13 września 2006 r. stwierdzające, że „wobec przeciwwskazań zdrowotnych utracił zdolność do wykonywania dotychczasowej pracy z dniem 15.09.2006 r.”. Należy wszakże zauważyć, że z treści tego zaświadczenia nie wynikało, czy w okresie od 11 sierpnia 2006 r. do 13 września 2006 r. sędzia Roman G. odzyskał zdrowotną zdolność do pełnienia służby sędziowskiej, co było istotne z punktu widzenia prawa do gwarancyjnego wynagrodzenia sędziego za okres choroby, które przysługuje nie dłużej jednak niż przez okres roku (art. 94 § 1 u.s.p.). To na podstawie tego przepisu Prezes Sądu Okręgowego w Sieradzu pismem z 22 września 2006 r. powiadomił sędziego Romana G. o wstrzymaniu z dniem 20 września 2006 r. wypłaty wynagrodzenia sędziowskiego oraz o wszczęciu przez Kolegium tego Sądu procedury przeniesienia go w stan spoczynku. Następnie, 4

15 stosownie do uchwały Kolegium Sądu Okręgowego Sieradzu z 5 października 2006 r., Prezes tego Sądu Okręgowego pismem z 12 października 2006 r. przyznał sędziemu Romanowi G. z dniem 20 września 2006 r. uposażenie sędziego w stanie spoczynku, co nastąpiło bez wymaganej decyzji Krajowej Rady Sądownictwa (art. 73 § 1 u.s.p.), która podjęła zaskarżoną uchwałę o przeniesieniu go w stan spoczynku dopiero z dniem 15 listopada 2006 r.

16 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Krajowa Rada Sądownictwa powinna zatem zweryfikować lub uzupełnić zasygnalizowane ustalenia faktyczne, co nie powinno obarczać Sądu Najwyższego i to w postępowaniu odwoławczym (por. § 25 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą, Dz.U. Nr 152, poz. 1725), a następnie podjąć uchwałę o przeniesieniu sędziego Romana G. w stan spoczynku na warunkach określonych w art. 71 § 1 u.s.p., zwłaszcza jeżeli sędzia Roman G. z powodu choroby nie pełnił służby przez okres roku, mając na uwadze, że do takiego okresu wlicza się okresy poprzednich przerw w pełnieniu służby, jeżeli ewentualny okres czynnej służby nie przekroczył 30 dni; albo przenieść go w stan spoczynku na warunkach określonych w art. 70 § 1 u.s.p. z dniem uznania go przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego z powodu choroby lub utraty sił. Warto jednak podkreślić ewidentną wadę orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 19 października 2006 r. o stwierdzeniu trwałej niezdolności Romana G. do pełnienia obowiązków sędziego, polegającą na braku wskazania daty powstania tak ustalonej trwałej niezdolności do pełnienia czynnej służby sędziowskiej, która co do zasady przesądza o prawidłowej dacie obligatoryjnego przeniesienia sędziego w stan spoczynku. Sąd Najwyższy podziela przywołane w odwołaniu stanowisko Krajowej Rady Sądownictwa w sprawie wykładni art. 71 § 1 w związku z art. 73 § 1 u.s.p., że dopuszczalne jest przeniesienie sędziego w stan spoczynku na wniosek kolegium właściwego sądu, jeżeli z powodu choroby nie pełnił służby przez okres roku, z datą wcześniejszą niż data podjęcia uchwały przez Krajową Radę Sądownictwa. W każdym jednak razie uchwała (decyzja) o przeniesieniu sędziego w stan spoczynku powinna respektować konstytucyjną zasadę zapewnienia sędziom wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków (art.

17 178 Konstytucji), która obejmuje także prawo do uposażenia przysługującego sędziom w stanie spoczynku. Ostatecznie oznacza to, że konstytucyjnie zagwaranto- 5

18 wane prawo sędziego do wynagrodzenia albo uposażenia sędziego w stanie spoczynku (art. 178 Konstytucji) wpływa na wskazanie takiej prawidłowej daty przeniesienia w stan spoczynku sędziego, który z powodu choroby lub utraty sił uznany został przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego (art. 70 § 1 u.s.p.), albo sędziego, który z powodu choroby lub płatnego urlopu dla poratowania zdrowia nie pełnił służby przez okres roku (art. 71 § 1 w związku z art. 94 § 1 u.s.p.), aby przenoszony w stan spoczynku sędzia nie był w żadnym okresie pozbawiony środków utrzymania (wynagrodzenia lub uposażenia).

19 Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

20 ========================================