Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 lipca 2024 r., I SA/Wr 758/23
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 lipca 2024 r., I SA/Wr 758/23
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: , Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman,, Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Horobiowski (sprawozdawca),, Asesor WSA Iwona Solatycka,, Protokolant: Starszy specjalista Aleksandra Połaczewska,, po rozpoznaniu w Wydziale I, na rozprawie w dniu 25 czerwca 2024 r., sprawy ze skargi: M. sp. z o.o. s.k. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 30 października 2017 r. nr 0201-IOV1.4103.90.2017 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r.: oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
|UZASADNIENIE |
2 | 1. Postępowanie przed organami administracji podatkowej. |
3 |1.1. Przedmiotem skargi M. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w Ś. (poprzednio: M.(1) sp. z o.o.; dalej: Strona, Spółka, Podatnik, Skarżąca) jest|
4 |decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia 30 października |
5 |2017 r., nr 0201-IOV1.4103.90.2017, utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DUKS, organ I |
6 |instancji, organ podatkowy) z dnia 29 września 2016 r., nr W2P3/134004/1, w przedmiocie podatku od towarów i usług (dalej: VAT) za |
7 |miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. |
8 |Wobec – wynikającego z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 |
9 |r., poz. 935; dalej jako p.p.s.a.) – obowiązku zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, a nie powielania zawartości (treści) akt, w obliczu |
10 |wielowątkowości spornych kwestii, wskazuje się w ujęciu chronologicznym, co następuje. |
11 |1.2. Z akt sprawy wynika, że w wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego DUKS wydał decyzję z dnia 29 września 2016 r., w której |
12 |zakwestionował Stronie: |
13 |- na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., nr 177, poz. |
14 |1054 ze zm.; dalej: ustawa o VAT) prawo do odliczenia podatku naliczonego w łącznej kwocie 7.038.156,82 zł na skutek przyjęcia do |
15 |odliczenia VAT z części faktur (wystawionych – między innymi – przez C. sp. z o.o. sp.k., J. sp. z o.o., P. sp. z o.o. sp.k., N. sp. z |
16 |o.o., A. sp. z o.o., I. sp. z o.o., P.(1) sp. z o.o., P.U.H. E.) mających dokumentować zakup towarów w postaci stali i żelazostopów, które|
17 |nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, czym naruszono art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, |
18 |- zadeklarowaną wysokość podatku należnego na skutek rozliczenia z budżetem podatku należnego wykazanego w nierzetelnych |
19 |(nieodzwierciedlających rzeczywistego przebiegu transakcji) fakturach VAT, wystawionych dla P.(2) sp. z o.o. i G. sp. z o.o., |
20 |- opodatkowanie dostaw na rzecz słowackiej spółki – L. SK s.r.o. preferencyjną (0 %) stawką opodatkowania, podczas gdy zastosowanie |
21 |powinna była tu znaleźć podstawowa (23 %) stawka opodatkowania, |
22 |- wewnątrzwspólnotową dostawę towaru na rzecz czeskiego podmiotu R. s.r.o. |
23 |Ponadto nałożono na Stronę obowiązek zapłaty podatku VAT w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w związku z wystawieniem faktur dla |
24 |podmiotów P.(2) sp. z o.o. i G. sp. z o.o. |
25 |1.3. DIAS, w wyniku rozpoznania odwołania spółki, opisanym na wstępie rozstrzygnięciem utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W |
26 |uzasadnieniu wskazał, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, Skarżąca była jedną z firm uczestniczących w szeregu |
27 |fikcyjnych transakcji udokumentowanych fakturami, które nie miały na celu dokonywanie rzeczywistych operacji gospodarczych, lecz |
28 |uwiarygodnienie obrotu stalą i żelazostopami w kraju i za granicą w celu uzyskania korzyści podatkowych kosztem budżetu. W ocenie organu |
29 |odwoławczego, bez wpływu na powyższą ocenę pozostawała okoliczność, że w zakresie ww. transakcji dokonywane było przemieszczenie towaru, |
30 |które – jak stwierdzono – miało na celu wyłącznie upozorowanie ich rzeczywistego przebiegu. Zdaniem DIAS nie można bowiem uznać, że sama |
31 |obecność towaru w obrocie pomiędzy ogniwami transakcji, dokonywanych w ramach oszustwa podatkowego, determinowała wniosek o tym, że doszło|
32 |do transakcji opodatkowanych na gruncie systemu VAT. Czynności podejmowane przez Skarżącą odbywały się w ramach przyjętego przez podmioty |
33 |schematu i nie były typowymi dla działalności gospodarczej transakcjami, opartymi na przesłankach ekonomicznych i podejmowanymi w celu |
34 |optymalizacji zysku, lecz były ukierunkowane na uzyskanie korzyści z tytułu niezapłaconego VAT w następnych ogniwach obrotu oraz z |
35 |nieuprawnionych zwrotów podatku, którego nie zapłacono na wcześniejszym etapie. |
36 |Organ odwoławczy podkreślił, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że towar wykazany na fakturach wystawionych na |
37 |rzecz Skarżącej przez ww. podmioty krajowe, jedynie z pozoru od nich nabyty, trafiał następnie bądź był fakturowany do kolejnych firm w |
38 |utworzonym sztucznie łańcuchu dostaw w tym P.(2) sp. z o.o. i G. sp. z o.o. oraz L. SK s.r.o. i R. s.r.o. Obrót towarem był realizowany |
39 |dzięki angażowaniu do obrotu "pozornych kontrahentów", tj. firm, które – chociaż występowały w ciągu podmiotów dokonujących zakupu i |
40 |sprzedaży towaru – to jednak w celu zasadniczo innym niż gospodarczy. Ustalenia co do poszczególnych kontrahentów Spółki zawarto na s. |
41 |9-24 zaskarżonej decyzji, podkreślając, że ww. kontrahenci nie dokonywali w rzeczywistości dostaw i nabyć towarów. Po ich stronie nie |
42 |wystąpiła jakakolwiek faktyczna wola, co do przeprowadzenia czynności gospodarczych, natomiast ich byt – jako podmiotów służących do |
43 |popełnienia oszustw podatkowych ograniczał się wyłącznie do funkcjonowania jako wystawcy faktur i przekaźnik środków pieniężnych. Podmioty|
44 |te nie nabywały faktycznego, ekonomicznego władztwa nad towarem, a następnie nie przenosiły tego władztwa na rzecz kolejnych podmiotów. |
45 |Władztwo to pozostawało w rękach organizatorów oszustwa, którzy decydowali o kierunkach zbycia towaru. Podkreślono też, że pracownicy |
46 |Spółki nie pamiętali dokładnie, w jaki sposób doszło do nawiązania kontaktu z podmiotami wystawiającymi na jej rzecz faktury, nie znali |
47 |nazwisk osób, z którymi się kontaktowali, nie wiedzieli, jakie funkcje osoby te pełniły w firmach dostawców, rozmowy prowadzili |
48 |telefonicznie, lecz nigdy nie byli w siedzibach tych kontrahentów. Towary dostarczane były obcym transportem zazwyczaj organizowanym przez|
49 |dostawcę. Wynajmem i obsługą magazynów Spółki miał osobiście zajmować się K. G., któremu prokuratura postawiła zarzut udziału w grupie |
50 |przestępczej zajmującej się oszustwami podatkowymi. Magazyny, w których składowana miała być stal i żelazostopy znajdowały się na G., |
51 |pomimo że blisko siedziby w Ś.(1) Podatnik posiadał własne składowisko i zatrudniał trzech pracowników. Strona nie zawierała ponadto |
52 |pisemnych umów na dostawy towarów. Świadomie uczestniczyła w procederze obrotu fikcyjnymi fakturami, a w stosunku do niektórych transakcji|
53 |występowała jako ich organizator, na co wskazują zeznania T. M. i A. S. |
54 |DIAS potwierdził nadto prawidłowość uznania przez organ I instancji, że faktury wystawione przez Podatnika na rzecz P.(2) sp. z o.o. i G. |
55 |sp. z o.o. są nierzetelne, bowiem nie dokumentują faktycznych dostaw towarów. Organ odwoławczy podkreślił, że – w świetle spornych faktur |
56 |oraz towarzyszących im dokumentów – towary (pręty żebrowane), będące przedmiotem dostaw Spółki na rzecz obydwu kontrahentów, miały |
57 |oficjalnie pochodzić z P.U.H. E. Tymczasem dostawy te zostały zakwestionowane, bowiem z zeznań A. S., jak i z całego zebranego w sprawie |
58 |materiału dowodowego, wynikało, że firma P.U.H. E. działała jako ogniwo w łańcuchu podmiotów, które były kontrolowane przez A. S. DIAS, |
59 |oceniając całościowo zebrany w sprawie materiał dowodowy, wskazał, że transakcje, w których uczestniczyła Strona, realizowane były w |
60 |ramach przestępczego schematu, który miał na celu zarówno fizyczny, jak i jedynie papierowy, obrót towarem z udziałem podmiotu |
61 |znajdującego się za granicą, po czym towar fakturowo, lecz nie zawsze w sposób fizyczny, z powrotem wracał do kraju. Z uwagi na powyższe, |
62 |za zasadne w tym przypadku, uznano zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. |
63 |Odnośnie do dostaw na rzecz L. SK s.r.o., organ odwoławczy wprawdzie uznał, że towar istniał (w większości miał pochodzić od niemieckiego |
64 |podmiotu R.(1) GmbH, które to transakcje – z uwagi na brak dowodów wskazujących nieprawidłowości – nie były zresztą kwestionowane), co |
65 |oznacza, że faktury te były poprawne pod względem przedmiotowym (asortyment towaru). Odnotował przy tym jednak, że – w świetle informacji |
66 |przekazanej przez słowacką administrację podatkową – weryfikacja wykazanych przez Spółkę dostaw do firmy L. SK s.r.o. nie jest możliwa. |
67 |Zaznaczono, że podmiot ten reprezentowany jest przez obywatela polskiego, a wyjaśnienia – złożone przez obsługującego go słowackiego |
68 |księgowego tego podmiotu wyjaśnienia – były niejasne i nie potwierdzały dokonania transakcji. Z zeznań świadków natomiast wynikało, że |
69 |firma słowacka w rzeczywistości zarządzana była przez A. S., który to samodzielnie decydował o nabywcach, dostawach i płatnościach tej |
70 |spółki. Osoby sprawujące oficjalnie funkcje zarządcze w firmach kontrolowanych przez A. S., w tym w firmie L. SK, nie mogły podejmować |
71 |samodzielnych decyzji. Z tego powodu DIAS uznał, że po stronie podmiotu L. SK s.r.o. nie wystąpiła jakakolwiek wola, co do zakupu towaru, |
72 |jak również, że firma ta mogła rozporządzać nim jak właściciel. Towar, wykazany na – wystawionych przez Podatnika dla firmy L. SK s.r.o. –|
73 |fakturach, nie znajdował się w jej władaniu. Z zeznań A. S. wynikało, że towar faktycznie trafiał do – należącej do niego – polskiej firmy|
74 |E. (za "papierowym" pośrednictwem kontrolowanych przez niego podmiotów N.(1) s.r.o., oraz I.(1) sp. z o.o.), a zatem to polski podmiot (a |
75 |nie słowacka spółka L. SK), winien być wskazany jako jego nabywca. Wobec powyższych ustaleń, organ odwoławczy uznał, że nie zostały |
76 |spełnione wymogi do zastosowania stawki VAT w wysokości 0% w odniesieniu do transakcji wykazanych na fakturach, na których jako odbiorca |
77 |Spółki widniała L. SK s.r.o. Faktycznym nabywcą towaru nie była bowiem firma zagraniczna, ale podmiot krajowy – tj. E., kierowany przez A.|
78 |S., który cały czas zawiadywał towarem jak właściciel i do którego towar faktycznie trafił. |
79 |Nie uznano też, na podstawie art. 13 i art. 42 ust. 1 ustawy o VAT, jako wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, transakcji dokonanych na |
80 |rzecz R. s.r.o. (podmiot czeski), oceniając, że nie zostały spełnione warunki tego typu dostawy. Towary, wskazane jako przedmiot dostaw, |
81 |miały pochodzić od P.(1) sp. z o.o., lecz dokumentujące to faktury uznano za nierzetelne, natomiast z informacji przekazanej przez czeską |
82 |administrację podatkową jednoznacznie – zdaniem DIAS – wynikało, że ów czeski kontrahent zanegował nabycia od Spółki. |
83 |2. Postępowanie przed Sądem I instancji. |
84 |2.1. Strona, w skardze wniesionej do tutejszego Sądu, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I |
85 |instancji oraz zasądzenie na jej rzecz od DIAS kosztów postępowania sądowego, w tym także zastępstwa prawnego, podnosząc zarzuty |
86 |naruszenia: |
87 |- art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 2012 ze zm.; dalej: O.p.), poprzez |
88 |niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, gdyż zastosowany powinien być przepis art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p.; |
89 |- art. 2a O.p., poprzez niezastosowanie i brak rozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości co do stanu prawnego i faktycznego na |
90 |korzyść podatnika; |
91 |- art. 21 § 3 i § 4 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, który nie powinien być zastosowany, gdyż brak było podstaw do |
92 |zastosowania oszacowania podstaw opodatkowania, a dane wynikające z ksiąg dawały podstawę do określenia podstaw opodatkowania, |
93 |- art. 121 § 1 i art. 122 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do|
94 |organu podatkowego oraz poprzez podejmowanie działań w trakcie prowadzonego postępowania, które były zbędne dla wyjaśnienia stanu |
95 |faktycznego i nie miały znaczenia dla przedmiotowej sprawy, zamiast podjęcia działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; |
96 |- art. 125 § 1 i § 2 w związku z art. 139 § 1 O.p., poprzez niezastosowanie tych przepisów i prowadzenie postępowania przez okres od dnia |
97 |17 stycznia 2013 r.; |
98 |- art. 123 i art. 187 § 1-3 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i niezapewnienie Stronie czynnego udziału w trakcie |
99 |prowadzonego postępowania, brak zebrania w postępowaniu podatkowym materiału dowodowego, który potwierdzałby racje organu oraz brak |
100 |przeprowadzenia postępowania dowodowego, które potwierdzałoby racje i wyjaśnienia Strony, brak przedstawienia jej jakiegokolwiek |
101 |postanowienia o przeprowadzeniu dowodu w prowadzonym postępowaniu, jak również brak przedstawienia Stronie faktów, które były znane |
102 |organowi z urzędu; |
103 |- art. 180 § 1 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i dopuszczenie dowodu zebranego sprzecznie z prawem z przekroczeniem |
104 |zakresu postępowania; |
