Art. 243

Pokaż w całym akcie

Art. 243 Kodeksu postępowania karnego
Art. 243.
§ 1. Każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości.
§ 2. Osobę ujętą należy niezwłocznie oddać w ręce Policji.

art. 243 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 243 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 stycznia 2010 r., II PK 132/09

   …22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz.U. z 2005 r. Nr 145, poz. 1221 ze zm.). Nie udowodniono, że zostały spełnione przesłanki z art. 243 k.p.k., regulującego sytuację schwytania sprawcy przestępstwa na gorącym uczynku. Powódka zarzuciła ponadto, że nie ustaliła sprawczyni wypadku, bo…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 września 2013 r., I KZP 9/13

   …Każe to przyjąć, że posiadanie uprawnień do takiej ingerencji, przysługującej też, w określonej sytuacji, każdemu obywatelowi (zob. np. art. 243 § 1 k.p.k., jak też art. 432 § 1 czy art. 461 § 1 k.c.) nie sprawia, że czynność z natury usługowa powinna być postrzegana inaczej. Sąd Okręgowy w P.…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 23 lipca 2020 r., III KK 281/19

   …ten Sąd oceny działania osób dokonujących nie tyle samej prowokacji co bezpośrednio zatrzymania oskarżonego, w tym przez pryzmat treści art. 243 § 1 k.p.k., tj. w ramach tzw. zatrzymania obywatelskiego. Ocena ta jest z kolei kluczowa z punktu widzenia dalszej oceny zarzutów apelacyjnych. Ma…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 stycznia 2003 r., SNO 57/02

   …Nie mniej istotną okolicznością obciążającą jest sporządzanie uzasadnień orzeczeń w okresach znacznie przekraczających termin określony w art. 243 § 1 k.p.k., bowiem w sprawach sygn. akt II K 1391/98/S i II K 372/00/S przekroczyło 100 dni, a w pozostałych sprawach wynosiło od 55 do 92 dni.…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 9 maja 2022 r., I DI 23/22

   …po jego popełnieniu, gdy pozostaje jeszcze na jego miejscu. Jeśli dokonuje go obywatel, należy je traktować jako ujęcie, o którym mowa w art. 243 k.p.k. W takiej sytuacji ujętą osobę należy niezwłocznie przekazać policji, która może ją zatrzymać z uwzględnieniem zasad przewidzianych w art.…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 23 stycznia 2021 r., I DI 10/21

   …na gorącym uczynku. Odnosząc się do pojęcia „zatrzymania na gorącym uczynku”, o którym mowa w art. 135 § 10 Prawa o prokuraturze oraz art. 243 § 1 k.p.k., przywołać należy stanowisko przedstawicieli doktryny. Odnosząc się do ww. pojęcia autorzy wskazują,, iż: „ujęcie takie może nastąpić…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 11 sierpnia 2020 r., I DO 37/20

   …zatrzymany na gorącym uczynku. Dekodując pojęcie „zatrzymania na gorącym uczynku”, o którym mowa w art. 135 § 10 Prawa o prokuraturze oraz art. 243 § 1 k.p.k., przywołać należy stanowisko przedstawicieli doktryny, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje, iż: „ujęcie takie może…

8. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, wyrok z 30 grudnia 2016 r., VI Ka 444/16

   …zarzut błędu w ustaleniach faktycznych poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż celem oskarżonych nie było obywatelskie zatrzymanie w rozumieniu art. 243 k.p.k. Obrońca prawidłowo przywołuje treść art. 243 k.p.k., jednakże jego argumentacja wskazująca iż działanie oskarżonych nie naruszyło przesłanek…

9. Sąd Okręgowy w Świdnicy, uzasadnienie z 29 czerwca 2022 r., IV Ka 390/22

   …R. kluczyki od samochodu i uniemożliwić dalszą jazdę po podwórku, nie mieszczą się w kategorii tzw. zatrzymania obywatelskiego w rozumieniu art. 243 k.p.k., jak też przekraczało ono granice obrony koniecznej, o czym miałyby świadczyć obrażenia ciała, których doznał oskarżony. I tak konstruowana…

10. Sąd Rejonowy w Gdyni, wyrok z 30 maja 2018 r., IV P 668/17

    …niewątpliwy stanowiły przekroczenie uprawnień danych mu na podstawie art. 33 a prawa przewozowego, jak i nie mogą być usprawiedliwione treścią art. 243 kpk czy art. 45 par 2 kpw. Z treści art. 33 a prawa przewozowego wynika, że kontrolujący, w razie stwierdzenia braku dokumentu przewozu lub braku…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 243 (72)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.