Art. 37

Pokaż w całym akcie

Art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego
Art. 37.
§ 1. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
§ 2. Ponaglenie zawiera uzasadnienie.
§ 3. Ponaglenie wnosi się:
1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
§ 3a. Jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania. Przepisów § 4–8 nie stosuje się.
§ 4. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego.
§ 5. Organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania.
§ 6. Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym:
1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości:
a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone,
b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.
§ 7. Organ rozpatrujący ponaglenie może z urzędu zmienić postanowienie, o którym mowa w § 6, wyznaczając dłuższy termin zakończenia postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, wymagające dłuższego postępowania, nieznane w momencie wyznaczania terminu.
§ 8. W przypadku, o którym mowa w § 3 pkt 2, przepisów § 4, 6 i 7 nie stosuje się. W przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości organ prowadzący postępowanie niezwłocznie załatwia sprawę oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.

art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691)

art. 37 k.p.a.

Orzecznictwo

1. NSA w Warszawie (przed reformą), uchwała z 24 czerwca 1996 r., FPK 5/96

   …w terminie określonym w art. 35 Kpa lub ustalonym w myśl art. 36 Kpa stanowi podstawę do złożenia zażalenia do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 par. 1 Kpa, a organ ten, gdy uzna zażalenie za uzasadnione, stosownie do art. 37 par. 2 Kpa wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy. Z…

2. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 24 maja 2001 r., IV SA 572/99

   …1 pkt 2 Kpa, gdyż została ona wydana bez podstawy prawnej. Zaskarżoną decyzję wydano w wyniku wniesienia przez skarżących zażalenia w trybie art. 37 par. 1 Kpa na bezczynność organu I instancji /Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska/ w sprawie rozpatrzenia ich wniosku o wstrzymanie…

3. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 12 kwietnia 2001 r., IV SA 1866/00

   …zaskarżonej decyzji, w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, gdyż wydana została bez podstawy prawnej. Zaskarżoną decyzję wydano w trybie art. 37 Kpa, w wyniku wniesienia przez skarżącego zażalenia na bezczynność organu I Instancji /Prezydenta m.st. W./ w sprawie rozpatrzenia wniosku o…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 10 października 2013 r., I OZ 893/13

   …administracyjnego na bezczynność organu administracji jest uprzednie złożenie zażalenia (wezwania do usunięcia naruszenia prawa) w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Regulacja zawarta w tym przepisie ma na celu zwalczanie bezczynności organu pierwszej instancji w merytorycznym załatwieniu sprawy zawisłej…

5. NSA w Warszawie (przed reformą), postanowienie z 8 lutego 1995 r., I SAB 86/94

   …na pytanie, czy do sądu administracyjnego przysługuje skarga na nierozpoznanie przez organ drugiej instancji zażalenia, o jakim mowa w art. 37 par. 1 Kpa, to jest zażalenia na niezałatwienie sprawy przez organ pierwszej instancji. Aby jednak wyjaśnić tę kwestię, niezbędne jest…

6. NSA oz. w Gdańsku, postanowienie z 29 kwietnia 1998 r., I SAB/Gd 8/97

   …wyczerpanie środków odwoławczych w postępowaniu administracyjnym. Takim środkiem w przypadku skargi na bezczynność organu będzie zażalenie z art. 37 Kpa. Bez względu na formę czynności, jaką podejmie organ właściwy do rozpoznania zażalenia z art. 37 par. 1 Kpa, zażalenie można uznać za…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 28 października 2016 r., I OSK 125/15

   …wezwania organu drugiej instancji do usunięcia naruszenia prawa w postaci bezczynności, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 25 czerwca 2019 r., I GSK 957/19

   …ponaglenie, przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Jak wynika, bowiem z treści art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy ponaglenie. Stosownie do art. 53 § 2b, obowiązującego od dnia 1 czerwca 2017 r.,…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13 października 2020 r., II OSK 71/20

   …52 § 1 i 2 p.p.s.a. Tezę tę skarżący kasacyjnie organ administracji oparł na twierdzeniu, że ponaglenie złożone przez stronę na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wpłynęło do organu tego samego dnia, co skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Ponadto, w ocenie organu, samo…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 7 lutego 2012 r., II OSK 2259/10

    …8 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na niedopuszczalność składania skarg do sądu administracyjnego w sprawach wszczętych na podstawie art. 37 k.p.a. o bezczynność organu. Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 37 (11 009)

Historia zmian

Bez zmian od 3 listopada 2025 r.