105 |- art. 191 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż organ podatkowy nie dokonał należytej oceny zebranych dowodów, co doprowadziło do |
106 |niewłaściwego określenia podstawy opodatkowania i wysokości podatku oraz przez brak wskazania, w oparciu o jakie dowody – przedstawione |
107 |przez organ okoliczności – zostały jego zdaniem udowodnione; |
108 |- art. 192 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż Strona w prowadzonym postępowaniu od stycznia 2013 r. do września 2016 r. nie |
109 |miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów podczas, gdy organ oparł swe ustalenia dotyczące innych firm na |
110 |dowodach, do których nie miała ona możliwości wypowiedzenia się, co powoduje, że tej okoliczności nie można uznać za udowodnioną; |
111 |- art. 193 § 1-6 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż organ – zgodnie z ww. przepisami – nie miał podstaw prawnych do uznania |
112 |ksiąg Strony za nierzetelne i ustalenia innej podstawy opodatkowania niż ta, która wynika z ksiąg; |
113 |- art. 210 § 4 O.p., poprzez niezastosowanie tego przepisu, gdyż uzasadnienie faktyczne decyzji nie zawiera wskazania faktów, które organ |
114 |uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności; |
115 |- art. 247 § 1 pkt 6 O.p., poprzez niezastosowanie tego przepisu; |
116 |- art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Skarżąca nie dokonała dostawy towarów w oparciu o sporne |
117 |faktury, |
118 |- art. 168 lit. a) dyrektywy nr 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. |
119 |UE.L dnia 11 grudnia 2006 r., poz. 347, s. 1 ze zm.; dalej: dyrektywa VAT lub dyrektywa 112), poprzez niewłaściwe zastosowanie i sprzeczne|
120 |ze stanem faktycznym, jaki miał miejsce, uznanie i pozbawienie Skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego, |
121 |- art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT, poprzez zastosowanie tego przepisu i pozbawianie Spółki prawa do odliczenia podatku |
122 |naliczonego, |
123 |- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, poprzez zastosowanie tego przepisu i pozbawienie Spółki prawa do odliczenia podatku |
124 |naliczonego z uwagi na stwierdzenie, że sporne czynności, wykazane fakturami VAT, nie zostały dokonane, podczas gdy faktycznie zostały |
125 |dokonane; |
126 |- art. 99 ust. 12 ustawy o VAT, poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji określającej zobowiązanie za sporne miesiące, podczas |
127 |gdy zobowiązanie za te okresy wynika ze złożonej deklaracji, |
128 |- art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez zastosowanie tego przepisu, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie powinien być zastosowany, gdyż|
129 |kupujący potwierdzili zakup towaru wykazanego w spornych fakturach. |
130 |2.2. DIAS, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. |
131 |2.3. Skarżąca, w piśmie procesowym z dnia 19 czerwca 2018 r., wskazała ponadto na naruszenie: |
132 |- art. 86 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT oraz w związku z art. 167 dyrektywy 112, poprzez uznanie, że nie |
133 |przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wskazanych w zaskarżonej decyzji, w okolicznościach |
134 |wskazujących, że takie prawo jednak jej przysługuje; |
135 |- art. 13 ust. 1 i art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez uznanie, że Skarżąca nie dokonała wewnątrzwspólnotowej |
136 |dostawy towarów, wynikającej z faktur wskazanych w decyzji, w okolicznościach wskazujących, że dokonała ona wewnątrzwspólnotowej dostawy |
137 |towarów wskazanych w tych fakturach; |
138 |- art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez uznanie, że Spółka wystawiła wskazane w decyzji faktury, które nie potwierdzały faktycznie |
139 |dokonanych czynności, w okolicznościach wskazujących, że takie faktury nie były przez nią wystawiane; |
140 |- art. 7 ust. pkt 1, art. 19 ust. 1, art. 29 ust. 1 i art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT, poprzez uznanie, że |
141 |Skarżąca, nie wykazała zakwestionowanych wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, a jedynie dostawy na terytorium kraju, w okolicznościach |
142 |wskazujących, że do wewnątrzwspólnotowej dostawy przedmiotowych towarów faktycznie doszło; |
143 |- art. 187 § 1, art. 122, art. 121 § 1, art. 180, art. 191 i art. 210 § 4 O.p., poprzez uznanie, że organy prowadzące postępowanie |
144 |działały zgodnie z ww. przepisami prawa procesowego, przy czym naruszenie ww. przepisów prawa miało istotny wpływ na podjęte w sprawie |
145 |rozstrzygnięcie. |
146 |2.4. Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2018 r. o sygn. akt I SA/Wr 26/18, publ. w CBOSA, tutejszy Sąd, po rozpoznaniu skargi Podatnika, uchylił |
147 |zaskarżoną decyzję DIAS z dnia 30 października 2017 r. w przedmiocie VAT za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. |
148 |Sąd I instancji, uchylając decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uznał, że w sprawie doszło do naruszenia – w |
149 |sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy – przepisów postępowania, tj. art. 120 O.p. w związku z art. 2, art. 7, art. 87 ust. 1 i art. |
150 |91 ust. 3 Konstytucji RP, art. 4 ust. 3 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, |
151 |art. 127, art. 179 § 2 i § 3, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 192, jak też art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Wskazał również, że z |
152 |uwagi na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego przedwczesnym jest odnoszenie się do zarzutów naruszenia prawa |
153 |materialnego. |
154 |Po szerokim omówieniu kwestii związanych z zakresem kontroli sądu administracyjnego, zasady legalności, zasady prawa do obrony i wymogów, |
155 |jakim powinno odpowiadać uzasadnienie decyzji podatkowej oraz przytoczeniu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej |
156 |(dalej: TSUE, Trybunał) i sądów krajowych, Sąd I instancji ocenił, że poczynione przez organ odwoławczy ustalenia są dla niego |
157 |niezrozumiałe, albowiem zawierają wewnętrznie sprzeczne treści, zważywszy na obowiązujący nie tylko w Polsce, ale i w Unii Europejskiej |
158 |wspólny system VAT. Wskazał, że z uzasadnienia decyzji nie wynika, na jakiej podstawie organ odwoławczy dochodzi do zawartych w |
159 |uzasadnieniu decyzji wniosków, albowiem w kwestii pozbawienia Skarżącej prawa do odliczenia VAT DIAS odwołuje się jedynie do treści art. |
160 |86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT oraz wskazuje na zasadę dobrej wiary. Nie sposób jest zatem |
161 |stwierdzić, co jest źródłem takiego, a nie innego sposobu rozumowania organu odwoławczego, które jest dalekie od precyzji i jasności |
162 |wywodu. Strona, tym samym nie miała możliwości zrozumienia stanowiska DIAS, aby móc w sposób rzeczowy odnieść się do twierdzeń organu. |
163 |Uzasadnienie decyzji umyka też kontroli Sądu, który wprawdzie rozumie skutki rozstrzygnięcia, lecz nie rozumie sposobu rozumowania, jaki |
164 |doprowadził DIAS do poczynionych konkluzji. Sąd I instancji zarzucił, że organ odwoławczy swobodnie posługiwał się określonymi terminami |
165 |takimi jak "fikcja", "oszustwo", "brak władztwa nad rzeczą", "pozorność", przy czym niekoniecznie we właściwych kontekstach, a już na |
166 |pewno bez uwzględnienia orzecznictwa TSUE. Tymczasem zobowiązany jest (tak jak inne organy oraz sądy administracyjne) do całościowego |
167 |stosowania wyroków Trybunału adekwatnych do zaistniałej w sprawie sytuacji. |
168 |W tym kontekście Sąd I instancji ocenił, że nie sposób jest stwierdzić o co chodzi organowi odwoławczemu, albowiem z jednej strony |
169 |wskazuje on, że w sprawie miał miejsce obrót fikcyjnymi fakturami, aby w innym miejscu potwierdzić przemieszczenie towaru pomiędzy |
170 |kontrahentami, podkreślając, że nie było to celem ekonomicznym Strony, lecz celem uzyskania korzyści podatkowych, co budzi zdziwienie, |
171 |zwłaszcza w świetle treści art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, z którego wynika, że podatnikami są osoby prawne [...] wykonujące samodzielnie |
172 |działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Nie pada jednak wyraźne stwierdzenie|
173 |w przedmiocie zaistnienia w sprawie nadużycia czy obejścia prawa, lecz jedynie mówi się o pozorności transakcji czy wprowadzaniu do obrotu|
174 |towaru za pośrednictwem "pozornych kontrahentów" (choć z drugiej strony organ odwoławczy nie powołał się na przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 |
175 |lit. c ustawy o VAT), który mógłby sugerować - niekoniecznie prawidłowy - kierunek postępowania organów. Jednocześnie pojawiają się |
176 |również stwierdzenia w odniesieniu do poszczególnych kontrahentów Strony co do ich uczestnictwa w oszustwie podatkowym (nie wiadomo jakim)|
177 |i uznanie, że w związku z tym faktem, określona spółka "nie nabyła faktycznego władztwa nad towarem – prawa do rozporządzania towarem jak |
178 |właściciel a następnie nie przeniosła tego władztwa na Stronę". |
179 |W związku z powyższym Sąd I instancji zauważył, że czym innym jest fikcyjna transakcja, a czym innym transakcja, która stanowi element |
180 |oszustwa podatkowego lub też będąca elementem nadużycia prawa. Fikcyjna transakcja to transakcja, której nie towarzyszy żaden towar. |
181 |Niewykluczonym jest również, że istnieją sytuacje, w których dochodzi do tzw. fikcyjnego obrotu towarem pomiędzy kilkoma podmiotami, ale |
182 |wówczas nie dochodzi do przemieszczenia towaru, tylko w obrocie krążą jedynie faktury VAT. W ocenie tego Sądu, nie ma mowy o fikcyjności |
183 |transakcji, gdy towar jest przemieszczany pomiędzy poszczególnymi podmiotami gospodarczymi, wobec czego zdziwienie budzą zatem wnioski |
184 |organu odwoławczego, który – z braku celu ekonomicznego transakcji – wywodzi fikcyjność transakcji. |
185 |Następnie Sąd I instancji wskazał, że metodologia przyjęta przez DIAS polega na tym, że w odniesieniu do poszczególnych kontrahentów |
186 |Skarżącej organ ten przedstawia określone (czasem wybiórcze) ustalenia, lecz ani nie dokonuje analizy okoliczności transakcji zawartych |
187 |między nimi a skarżącą, ani oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego w odniesieniu do konkretnych kontrahentów. Ustalenia w |
188 |znacznej mierze dotyczą samych kontrahentów, czy ich działań lub kontrahentów wspomnianych kontrahentów. Ponadto ustalenia przedstawiane |
189 |co do kolejnych kontrahentów kwituje się brakiem wiarygodnych dowodów po stronie Skarżącej, tyle tylko, że na żadne dowody się organ |
190 |odwoławczy nie powołuje, więc ciężko jest stwierdzić, które uznał za niewiarygodne. |
191 |W dalszej kolejności Sąd I instancji omówił, jakie w jego ocenie organ odwoławczy popełnił nieprawidłowości przy ocenie zgromadzonego |
192 |materiału dowodowego w odniesieniu do poszczególnych podmiotów opisanych w decyzji. W szczególności uwypuklił okoliczność, iż organ oparł |
193 |swoje ustalenia na podstawie rozstrzygnięć wydanych w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT wobec kontrahentów Skarżącej, gdy tymczasem |
194 |treść takiej decyzji nie może mieć waloru przesądzającego w sytuacji, gdy inne dowody zebrane w sprawie wskazują, że rzeczywistość jest |
195 |zgoła odmienna od tej wskazanej w treści decyzji. Wskazał również, że organ odwoławczy wyłączył jawność ww. decyzji dla Strony, wskazując,|
196 |że dokumenty te "nie mogą zostać okazane do wglądu w części niedotyczącej relacji z podatnikiem". Z czego wypływa wniosek, że w zakresie |
197 |relacji z Podatnikiem powinien być przez organ oceniony, jak inny dowód, a ustalenia w tym zakresie powinny zostać zakomunikowane Stronie,|
198 |aby miała możliwość się do nich odnieść. |
199 |Sąd I instancji zarzucił także, że DIAS podjął w toku postępowania odwoławczego czynności zmierzające do pozyskania dowodu z przesłuchania|
200 |T. M., jednakże działania te miały charakter pozorowany, co doprowadziło do naruszenia art. 188 O.p.. |
201 |W konkluzji stwierdzono, iż organy podatkowe wprawdzie zebrały w sprawie obszerny materiał dowodowy, jednakże poczyniona jego ocena miała |
202 |charakter chaotyczny, niespójny, wybiórczy, a w niektórych momentach bardziej przypominała sprawozdanie niż rozstrzygnięcie sprawy. |
203 |Wynikało to w pierwszej kolejności z braku jakiejkolwiek znajomości orzecznictwa TSUE, na które zresztą się organ odwoławczy, na wszelki |
204 |wypadek nie powoływał, poza orzeczeniami w kwestii tzw. dobrej wiary. Organ odwoławczy dowolnie wysnuwał wnioski – bez rzetelnego |
205 |ustalenia okoliczności zaistniałych w przedmiotowej sprawie, lecz również – bez wskazania podstawy prawnej, uprawniającej go do |
206 |kwestionowania określonych okoliczności. Nie oceniał indywidualnie poszczególnych transakcji Skarżącej zawartych z jej kontrahentami. Nie |
207 |odnosił się w żaden sposób do dokumentacji posiadanej przez Podatnika, koncentrując się na braku odmowy składania wyjaśnień czy zeznań |
208 |reprezentantów Skarżącej, lecz pomijał te ustalenia, które wynikały z innych dowodów. Sposób przedstawienia sprawy w uzasadnieniu decyzji |
209 |oceniono jako momentami niezrozumiały na tyle, że ciężko jest dociec sposobu rozumowania organu odwoławczego. DIAS powoływał się w treści |
210 |uzasadnienia decyzji na dowody w sposób odbiegający od precyzji i jasności (nie odwoływał się do dat, mylił numery, nie wskazywał miejsca,|
211 |gdzie dany dowód znajduje się w aktach sprawy). Uzasadnienie decyzji uznano za niezawierające zrozumiałego uzasadnienia prawnego, |
212 |wyjaśniającego podstawę prawną dokonanych przez organ odwoławczy działań, jak również za pozbawione spójnego uzasadnienia faktycznego, z |
