Wyrok Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 25 lutego 2026 r., I C 1390/25

wyrok Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 25 lutego 2026 r., I C 1390/25

Tekst

1 Sygn. akt I C 1390/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 25 lutego 2026r.

3 Sąd Rejonowy w Kaliszu w I Wydziale Cywilnym, w składzie:

4 Przewodniczący: sędzia Michał Włodarek

5 Protokolant: Paulina Sroka

6 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2026r. w S.

7 sprawy z powództwa D. T. (PESEL (...))

8 przeciwko pozwanej (...) Kasie (...) Bank (...) S.A. z/s w C. (KRS (...))

9 o zapłatę

10 1. oddala powództwo w całości,

11 2. zasądza od powoda D. T. na rzecz pozwanej (...) Kasy (...) Bank (...) S.A. z/s w C. kwotę 3.617,00zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, wraz z odsetkami w wysokości w stosunku rocznym odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

12 sędzia Michał Włodarek

13 Sygn. akt I C 1390/25

Uzasadnienie

14 W dniu 5 listopada 2025 r. powód D. T. wniósł do tutejszego Sądu przeciwko pozwanemu (...) Kasie (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w C. o zasądzenie kwoty 43.340,14 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od dnia 1 lipca 2025 r. do dnia zapłaty, a ponadto o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

15 W uzasadnieniu tego kwalifikowanego pisma procesowego powód podał, że zawarł z pozwaną 5 umów pożyczki, z których wywodzi roszczenia o zapłatę następujących kwot: z tytułu umowy pożyczki nr (...) – 19.883,02 zł, z tytułu umowy pożyczki nr (...) – 8.125,77 zł, z tytułu umowy pożyczki nr (...) – 4.308,34 zł, z tytułu umowy pożyczki nr (...) – 4.470,76 zł oraz z tytułu umowy pożyczki nr 5 – 6.282,25 zł.

16 W odniesieniu do umowy pożyczki nr (...) stronie powodowej wypłacono kwotę 43.505,00 zł, natomiast dodatkowy koszt kredytowany przez bank stanowiła prowizja w wysokości 6 495,50 zł. W umowie określono ponadto jej istotne parametry, w tym: okres kredytowania wynoszący 66 miesięcy, kwotę udzielonej pożyczki w wysokości 50.000,00 zł, całkowitą kwotę pożyczki w wysokości 43.505,00 zł, całkowity koszt pożyczki w kwocie 17.305,64 zł oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez kredytobiorcę w wysokości 60.810,64 zł. W ocenie powoda treść umowy wskazuje, że strona pozwana naruszyła szereg przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności poprzez nienależyte wykonanie obowiązków informacyjnych określonych w art. 30 ust. 1 tej ustawy, co uzasadnia skorzystanie przez stronę powodową z tzw. sankcji kredytu darmowego.

17 W odniesieniu do umowy nr (...) stronie powodowej wypłacono kwotę 18.500,00 zł. Dodatkowym kosztem, kredytowanym przez bank, była prowizja w wysokości 2.791,01 zł. W umowie określono ponadto inne jej istotne parametry, tj.: okres kredytowania wynoszący 60 miesięcy, kwotę udzielonej pożyczki w wysokości 21.201,01 zł, całkowitą kwotę pożyczki w wysokości 18.500,00 zł, całkowity koszt pożyczki w wysokości 6.815,92 zł oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez kredytobiorcę w wysokości 23.315,92 zł. Zdaniem strony powodowej strona pozwana naruszyła szereg przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności nie wykonała należycie obowiązków informacyjnych określonych w art. 30 ust. 1 tej ustawy, co skutkuje uprawnieniem strony powodowej do skorzystania z tzw. sankcji kredytu darmowego.

18 W odniesieniu do umowy nr (...) stronie powodowej wypłacono kwotę 8.415,99 zł, natomiast dodatkowy koszt kredytowany przez bank stanowiła prowizja w wysokości 1 484,01 zł. W umowie określono ponadto jej istotne parametry, w tym: okres kredytowania wynoszący 66 miesięcy, kwotę udzielonej pożyczki w wysokości 9.900,00 zł, całkowitą kwotę pożyczki w wysokości 8.415,99 zł, całkowity koszt pożyczki w wysokości 4.666,96 zł oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez kredytobiorcę w wysokości 13.082,95 zł. Strona powodowa podniosła, że strona pozwana naruszyła szereg przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności poprzez nienależyte wykonanie obowiązków informacyjnych określonych w art. 30 ust. 1 tej ustawy, co uzasadnia skorzystanie przez stronę powodową z tzw. sankcji kredytu darmowego.

