Art. 253
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 490 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 421 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 638 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 760 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 882 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 901 [PDF]. Stan prawny na
Art. 253.
§ 1. Środek zapobiegawczy należy niezwłocznie uchylić lub zmienić, jeżeli ustaną przyczyny, wskutek których został on zastosowany, lub powstaną przyczyny uzasadniające jego uchylenie albo zmianę. #
§ 2. Zastosowany przez sąd środek zapobiegawczy może być w postępowaniu przygotowawczym uchylony lub zmieniony na łagodniejszy również przez prokuratora. #
§ 3. Sąd lub prokurator niezwłocznie zawiadamia pokrzywdzonego, jego przedstawiciela ustawowego lub osobę, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje, o uchyleniu, nieprzedłużeniu lub zmianie tymczasowego aresztowania na inny środek zapobiegawczy, jak również o ucieczce oskarżonego z aresztu śledczego, chyba że pokrzywdzony oświadczy, iż z takiego uprawnienia rezygnuje. #
§ 4. W uzasadnionych przypadkach zawiadomienie, o którym mowa w § 3, przekazuje się również świadkowi. #
Art. 253 Kodeksu postępowania karnego Art. 253. § 1. Środek zapobiegawczy należy niezwłocznie uchylić lub zmienić, jeżeli ustaną przyczyny, wskutek których został on zastosowany, lub powstaną przyczyny uzasadniające jego uchylenie albo zmianę. § 2. Zastosowany przez sąd środek zapobiegawczy może być w postępowaniu przygotowawczym uchylony lub zmieniony na łagodniejszy również przez prokuratora. § 3. Sąd lub prokurator niezwłocznie zawiadamia pokrzywdzonego, jego przedstawiciela ustawowego lub osobę, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje, o uchyleniu, nieprzedłużeniu lub zmianie tymczasowego aresztowania na inny środek zapobiegawczy, jak również o ucieczce oskarżonego z aresztu śledczego, chyba że pokrzywdzony oświadczy, iż z takiego uprawnienia rezygnuje. § 4. W uzasadnionych przypadkach zawiadomienie, o którym mowa w § 3, przekazuje się również świadkowi.
art. 253 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)
art. 253 k.p.k.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 20/10
…w uzasadnieniu wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich zauważyć należy w pierwszej kolejności, że całkowicie błędne jest odwoływanie się do art. 253 k.p.k. jako przepisu, który rzekomo nie daje podstawy do uchylenia tymczasowego aresztowania w sytuacji uchylenia postanowienia o zastosowaniu…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , V CSK 348/12
…dotyczących zastosowania i odmowy uchylenia przedmiotowego środka zapobiegawczego jak i zaniechania uchylenia tego środka na podstawie art. 253 k.p.k., należy podzielić stanowisko skarżącego, że ocena ta wyrażona została bez dostatecznych podstaw, bowiem bez zbadania, jak wykładane są w…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , I KZP 36/07
…Najwyższy nie rozpoznaje obecnie zażalenia na to postanowienie. Nic jednak nie zwalnia Sądu Najwyższego od potrzeby zastosowania w sprawie art. 253 § 1 k.p.k., co następuje w związku z treścią art. 104 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach i uchylenia bezpodstawnie stosowanego aresztu w celu wydalenia.…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 18/11
…na jaki dotychczas orzeczono 11 tymczasowe aresztowanie, ale także w każdym czasie i na każdym etapie prowadzonego postępowania karnego (art. 253 § 1 k.p.k. – zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2001 r., IV KO 11/01, OSNKW 2001, z. 5-6, poz. 46). Z wniosku Rzecznika Praw…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 19/10
…jest sytuacja, że wobec osoby przekazanej w trybie ENA stosowane jest tymczasowe aresztowanie. Tym niemniej, choćby z uwagi na treść art. 253 § 1 k.p.k., nie ma możliwości przewidzenia długości stosowania tego środka. Nie może zatem fakt stosowania tymczasowego aresztowania w sprawie, w…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 37/06
…lub nielegalności tymczasowego aresztowania, sąd odwoławczy powinien uchylić lub zmienić ten środek zapobiegawczy na podstawie art. 253 § 1 k.p.k. Z powyższych względów Sąd Najwyższy uchwalił jak na wstępie.
- Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 30/03
…zapobiegawczych zapadają bowiem także na wniosek organów postępowania – art. 250 § 2 zd. 1 k.p.k., lub z urzędu – art. 250 § 2 zd. 2 i § 4, art. 253 § 1 i 2 k.p.k.). Wobec powyższej konstatacji należy uznać, że funkcja art. 254 § 2 k.p.k. sprowadza się do ograniczenia zakresu dopuszczalności…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , I KZP 31/03
…które nie podlega rozpoznaniu, zawsze mogą stanowić impuls do podjęcia przez organ działania z urzędu – zgodnie z dyspozycją art. 253 § 1 k.p.k. Nie ma podstaw do podjęcia uchwały na temat zagadnienia przedstawionego w drugim pytaniu Sądu Okręgowego w S. Oczywiste jest, że obrońca…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , II UZP 4/08
…92 ust. 2 ustawy o służbie. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2006 r. prokurator Wojskowej Prokuratury Okręgowej w Warszawie na podstawie art. 253 § 1 k.p.k. uchylił środek zapobiegawczy zastosowany wobec wnioskodawcy, argumentując, że ustały przyczyny, które spowodowały jego zastosowanie, bo…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II KK 255/14
…na podstawie ustawy z dnia 6 12 października 1994 r. o ochronie obrotu gospodarczego nie czyni zasadnym zarzutu obrazy art. 7 w zw. z art. 253 § 1 k.p.k. Zauważyć jedynie należy, że po pierwsze, utrata mocy obowiązującej ww. ustawy nie powodowała, iż czyny w niej stypizowane uległy…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 253 (120)
Historia zmian
Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.