213 |którego wynikałoby w sposób niezbity jakie ustalenia zostały uznane za udowodnione, jakie dowody uznano za wiarygodne, a którym dowodom |
214 |organ odmówił wiarygodności. |
215 |Sąd I instancji wskazał na zakończenie, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu podatkowym organy podatkowe powinny dokonać oceny |
216 |całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, kierując się wskazówkami zawartymi w wyroku. Jako szczególnie istotną wskazano |
217 |analizę okoliczności zawieranych transakcji pomiędzy Skarżącą a jej dostawcami i nabywcami oraz dokonanie spójnych ustaleń czy doszło do |
218 |przedmiotowych transakcji. W razie odpowiedzi pozytywnej zalecono ustalenie czy Spółka wiedziała lub mogła wiedzieć o nieprawidłowościach,|
219 |które miały miejsce u konkretnych dostawców jej dostawców lub u konkretnych nabywców jej nabywców. W razie wykazania, że Skarżąca powinna |
220 |przypuszczać, że dostawca czy nabywca dopuszcza się określonych nieprawidłowości, uznano najpierw za niezbędne wskazanie, jakie działania |
221 |racjonalny przedsiębiorca powinien był przedsięwziąć w okolicznościach danej sprawy, a następnie dokonanie oceny, jakie działania zostały |
222 |podjęte przez Podatnika, aby dochować należytej staranności. Sąd I instancji podkreślił, że ustalenia takie należy czynić w odniesieniu do|
223 |konkretnych dostawców i konkretnych nabywców. Decyzja powinna być sporządzona w sposób logiczny, spójny, czytelny i uporządkowany, aby z |
224 |łatwością Skarżąca (jak i Sąd) mogła zrozumieć, jakie fakty uznano za udowodnione, jakim dowodom organ podatkowy dał wiarę, oraz poznać |
225 |przyczyny, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Decyzja powinna ponadto zawierać też wyjaśnienie podstawy prawnej, na której|
226 |oparł się organ podatkowy, w tym uwzględnienie adekwatnego w sprawie orzecznictwa TSUE. |
227 |2.5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 26 maja 2023 r. o sygn. akt I FSK 56/19, publ. w CBOSA, rozpoznając skargę kasacyjną |
228 |DIAS od ww. wyroku tutejszego Sądu z dnia 29 sierpnia 2018 r. o sygn. akt I SA/Wr 26/18 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał |
229 |sprawę do ponownego rozpoznania, zasądzając od Skarżącej na rzecz organu odwoławczego kwotę 56.050 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania |
230 |kasacyjnego. |
231 |W uzasadnieniu NSA wskazał, że był związany granicami skargi kasacyjnej, która oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych, o których |
232 |mowa w art. 174 p.p.s.a., albowiem zarzucono w niej zarówno naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik |
233 |sprawy, jak i przepisów prawa materialnego w postaci niewłaściwej subsumcji do prawidłowo – w ocenie kasatora – ustalonego stanu |
234 |faktycznego. Z kolei analiza treści zarzutów doprowadziła Sąd II instancji do wniosku, że zmierzają one do podważenia dokonanej przez Sąd|
235 |I instancji oceny kompletności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poprawności ustaleń faktycznych poczynionych przez organ w |
236 |oparciu o tenże materiał oraz prawidłowości uzasadnienia zaskarżonej decyzji. |
237 |W ocenie NSA, dokładna i uważna lektura rozstrzygnięcia organu odwoławczego nie pozwalała na przyjęcie optyki Sądu I instancji co do |
238 |rzekomych uchybień w zakresie wyspecyfikowanych przez ów Sąd przepisów postępowania. Wskazano przede wszystkim, że uzasadnienie Sądu w |
239 |przeważającej mierze zawierało teoretyczne i dość chaotyczne rozważania, poparte szeroko cytowanym orzecznictwem TSUE, nie zawsze |
240 |przystające do stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie przez organy, co czyniło je mało czytelnym, a przez to trudno poddającym |
241 |się kontroli instancyjnej. W opinii Sądu II instancji, wbrew twierdzeniom zawartym w kontrolowanym wyroku, decyzja organu odwoławczego w |
242 |pełni odpowiadała wymogom z art. 210 § pkt 6 i § 4 O.p., jako jasna, przejrzysta oraz zawierająca jednoznaczne stanowisko odnośnie do |
243 |przyjętego stanu faktycznego i zastosowanej podstawy prawnej. W tym kontekście za uzasadnione uznano zarzuty naruszenia przede wszystkim |
244 |art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z podnoszonymi w różnych konfiguracjach art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, |
245 |art. 123 § 1, art. 127, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 192 O.p. w związku z art. 1, art. 2, art. 7, art. 87 ust. 1, art. 91 ust. |
246 |3 Konstytucji RP, art. 4 ust. 3 TUE. |
247 |Sąd kasacyjny nie dopatrzył się w szczególności żadnych wewnętrznych sprzeczności w treści zaskarżonej decyzji. W pierwszym rzędzie |
248 |wskazał, że kwestionowane przez Sąd I instancji posługiwanie się przez organ pojęciami "fikcja", "oszustwo", "brak władztwa na rzeczą", |
249 |"pozorność" nie świadczyło w żadnym razie o braku znajomości orzecznictwa TSUE. Po pierwsze, organ powołał się na owo orzecznictwo w takim|
250 |zakresie, w jakim to było konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy, tym samym nie miał obowiązku przytaczania wszelkich orzeczeń Trybunału |
251 |odnoszących się do badanych kwestii. Po drugie, używając ww. nomenklatury, powszechnie stosowanej i niekwestionowanej m. in. w |
252 |orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przy oszustwach karuzelowych, podjął próbę opisania schematu transakcji opartego na |
253 |obrocie karuzelowym, w których udział brała Skarżąca, jednocześnie obrazując rolę poszczególnych podmiotów, jaką pełniły w owym oszustwie.|
254 |DIAS ustalił mianowicie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy prowadzi do wniosku, że Skarżąca była jedną z firm uczestniczących w |
255 |szeregu fikcyjnych transakcji udokumentowanych fakturami, które miały na celu uwiarygodnienie obrotu stalą i żelazostopami w kraju i za |
256 |granicą w celu uzyskania nieuprawnionych korzyści podatkowych. Czynności podejmowane przez Skarżącą odbywały się w ramach przyjętego przez|
257 |podmioty schematu i były nakierowane na tworzenie pozorów ich dokonywania w ramach obrotu gospodarczego. Nie były typowymi czynnościami |
258 |dla działalności gospodarczej, opartymi na przesłankach ekonomicznych podejmowanych w celu optymalizacji zysku, lecz były podejmowane |
259 |wyłącznie w ramach systemu ukierunkowanego na uzyskanie korzyści z tytułu niezapłaconego VAT w następnych ogniwach obrotu oraz |
260 |nieuprawnionych zwrotach tego podatku niezapłaconego na wcześniejszym etapie. Jak ocenił NSA, powyższe wpisuje się w treść art. 88 ust. 3a|
261 |pkt 4 lit. a) ustawy o VAT (regulującego kwestie pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy sprzedaż |
262 |została udokumentowana fakturą stwierdzającą czynność, która nie została dokonana) i właśnie na ten przepis powołały się organy podatkowe,|
263 |uznając, że Spółka posłużyła się fakturami nierzetelnymi podmiotowo. W tym kontekście – jako całkowicie niezrozumiałe – ocenił NSA |
264 |dywagacje Sądu I instancji, że nie przywołano w decyzji innych przepisów, w szczególności art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT. |
265 |Za chybiony uznano także zarzut Sądu I instancji, jakoby organ odwoławczy nie dokonywał analizy okoliczności transakcji zawartych między |
266 |kontrahentami a Skarżącą, a oparł się na ustaleniach odnoszących się do jej kontrahentów i ich dostawców. Podkreślono przy tym, jako |
267 |oczywiste, że w sytuacji obrotu karuzelowego, by kompleksowo zobrazować i ocenić struktury ujawnionego łańcucha transakcyjnego, konieczne |
268 |jest prześledzenie działań podejmowanych przez wszystkie podmioty w nim uczestniczące. Co do zasady, uznano za słuszne wskazanie przez Sąd|
269 |I instancji na konieczność zbadania bezpośrednich relacji pomiędzy Podatnikiem a jego kontrahentami, zastrzegając jednak, że nie można |
270 |przy tym abstrahować od ustaleń dotyczących transakcji zawartych przez tych kontrahentów, które miały być źródłem towaru sprzedanego |
271 |Podatnikowi. NSA ocenił, jako rzecz oczywistą, że nie każdy z uczestników łańcucha dostaw musi być świadomy rzeczywistego charakteru |
272 |zawieranych w ramach tego łańcucha transakcji i ich celu, jakim jest uzyskanie poprzez oszustwo podatkowe prawa do odliczenia podatku |
273 |naliczonego, a w rezultacie nienależnego zwrotu podatku. Tym niemniej ustalenie roli pełnionej przez poszczególnych uczestników obrotu |
274 |danym towarem, w konsekwencji zaś charakteru zawieranych przez nich transakcji, nie może być dokonane w oderwaniu od pozostałych |
275 |transakcji tworzących schemat tego obrotu. W realiach niniejszej sprawy, jak wywodził NSA, organy stanęły – między innymi – na stanowisku,|
276 |że dostawców Spółki stanowiły podmioty uczestniczące oszustwie podatkowym, które celowo wydłużały łańcuchy dostaw, nie prowadząc |
277 |samodzielnej i rzeczywistej działalności gospodarczej, a ich rola sprowadzała się wyłącznie do wystawiania faktur. Stąd uznały, że |
278 |podmioty te nie nabyły faktycznego władztwa nad towarem – prawa do rozporządzania nim jak właściciel, a więc nie mogły skutecznie |
279 |przenieść go na Skarżącą. Kwestie ustaleń dotyczących kontrahentów Spółki miały więc bezpośredni związek z zakwestionowanymi transakcjami |
280 |pomiędzy nią a jej dostawcami. |
281 |Jak przy tym ocenił NSA – wbrew stanowisku Sądu I instancji – również nie można było dopatrzeć się żadnych sprzeczności w tym, że przy |
282 |realizacji niektórych z nich następowało przemieszczenie towaru. Sąd I instancji uwypuklił tę kwestię w kilku miejscach, nadając jej – |
283 |zdaniem NSA: niezasadnie – zbyt doniosłe znaczenie i abstrahując od okoliczności, w jakich ów przepływ towaru nastąpił, tj. w ramach |
284 |stwierdzonego przez organy oszustwa karuzelowego. Za słuszne uznano podniesienie w skardze kasacyjnej, że przy zaistnieniu tego typu |
285 |oszustw, często zdarza się, że "handel" odbywa się prawdziwym towarem, ale większość podmiotów uczestniczących w tym procederze nie |
286 |prowadzi faktycznej działalności gospodarczej, a jedynie ją pozoruje. Dlatego słuszna była konstatacja organu odwoławczego, że sama |
287 |fizyczna obecność towaru w obrocie pomiędzy ogniwami łańcucha karuzeli podatkowej nie determinuje wniosku, że doszło do transakcji |
288 |opodatkowanych na gruncie systemu VAT (tj. obiektywnego spełnienia wymogów uznania danej transakcji za dostawę towaru dokonywaną przez |
289 |czynnego podatnika VAT w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej). Jako błędne oceniono więc w tym zakresie stanowisko |
290 |Sądu I instancji, podkreślając, że – wbrew temu, co akcentowano w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku – z orzecznictwa TSUE nie wynika, że |
291 |w każdym przypadku pojawienia się w obrocie towaru można mówić o rzeczywistej transakcji gospodarczej. Jeżeli bowiem celem łańcucha dostaw|
292 |jest oszustwo, to wszystkie transakcje składające się na nie, dokonane przez świadome tego podmioty, skoro nie są realizowane w celu |
293 |gospodarczym, lecz uzyskania korzyści podatkowej, pozostają poza systemem VAT, nawet gdy dla ich uwiarygodnienia towarzyszy im obrót |
294 |towarowy (tak choćby wyrok TSUE z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawach połączonych C-439/04 i C-440/04). Sąd II instancji podkreślił przy tym |
295 |wskazanie przez organy, że przy niektórych transakcjach towar fizycznie istniał, a niektóre z nich odbywały się wyłącznie w ramach obrotu |
296 |fakturowego, zatem nie dopatrzył się w tej kwestii żadnych zarzucanych przez Sąd I instancji sprzeczności. |
297 |NSA nie zgodził się również z twierdzeniem, że organ naruszył art. 188 O.p., odstępując od przesłuchania świadka T. M. (udziałowca C. sp. |
298 |z o.o. sp.k., która była wystawcą części zakwestionowanych faktur). Z akt sprawy jednoznacznie wynikało bowiem, że organ podjął próbę |
299 |realizacji wniosku dowodowego zgłoszonego przez Stronę, przy czym wnioskując o przesłuchanie tej osoby Spółka nie podała jej danych |
300 |adresowych, nie poczuwała się również do obowiązku ich przedłożenia na wezwanie organu, przerzucając go w istocie na organ. Dlatego też |
301 |DIAS we własnym zakresie podjął próbę ustalenia aktualnego adresu pobytu świadka i po uzyskaniu go od Prokuratury Okręgowej w G.(1) |
302 |wystąpił do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach o przeprowadzenie w drodze pomocy prawnej uzupełniających czynności |
303 |dowodowych. Wezwany w charakterze świadka T. M. nie stawił się jednak na przesłuchanie, a wezwanie na termin przesłuchania powróciło do |
304 |organu z adnotacją "zwrot – nie podjęto w terminie". Nie był zatem uzasadniony zarzut Sądu I instancji, który stwierdził, że podjęte przez|
305 |organ działania zmierzające do przesłuchania świadka miały charakter pozorny, zwłaszcza w sytuacji, gdy dysponował on protokołem |
306 |przesłuchania T. M. z dnia 21 maja 2013 r., włączonym do akt postępowania stosownym postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. NSA |
307 |podkreślił, że postępowanie dowodowe nie stanowi celu samego w sobie, zatem jeśli organy dysponowały zeznaniami owego świadka złożonymi w |
308 |innym postępowaniu (w tym przypadku w postępowaniu przygotowawczym), a dodatkowo powtórzenie spornego dowodu napotkało na niezależne od |
309 |organu przeszkody, to wystąpiły podstawy do odstąpienia od jego przeprowadzenia. Za również niezasadny uznano zarzut Sądu I instancji |
310 |odnośnie do treści pytań zawartych w piśmie z dnia 16 maja 2017 r., które zostało wystosowane do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w |
