Art. 83

Pokaż w całym akcie

Art. 83 Kodeksu postępowania karnego
Art. 83.
§ 1. Obrońcę ustanawia oskarżony; do czasu ustanowienia obrońcy przez oskarżonego pozbawionego wolności, obrońcę może ustanowić inna osoba, o czym niezwłocznie zawiadamia się oskarżonego.
§ 2. Upoważnienie do obrony może być udzielone na piśmie albo przez oświadczenie do protokołu organu prowadzącego postępowanie karne.

art. 83 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 83 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 grudnia 2003 r., III KK 65/03

   …a nie dokumentu wykazującego (tylko) nawiązanie stosunku obrończego. Dyspozycje wymienionych przepisów nie odwołują się więc do treści art. 83 § 1 k.p.k., określającego formę uzewnętrznienia stosunku obrończego, łączącego oskarżonego i adwokata. Także alternatywność tej formy oraz…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 stycznia 2013 r., III KK 130/12

   …Podstawa formalna prowadzenia obrony i szerzej – reprezentowania mandanta z punktu widzenia nazewnictwa jest niejednoznaczna. Zgodnie z art. 83 § 2 k.p.k. upoważnienie do obrony może być udzielone na piśmie albo przez oświadczenie do protokołu organu prowadzącego postępowanie karne. Natomiast…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 października 2014 r., II KK 53/14

   …naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie art. 440 k.p.k. w zw. z art. 83 § 1 k.p.k. i art. 6 k.p.k. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy lustracyjnej w zw. z art. 42 5 ust. 2 Konstytucji RP i art. 6 ust. 3 lit. c Konwencji o…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 października 2005 r., I KZP 30/05

   …stosunek ten powstaje w wyniku oświadczenia woli oskarżonego lub innej osoby – tylko w odniesieniu do oskarżonego pozbawionego wolności (art. 83 § 1 k.p.k.) – wyrażonego w formie pełnomocnictwa i ustaje z chwilą jego wypowiedzenia. Natomiast stosunek obrończy z urzędu powstaje i ustaje z mocy…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 lutego 2004 r., I KZP 44/03

   …rzeczywistym związku z popełnionym przestępstwem na poczet kar orzeczonych za nie. Została ona ukształtowana już w Kodeksie karnym z 1969 r. (w art. 83 § 1 w zw. z art. 224 k.p.k.) i zachowana w Kodeksie karnym z 1997 r. (w art. 63 § 1). Również w ustawie Kodeks postępowania w sprawach o…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 sierpnia 2016 r., I KZP 4/16

   …odwoławczego, w żadnym razie nie różnicuje obrońców na „lepszych” i „gorszych”, jak to ujęto w postanowieniu. Obrońca ustanowiony z wyboru (art. 83 § 1 k.p.k.) ma oczywiście, w ramach zasad rzetelnego wykonywania zawodu, obowiązek ustalenia aktualnej sytuacji procesowej oskarżonego i w zależności…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 19 lutego 2013 r., IV KK 387/12

   …nie musi być osobiście strona. Tylko na marginesie, w celu wzmocnienia zaprezentowanej argumentacji, warto wskazać tu również na treść art. 83 § 1 k.p.k. (ma on odpowiednie zastosowanie w sprawach o wykroczenia – art. 24 § 2 k.p.w.), zgodnie z którym w określonych sytuacjach stosunek obrończy…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 stycznia 2005 r., V KK 309/04

   …SN z dnia 9 grudnia 2003 r., III KK 65/03 – OSNKW 2004 r. z. 1, poz. 12). Do tej sytuacji ma odpowiednie zastosowanie zdanie pierwsze art. 83 § 2 k.p.k., ponieważ obrońca nie udzielił substytucji przez złożenie oświadczenia do protokołu organu prowadzącego postępowanie 6 karne. Niezbędny jest…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 kwietnia 2013 r., II KK 240/12

   …połączeń przychodzących, wybranych i nie odebranych, a nadto b) naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 2 § 2, art. 4, 5, 6, 7, 16 § 2, art. 83 § 3, art. 173 § 1, art. 313 § 1, art. 397 § 1 oraz art. 410 i 92 k.p.k., przez niedokonanie prawdziwych ustaleń faktycznych, naruszenie…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 listopada 2012 r., III KZ 83/12

    …podlega sądowej ocenie. Jednocześnie należy zauważyć, że wnioskodawcy umożliwiono skorzystanie z pomocy obrońcy z urzędu. Zgodnie z treścią art. 83 § 3 k.p.k. obrońca taki ma prawo sporządzić i podpisać wniosek o wznowienie postępowania, ale może także - nie dostrzegając ku temu podstaw -…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 83 (24)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.