Art. 21

Brzmienie zmienione z dniem 1 października 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 846).

Pokaż w całym akcie

Art. 21 Ordynacji podatkowej
Art. 21.
§ 1. Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem:
1) zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania;
2) doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.
§ 2. Jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3.
§ 3. Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
§ 3a. Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że w złożonej deklaracji wykazano nieprawidłową wysokość zwrotu podatku lub podatku naliczonego albo nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych, w deklaracji nie wykazano tego zwrotu, tego podatku albo tej nadwyżki albo podatnik nie złożył deklaracji mimo ciążącego na nim obowiązku, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa prawidłową wysokość zwrotu podatku lub podatku naliczonego albo nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych.
§ 4. Przepisy § 3 i art. 53a stosuje się odpowiednio, gdy podatnik lub inny podmiot jest obowiązany do zapłaty podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku bez złożenia deklaracji, a obowiązku tego nie wykonał w całości lub w części.
§ 5. Jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym.

art. 21 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846 i 1154)

art. 21 o.p.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z 27 stycznia 2014 r., II FPS 5/13

   …uprawnionego, którego nie mogą zastąpić działania organów podatkowych. Podkreślić należy, że zgodnie z obowiązującym obecnie brzmieniem art. 21 § 3 O.p. organ podatkowy prowadzący postępowanie w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego nie może zakończyć go…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z 29 czerwca 2009 r., I FPS 9/08

   …do ustalenia zobowiązań podatkowych, które obowiązuje jedynie w przypadku zobowiązań powstałych na skutek doręczenia decyzji podatkowej (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.), znajduje zastosowanie zarówno w przypadku tych właśnie zobowiązań (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.), jak i zobowiązań powstających na skutek…

3. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 7 kwietnia 2003 r., FSA 2/02

   …łącznie z rozpoznaniem skarg. Przechodząc do kwestii związanych z charakterem decyzji podatkowych, na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 21 par. 1 Ordynacji podatkowej, charakter ten jest zależny od sposobu powstania zobowiązania podatkowego, którego dana decyzja dotyczy. Z brzmienia…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 22 lutego 2007 r., II FSK 345/06

   …wskazanie, iż organ określa wysokość zaległości podatkowej albo stwierdza nadpłatę, gdyż od 1 stycznia 2003 r. jest zupełnie inne brzmienie art. 21 par. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /t.j. Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm./. Począwszy od tej daty, ustawodawca…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 stycznia 2011 r., II FSK 2017/10

   …podatkowym". Zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 tej ustawy i art. 207 § 2 i art. 21 § 3 O.p. oraz art. 6 ust. 9 pkt 1 i art. 187 § 1 i art. 191 O.p. strona skarżąca zdaje się pomijać argumentację, jaka w ocenie Sądu I instancji…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 31 maja 2004 r., FSK 103/04

   …do zarzutów skargi kasacyjnej w przedmiocie tego stanowiska. Ponadto, za uzasadniony uznać także należy zarzut naruszenia przez sąd I instancji art. 21 par. 3 w związku z art. 51 par. 1 i art. 52 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przez ich błędną wykładnię, zgodnie z którą zaległością podatkową…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 18 listopada 2008 r., II FSK 1205/07

   …determinuje treść art. 72 i n. O.p. Gdy stwierdzenia nadpłaty żąda podatnik, którego zobowiązanie podatkowe powstało w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 O.p. organy podatkowe winny zatem zbadać, w zależności od treści wniosku, czy istotnie doszło do zapłaty przez stronę podatku nienależnie czy…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13 lutego 2008 r., II FSK 1605/06

   …Zobowiązanie podatkowe powstało w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki (art. 116 § 2 w związku z art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna ze względu na brak majątku spółki, z którego mogła być prowadzona (art. 116…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13 kwietnia 2011 r., II FSK 144/10

   …FSK 1572/09). Zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 tej ustawy i art. 207 § 2 i art. 21 § 3 O.p. oraz art. 6 ust. 9 pkt 1 i art. 187 § 1 i art. 191 O.p. strona zdaje się zapominać, że podstawę orzekania przez wojewódzki sąd…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 22 lutego 2007 r., II FSK 346/06

    …wskazanie, iż organ określa wysokość zaległości podatkowej albo stwierdza nadpłatę, gdyż od 1 stycznia 2003 r. jest zupełnie inne brzmienie art. 21 par. 3 o.p. Począwszy od tej daty, ustawodawca postanowił, iż organ podatkowy wydając decyzję na podstawie tego unormowania, wyłącznie określa…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 21 (6712)

Historia zmian

Zmiany od 21 kwietnia 2026 r.

1. 1 października 2026 r.: zmiana brzmienia (Dz. U. z 2026 r. poz. 846) tekst z tego dnia