311 |Katowicach z prośbą o przesłuchanie T. M., ponieważ w tym zakresie organ realizował wniosek dowodowy Strony i tezę, na jaką ów dowód był |
312 |zgłoszony. |
313 |Generalnie NSA stwierdził, że mimo obszernych rozmiarów uzasadnienia Sądu I instancji (głównie z tego powodu, że zawiera szereg rozważań |
314 |teoretycznych popartych przytoczeniem bogatego orzecznictwa TSUE), zawarta w nim ocena legalności decyzji podatkowych był w istocie |
315 |pobieżna i mocno wybiórcza. Sąd skupił się na kilku kwestiach, czy wyrwanych z kontekstu zdaniach lub argumentach organów w odniesieniu do|
316 |ustaleń wobec konkretnych kontrahentów, wypaczając przy tym niejednokrotnie ich intencje i twierdzenia, a przede wszystkim pomijając |
317 |całokształt przytoczonych przez nie okoliczności i dowodów i tym samym uchylając się od rozpoznania istoty sprawy. To z kolei |
318 |uniemożliwiło Sądowi kasacyjnemu odniesienie się do prawidłowości ustaleń i ocen dokonanych w uchylonej decyzji podatkowej, albowiem – jak|
319 |podkreślił – musiałby uczynić to w miejsce Sądu I instancji, co naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego.|
320 |W konsekwencji powyższego, jako nieuzasadnione oceniono zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, skoro Sąd I instancji uznał, że |
321 |odnoszenie się do nich – z uwagi na wadliwości postępowania dowodowego – należy uznać za przedwczesne. |
322 |Uchylając, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., zaskarżony wyrok w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu |
323 |Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, wskazano, że jego obowiązkiem będzie dokonanie kompleksowej kontroli zaskarżonej decyzji z |
324 |uwzględnieniem wszystkich argumentów i racji przedstawionych przez organ w jej uzasadnieniu i odniesieniem się do całokształtu |
325 |zgromadzonego materiału dowodowego oraz wszelkich podnoszonych okoliczności sprawy. |
326 |2.6. Po zwróceniu akt przez NSA i zarejestrowaniu sprawy pod nową (aktualną) sygnaturą, Skarżąca – w ramach uzupełnienia argumentacji |
327 |zarzutów skargi – przedłożyła przy przewodnim piśmie procesowym z dnia 29 stycznia 2024 r. (data faktycznego wpływu do tutejszego Sądu) |
328 |opinię prawną autorstwa prof. dr. hab. Ł. B. i dr. hab. M. K. (k. 359-381 akt sądowych). |
329 |W opinii tej – odwołując się do przepisów Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych UE oraz licznie przytaczanego orzecznictwa Trybunału |
330 |Konstytucyjnego, NSA i innych sądów administracyjnych oraz TSUE – wyrażono pogląd, że: |
331 |I. postępowanie prowadzone w sprawie Spółki nie realizowało konwencyjnego i konstytucyjnego standardu rzetelnego procesu, w tym zasady |
332 |dobrej administracji w dziedzinie podatku od wartości dodanej, a to w wyniku naruszenia przez organy obu instancji: |
333 |a) prawa do dowodu, co w sprawie przejawiło się poprzez: |
334 |- dołączenie protokołów z przesłuchania świadka w innym postępowaniu nie realizuje zasady bezpośredniości, która również w istotnym |
335 |stopniu koresponduje z prawem strony do szeroko rozumianego rzetelnego procesu (postępowania), |
336 |- brak odróżnienia przez organy obu instancji prawa do zaznajomienia się z materiałem dowodowym od prawa do czynnego udziału w |
337 |czynnościach dowodowych, |
338 |- aprobatę takiego modelu postępowania, w którym organ opiera znaczną część kluczowych ustaleń na okolicznościach wynikających z |
339 |materiałów pozyskanych z innych postępowań (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2019 r. o sygn. akt I FSK 1115/17), |
340 |- przyjęcie, że za dowód w sprawie mogą służyć zeznania świadka T. M., "formułującego twierdzenia opisujące jakiś hipotetyczny łańcuch |
341 |dostaw, z których nie wynika, że podatnik był organizatorem łańcucha lub że odpowiadał za włączenie podmiotów do łańcucha lub że |
342 |nadzorował łańcuch czy też że aktywnie uczestniczył w łańcuchu transakcji albo co najmniej że pomagał sprawcy oszustwa, że dział z nim |
343 |wspólnie, że realizował z nim porozumienie przestępcze, że wykonywał zaplanowane z nim czynności". |
344 |- pominięcie okoliczności, że zeznania T. M. zostały złożone w charakterze podejrzanego w toku postępowania karnego, przez co ich treść |
345 |niejako była zdeterminowana (motywowana) sytuacją procesową, w jakiej się znalazł, co niewątpliwie powinno rzutować na ocenę ich |
346 |wiarygodności. |
347 |- brak uwzględnienia okoliczności, że przesłuchiwany w charakterze podejrzanego T. M. początkowo nie przyznawał się do winy, później |
348 |zmienił zeznania, przyznał się do zarzucanych czynów w zakresie oszustw podatkowych, opisując szczegółowo, w jaki sposób przebiegały |
349 |rzekome transakcje, że przedstawiono mu zarzuty m.in.: kierowania zorganizowaną grupą przestępczą zajmującą się poświadczaniem nieprawdy |
350 |faktur zakupu wyrobów stalowych, przyjmowaniem do ksiąg faktur VAT niedokumentujących rzeczywistych transakcji gospodarczych, wystawianiem|
351 |do ksiąg faktur VAT niedokumentujących rzeczywistych transakcji gospodarczych, mającą na celu osiągnięcie korzyści majątkowych z |
352 |przestępstw i przestępstw skarbowych związanych z fikcyjnym, karuzelowym obrotem towarami, co – z uwagi na konsekwencje prawne czynu, w |
353 |szczególności grożącą surową karę – sprawiło, że jego wyjaśnienia miały charakter ekskulpacyjny, zmierzający do złagodzenia (redukcji) |
354 |jego odpowiedzialności zarówno karnej, jak i podatkowej, związanej z ewentualnymi transakcjami karuzelowymi, a ostatecznie, że w tym celu |
355 |przedstawił on nieprawdziwe informacje dotyczące rzekomej wiedzy M. W. i A. N. o ich świadomym uczestnictwie w oszustwie podatkowym, co |
356 |oznacza, że nie uwzględniono okoliczności, że doszło w ten sposób, a przynajmniej mogło dojść, do uzyskania dowodu w ramach pomówienia, |
357 |Stąd ocena tego dowodu bez jego powtórzenia uniemożliwia jednoznaczne i prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, |
358 |b) prawa dostępu do akt – na skutek: |
359 |- brak dostępu Strony do akt innych powiązanych postępowań podatkowych oraz postępowań karnych dotyczących jej kontrahentów, w |
360 |szczególności osób ją obciążających (w stanie sprawy był to T. M., udziałowiec spółki C. sp. z o.o. z siedzibą w W., co do której spółka |
361 |Spółka nie mogła uzyskać informacji z perspektywy prawa do obrony), |
362 |- pozbawienia Strony realnej możliwości wypowiedzenia się co do sposobu prowadzenia działalności gospodarczej kontrahentów – C. sp. z o.o.|
363 |s.k., J. sp. z o.o., P. sp. z o.o. s.k., N. sp. z o.o., P.U.H. E., A. sp. z o.o., I. sp. z o.o., P.(1) sp. z o.o., P.(2) sp. z o.o., G. |
364 |sp. z o.o., L. SK s.r.o., posiadanych przez nich towarów, źródła zakupu towarów lub przeprowadzonej przez nich dokumentacji, |
365 |- braku możliwości wypowiedzenia się co do wszystkich dowodów z uwagi na dostęp tylko do niektórych (a nie wszystkich) materiałów |
366 |(materiałów włączonych do akt sprawy) zgromadzonych w toku postępowania karnego, |
367 |- uznanie za wystarczające, że Podatnik może zapoznać się z informacjami co do podmiotów mających być jego kontrahentami tylko w formie |
368 |streszczenia, zawartego w uzasadnieniu decyzji, co uchybia standardowi Glencore, ponieważ Skarżąca powinna mieć dostęp do akt innych spraw|
369 |w zakresie dotyczącym jej relacji z ww. kontrahentami, |
370 |c) prawa do decyzji – poprzez brak uzasadnienia decyzji w wystarczająco konkretny i szczegółowy sposób oraz dowolnego posługiwania się |
371 |terminami prawa podatkowego (fikcyjna transakcja, oszustwo podatkowe, nadużycie prawa) w niewłaściwych kontekstach i bez uwzględnienia |
372 |orzecznictwa TSUE, |
373 |d) godnościowego statusu podatnika – z powodu naruszenia prawa do dobrej administracji i prawa do rzetelnego procesu jako proceduralnego |
374 |wyrazu ochrony godności jednostki, co w sprawie odnosiło się do piastunów funkcji członków zarządu Spółki; |
375 |II. w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego występuje brak świadomości udziału Podatnika w oszustwie podatkowym o |
376 |charakterze tzw. karuzeli podatkowej; |
377 |III. w ocenie aktów należytej staranności w doborze kontrahentów Spółka zachowała wzorzec tzw. przezornego przedsiębiorcy. |
378 |W uzasadnieniu kwestii z punktów II i III wskazano bowiem, że: |
379 |- wobec Spółki zastosowano odpowiedzialność zbiorową, |
380 |- organy podatkowe nie mogą wydać wobec podatnika decyzji nakładającej obowiązek ustalony w postępowaniu poszlakowym w oparciu o działanie|
381 |innych podmiotów, zarówno jej kontrahentów, jak i dalszych podmiotów występujących w łańcuchu dostaw, tym bardziej, gdy organy te nie |
382 |wskazały żadnych sytuacji, z których wynikałoby, że podatnik pomaga sprawcom oszustwa, że działa z nimi wspólnie, że realizuje |
383 |jakiekolwiek porozumienie przestępcze, |
384 |- dopiero w dniu 25 kwietnia 2018 r. (a więc w okresie późniejszym niż analizowany stan faktyczny) Ministerstwo Finansów wydało dokument |
385 |zatytułowany "Metodyka w zakresie oceny dochowania należytej staranności przez nabywców towarów w transakcjach krajowych", który jest |
386 |wykorzystywany przy dokonywaniu oceny ryzyka braku dochowania należytej staranności przez nabywców towarów; określa on najistotniejsze |
387 |okoliczności, które powinny być brane pod uwagę przy ocenie zachowania podatników, niemniej niepodjęcie tych działań także nie powoduje |
388 |automatycznie utraty prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT, ponieważ w przypadku kwestionowania rozliczeń w podatku VAT, podatnik |
389 |może wykazywać, że dochował należytej staranności przy zawieraniu transakcji w dowolny inny sposób, |
390 |- w stanie prawnym na rok 2012 Podatnik miał ograniczone możliwości weryfikacji kontrahenta z uwagi na brak obecnie istniejących |
391 |instrumentów jak chociażby tzw. biała lista podatników VAT, czy mechanizm podzielonej płatności (konstytucyjna zasada ochrony interesów w |
392 |toku - poszanowania przedsięwzięć gospodarczych rozpoczętych na gruncie starych przepisów), stąd też w tym czasie ocena dochowania |
393 |należytej staranności powinna uwzględniać dokonanie sprawdzenia formalnego statusu kontrahenta, |
394 |- w świetle poglądów doktryny weryfikacja kontrahenta powinna być w pewnym sensie rozdzielona pomiędzy podatnika a organ podatkowy, |
395 |- w razie wykazania, że Skarżąca powinna przypuszczać, że dostawca czy nabywca dopuszcza się określonych nieprawidłowości, należało |
396 |najpierw wskazać, jakie działania racjonalny przedsiębiorca powinien był przedsięwziąć w okolicznościach danej sprawy, a następnie ocenić,|
397 |jakie działania zostały podjęte przez Spółkę, aby dochować należytej staranności; ustalenia takie należy czynić w odniesieniu do |
398 |konkretnych dostawców i konkretnych nabywców, których jednak organy podatkowe w tej sprawie nie dokonały. |
399 |2.7. W (datowanym na 19 lutego 2024 r.) piśmie procesowym z dnia 21 lutego 2024 r. (data wpływu fizycznego do tutejszego Sądu) Skarżąca |
400 |powołała się na nowe fakty i dowody, które ujawniły się w trakcie postępowania karnego przed Sądem Okręgowym w Ś. w sprawie o sygn. akt |
401 |[...], w postaci głównie protokołów z zeznaniami świadków i wyjaśnieniami oskarżonych, a także wniosku dowodowego wraz załącznikami |
402 |zgłoszonego w sprawie przed tamtejszym Sądem i wydruków zestawień zakupów i sprzedaży Spółki za lata 2008-2011. Z daniem Strony, poddają |
403 |one w wątpliwość tezę organów podatkowych obu instancji o jej świadomym udziale w stwierdzonym oszustwie, a zwłaszcza podważających |
404 |wiarygodność T. M. i A. S. Kopie lub wydruki tych dokumentów dołączone zostały do pisma w celu rozważenia go przez tutejszy Sąd w aspekcie|
405 |dobrej wiary Skarżącej przy merytorycznym rozpoznaniu skargi (por. k. 383-577 akt sądowych). |
406 |2.8. Na rozprawie w dniu 27 lutego 2024 r. pełnomocnik Strony podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniosek dowodowy zawarty w jego |
407 |ostatnim piśmie procesowym, kwestionując możliwość obrony tezy o świadomym uczestnictwie Skarżącej w karuzeli VAT w świetle zgromadzonego |
408 |w sprawie materiału dowodowego. Pełnomocnik DIAS z kolei potrzymał dotychczasowe stanowisko organu odwoławczego, wskazując na prawomocny |
409 |skazujący wyrok, w którym ustalono, że oskarżeni reprezentanci komplementariusza Spółki świadomie zaangażowali ją do udziału w karuzeli |
410 |VAT. Usprawiedliwiając brak ustosunkowania się do ostatnich dwóch pism Skarżącej ich obszerną objętością oraz krótkim okresem, jaki |
411 |upłynął od ich otrzymania do dnia rozprawy, zwrócił jednak uwagę, że – na tle prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu karnego – zawierają one |
412 |wiele nieścisłości. |
413 |W związku z powyższym Sąd postanowił zakreślić pełnomocnikowi DIAS termin na ustosunkowanie się do pism Skarżącej oraz zwrócić się do Sądu|
414 |Apelacyjnego we W.(1) o przesłanie prawomocnego wyroku z dnia 13 września 2023 r., zapadłego w sprawie [...], toczącej się przeciwko |
415 |oskarżonym reprezentantom komplementariusza Spółki. |
416 |2.9. W piśmie procesowym z dnia 5 marca 2024 r. DIAS podkreślił, że wnioski opinii prawnej są subiektywne i pozostają w sprzeczności z |
417 |oceną postępowania toczącego się przed organami podatkowymi obu instancji, zawartą w prawomocnym wyroku NSA z dnia 26 maja 2023 r. Nadto –|
418 |w odniesieniu do okoliczności, tez i wniosków Skarżącej, opartych na rzekomych nowych dowodach z postępowania karnego toczącego się w I |
419 |instancji przed Sądem Okręgowym w Ś. – podkreślono, że pozostają one w sprzeczności z prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we W.(1) z |
