Art. 284a

Pokaż w całym akcie

Art. 284a Ordynacji podatkowej
Art. 284a.
§ 1. Kontrola podatkowa może być wszczęta po okazaniu legitymacji służbowej kontrolowanemu, gdy czynności kontrolne są niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia.
§ 1a. W razie nieobecności kontrolowanego, reprezentanta kontrolowanego lub pełnomocnika, kontrola podatkowa może być wszczęta po okazaniu legitymacji służbowej pracownikowi kontrolowanego, który może być uznany za osobę, o której mowa w art. 97 Kodeksu cywilnego, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę.
§ 2. W przypadkach, o których mowa w § 1 i 1a, należy bez zbędnej zwłoki, jednak niepóźniej niż w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli, doręczyć upoważnienie do przeprowadzenia kontroli.
§ 3. Dokumenty z czynności kontrolnych dokonanych z naruszeniem obowiązku, o którym mowa w § 2, nie stanowią dowodu w postępowaniu podatkowym.
§ 4. (uchylony)
§ 5. Organ podatkowy może zawiesić kontrolę podatkową, jeżeli w okresie 30 dni od dnia jej wszczęcia nie zostaną ustalone dane identyfikujące kontrolowanego.
§ 5a. Zawieszona kontrola podatkowa może być podjęta w każdym czasie, gdy zostaną ustalone dane identyfikujące kontrolowanego.
§ 5b. Zawieszona kontrola podatkowa podlega umorzeniu, jeżeli w ciągu 5 lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu nie zostaną ustalone dane identyfikujące kontrolowanego.
§ 5c. Przepisów § 5–5b nie stosuje się do kontrolowanego przedsiębiorcy.
§ 6. Postanowienie o zawieszeniu kontroli oraz postanowienie o umorzeniu kontroli pozostawia się w aktach sprawy.

art. 284a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846 i 1154)

art. 284a o.p.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 22 lutego 2006 r., I FSK 1077/05

   …zdarzeń udowodnionych wadliwie przeprowadzonymi dowodami, stwierdzić należy, że przepisy ordynacji podatkowej tylko w sytuacji określonej w art. 284a par. 2, art. 284b par. 3 i art. 288 par. 2 i par. 3 przewidują, iż dokumenty, materiały i informacje zebrane w bez zachowania wymogów…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 11 września 2013 r., I GSK 1560/12

   …o.p. wiąże się z przeszkodą wykorzystania w postępowaniu podatkowym ściśle określonych dokumentów zgromadzonych w toku kontroli podatkowej (art. 284a § 3 o.p.). Nie oceniając sposobu, w jaki oświadczenia te zostały zatrzymane, bo to może nastąpić dopiero po ponownym rozpoznaniu sprawy, uznać…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 10 września 2013 r., I GSK 601/11

   …do materiału dowodowego sprawy protokołów zatrzymania oświadczeń, jako dokumentów z kontroli podatkowej prowadzonej z naruszeniem prawa tj. art. 284a § 3 O.p. Wymieniony protokół ma walor dokumentu urzędowego i w świetle treści art. 180 § 1, 181, 191 i 194 § 1 O.p. brak podstaw do pominięcia go…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 19 maja 2010 r., I FSK 886/09

   …skarżąca zarzuciła bowiem zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak też naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 284a § 3 Ordynacji podatkowej Analizę zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny pragnie rozpocząć od tych, które odnosiły się do naruszenia przepisów o charakterze…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 10 września 2013 r., I GSK 602/11

   …do materiału dowodowego sprawy protokołów zatrzymania oświadczeń, jako dokumentów z kontroli podatkowej prowadzonej z naruszeniem prawa tj. art. 284a § 3 O.p. Wymieniony protokół ma walor dokumentu urzędowego i w świetle treści art. 180 § 1, art. 181, art. 191 i art. 194 § 1 O.p. brak podstaw do…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 10 września 2013 r., I GSK 579/11

   …do materiału dowodowego sprawy protokołów zatrzymania oświadczeń, jako dokumentów z kontroli podatkowej prowadzonej z naruszeniem prawa tj. art. 284a § 3 O.p. Wymieniony protokół ma walor dokumentu urzędowego i w świetle treści art. 180 § 1, 181, 191 i 194 § 1 O.p. brak podstaw do pominięcia go…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 10 września 2013 r., I GSK 492/11

   …jaki oświadczenia te zostały zatrzymane, uznać należy, że w żadnym razie nie stanowią one dokumentów z czynności kontroli, o których mowa w art. 284a § 3 O.p. bowiem nie zostały wytworzone ani w związku z kontrolą, ani w wyniku kontroli. Oświadczenia są dokumentami źródłowymi spółki, zatem zawsze…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 18 marca 2011 r., I GSK 142/10

   …kontrola podatkowa stanowi odrębny rodzaj postępowania o charakterze sformalizowanym, z wyraźnie oznaczoną chwilą wszczęcia (art. 284 i art. 284a O.p.) oraz zakończenia (art. 291 § 4 O.p.). Wynik tego postępowania – protokół kontroli ma ściśle określoną treść (art. 290 O.p.). Z kolei…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 10 czerwca 2009 r., II FSK 288/08

   …do kontroli i związanym z nim zarzutem niedopuszczalności oparcia się na dowodach zebranych w toku kontroli ( naruszenia art. 180 1 w zw. z art. 284a § 2 i 3 O.p.), nieprawidłowości co do zawiadomienia o terminie kontroli ( art. 284 § 3 O.p.) . Wskazane wyżej fakty, dotyczące zarówno sposobu…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 10 września 2013 r., I GSK 474/11

    …jaki oświadczenia te zostały zatrzymane, uznać należy, że w żadnym razie nie stanowią one dokumentów z czynności kontroli, o których mowa w art. 284a § 3 O.p. bowiem nie zostały wytworzone ani w związku z kontrolą, ani w wyniku kontroli. Oświadczenia są dokumentami źródłowymi spółki, zatem zawsze…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 284a (194)

Historia zmian

Bez zmian od 21 kwietnia 2026 r.