Art. 151

Pokaż w całym akcie

Art. 151 Kodeksu pracy
Art. 151.
§ 1. Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:
1) konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;
2) szczególnych potrzeb pracodawcy.
§ 2. Przepisu § 1 pkt 2 nie stosuje się do pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia.
§ 2¹. Nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych czas odpracowania zwolnienia od pracy, udzielonego pracownikowi, na jego wniosek złożony w postaci papierowej lub elektronicznej, w celu załatwienia spraw osobistych. Odpracowanie zwolnienia od pracy nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku, o którym mowa w art. 132 i 133.
§ 3. Liczba godzin nadliczbowych przepracowanych w związku z okolicznościami określonymi w § 1 pkt 2 nie może przekroczyć dla poszczególnego pracownika 150 godzin w roku kalendarzowym.
§ 4. W układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy, jest dopuszczalne ustalenie innej liczby godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym niż określona w § 3.
§ 5. Strony ustalają w umowie o pracę dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, których przekroczenie uprawnia pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku do wynagrodzenia, o którym mowa w art. 151¹ § 1.

art. 151 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1245)

art. 151 k.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 13 maja 2008 r., III PZP 3/07

   …udzielania całodobowych świadczeń zdrowotnych. Definicja ta odbiega od ustawowej definicji pracy w godzinach nadliczbowych, którą zawiera art. 151 § 1 k.p., stanowiący o pracy wykonywanej ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także pracy wykonywanej ponad przedłużony dobowy wymiar…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 lipca 2008 r., I PK 315/07

   …ustaleń faktycznych przyjętych w podstawie zaskarżonego wyroku. Osobnej uwagi wymagają sformułowane w obydwu skargach zarzuty naruszenia art. 151 § 5 k.p., powiązane z zarzutem naruszenia art. 17 ustawy z 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 listopada 2009 r., II PK 51/09

   …Sąd pierwszej instancji na rzecz powódki wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Zarzuty te dotyczą naruszenia art. 128 § 1 k.p., art. 151 § 1 k.p. i § 17 pkt 3 i 4 (powinno być ust. 3 i 4) regulaminu pracy. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że czasem pracy jest czas, w którym pracownik…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 maja 2012 r., II PK 231/11

   …nadliczbowych. Wypada bowiem przypomnieć, że przesłanką dopuszczalności pracy nadliczbowej, obok prowadzenia akcji ratowniczej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.) pozostają szczególne potrzeby pracodawcy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.). Przyjęło się uważać, że potrzeby te wyraża pracodawca poleceniem,…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 kwietnia 2014 r., I PK 249/13

   …w: M. Gersdorf, K. Rączka, M. Raczkowski, Kodeks pracy. Komentarz, Warszawa 2012, s. 740-741). Uznaje się - choć nie powszechnie - że art. 151 § 5 k.p. nie stanowi samoistnej podstawy prawa pracownika do dodatku. Świadczenie to przysługuje bowiem pod warunkiem porozumienia stron w…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 marca 2012 r., III PK 77/11

   …sam przepis, a nie rozstrzygnięcie konkretnego sporu. W przedmiotowej sprawie skarżący domaga się dokonania przez Sąd Najwyższy wykładni art. 151 § 5 k.p. i wyjaśnienia, czy w wypadku niezawarcia wskazanej w tym przepisie umowy pomiędzy pracodawcą i pracownikiem, pracownikowi, o którym mowa w…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 czerwca 2008 r., II PK 345/07

   …naruszenia prawa materialnego (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.) zarzut naruszenia - poprzez niewłaściwe zastosowanie - art. 1511 w związku z art. 151 k.p., którego skarżący upatruje w uznaniu wyłącznie na podstawie prywatnego dokumentu powódki, iż faktycznie przepracowała ona przyjętą przez Sąd…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 marca 2019 r., I PK 258/17

   …powyżej normy 8-godzinnej, czy też już powyżej normy obniżonej. W tym zakresie niezbędne jest zwrócenie uwagi na relację zachodzącą między art. 151 § 1 k.p. a art. 145 § 1 k.p. Zgodnie z pierwszym przepisem pracę w nadgodzinach stanowi „praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 grudnia 2006 r., II PK 93/06

   …pracy w godzinach nadliczbowych. W ramach określonej w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. podstawy naruszenia prawa materialnego skarżący powołał art. 151 § 1 k.p. w związku z art. 140 k.p. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zarzuty naruszenia prawa materialnego powinny wykazywać wystąpienie…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 października 2008 r., I PK 64/08

    …byłaby niczym nie uzasadniona”. Od wyroku Sądu Okręgowego powód wniósł skargę kasacyjną, w której zarzucił: 1) niewłaściwe zastosowanie art. 151 § 1 k.p., przez uznanie, że jako wiceprezes „wchodzący formalnie w skład kierownictwa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością miał możliwość…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 151 (899)

Historia zmian

Bez zmian od 27 stycznia 2026 r.