420 |dnia 13 września 2023 r., którym ustalono świadomość udziału Spółki w karuzeli VAT po stronie obu oskarżonych (A. N. i M. W.) oraz |
421 |wystawienie przez nich pustych faktur za usługi, które rzekomo świadczyli na rzecz Skarżącej. |
422 |2.10. W dniu 19 marca 2024 r. (data fizycznego wpływu) tutejszy Sąd otrzymał odpis prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego we W.(1) II |
423 |Wydziału Karnego z dnia 13 września 2023 r. o sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem (znajduje się on w tomie IV na k. 609-631 akt |
424 |sądowych). Ww. wyrokiem, po rozpoznaniu sprawy: |
425 |- A. N., oskarżonego z art. 294 § 1 k.k. w związku z art. 286 § 1 k.k. i art. 271 § 1 i 3 k.k. i art. 273 k.k. i art. 77 pkt 1 ustawy z |
426 |dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 351 ze zm.) w związku z art. 12 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. w |
427 |związku z art. 8 § 1 k.k.s., art. 56 § 1 k.k.s., art. 61 § 1 k.k.s., art. 62 § 2 k.k.s., art. 76 § 1 k.k.s. w związku z art. 9 § 3 k.k.s. |
428 |w związku z art. 7 § 1 k.k.s. w związku z art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s., |
429 |- M. W., oskarżonego z art. 294 § 1 k.k. w związku z art. 286 § 1 k.k. i art. 271 § 1 i 3 k.k. i art. 273 k.k. i art. 77 pkt 1 ustawy z |
430 |dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 351) w związku z art. 12 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. w związku z|
431 |art. 8 § 1 k.k.s., art. 56 § 1 k.k.s., art. 61 § 1 k.k.s., art. 62 § 2 k.k.s., art. 76 § 1 k.k.s. w związku z art. 9 § 3 k.k.s. w związku |
432 |z art. 7 § 1 k.k.s. w związku z art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s., |
433 |na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonych oraz prokuratora co do obu oskarżonych od wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 12 września |
434 |2022 r., sygn. akt [...]: |
435 |- w punkcie I. sentencji zmieniono zaskarżony wyrok wobec A. N. i M. W. w pkt I. części rozstrzygającej w ten sposób, że w miejsce |
436 |przypisanego im występku uznano ich za winnych czynu opisanego w pkt I. części wstępnej tego wyroku, tj. występku z art. 286 § 1 k.k. w |
437 |związku z art. 294 § 1 k.k. i art. 271 § 3 k.k. i art. 273 k.k. i art. 77 pkt 1 ustawy o rachunkowości w związku z art. 11 § 2 k.k. i art.|
438 |12 k.k. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2015 r. i za czyn ten, na podstawie art. 294 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 3 k.k. i art. |
439 |33 § 2 k.k. i w związku z art. 4 § 1 k.k., wymierzono im kary po 2 (dwa) lata pozbawienia wolności i po 300 (trzysta) stawek dziennych |
440 |grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na 200 (dwieście) złotych; |
441 |- w punkcie II. sentencji, na podstawie art. 46 § 1 k.k., orzeczono wobec A. N. i M. W. obowiązek solidarnego naprawienia szkody i |
442 |zobowiązano ich do zapłaty na rzecz Skarbu Państwa 7.053.942 (siedem milionów pięćdziesiąt trzy tysiące dziewięćset czterdzieści dwa) |
443 |złotych; |
444 |- w punkcie III. sentencji zmieniono zaskarżony wyrok wobec A. N. i M. W. w pkt II. części rozstrzygającej w ten sposób, że w miejsce |
445 |przypisanego im zachowania uznano ich za winnych czynu opisanego w pkt II. części wstępnej tego wyroku, tj. przestępstwa skarbowego z art.|
446 |56 § 1 k.k.s. i art. 61 § 1 k.k.s. i art. 62 § 2 k.k.s. i art. 76 § 1 k.k.s. w związku z art. 7 § 1 k.k.s. i w związku z art. 6 § 2 k.k.s.|
447 |w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2017 r. i za ten czyn, na podstawie art. 56 § 1 k.k.s. w związku z art. 7 § 2 k.k. i art. 38 § |
448 |1 pkt 3 i § 2 pkt 1 k.k.s., wymierzono im po 2 (dwa) lata pozbawienia wolności i po 300 (trzysta) stawek dziennych grzywny, ustalając |
449 |wysokość jednej stawki na 200 (dwieście) złotych; |
450 |- w punkcie IV. sentencji, na podstawie art. 8 § 2 k.k.s., stwierdzono, że wykonaniu podlegają kary pozbawienia wolności i grzywny |
451 |orzeczone w pkt. I. niniejszego wyroku; |
452 |- w punkcie V. sentencji, na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2015 r. w związku z|
453 |art. 4 § 1 k.k., podlegające wykonaniu orzeczone kary pozbawienia wolności wobec A. N. i M. W. warunkowo zawieszono na okres próby lat 3 |
454 |(trzech), a na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. zobowiązano ich do informowania kuratora o przebiegu okresu próby; |
455 |- w punkcie VI. sentencji w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymano w mocy; |
456 |- w punkcie VII. sentencji zasądzono od A. N. i M. W. na rzecz Skarbu Państwa po 1/2 wydatków związanych z postępowaniem odwoławczym i |
457 |wymierzono im opłaty po 12.300 złotych za obie instancje. |
458 |Sąd Apelacyjny za nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, lecz podporządkowane celom oszustwa VAT (typu karuzelowego), |
459 |uznał dodatkowo (tj. ponad wyłącznie 4 faktury, opisane w punktach I i II części rozstrzygającej zmienianego wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z|
460 |dnia 12 września 2022 r., sygn. akt [...], które – jako jedyne – Sąd ów uznał za wystawione w warunkach przestępstw przypisanych w tym |
461 |orzeczeniu skazującym obu oskarżonym) 194 faktury wymienione w akcie oskarżenia, wystawione w okresie od stycznia do grudnia 2012 r. przez|
462 |firmy wskazane w punkcie 1.2 części wstępnej niniejszego uzasadnienia, a które zakwestionowane zostały również przez organy podatkowe obu |
463 |instancji w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu ww. wyroku, analizując szczegółowo wyjaśnienia i zeznania osób działających w imieniu |
464 |bezpośrednich oraz wcześniejszych dostawców towaru, od których Spółka miała nabywać towary w ramach zakwestionowanych faktur, Sąd |
465 |Apelacyjny we W.(1) uznał, że wypowiedzi te – a zwłaszcza A. S. – nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do tego, jaka była wola i |
466 |świadomość oskarżonego A. N. Sąd karny II instancji wskazał również, że jeśli przy tym połączy się całokształt materiału dowodowego, w tym|
467 |zwłaszcza opis zachowań M. W., który wynika z zeznań T. M., to w żadnym razie nie jest możliwe przyjęcie, że A. N. oraz M. W. jako osoby, |
468 |które wspólnie prowadziły działalność gospodarczą, nie wiedziały na czym polega i z czego wynika niska cena, kupowanych przez nich od firm|
469 |A. S. i T. M., towarów metalowych. Zdaniem karnego Sądu odwoławczego, nie sposób uwierzyć i uznać, że każdy z nich miał tylko cząstkową |
470 |wiedzę o sposobie działania firmy i tylko w zakresie własnych kontaktów z kontrahentami. Podkreślono przy tym, że po to ją zakładali obaj |
471 |i obaj nią zarządzali, aby uzgadniać wspólne i na korzyść firmy działania. Sąd Apelacyjny ocenił jako naiwne uznanie, że jeden nie |
472 |wiedział co czyni drugi. Taka ocena ich wyjaśnień, która pośrednio wynika z uzasadnienia Sądu Okręgowego, że choćby M. W. nie wiedział, co|
473 |czyni A. N., jest w stopniu oczywistym sprzeczna z doświadczeniem życiowym. Zaznaczono przy tym, że firma oskarżonych (czyli Spółka – |
474 |przypis WSA) to nie moloch gospodarczy, mający w swoim zakresie działań różne gałęzie gospodarczej aktywności (np. budownictwo, handel |
475 |samochodami, produkcja tworzyw sztucznych), lecz średniej czy wręcz małej wielkości firma skoncentrowana na obrocie metalami, bo takie |
476 |przygotowanie praktyczne, zawodowe i wykształcenie mieli jej udziałowcy w osobach oskarżonych. Relacje A. S., w powiązaniu z wypowiedziami|
477 |T. M. o ich współpracy ze Spółką, nie pozostawiają wątpliwości co do tego, jaka była rola, świadomość i wiedza oskarżonych w procederze |
478 |oszukiwania w kwestiach regulacji należności publicznoprawnych. |
479 |Jak podkreślił Sąd Apelacyjny, pozostawało naiwnością liczenie na uznanie za wiarygodne twierdzeń oskarżonego (M. W.), że zorientował się |
480 |on o nielegalności działania T. M. dopiero po dalszej i dłuższej, bo trwającej także w roku 2012/2013, współpracy. Przypomniano bowiem, że|
481 |już w 2011 r. oskarżony został zatrzymany i przesłuchany w charakterze podejrzanego w związku z działaniami jego firmy i aktywnością w tym|
482 |czasie i w związku z tą sytuacją T. M., a mimo to taką współpracę prowadził dalej nie podejrzewając nielegalności w procederze, który mu |
483 |zarzucono. Wypowiedź oskarżonego jedynie utwierdza w przekonaniu o niewiarygodności jego linii obrony i prawdziwości zeznań T. M., a |
484 |finalnie o odpowiedzialności oskarżonych za zarzucone im zachowania. Sąd Apelacyjny zaznaczył, że ta ocena wypowiedzi oskarżonych jest |
485 |wzmacniana dowodami związanymi już nie z nabywaniem towarów przez Spółkę (zarządzaną przez) oskarżonych i procederem oszustw podatkowych z|
486 |tym rodzajem transakcji czynionych, ale ze sprzedażą towarów przez firmę oskarżonych nabywcom. |
487 |Podkreślono, że w transakcjach, w których Spółka (wówczas pod firmą M.(1) sp. z o.o.) sprzedawała pręty żebrowane spółkom P.(2), G. |
488 |charakterystycznym jest, że towary odsprzedane tym podmiotom zostały przez Spółkę zakupione – między innymi od P.H.U. E., a następnie |
489 |odsprzedane – między innymi – C.(1) s.r.o. w Czechach, biorącej udział w łańcuchu pośredników uchylających się od obowiązku podatkowego. |
490 |Jako równie znamienne oceniono, że towar, którym obracano (pręt żebrowany), był odsprzedawany w stanie nieprzetworzonym. Podkreślono przy |
491 |tym także i to, że L. SK była jedną z firm, które stworzył i kontrolował A. S. na potrzeby wyłudzania VAT, o czym zresztą on sam w |
492 |przywołanych zeznaniach stwierdzał. |
493 |Co więcej, jak wywodził Sąd Apelacyjny, jeśli zważyć co do R., w świetle informacji podatkowej administracji czeskiej, że podmiot ten nie |
494 |nabywał towarów od Spółki, to jasnym się staje, że nierzetelne były wystawione przez nią faktury mające dokumentować sprzedaż prętów |
495 |żebrowanych na rzecz tejże czeskiej spółki. Tym samym za nieprawdziwe uznano twierdzenia oskarżonych, że transakcje dokumentowane |
496 |fakturami, odnoszącymi się do tychże wyrobów, dotyczyły realnych czynności handlowych. |
497 |W tej kwestii Sąd Apelacyjny nawiązał także do ustaleń, które – w jego ocenie – bardzo szczegółowo i wręcz drobiazgowo zostały opisane w |
498 |decyzji DUKS z dnia 29 września 2016 r. nr WP 2P3/134004/1, a które nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że oskarżeni, sporządzając |
499 |faktury wymienione w pkt II. części wstępnej wyroku (ale i w pkt I.) dokumentowali nimi fikcyjne transakcje gospodarcze, ponieważ w |
500 |rzeczywistości takie transakcje nie zaistniały. |
501 |Odnosząc się do kwestii transakcji łańcuchowych (w inkryminowanym czasie regulowanych normą art. 7 ust. 8 ustawy o VAT), Sąd karny |
502 |odwoławczy podsumował, że są one całkowicie legalnym mechanizmem obrotu gospodarczego, jednak niezbędnym elementem ich skuteczności w |
503 |rozliczeniu VAT jest rzeczywisty charakter faktur, wystawianych przez poszczególne ogniwa łańcucha (podkreślenia pochodzą z uzasadnienia |
504 |omawianego wyroku skazującego), co w sprawie nie miało miejsca. |
505 |Sąd Apelacyjny podzielił bowiem analizę przeprowadzoną przez organy kontroli skarbowej, z której wynikało, że zdarzenia gospodarcze, |
506 |opisane fakturami wymienionymi w pkt II. części wstępnej zaskarżonego wyroku (w pkt I. również), miały charakter pozornych, |
507 |nierzeczywistych czynności gospodarczych. Zeznania A. S. i T. M., powiązane z tymi dokumentami oraz wyniki badania transakcji, dowodzonych|
508 |tymi fakturami, wskazują, że taki był cel i zamysł osób posługujących się tymi dokumentami, w tym na świadomość i rolę oskarżonych w tym |
509 |procederze. Dokumenty te nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych, a celem ich wystawienia było uzyskanie |
510 |nienależnej korzyści kosztem Skarbu Państwa w zakresie należności pochodzących z VAT. |
511 |W ocenie Sądu Apelacyjnego takie działanie oskarżonych wypełniało znamiona szeregu występków skarbowych. |
512 |W pierwszej kolejności doszło do naruszenia art. 56 § 1 k.k.s. Oskarżeni jako uprawnieni do reprezentacji Spółki (wówczas jeszcze pod |
513 |nazwą M.(1)) podali nieprawdę w zakresie operacji handlowych opisanych w pkt II. części wstępnej omawianego wyroku skazującego, a to |
514 |mianowicie, że takie transakcje gospodarcze miały rzeczywiście miejsce, a tak nie było. Takie operacje handlowe, opisane tymi fakturami, |
515 |nie zostały pomiędzy tymi podmiotami przeprowadzone. Przez podanie nieprawdy organowi podatkowemu należy z kolei rozumieć podanie przez |
516 |podatnika informacji niezgodnych ze stanem faktycznym, w tym także wysnucie konsekwencji podatkowych na podstawie zdarzeń, które miały co |
517 |prawda miejsce w rzeczywistości, ale nie mogły stanowić ku te mu podstawy (tak w: I. Zgoliński [w:] A. Bułat, V. Konarska-Wrzosek, T. |
518 |Oczkowski, I. Zgoliński, Kodeks karny skarbowy. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2021, art. 56). |
519 |Kolejną czynnością, czy raczej jedną z czynności, którą wykonali oskarżeni, było wprowadzenie tych nieprawdziwych danych do ksiąg |
520 |podatkowych ich własnej firmy, co dokumentowało nierzeczywiste zdarzenie gospodarcze (art. 53 § 22 k.k.s.), a więc takie, które w realiach|
521 |rynkowych nie odbyło się i przez to naruszyli normę art. 61 § 1 k.k.s., przy czym uczynienie tego na podstawie faktur, które nie |
522 |odzwierciedlały realnych transakcji handlowych, stanowiło występek skarbowy, o którym mowa w art. 62 § 2 k.k.s. |
523 |Oskarżeni ponadto przeprowadzili pozorne transakcje, opisane w pkt II. części wstępnej zaskarżonego wyroku, a pozorując wykonanie w |
