Art. 111

Pokaż w całym akcie

Art. 111 Ordynacji podatkowej
Art. 111.
§ 1. Członek rodziny podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą za zaległości podatkowe wynikające z tej działalności i powstałe w okresie, w którym stale współdziałał z podatnikiem w jej wykonywaniu, osiągając korzyści z prowadzonej przez niego działalności.
§ 2. Odpowiedzialność, o której mowa w § 1, nie dotyczy osób, które w okresie stałego współdziałania z podatnikiem były osobami, wobec których na podatniku ciążył obowiązek alimentacyjny – w zakresie wynikającym z obowiązku alimentacyjnego.
§ 3. Za członków rodziny podatnika uważa się zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, małżonków zstępnych, osobę pozostającą w stosunku przysposobienia oraz pozostającą z podatnikiem w faktycznym pożyciu.
§ 4. Przepis § 1 stosuje się również do małżonków, którzy zawarli umowę o ograniczeniu lub wyłączeniu wspólności majątkowej, których wspólność majątkowa została zniesiona przez sąd, oraz małżonków pozostających w separacji.
§ 5. Odpowiedzialność, o której mowa w § 1:
1) ograniczona jest do wysokości uzyskanych korzyści;
2) nie obejmuje niepobranych należności wymienionych w art. 107 § 2 pkt 1, z wyjątkiem należności, które nie zostały pobrane od osób wymienionych w § 3 i 4.

art. 111 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846 i 1154)

art. 111 o.p.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 25 maja 2012 r., II FSK 2116/10

   …organ umocowany do wydania interpretacji od wyjaśnienia, dlaczego negując jej stanowisko wzięto pod uwagę określenie użyte akurat w art. 111 § 3 Ordynacji podatkowej. Dostrzeżony przez sąd administracyjny pierwszej instancji błąd miał związek z metodologią konstruowania uzasadnienia aktu…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 4 kwietnia 2012 r., II FSK 1929/10

   …sprawie sprowadzają się do zakwestionowania prawidłowości zastosowania w sprawie – stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia– art. 111 § 1 O.p. W ocenie skarżącego nie można w stanie faktycznym sprawy zgodzić się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji co do prawidłowości ustaleń…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 22 kwietnia 2011 r., II FSK 2159/09

   …posługuje się sformułowaniem o odpowiedzialności danej osoby trzeciej za zaległości podatkowe powstałe w określonym czasie. I tak w art. 111 § 1 O.p. - za zaległości powstałe w okresie, w którym członek rodziny podatnika stale współdziałał z nim w wykonywaniu działalności gospodarczej, w…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 29 czerwca 2010 r., II FSK 300/09

   …decyzji dotyczącej odpowiedzialności członka rodziny jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe innego członka rodziny ( na podstawie art.111 O.p.) nie zasługuje na akceptację. Z tych względów nie można podzielić zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 24 listopada 2009 r., II FSK 473/09

   …postępowanie dotyczyło orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (członka rodziny stale współpracującego z podatnikiem). W myśl art. 111 § 1 Ord. pod., w brzmieniu obowiązującym na moment powstania zaległości podatkowych (art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy -…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 14 lutego 2008 r., I FSK 234/07

   …w których za moment decydujący dla powstania odpowiedzialności osób trzecich przyjęto moment powstania zaległości podatkowej, czyli jak np. w art. 111 § 2, art. 112 § 1 czy w art. 113 Ordynacji podatkowej, w których wprost jest mowa o odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 18 stycznia 2023 r., II FSK 828/22

   …o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 111 § 2 w zw. z art. 151 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym połączeniu do wspólnego rozpoznani i rozstrzygnięcia…

8. NSA oz. w Gdańsku, wyrok z 21 lutego 2001 r., I SA/Gd 1012/99

   …członka rodziny. Uzasadnione jest zatem posługiwanie się w tym przypadku legalną definicją sformułowaną w przepisach Ordynacji podatkowej /art. 111 par. 3/, a wcześniej stosowaną w ustawie o zobowiązaniach podatkowych /art. 42 ust. 3/. Zgodnie z nią członkiem rodziny jest także osoba…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 2 marca 2022 r., III FSK 4715/21

   …należy odczytywać przepis w świetle art. 8 w zw. z art. 14 EKCP; art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 111 § 3 O.p. Zarzuty te są niezasadne w świetle prawa. Odwołują się one w swej istocie do wykładni systemowej zewnętrznej. Wymienione w art. 4a u.p.s.d.…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 15 października 2013 r., II FSK 2771/11

    …wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. wspólnie dla obojga małżonków nie stanowił art. 111 Ordynacji podatkowej, lecz art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f., a konkretnie przewidziana w tym przepisie możliwość, z której Skarżący skorzystali, złożenia w…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 111 (48)

Historia zmian

Bez zmian od 21 kwietnia 2026 r.