Art. 596

Pokaż w całym akcie

Art. 596 Kodeksu cywilnego
Art. 596. Jeżeli ustawa lub czynność prawna zastrzega dla jednej ze stron pierwszeństwo kupna oznaczonej rzeczy na wypadek, gdyby druga strona sprzedała rzecz osobie trzeciej (prawo pierwokupu), stosuje się w braku przepisów szczególnych przepisy niniejszego rozdziału.

art. 596 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 596 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 23 stycznia 2014 r., II CSK 239/13

   …7 grudnia 2005 r. jest bezskuteczna wobec uprawnionego z prawa pierwokupu w takim zakresie, w jakim czyni niewykonalnym jego prawo. Zgodnie z art. 596 k.c., przedmiotem prawa pierwokupu może być rzecz w rozumieniu art. 45 k.c., czyli materialna część przyrody, która jest na tyle wyodrębniona, że…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 października 2008 r., III CZP 95/08

   …o zobowiązanie pozwanej do złożenia oświadczenia woli, wskazał, że prawo pierwszeństwa nie jest tożsame z prawem pierwokupu uregulowanym w art. 596 k.c. i nie wynika z niego roszczenie o zawarcie umowy; sankcją za naruszenie pierwszeństwa jest jedynie odpowiedzialność odszkodowawcza.…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 lutego 2011 r., III CSK 198/10

   …jako pierwszeństwo nabycia udziałów przez pozostałych wspólników. Możliwe jest ukształtowanie tego prawa jako prawa pierwokupu w rozumieniu art. 596 k.c., jest jednak także dopuszczalne uregulowanie tego uprawnienia w sposób odmienny. Wbrew ocenie Sądu Apelacyjnego, a także wbrew zarzutom…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 lipca 2014 r., II CSK 563/13

   …dopuszczalnych instrumentów prawnych jest zastrzeżenie przez sprzedawcę w umowie sprzedaży prawa odkupu (art. 593 k.c.) czy prawa pierwokupu (art. 596 k.c.). Zgodnie z art. 3531 k.c., strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 maja 2010 r., III CSK 246/09

   …udziałów, może się nasuwać wątpliwość co do rozumienia tego pierwszeństwa: czy kryje się pod nim prawo pierwokupu w znaczeniu wynikającym z art. 596-602 k.c., czy też inna instytucja. Rozstrzygnięcie tej kwestii w konkretnym przypadku wymaga oczywiście dokonania wykładni postanowień umowy…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 września 2009 r., V CSK 43/09

   …sięganie do regulacji kodeksowych, które stosuje się do ustawowego prawa pierwokupu w braku przepisów szczególnych regulujących to prawo (art. 596 k.c.). Zgodnie z art. 597 § 1 zdanie pierwsze k.c., prawo pierwokupu wykonywa się przez oświadczenie złożone zobowiązanemu. Oświadczenie o…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 października 2004 r., IV CK 121/04

   …do przewidzianego w art. 4 ust. 1 ustawy prawa nabycia stosować wprost wszystkie przepisy kodeksu cywilnego dotyczące prawa pierwokupu, w tym art. 596 i 599 § 2 k.c., doszłoby do zrównania obu tych instytucji w zakresie wywoływanych przez nie skutków, co pozbawiłoby sensu ich ustawowe…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 grudnia 2005 r., III CSK 33/05

   …jako stanowiąca ograniczenie prawa własności oraz swobody umów, wymaga ścisłej wykładni przepisów takie pierwszeństwo regulujących. W art. 596 k.c. i 110 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyrażony został związek tego prawa z podstawą, którą stanowi ważna umowa sprzedaży…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 listopada 2005 r., V CK 249/05

   …do przewidzianego w art. 4 ust. 1 u.k.u.r. prawa nabycia stosować wprost wszystkie przepisy kodeksu cywilnego dotyczące prawa pierwokupu, w tym art.596 i 599 § 2 k.c., doszłoby do zrównania obu tych instytucji w zakresie wywoływanych przez nie skutków, co pozbawiłoby sensu ich ustawowe…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 17 lipca 2008 r., II CSK 114/08

    …skardze kasacyjnej opartej na naruszeniu prawa materialnego a to art. 3531 k.c., art. 56 k.c. w zw. z art. 65 § 1 k.c., art. 3 ust. 4 ustawy, art. 596 k.c. i art. 600 § 1 k.c., art. 155 § 1 k.c., art. 157 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy i art. 600 k.c., a także art. 5 ust. 2 ustawy w zw.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 596 (74)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.