524 |rzeczywistości tych operacji handlowych, stworzyli faktury, które miały potwierdzić ich dokonanie, następnie wprowadzili je do swoich |
525 |ksiąg podatkowych, po czym przedłożyli je właściwym organom skarbowym, wprowadzając je – co oczywiste – w błąd o realnie przeprowadzonych |
526 |operacjach gospodarczych i doprowadzając do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Skarbu Państwa w postaci uszczuplenia VAT, a nadto do |
527 |nienależnego zwrotu VAT. Tym samym, wypełnili swoim zachowaniem znamiona przestępstwa skarbowego, o którym mowa w art. 76 § 1 k.k.s. |
528 |Sąd Apelacyjny skonstatował, że skoro ich zachowania wyczerpywały znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach kodeksu, to przypisać |
529 |należało tylko jedno przestępstwo skarbowe lub tylko jedno wykroczenie skarbowe na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów, jak |
530 |stanowi art. 7 § 1 k.k.s. |
531 |Zważywszy, że zachowania odnoszące się do kolejnych podmiotów gospodarczych (C. Sp. z o.o. Sp. k. w W., J. Sp. z o.o. w W., P. Sp. z o.o. |
532 |Sp. k., N. Sp. z o.o. we W.(1), P.U.H. E. w N., A. Sp. z o.o. we W.(1), I. Sp. z o.o. w K., P.(3) Sp. z o.o. w C., B. S.C. W. M., N. A. w |
533 |Ś., M. Sp. z o.o. S. K. A. w Ś., P.(2) Spółka z o.o. w K., G. Spółka z o.o. w Ś.(1), L. SK s.r.o. na Słowacji i R. w Czechach), |
534 |podejmowane były w krótkich odstępach czasu i trwały przez ponad rok oraz były realizowane w wykonaniu tego samego zamiaru lub z |
535 |wykorzystaniem takiej samej sposobności, dlatego ich zachowanie – w ocenie Sądu Apelacyjnego – stanowiło jeden czyn zabroniony, zgodnie z |
536 |normą ustanowioną w art. 6 § 2 k.k.s. |
537 |2.11. W piśmie procesowym Skarżącej z dnia 3 czerwca 2024 r. (data wpływu fizycznego do tutejszego Sądu) powołano się na oczywistą, |
538 |zdaniem jej pełnomocnika, wadliwość ww. wyroku Sądu Apelacyjnego we W.(1) , którą miała potwierdzać – załączona do tego pisma – obszerna |
539 |opinia prof. dr. hab. P. K. Wskazano bowiem, że Sąd karny I instancji, nie znajdując podstaw do przypisania oskarżonym sprawstwa i winy w |
540 |zakresie czynów dotyczących transakcji zakupu i sprzedaży żelazostopów i stali, nie mogąc jednocześnie dokonać częściowego uniewinnienia |
541 |oskarżonych (procedura karna nie zna bowiem takiej instytucji), wyeliminował te zachowania z opisu zarzucanego im czynu. Tymczasem z |
542 |uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Ś. jasno wynika, że jego intencją było uwolnienie oskarżonych od zarzutów w wyżej wskazanym |
543 |zakresie. Najistotniejszym aspektem w realiach niniejszej sprawy pozostaje jednak opis czynu przypisanego w wyroku z dnia 13 września 2023|
544 |r. Sądu Apelacyjnego we W.(1) , sygn. akt [...]. Jak bowiem wskazać trzeba, Sąd Odwoławczy dokonał modyfikacji opisu czynu poprzez |
545 |uzupełnienie opisów czynów, przypisanych przez Sąd I instancji, o te fragmenty aktywności oskarżonych, które zostały z nich wyeliminowane |
546 |przez Sąd Okręgowy w Ś., a więc de facto Sąd Odwoławczy przywrócił opisy czynów ciągłych zawartych w skardze zasadniczej. |
547 |Tym samym oskarżeni zostali skazani za czyny, od których zostali uwolnieni przez Sąd I instancji, przy czym skazania dokonał dopiero Sąd |
548 |II instancji. Od tegoż skazania oskarżonym nie przysługiwało już zatem prawo odwołania się do sądu wyższej instancji, wobec czego |
549 |oskarżeni zostali faktycznie pozbawieni prawa do rozpoznania ich sprawy w procesie dwuinstancyjnym. Takiemu rozwiązaniu - co do zasady - |
550 |zabiegać ma treść art. 454 § 1 k.p.k., jednakże ustawodawca w przepisie tym, poza przypadkami uniewinnienia lub umorzenia postępowania w I|
551 |instancji, nie przewidział takiej sytuacji, jaka stała się udziałem oskarżonych, czyli faktycznego "uniewinnienia" oskarżonych od |
552 |zarzutów, poprzez wyeliminowanie tychże zarzutów z opisu czynu, dokonane przez Sąd z tych samych pobudek, które przyświecałyby mu w razie |
553 |ewentualnego uniewinnienia oskarżonych. |
554 |W związku z tym, iż rozstrzygnięcie Sądu II instancji jawiło się jako nieprawidłowe, zaś oskarżeni pozbawieni zostali możliwości |
555 |zaskarżenia orzeczenia Sądu Orzekającego merytorycznie M. W. oraz A. N. zwrócili się do prof. dr hab. P. K. o analizę i ocenę |
556 |prawidłowości działania Sądu II instancji ich sprawie. |
557 |W swojej opinii z dnia 18 marca 2024 r. prof. P. K. poddał szczegółowej analizie szereg przepisów prawa materialnego oraz procesowego i |
558 |dopiero na gruncie rozważań zawartych w części teoretycznej opinii odniósł się do rozstrzygnięć Sądów, które zapadły w sprawie przeciwko |
559 |M. W. oraz A. N. |
560 |W konkluzji opinii wskazano, że w realiach niniejszej sprawy Sąd Apelacyjny we W.(1) - uznając apelację oskarżyciela publicznego za |
561 |zasadną - powinien był uchylić wydany przez Sąd Okręgowy w Ś. wyrok w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania (str. 63 |
562 |opinii). Nadto w opinii w sposób krytyczny odniesiono się do rozstrzygnięcia Sądu II instancji, wskazując, że należy uznać je za rażące |
563 |naruszenie normy wynikającej z przepisu art. 454 § 1 k.p.k., a to reguły ne peius. |
564 |Przyczyną, z uwagi na którą fragment aktywności oskarżonych, polegający na wystawieniu 194 innych faktur (niewskazanych w opisach |
565 |przypisanych przez Sąd I instancji czynów ciągłych), i elementy odnoszące się do transakcji dotyczących wyrobów metalowych, hutniczych i |
566 |stalowych nie znalazły się w podstawie faktycznej przypisania odpowiedzialności karnej było to, że w ocenie Sądu meriti materiał dowodowy |
567 |nie pozwalał na przyjęcie braku ich rzeczywistego charakteru, a tym samym, że udokumentowane nimi transakcje dotyczące wyrobów hutniczych,|
568 |stalowych i metalowych faktury nie mogły być uznane za nierzetelne. |
569 |W ocenie Skarżącej, Sąd karny I instancji uznał, że zachowania oskarżonych nie mogły stanowić podstawy faktycznej dla przypisania im |
570 |odpowiedzialności karnej za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, co w konsekwencji – pomimo braku w orzeczeniu Sądu meriti formalnego |
571 |rozstrzygnięcia uniewinniającego – oznacza, że w sprawie zachodzi materialne uniewinnienie (podkreślenie pochodzi od Skarżącej). |
572 |Na gruncie niniejszej sprawy, w wyniku wyroku Sądu Apelacyjnego, doszło jednak do naruszenia, wynikającego z konstytucyjnego prawa do |
573 |sądu, prawa do ukształtowania procedury w sposób sprawiedliwy i konstytucyjnej zasady równości. |
574 |2.12. Na rozprawie w dniu 25 czerwca 2024 r. Strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska, a Sąd postanowił w trybie art. 106 § 3 |
575 |p.p.s.a. dopuścić dowód z ww. wyroku Sądu Apelacyjnego we W.(1) z dnia 13 września 2023 r. i oddalił wniosek dowodowy dotyczący |
576 |dokumentów załączonych do pisma procesowego Skarżącej datowanego na dzień 19 lutego 2024 r. |
577 |3. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. |
578 |3.1. Skarga nie podlegała uwzględnieniu z uwagi na niezasadność jej zarzutów, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a Sąd |
579 |rozpoznający sprawę ponownie nie dopatrzył się uchybień, które przemawiałyby za koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji oraz |
580 |decyzji ją poprzedzającej z obrotu prawnego. |
581 |3.2. Na wstępnie warto przypomnieć, że na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów |
582 |administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości – między innymi – przez kontrolę|
583 |działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. |
584 |Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało |
585 |wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów |
586 |postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny, w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w |
587 |granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które |
588 |to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanym przypadku (odnosi bowiem się do skarg dotyczących wydanych interpretacji |
589 |indywidualnych). |
590 |3.3. Spór między stronami zasadniczo dotyczy ustalenia, czy Skarżąca świadomie uczestniczyła w oszustwie karuzelowym jako jedno z ogniw |
591 |opisanych łańcuchów oszukańczych transakcji, wystawiając i przyjmując w jego ramach, zakwestionowane przez organy obu instancji, sporne |
592 |faktury. Zdaniem Strony, postępowanie dowodowe było przeprowadzone wadliwie i nie dawało podstaw do kwestionowania tych faktur, zwłaszcza|
593 |z uwagi na zarzucaną jej świadomość uczestnictwa w oszukańczym procederze karuzelowym, szczegółowo opisanym w obu kwestionowanych przez |
594 |nią decyzjach. W jej ocenie, postępowanie powinno być co najmniej kontynuowane, a zgromadzone dowody powinny zostać ponownie ocenione, |
595 |przy czym tym razem już zgodnie ze standardami wynikającymi w szczególności z art. 122 (zasada prawdy obiektywnej) oraz z art. 191 O.p. |
596 |(zasada swobodnej oceny dowodów), których dotąd organy obu instancji nie dochowały. DIAS z kolei stoi na stanowisku, że całe postępowanie |
597 |podatkowe, w szczególności dowodowe, zostało przeprowadzone zgodnie z procedurą. Prawidłowość wniosków, ocen i ustaleń poczynionych przez |
598 |organy obu instancji – w granicach określonych zarzutami skargi kasacyjnej od poprzedniego wyroku tutejszego Sądu w tej sprawie – |
599 |potwierdził następnie Sąd II instancji, w uzasadnieniu swojego wyroku kasatoryjnego z dnia 26 maja 2023 r. o sygn. akt I FSK 56/19. |
600 |3.4. Podkreślić wobec tego wypada, w kontekście dyspozycji ww. art. 134 § 1 p.p.s.a., przewidującego rozstrzyganie przez sąd w granicach |
601 |danej sprawy bez związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, że – jak stanowi art. 190 p.p.s.a. – sąd, któremu |
602 |sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd |
603 |Administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma zatem całkowitej swobody przy wydawaniu nowego |
604 |orzeczenia, gdyż dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnia prawa jest dla niego wiążąca. |
605 |Z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, na etapie ponownego jej rozpoznania przez tutejszy Sąd, ponieważ jest on |
606 |związany wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2023 r. o sygn. akt I FSK 56/19. W myśl dyspozycji |
607 |art. 153 w związku z art. 170 p.p.s.a., stosowanych w związku z odesłaniem z art. 193 p.p.s.a., tutejszy Sąd wiąże ponadto ocena prawna i |
608 |wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w ww. wyroku NSA. |
609 |Jak słusznie zauważył DIAS w piśmie procesowym z dnia 5 marca 2024 r., w tym zakresie nie mają znaczenia odmienne tezy, oceny i wnioski, |
610 |które sformułowano w opinii prawnej dołączonej do pisma procesowego Skarżącej z dnia 29 stycznia 2024 r. |
611 |W szczególności dotyczy to zarzutów wadliwości uzasadnienia decyzji, których niezasadność NSA przesądził, uznając, że zaskarżona decyzja w|
612 |pełni odpowiada wymogom z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Sąd II instancji w pierwszej kolejności ocenił bowiem, że jest ona "jasna i |
613 |przejrzysta, zawierająca jednoznaczne stanowisko odnośnie do przyjętego stanu faktycznego i zastosowanej podstawy prawnej". Nie dopatrzył |
614 |się również żadnych wewnętrznych sprzeczności w jej treści. NSA podkreślił spójność zawartych w decyzji ustaleń i trafność dokonania ich |
615 |subsumpcji pod hipotezę przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT (regulującego kwestie pozbawienia podatnika prawa do |
616 |odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy sprzedaż została udokumentowana fakturą stwierdzającą czynność, która nie została |
617 |dokonana), na który właśnie powołały się organy podatkowe uznając, iż Spółka posłużyła się fakturami nierzetelnymi podmiotowo. |
618 |Sąd II instancji ocenił również, że organy obu instancji dokonały analizy okoliczności transakcji zawartych między kontrahentami a |
619 |Skarżącą, prawidłowo wspierając się przy tym na ustaleniach odnoszących się do jej kontrahentów i ich dostawców, co miało bezpośredni |
620 |związek z zakwestionowanymi transakcjami pomiędzy Spółką a jej dostawcami. Podkreślił przy tym, że w sytuacji obrotu karuzelowego, by |
621 |kompleksowo zobrazować i ocenić struktury ujawnionego łańcucha transakcyjnego konieczne jest prześledzenie działań podejmowanych przez |
622 |wszystkie podmioty w nim uczestniczące. Nie można bowiem w oderwaniu od pozostałych transakcji tworzących schemat obrotu danym towarem |
623 |ustalać roli pełnionej przez poszczególnych uczestników tego obrotu, a w konsekwencji także charakteru zawieranych przez nich transakcji. |
624 |Za słuszny uznał NSA wniosek organów obu instancji, że skoro dostawców Skarżącej stanowiły podmioty uczestniczące oszustwie podatkowym, |
625 |które celowo wydłużały łańcuchy dostaw, nie prowadząc samodzielnej i rzeczywistej działalności gospodarczej, a ich rola sprowadzała się |
626 |wyłącznie do wystawiania faktur, to w rezultacie nie nabyły one faktycznego władztwa nad towarem, czyli prawa do rozporządzania nim jak |
627 |właściciel, a więc również nie mogły go skutecznie na Spółkę przenieść. |
628 |NSA ocenił także – jako słuszną – konstatację organów podatkowych, że sama fizyczna obecność towaru w obrocie pomiędzy ogniwami łańcucha |
629 |karuzeli podatkowej nie determinuje wniosku, że doszło do transakcji opodatkowanych na gruncie systemu VAT. O tym można bowiem mówić |
630 |dopiero w sytuacji obiektywnego spełnienia wymogów uznania danej transakcji za dostawę towaru dokonywaną przez czynnego podatnika VAT w |
631 |ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Jak podkreślił Sąd II instancji, odwołując się do orzecznictwa TSUE (por. między|
