Art. 288

Pokaż w całym akcie

Art. 288 Ordynacji podatkowej
Art. 288.
§ 1. Kontrolujący ma prawo wstępu na teren, do budynku lub lokalu mieszkalnego kontrolowanego w celu:
1) dokonania oględzin, jeżeli:
a) zostały one wskazane jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej lub jako siedziba kontrolowanego,
b) jest to niezbędne dla ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego lub podstawy opodatkowania,
c) jest to niezbędne do zweryfikowania faktu poniesienia wydatków na cele mieszkaniowe uprawniających do skorzystania z ulg podatkowych;
2) dokonania oględzin oraz przeszukania lokali mieszkalnych, innych pomieszczeń lub rzeczy, jeżeli powzięto informację o prowadzeniu niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej albo w przypadku gdy są tam przechowywane przedmioty, księgi podatkowe, akta lub inne dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie istnienia obowiązku podatkowego lub określenie wysokości zobowiązania podatkowego.
§ 2. Czynności wymienione w § 1 pkt 2 przeprowadzają upoważnieni pracownicy organu podatkowego po uzyskaniu, na wniosek organu podatkowego, zgody prokuratora rejonowego. Przed przystąpieniem do tych czynności kontrolowanemu okazuje się postanowienie prokuratora o wyrażeniu na nie zgody. Przepisy Kodeksu postępowania karnego o przeszukaniu odnoszące się do Policji mają także zastosowanie do kontrolujących. Sporządza się protokół tych czynności, który wymaga zatwierdzenia przez prokuratora. W razie odmowy zatwierdzenia protokołu materiały i informacje zebrane w toku czynności nie stanowią dowodu w postępowaniu podatkowym.
§ 3. Czynności wymienione w § 1 pkt 1 dokonywane są za zgodą kontrolowanego. W razie braku takiej zgody przepis § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 4. W przypadku gdy nieruchomości lub ich części albo rzeczy znajdują się w posiadaniu osób trzecich, osoby te są obowiązane je udostępnić, w celu przeszukania lub oględzin, na żądanie organu podatkowego. Przepisy § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

art. 288 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846 i 1154)

art. 288 o.p.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 22 lutego 2006 r., I FSK 1077/05

   …dowodami, stwierdzić należy, że przepisy ordynacji podatkowej tylko w sytuacji określonej w art. 284a par. 2, art. 284b par. 3 i art. 288 par. 2 i par. 3 przewidują, iż dokumenty, materiały i informacje zebrane w bez zachowania wymogów przewidzianych ww. przepisami nie stanowią…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 8 lipca 2011 r., II FSK 2130/10

   …Taki dowód musi być w postępowaniu podatkowym ponowiony. Dodatkowym ograniczeniem są zastrzeżenia zawarte w art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2 O.p. (por. B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz,…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 20 sierpnia 2014 r., II FSK 2105/12

   …skarga kasacyjna Skarżącego podlega uwzględnieniu, a zaskarżony wyrok uchyleniu na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. 6.2. Należy zauważyć, że art. 288 § 2 o.p. wymaga, żeby z przeprowadzenia czynności wskazanych w § 1 pkt 2 tego przepisu, tj. dokonania oględzin i przeszukania lokali mieszkalnych,…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 29 kwietnia 2015 r., I GSK 1065/13

   …Art 181 o.p. dopełnia definicję dowodu, zawartą w art. 180 § 1 o.p. wprowadzając, poprzez odwołanie się do art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2 o.p., ograniczenie dowodowe, co do możliwości wykorzystania w postępowaniu podatkowym konkretnych dokumentów zgromadzonych w toku kontroli…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 24 maja 2016 r., II FSK 1217/14

   …oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Z…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13 marca 2013 r., II FSK 1491/11

   …za niebudzący wątpliwości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Za bezzasadny należy uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 288 Ordynacji podatkowej (pkt 19 podstaw kasacyjnych). W zarzucie tym nie wskazano konkretnie, która jednostka redakcyjna niższego rzędu (§, pkt, lit.) tego…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13 stycznia 2016 r., I FSK 1339/14

   …inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2 Ordynacji podatkowej, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 marca 2014 r., II FSK 931/12

   …oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2 o.p., oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe".…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 4 marca 2021 r., II GSK 222/18

   …oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Z…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 19 lipca 2016 r., I GSK 728/15

    …oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe (art.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 288 (124)

Historia zmian

Bez zmian od 21 kwietnia 2026 r.