Art. 39

Pokaż w całym akcie

Art. 39 Kodeksu wykroczeń
Art. 39.
§ 1. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie można – biorąc pod uwagę charakter i okoliczności czynu lub właściwości i warunki osobiste sprawcy – zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary albo odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego.
§ 2. Nadzwyczajne złagodzenie polega na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia albo kary łagodniejszego rodzaju.
§ 3. (uchylony)
§ 4. W razie odstąpienia od wymierzenia kary można zastosować do sprawcy środek oddziaływania społecznego, mający na celu przywrócenie naruszonego porządku prawnego lub naprawienie wyrządzonej krzywdy, polegający zwłaszcza na przeproszeniu pokrzywdzonego, uroczystym zapewnieniu niepopełniania więcej takiego czynu albo zobowiązania sprawcy do przywrócenia stanu poprzedniego.

art. 39 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2025 r. poz. 734, 1676, 1814, 1818 i 1872)

art. 39 k.w.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 kwietnia 2006 r., III KK 97/06

   …§ 3 k.p.k. Trafnie w uzasadnieniu kasacji wywiedziono, że wykroczenie określone w at. 88 k.w. zagrożone jest karą grzywny. Zgodnie z treścią art. 39 § 2 k.w. nadzwyczajne złagodzenie kary, przewidzianej za wykroczenie, polega na wymierzeniu jej poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, albo…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 czerwca 2015 r., III KK 65/15

   …W związku z tym, przepisem prawa materialnego, który dotknięty został wadą (o czym w dalszej części uzasadnienie), był w pierwszym rzędzie art. 39 § 2 k.w., regulujący zasady wymiaru kary w wypadku jej nadzwyczajnego złagodzenia. Trafnie natomiast podniesiono, że w niniejszej sprawie nie było…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 kwietnia 2014 r., I KZP 5/14

   …jest przecież rzeczą niedopuszczalną). Rozwiązanie to zakłada jednak zastosowanie konstrukcji nadzwyczajnego złagodzenia kary, określonej w art. 39 § 2 k.w. Doprowadziło to Sąd Okręgowy do konkluzji, że skoro 7 w ogóle na gruncie znowelizowanych przepisów możliwe jest orzeczenie za wykroczenie z…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 kwietnia 2014 r., I KZP 6/14

   …jest również orzeczenie za to wykroczenie kary ograniczenia wolności, przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary, o jakim mowa w art. 39 § 2 k.w. Rzecz bowiem w tym, że jeżeli nadzwyczajne złagodzenie kary polega na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia albo kary…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 czerwca 2013 r., IV KK 140/13

   …B-18 „zakaz 2 wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej powyżej 5 ton”, to jest wykroczeń z art. 92 § 1 k.w., i – przy zastosowaniu art. 39 § 1 k.w. – odstąpił od wymierzenia mu kary. Wyrok uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Kasację od przedstawionego wyroku na korzyść…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 lutego 2023 r., I KK 471/22

   …Sąd Okręgowy we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt IV Ka 1663/21, zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że na mocy art. 39 § 1 k.w. odstąpił od wymierzenia obwinionemu kary za przypisany mu czyn z art. 141 k.w. i zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych za obie instancje,…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 19 stycznia 2017 r., I KZP 14/16

   …1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 487; dalej: u.w.t.) i na podstawie art. 39 § 1 k.w. odstąpił od wymierzenia kary. W apelacji wniesionej od tego wyroku obwiniony podniósł m. in. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych poprzez…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 lutego 2003 r., III KKN 513/00

   …wykroczeń opisanych w art. 281 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Na podstawie art. 39 § 1 k.w. Kolegium odstąpiło od wymierzenia kary obwinionemu. Od tego orzeczenia odwołanie wniósł Jan W., który, nie precyzując zarzutu odwoławczego,…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 września 2017 r., IV KK 55/17

   …kary grzywny. Tego rodzaju kara nie mogła być też orzeczona nawet, gdyby Sąd korzystał z nadzwyczajnego złagodzenia kary przewidzianego w art. 39 k.w., gdyż kara ograniczenia wolności jest rodzajowo surowsza niż kara grzywny, ani też korzystając z nadzwyczajnego obostrzenia kary z art. 38…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 stycznia 2014 r., II KK 347/13

    …razie przyjęcia czysto teoretycznego założenia, iż w niniejszej sprawie Sąd zamierzał sięgnąć po instytucję nadzwyczajnego złagodzenia kary (art. 39 § 2 k.w.), to i tak nie było dopuszczalne wymierzenie obwinionemu kary ograniczenia wolności, jako kary surowszej od grzywny (zob. wyrok SN z 7…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 39 (54)

Historia zmian

Bez zmian od 3 marca 2026 r.