632 |innymi wyrok z dnia 6 lipca 2006 r., w sprawach połączonych Axel Kittel i Recolta Recykling s.p.r.l., C-439/04 i C-440/04, EU:C:2006:446, |
633 |pkt 55, 56 i 59), gdy celem łańcucha dostaw jest oszustwo, wówczas wszystkie transakcje składające się na nie, dokonane przez świadome |
634 |tego podmioty, skoro nie są one realizowane w celu gospodarczym, lecz uzyskania korzyści podatkowej, pozostają poza systemem VAT, nawet |
635 |gdy dla ich uwiarygodnienia towarzyszy im obrót towarowy. NSA ocenił zatem, że nie ma żadnych sprzeczności we wskazaniu przez organy obu |
636 |instancji, że przy niektórych transakcjach towar fizycznie istniał, a niektóre z nich odbywały się wyłącznie w ramach obrotu fakturowego. |
637 |Końcowo Sąd II instancji nie dopatrzył się naruszenia art. 188 O.p. w odstąpieniu od przesłuchania T. M., ani pozorności działań DIAS w |
638 |realizacji dowodu zawnioskowanego w tym zakresie przez Stronę, skoro podjęte próby przesłuchania tego świadka pod adresem ustalonym przez |
639 |organ odwoławczy (Strona – mimo wezwania – nie wskazała takowego), okazały się nieskuteczne (wezwanie nie zostało podjęte, a świadek nie |
640 |stawił się w celu jego przesłuchania). NSA, podkreślając, że postępowanie dowodowe nie stanowi celu samego w sobie, ocenił, że w sytuacji |
641 |posiadania protokołów przesłuchania tego świadka w postępowaniu przygotowawczym oraz niezależnych od organu przeszkód w powtórzeniu tego |
642 |dowodu, zachodziły podstawy do odstąpienia od jego przeprowadzenia. |
643 |Na marginesie tego, że opinia prawna, dołączona do pisma procesowego z dnia 24 stycznia 2024 r., przedstawia w wielu (wyżej opisanych) |
644 |punktach argumentację oraz oceny, które są polemiczne i przeciwstawne do oceny prawnej, zaprezentowanej w wyroku NSA z dnia 26 maja 2023 |
645 |r., co – w konsekwencji – wymaga pominięcia takich argumentów i ocen tej opinii, wskazać należy, że zawiera ona przede wszystkim wiele |
646 |ogólnych tez i rozważań o charakterze mniej opiniodawczym, a bardziej teoretycznym i popularyzatorsko-dydaktycznym, przy tym rzadko |
647 |odnoszonych do konkretnych okoliczności niniejszej sprawy, przez co jest ona niemiarodajna, a z punktu widzenia kontroli legalności |
648 |zaskarżonej decyzji praktycznie nieprzydatna. |
649 |3.5. Ponadto przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji, na mocy dyspozycji przepisu art. 11 p.p.s.a., Sąd pozostaje również związany |
650 |ustaleniami ww. prawomocnego wyroku skazującego Sądu Apelacyjnego we W.(1) II Wydziału Karnego z dnia 13 września 2023 r. o sygn. akt |
651 |[...]. Zatem, co do popełnionych przestępstw i przestępstw karnych skarbowych, opisanego w tamtym wyroku, tutejszy Sąd zobowiązany jest |
652 |przyjąć te ustalenia oraz tę samą karnoprawną ocenę za prawidłowe oraz tak, jak zostały one przedstawione w prawomocnym rozstrzygnięciu |
653 |zapadłym w przedmiotowym postępowaniu karnym. To z kolei oznacza, że trafność ustaleń organów podatkowych obu instancji – w zakresie, w |
654 |jakim pokrywają się one z ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego we W.(1) – jest niepodważalna. |
655 |W świetle jednoznacznego brzmienia dyspozycji art. 11 p.p.s.a., nie mają znaczenia jakiekolwiek ewentualne wady ww. prawomocnego wyroku |
656 |karnego Sądu odwoławczego, wytykane w piśmie Skarżącej z dnia 3 czerwca 2024 r. (data prezentanty) oraz dołączonej do niego opinii prawnej|
657 |autorstwa prof. dr. hab. P. K. Tutejszy Sąd nie ma bowiem kompetencji do badania, ani – tym bardziej – przesądzania tych kwestii, a jego |
658 |wyłączną rolą jest przyjąć (bez jakiejkolwiek weryfikacji, a tym bardziej kontestacji) oczywisty przymiot prawomocności przedmiotowego |
659 |wyroku skazującego obu oskarżonych reprezentantów komplementariusza Spółki oraz ustalenia, które stanowiły podstawę jego wydania. |
660 |Nie można przy tym tracić z pola widzenia istotnej okoliczności, którą jest identyczność ustaleń Sądu Apelacyjnego we W.(1) , dokonanych w|
661 |sprawie karnej, oraz ustaleń organów podatkowych, dokonanych w postępowaniu, będącym przedmiotem oceny tutejszego Sądu, w kwestii |
662 |świadomości i roli Spółki w inkryminowanym procederze oszustwa VAT, a także fikcyjności kwestionowanych usług, które obaj reprezentanci |
663 |jej komplementariusza mieli rzekomo świadczyć na rzecz Skarżącej, chociaż – co wypada zaznaczyć – różny był zakres i zawartość |
664 |merytoryczna materiału dowodowego zgromadzonego w ramach kontroli skarbowej i w sprawie karnej. Podkreślić zatem trzeba, że Sąd karny |
665 |odwoławczy – mając do dyspozycji materiał dowodowy z pewnością bogatszy w zakresie wykorzystanych źródeł osobowych (zeznania liczniejszego|
666 |grona świadków oraz wyjaśnienia podejrzanych i oskarżonych), a przy tym dysponując "nowymi" dowodami, na które Skarżąca powoływała się w |
667 |piśmie procesowym z dnia 21 lutego 2024 r., jako na podważające tezę o świadomym jej udziale w karuzeli VAT – doszedł w tym zakresie do |
668 |tych samych wniosków, co organy obu instancji. |
669 |3.6. W zakresie zarzutów dotyczących postępowania dowodowego, należy ocenić, że bezzasadny jest zarzut skargi naruszenia przepisów |
670 |postępowania podatkowego z uwagi na oparcie zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcia utrzymanego przez nią w mocy na dowodach |
671 |zgromadzonych w innych postępowaniach, prowadzonych wobec kontrahentów Skarżącej oraz ograniczenie prawa Strony do czynnego udziału w |
672 |postępowaniu, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych w postępowaniu dowodów. |
673 |Zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z |
674 |prawem. Przepis art. 181 O.p. stanowi, że dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone|
675 |przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne |
676 |dokumenty zgromadzone w toku działalności analitycznej Krajowej Administracji Skarbowej, czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub|
677 |kontroli celno-skarbowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub |
678 |wykroczenia skarbowe. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że dowodami mogą być materiały zgromadzone w toku innych postępowań niż postępowanie |
679 |podatkowe. W Ordynacji podatkowej nie przyjęto zatem zasady bezpośredniości w postępowaniu dowodowym, a więc nie ma bezwzględnego wymogu |
680 |oparcia rozstrzygnięcia jedynie na dowodach przeprowadzonych przez organ rozstrzygający sprawę. Ponadto, zgodnie z przepisami Ordynacji |
681 |podatkowej, podatnicy posiadają co do zasady możliwość zapoznania się z dokumentami źródłowymi, a pełny dostęp do ich treści ograniczony |
682 |jest jedynie przepisami o tajemnicy skarbowej oraz ograniczeniami zasady jawności postępowania wobec strony (art. 179 O.p.). Organ |
683 |podatkowy może zatem wykorzystać w prowadzonym postępowaniu dane zgromadzone również w innych postępowaniach, w tym w postępowaniu w |
684 |zakresie podatku od towarów i usług prowadzonym wobec kontrahentów strony. Ocena takich dowodów dokonywana jest przy tym z uwzględnieniem |
685 |wszystkich dowodów mogących mieć znaczenie dla rozstrzyganej sprawy, w tym w zakresie rzetelności kwestionowanych faktur. |
686 |Zaznaczyć należy, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe włączyły do akt sprawy dokumenty zgromadzone lub wytworzone w toku |
687 |postępowań prowadzonych wobec innych podmiotów (kontrahentów Strony), w takim zakresie, w jakim materiały te stanowiły podstawę ustaleń |
688 |faktycznych poczynionych w decyzji wydanej wobec Skarżącej, zapewniając jej jednocześnie dostęp do tych materiałów w formie gwarantującej |
689 |poszanowanie interesu publicznego, rozumianego w tym przypadku jako konieczność zapewnienia bezpieczeństwa danych osób trzecich w zakresie|
690 |niezwiązanym ze sprawą. Należy wskazać, że w niniejszej sprawie włączeniu do materiału dowodowego podlegały także materiały z postępowań, |
691 |w których Skarżąca nie miała statusu strony. Jednak dowody te zostały włączone w poczet materiału dowodowego w sposób gwarantujący Stronie|
692 |zapoznanie się z istotnymi okolicznościami mającymi wpływ na ustalenie stanu faktycznego. Dowody zgromadzone w innych postępowaniach, |
693 |zawierające informacje istotne dla sprawy, bo dotyczące relacji pomiędzy Spółką a jej kontrahentami, zostały z akt administracyjnych |
694 |wyłączone, z uwagi na to, że zawierały dane dotyczące tych podmiotów i innych ich kontrahentów, których nieuprawnione ujawnienie mogłoby |
695 |narazić na szkodę ich prawnie chroniony interes. |
696 |Okrojenie treści włączonych dokumentów wynikało z konieczności ograniczenia dostępu Strony do treści w obszarze nieobjętym zakresem |
697 |prowadzonego postępowania, które dotyczyły innych podmiotów, a chronionych – zgodnie z przepisem art. 170 § 1 O.p. – w ramach klauzuli |
698 |interesu publicznego (por. adnotacje urzędowe pracowników DIAS w tym zakresie pod pozycjami 14, 19 i 24 akt odwoławczych). Natomiast treść|
699 |pozostawiona jako jawna dla Strony obejmowała pełen zakres informacji mających istotne znaczenie dla sprawy. W szczególności dotyczyło to |
700 |transakcji przeprowadzonych pomiędzy Skarżącą z kwestionowanymi w postępowaniu kontrahentami, w tym także jej dostawcami – C. sp. z o.o. |
701 |s.k., spółkami N. oraz I. czy firmą A. S. – E. Jawna dla Strony pozostawała bowiem treść wielu dokumentów znajdujących się w 23 tomach akt|
702 |organu I instancji (por. karta informacyjna – spis akt na początku tomu XXIII) obrazujących relacje Skarżącej z jej kontrahentami i |
703 |obejmujących także szersze informacje podważające rzetelność tych podmiotów. Kompleksowa ocena tych dokumentów w ramach postępowania w |
704 |niniejszej sprawie potwierdziła zasadnicze ustalenia zawarte w decyzjach podatkowych wydawanych wobec kontrahentów Podatnika, których |
705 |uzasadnienia stanowiły posumowanie okoliczności wynikających z szeregu dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, których |
706 |jawność nie została ograniczona w żaden sposób. Poza tym, jakkolwiek dla Strony jawna pozostała jedynie część treści niektórych dokumentów|
707 |(w aktach odwoławczych były trzy decyzje wydane wobec firmy A. S. – E. i spółek N. oraz I.), bowiem ochrona interesu publicznego |
708 |uniemożliwiała ujawnienie jej całej ich treści, to jednakże w aktach sprawy znajdowała się także teczka zawierająca (całe) dokumenty |
709 |wyłączone z akt sprawy, gdzie ich treść nie jest w żaden sposób ograniczona. Dokumenty te, choć niedostępne w całości dla Strony, są |
710 |dostępne dla Sądu, który ma możliwość zweryfikowania zakresu ograniczenia oraz oceny czy faktycznie zasadnym i nieuwłaczającym zasadzie |
711 |ochrony interesu publicznego byłoby ujawnienie ich w szerszym zakresie. Ponadto, mając dostęp do całości dokumentów, Sąd ma możliwość |
712 |stwierdzenia, czy faktycznie ujawniona Stronie treść nie jest wystarczająca z punktu widzenia informacji mających związek z prowadzonym |
713 |postępowaniem. Sąd, dokonując tego typu weryfikacji, nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów Strony w tym zakresie, zresztą |
714 |sformułowanych w sposób dość ogólnikowy i bez wskazania, jak konkretnie te rzekome uchybienia przełożyły się na ewentualną wadliwość oceny|
715 |materiału dowodowego, określonych ustaleń faktycznych bądź ich oceny prawnej. Trudno zgodzić się z argumentacją Strony o nadmiernym |
716 |ograniczeniu jawności dowodów zgromadzonych w postępowaniu, a już tym bardziej, że powyższe mogło w istotnym stopniu wpłynąć na wynik |
717 |sprawy. |
718 |Jak przesądził NSA w wyroku z dnia 26 maja 2023 r., o czym była wcześniej mowa, sam fakt korzystania przez organy podatkowe z dowodów |
719 |zebranych w postępowaniach prowadzonych wobec kontrahentów Skarżącej i innych podmiotów, w tym dostawców jej dostawców i dalszych nabywców|
720 |towaru wykazanego na kwestionowanych fakturach, nie narusza prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu czy też jej prawa do obrony. |
721 |Powyższe oznacza, że w badanej sprawie podatkowej zostały zachowane niezbędne standardy, których krajowe organy skarbowe państw |
722 |członkowskich zobowiązane są przestrzegać w świetle orzecznictwa TSUE powoływanego w opinii prawnej dołączonej do pisma Strony z dnia 29 |
723 |stycznia 2024 r. |
724 |Skarżącej zostały zapewnione wszystkie gwarancje procesowe związane z jej prawem do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Została |
725 |powiadomiona o włączonych do sprawy materiałach dowodowych oraz miała możliwość wypowiedzenia się na temat zgromadzonego w sprawie |
726 |materiału dowodowego, stosownie do art. 123 § 1 O.p. i art. 200 § 1 O.p. Akta sprawy zawierały wszystkie dowody mające znaczenie dla |
727 |ustalanych w sprawie okoliczności, w tym protokoły z kontroli przeprowadzonych u ww. kontrahentów, protokoły z zeznań i wyjaśnień |
728 |składanych w ramach postępowania karnego. Skarżąca była informowana o przeprowadzanych dowodach i o włączaniu do akt dowodów z innych |
729 |postępowań. Wnioski Strony o udostępnienie kopii dokumentów były realizowane. Nie ignorowano jej pism, udzielając na nie odpowiedzi. |
730 |Organy natomiast konsekwentnie nie informowały pełnomocnika Strony w osobie doradcy podatkowego, w jakim celu przeprowadzają dany dowód i |
731 |czego on dowodzi (poza wskazaniem okoliczności, które miałyby zostać nim stwierdzone), podkreślając, że nie mają takiego obowiązku, co |
732 |zresztą nie budzi zastrzeżeń tutejszego Sądu. To zaś pozwoliło ocenić, że organy podatkowe zebrały wyczerpujący materiał dowodowy, który |
