Art. 108

Pokaż w całym akcie

Art. 108 Ordynacji podatkowej
Art. 108.
§ 1. O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji.
§ 2. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed:
1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania;
2) dniem doręczenia decyzji:
a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego,
b) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta,
c) w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług,
d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę,
e) określającej wysokość zaległości podatkowej, o której mowa w art. 52 oraz art. 52a;
3) dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego – w przypadku, o którym mowa w § 3;
4) dniem odstąpienia od czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – w przypadku, o którym mowa w § 3a.
§ 3. W razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2.
§ 3a. W razie odstąpienia od czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika lub płatnika z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a.
§ 4. Egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna, odstąpiono od czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych albo nie przystąpiono do egzekucji administracyjnej w wyniku uprawdopodobnienia przez organ egzekucyjny braku możliwości uzyskania w toku egzekucji administracyjnej kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne.

art. 108 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846 i 1154)

art. 108 o.p.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 11 maja 2018 r., II FSK 1661/17

   …na przedwczesne wydanie decyzji o odpowiedzialności skarżącego za zaległości Spółki, sąd pierwszej instancji zauważył, że regulacje zawarte w art. 108 O.p. normują zasady ogólne odpowiedzialności osób trzecich. Z kolei art. 116 O.p., normujący zasady odpowiedzialności członków zarządu, przewiduje…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 26 lutego 2015 r., II FSK 61/13

   …w sytuacji, gdy podatnik (Spółka), za zobowiązanie której ma odpowiadać skarżący, już nie istnieje i zarzut ten wiąże z naruszeniem art. 108 O.p. Zarzut ten nie został jednak poprawnie sformułowany, gdyż z art. 108 O.p. nie wynika solidarna odpowiedzialność członka zarządu (jako osoby…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 15 kwietnia 2009 r., II FSK 60/08

   …z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 nie wymaga uprzedniego wydania decyzji, o których mowa w art. 108 § 2 pkt 2 w tym przypadku określenie wysokości zobowiązań podatkowych spółki, orzeczenie o odpowiedzialności płatnika (inkasenta), zwrocie…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 24 lutego 2012 r., I FSK 566/11

   …Sądu pierwszej instancji decyzja dotyczyła odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej – członka organu zarządzającego. Zgodnie z art. 108 § 2 Ordynacji podatkowej, postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed: 1)upływem terminu płatności…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 26 lutego 2015 r., II FSK 77/13

   …w sytuacji, gdy podatnik (spółka), za zobowiązanie której ma odpowiadać skarżący, już nie istnieje i zarzut ten wiąże z naruszeniem art. 108 o.p. Zarzut ten nie został jednak poprawnie sformułowany, gdyż z art. 108 o.p. nie wynika solidarna odpowiedzialność członka zarządu (jako osoby…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 10 marca 2009 r., I FSK 402/08

   …zarzut autor skargi kasacyjnej pominął bowiem, że w sprawie tej organy podatkowe orzekały na podstawie stanu prawnego, a zatem i brzmienia art. 108 O.p., obowiązującego do 31 grudnia 2002 r. Natomiast należy stwierdzić, że na podstawie art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 8 stycznia 2013 r., I FSK 1776/11

   …organu zawarte w decyzji odwoławczej. Za całkowicie bezpodstawny Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia art. 68 § 1 i art. 108 § 1 O.p. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną do naruszenia tych przepisów doszło, gdyż decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. ustalająca…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 8 września 2016 r., I FSK 348/15

   …w podatku od towarów i usług za III kwartał 2010 r. i II kwartał 2011 r. wydana została 30 grudnia 2013 r. Wydając tę decyzję oparto się na art. 108 § 3 O.p., uznając że w świetle tego przepisu wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług było zbędne.…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 25 czerwca 2019 r., II FSK 2394/17

   …7 grudnia 2015 r., który powołując przepisy art. 17a, art. 207, art. 47 § 1, art. 51 § 1, art. 53 § 1, § 3 i § 4, art. 107 § 1, § 2 pkt 2 i 4, art.108 § 1, art. 109 § 2 pkt 1 oraz art.116 § 1, § 2 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. –…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 7 sierpnia 2014 r., I FSK 1354/13

    …nie mógłby wszcząć na ich podstawie postępowania egzekucyjnego w trakcie postępowania upadłościowego, ani po wykreśleniu spółki z KRS, to art. 108 § 3 O.p. nie wymaga prowadzenia postępowania egzekucyjnego, lecz jedynie wystawienia tytułu wykonawczego. W odniesieniu do tych treści Naczelny Sąd…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 108 (2195)

Historia zmian

Bez zmian od 21 kwietnia 2026 r.