733 |pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia sprawy co do meritum. Co istotne, dokonane przez nie ustalenia potwierdzone zostały w późniejszym ww.|
734 |prawomocnym wyroku skazującym obu oskarżonych – reprezentantów komplementariusza Spółki, jako w pełni świadomych oszukańczego procederu |
735 |karuzeli VAT, w który zaangażowali Skarżącą. |
736 |Należy też przypomnieć stanowisko orzecznictwa w tej kwestii. W przypadku dowodów uzyskanych bez udziału strony (np. przez włączenie do |
737 |akt sprawy protokołów przesłuchań świadków z innych postępowań), zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 O.p.) |
738 |realizowana jest przez zaznajomienie strony z tymi dowodami i umożliwienie jej wypowiedzenia się w ich zakresie, co w niniejszej sprawie |
739 |uczyniono (por. wyroki NSA z dnia: 22 września 2020 r. o sygn. akt I FSK 1994/17; 6 sierpnia 2020 r. o sygn. akt I FSK 1738/17; 14 marca |
740 |2023 r. o sygn. akt 2175/20 – publ. w CBOSA). Podatnik na każdym etapie postępowania w obu instancjach miał prawo do uczestniczenia w nim |
741 |w sposób nieograniczony. Przysługujące mu z mocy art. 178 O.p. prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek odpisów oraz kopii,|
742 |nie było w żaden sposób limitowane. Przed wydaniem decyzji w obu instancjach, w wyznaczonym terminie zapewniono Stronie możliwość |
743 |wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału. |
744 |3.7. Niezasadne są zarzuty Skarżącej dotyczące nieprzeprowadzenia żądanych przez Stronę dowodów: z czynności sprawdzających u |
745 |kwestionowanego kontrahenta (jednego z jej bezpośrednich dostawców) – C. sp. z o.o. s.k., jak również przesłuchania w charakterze świadka |
746 |powiązanego z nią (osobowo i kapitałowo) T. M. |
747 |Zarzut w kwestii dowodu z zeznań ww. świadka, jak już była o tym mowa, NSA uznał za nieuzasadniony. Przypomnieć jednak warto, że w |
748 |postępowaniu odwoławczym dopuszczono ten dowód, ustalając jego adres zamieszkania, którego sama Strona nie wskazała, a następnie podjęto |
749 |próbę wezwania go do złożenia zeznań, czego ten nie uczynił, nie podejmując uprzednio wezwania w terminie. Pod ustalonym adresem zastano |
750 |kobietę, która nie podjęła się przekazania świadkowi wezwania na przesłuchanie, oświadczając, że świadek już tam nie przebywa, wobec czego|
751 |wysłano je pocztą, otrzymując zwróconą przesyłkę wobec niepodjęcia, mimo dwukrotnej awizacji (por. pismo Drugiego Urzędu Skarbowego w |
752 |Katowicach z dnia 17 lipca 2017 r. – poz. 27 akt odwoławczych). Mając na uwadze, że w zgromadzonym materiale dowodowym znajdowały się jego|
753 |wyjaśnienia z postępowania karnego przygotowawczego, DIAS słusznie odstąpił od przeprowadzenia tego dowodu, tym bardziej, że Strona (w |
754 |piśmie z dnia 13 lipca 2017 r. zatytułowanym "skarga i ponaglenie" – poz. 26 akt odwoławczych) zarzucała przewlekłość prowadzonego wobec |
755 |niej postępowania, zwłaszcza w zakresie długości kontroli skarbowej toczącej się przed organem I instancji (odpowiednio wyczerpująca |
756 |odpowiedź DIAS z dnia 28 lipca 2017 r. na pytania zadane w tym piśmie przez pełnomocnika Strony znajduje się natomiast w aktach |
757 |odwoławczych pod poz. 29 oraz pod poz. 30, natomiast pod poz. 35 znajduje się postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia |
758 |4 września 2017 r. uznające ponaglenie za nieuzasadnione). |
759 |Należy także wskazać, że organ odwoławczy, odmawiając przeprowadzenia dowodu z czynności sprawdzających u ww. kontrahenta Strony, |
760 |postanowieniem z dnia 25 października 2017 r. (poz. 37 akt odwoławczych), uznał – między innymi – że również zachodzą ku temu przeszkody, |
761 |a to z powodu braku aktualnego adresu, pod którym spółka ta miałaby faktycznie funkcjonować. Wcześniej bowiem o braku możliwości |
762 |przeprowadzenia tego typu czynności sprawdzających u ww. kontrahenta informował w piśmie z dnia 8 kwietnia 2014 r. Dyrektor Urzędu |
763 |Kontroli Skarbowej w Warszawie. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia DIAS wymieniono ponadto 10 innych dokumentów znajdujących się |
764 |w aktach sprawy (w szczególności: pismo w sprawie przeprowadzonego u tego kontrahenta postępowania kontrolnego za okres od lipca 2011 r. |
765 |do marca 2012 r., protokoły przesłuchań udziałowców tej spółki – w tym T. M., wydaną wobec niej decyzję z 11 czerwca 2014 r. czy |
766 |informację Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zawierciu z dnia 19 kwietnia 2014 r. o wykreśleniu jej z ewidencji podatników VAT), dostatecznie|
767 |obrazujących przebieg transakcji pomiędzy tą spółką a Skarżącą. Zatem okoliczności, które miałyby być przedmiotem wnioskowanych dowodów, |
768 |zostały już wyjaśnione dostatecznie innymi dowodami, a ich przeprowadzenie – nawet, gdy było możliwe (co jednak nie zaszło) – i tak nie |
769 |prowadziłoby do ustalenia żadnych innych, istotnych dla sprawy, faktów, co – w myśl art. 188 O.p. – uzasadniało odmowę ich ponownego |
770 |przeprowadzenia. W ocenie Sądu, w tak zaistniałych okolicznościach procesowych, trudno – obiektywnie usprawiedliwione nimi – powyższe |
771 |działania organu odwoławczego uznać za naruszenie procedury podatkowej o możliwym istotnym wpływie na wynik sprawy. |
772 |Przepisy art. 122 O.p. i art. 187 § 1 O.p. stanowią, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu|
773 |dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w |
774 |sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie zaś z art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego |
775 |materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślić należy, że gromadzenie materiału dowodowego nie może polegać na|
776 |zbieraniu wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń. Organ podatkowy jest zobowiązany bowiem do zgromadzenia dowodów w takim |
777 |zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych w toku |
778 |postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania |
779 |dowodowego nie jest zasadne (wyrok NSA z 8 października 2020 r., sygn. akt II FSK 1072/18). Wyrażony w przepisie art. 122 O.p. obowiązek |
780 |podejmowania przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie|
781 |sprawy w postępowaniu podatkowym nie ma charakteru bezwzględnego. W orzecznictwie podkreśla się, że powołany przepis nie oznacza |
782 |obciążenia organów podatkowych nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. To podatnik |
783 |prowadzi działalność gospodarczą i najlepiej orientuje się w okolicznościach jej towarzyszących. Jest on również zobowiązany posiadać, |
784 |względnie wskazać, przekonywające dowody, które pozwalałyby na dokonanie ustaleń świadczących o jego wersji zdarzeń. W niniejszej sprawie |
785 |Skarżąca – reprezentowana przed organami podatkowymi przez doradcę podatkowego – zgłosiła takie wnioski dowodowe, jakie uznała ze swojego |
786 |punktu widzenia za wystarczające i właściwe dla ustalenia podnoszonych przez nią okoliczności. Organy odniosły się do nich w sposób zgodny|
787 |z procedurą, ważąc odpowiednio możliwość i zasadność ich przeprowadzenia, czemu dano odpowiedni wyraz w stosownych postanowieniach oraz w |
788 |uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do czego Sąd krytycznych uwag nie wnosi. |
789 |Ostatecznie też – zdaniem Sądu – zgromadzony w sprawie obszerny materiał dowodowy (akta administracyjne liczą 25 tomów) został zebrany |
790 |prawidłowo, jest kompletny i mógł stanowić podstawę do obiektywnej oceny działalności Skarżącej w badanym zakresie. |
791 |3.8. W zakresie zarzutów naruszenia przepisów dotyczących oceny tak przeprowadzonych dowodów Sąd stwierdza, że skoro postępowanie dowodowe|
792 |przeprowadzone zostało prawidłowo – co już potwierdzono – to, zważywszy na przedstawioną wcześniej ocenę zawartą w tym zakresie w wyroku |
793 |NSA z dnia 26 maja 2023 r. – nie budzi wątpliwości prawidłowość, sformułowanych w zaskarżonej decyzji, na podstawie zgromadzonego w |
794 |sprawie materiału dowodowego, ocen i wniosków oraz przyjętych w niej ustaleń. DIAS przeprowadził swobodną ocenę dowodów, która nie budzi |
795 |wątpliwości z punktu widzenia zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd nie podziela przy tym – mało konkretnych i |
796 |nieprzekonujących – zarzutów Strony o arbitralnym podejściu organów podatkowych, które kierowały się wyłącznie z góry przyjętą tezą, |
797 |łamiąc wszelkie standardy sprawiedliwego procesu oraz naruszając status godnościowy reprezentantów komplementariusza Skarżącej. Oceny |
798 |formułowane przez organ mają zatem walor obiektywnych, a przy tym prawidłowo uzasadnionych, co przesądził już NSA w swoim wyroku, |
799 |uchylającym poprzednie rozstrzygnięcie tutejszego Sądu. Znajdują one ponadto potwierdzenie w prawomocnym wyroku skazującym oskarżonych |
800 |reprezentantów komplementariusza Skarżącej, wydanym przez Sąd Apelacyjny we W.(1) . |
801 |3.9. Mając na uwadze powyższą argumentację, a także związanie poglądem wyrażonym w wyroku NSA z dnia 26 maja 2023 r., w zakresie, o jakim |
802 |była wyżej mowa (art. 190, art. 153 i art. 170 w związku z art. 193 p.p.s.a), zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa procesowego Sąd |
803 |uznaje za bezzasadne. Organy podatkowe przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami, nie naruszając prawa Strony do udziału w |
804 |postępowaniu. Sąd nie dostrzegł przy tym naruszenia w sprawie zasad wyrażonych w art. 121 § 1 i art. 122 O.p. W szczególności nie można |
805 |takich naruszeń upatrywać w braku uwzględnienia przez organy podatkowe niektórych wniosków dowodowych Skarżącej, formułowaniu i |
806 |konsekwentnym podtrzymywaniu przez nie odmiennych ocen i wniosków od tych, które prezentuje Strona, w sytuacji, gdy pozwala na to treść |
807 |kompletnego i całościowo w sposób swobodny rozpatrzonego przez nie materiału, jaki zgromadzono w sprawie. Niezasadność zarzutu naruszenia |
808 |art. 21 § 3 i 4 O.p. oraz art. 23 § 2 O.p. wyjaśniono w decyzji DIAS na str. 34, a Sąd przedstawioną tam argumentację w pełni podziela, |
809 |przy czym jeszcze raz podkreślić należy, że DUKS odstąpił od szacowania podstaw opodatkowania, przyjmując, że dane wynikające z – |
810 |prawidłowo uznanych za nierzetelne – ksiąg Podatnika dają możliwość określenia tych podstaw. |
811 |3.10. Przy prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, właściwej ocenie materiału dowodowego (spełniającej kryteria oceny dokonanej|
812 |w sposób swobodny), trafnych ustaleniach faktycznych (co wsparte zostało oceną i ustaleniami zawartymi w późniejszych prawomocnych |
813 |wyrokach NSA z dnia 26 maja 2023 r. oraz Sądu Apelacyjnego we W.(1) z dnia 13 września 2023 r.), za właściwą (bo przesądzoną już oceną |
814 |NSA zawartą w wyroku z dnia 26 maja 2023 r.) uznać należy, dokonaną w zaskarżonej decyzji oraz w poprzedzającej ją decyzji DUKS, |
815 |subsumpcję ustalonych w niej faktów pod hipotezę norm zawartych w materialnoprawnych przepisach art. 88 ust. 3a pkt 4 oraz art. 108 ust. 1|
816 |ustawy o VAT. W myśl pierwszego z nich, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu |
817 |podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają |
818 |czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności. Drugi przepis z kolei stanowi, że w przypadku gdy osoba |
819 |prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest |
820 |obowiązana do jego zapłaty. W konsekwencji powyższego także wszelkie zarzuty Skarżącej dotyczące naruszenia prawa materialnego nie |
821 |znajdowały w sprawie dostatecznych podstaw. |
822 |3.11. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., nie znajdując żadnych usprawiedliwionych powodów do uznania za słuszne |
823 |zarzutów skargi, Sąd oddalił ją jako niezasadną. |
824 | | |
Powołane przepisy
- Kodeks karny, art. 4 (§ 1)
- Kodeks karny, art. 7 (§ 2)
- Kodeks karny, art. 11 (§ 2, § 3)
- Kodeks karny, art. 12
- Kodeks karny, art. 46 (§ 1)
- Kodeks karny, art. 69 (§ 1)
- Kodeks karny, art. 70 (§ 1)
- Kodeks karny, art. 72 (§ 1)
- Kodeks karny, art. 271 (§ 1, § 3)
- Kodeks karny, art. 273
- Kodeks karny, art. 286 (§ 1)
- Kodeks karny, art. 294 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 454 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 2a
- Ordynacja podatkowa, art. 21 (§ 3)
- Ordynacja podatkowa, art. 23 (§ 2)
- Ordynacja podatkowa, art. 120
- Ordynacja podatkowa, art. 121 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 123 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 125 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 127
- Ordynacja podatkowa, art. 139 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 170 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 178
- Ordynacja podatkowa, art. 179
- Ordynacja podatkowa, art. 180 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 181
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 188
- Ordynacja podatkowa, art. 191
- Ordynacja podatkowa, art. 192
- Ordynacja podatkowa, art. 200 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 210 (§ 1, § 4)
- Ordynacja podatkowa, art. 233 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 247 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 11
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 57a
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 153
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 170
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 185 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 190
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 193
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 88
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 108