19 W odniesieniu do umowy nr (...) stronie powodowej wypłacono kwotę 20.000,00 zł, natomiast dodatkowy koszt kredytowany przez bank stanowiła prowizja w wysokości 2 920,01 zł. W umowie określono ponadto jej istotne parametry, w tym: okres kredytowania wynoszący 48 miesięcy, kwotę udzielonej pożyczki w wysokości 22.920,01 zł, całkowitą kwotę pożyczki w wysokości 20 000 zł, całkowity koszt pożyczki w wysokości 9.588,23 zł oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez kredytobiorcę w wysokości 29.588,23 zł. Strona powodowa podniosła, że strona pozwana naruszyła szereg przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności poprzez nienależyte wykonanie obowiązków informacyjnych określonych w art. 30 ust. 1 tej ustawy, co uzasadnia skorzystanie przez stronę powodową z tzw. sankcji kredytu darmowego.

20 W odniesieniu do umowy nr (...) stronie powodowej wypłacono kwotę 25.000,00 zł, natomiast dodatkowy koszt kredytowany przez bank stanowiła prowizja w wysokości 4 408,30 zł. W umowie określono ponadto jej istotne parametry, w tym: okres kredytowania wynoszący 48 miesięcy, kwotę udzielonej pożyczki w wysokości 29.408,30 zł, całkowitą kwotę pożyczki w wysokości 25.000,00 zł, całkowity koszt pożyczki w wysokości 14.426,06 zł oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez kredytobiorcę w wysokości 39.326,06 zł. Strona powodowa podniosła, że strona pozwana naruszyła szereg przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności poprzez nienależyte wykonanie obowiązków informacyjnych określonych w art. 30 ust. 1 tej ustawy, co uzasadnia skorzystanie przez stronę powodową z tzw. sankcji kredytu darmowego.

21 W dalszej kolejności strona powodowa wskazała, że podstawę prawną dochodzonych w niniejszym postępowaniu roszczeń stanowią art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c. oraz art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, jak również postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG.

22 Strona powodowa podniosła, iż w niniejszej sprawie, z uwagi na naruszenie przez stronę pozwaną art. 30 ust. 1 pkt 6, 7, 8, 10, 11, 15 i 16 ustawy o kredycie konsumenckim, przysługuje jej uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego. W tym kontekście wskazała na następujące uchybienia: niejasne i nierzetelne określenie stopy oprocentowania, brak poinformowania strony powodowej o tym, że stopa oprocentowania obejmuje również kredytowane koszty kredytu, tj. prowizję, wskazanie nieprawidłowej rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania ((...)) oraz całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta, zaniechanie zamieszczenia w umowie zasad i terminów spłaty kredytu, pozorne określenie stawek opłat i prowizji oraz brak precyzyjnego określenia ewentualnych opłat i kosztów kredytu, a także brak informacji dotyczących możliwości wcześniejszej spłaty kredytu.

23 W odpowiedzi na pozew pozwana (...) Kasa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w C. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

24 Strona pozwana podniosła, że oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zostały złożone przez pożyczkobiorcę po upływie terminu prekluzyjnego, tj. jednego roku, określonego w art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim i zarzut ten dotyczy umów pożyczki nr (...).

25 Ponadto pozwana zakwestionowała dochodzoną przez powoda należność zarówno co do zasady, jak i co do wysokości, a także zakwestionowała wyliczenia sporządzone przy wykorzystaniu kalkulatorów A..pl oraz R., wskazując, że nie uwzględniają one kredytowania prowizji, lecz jej zapłatę ze środków własnych kredytobiorcy.

26 Ponadto strona pozwana przyznała, że zawarła z powodem umowy pożyczki o numerach (...), (...), (...) oraz 29 (...), (...) (...).

27 Strona pozwana zaprzeczyła twierdzeniom strony powodowej, jakoby umowy nie spełniały wymogów określonych w ustawie o kredycie konsumenckim, w szczególności wynikających z art. 29 ust. 1 i 3, art. 30 ust. 1 pkt 4, 6, 7, 8, 10, 11, 15 i 16, art. 33a oraz art. 37 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. Zaprzeczyła również twierdzeniom, że treść umów nie została uzgodniona pomiędzy stronami, że bank naruszył obowiązki informacyjne określone w ustawie o kredycie konsumenckim, a tym samym, że zachodzą podstawy do skorzystania z sankcji kredytu darmowego.

28 Strona pozwana zakwestionowała ponadto twierdzenie, że uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego powstaje także w przypadku nieprawidłowego wskazania informacji, o której mowa w art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim, jak również twierdzenie, że dla skutecznego skorzystania z tej sankcji po stronie pożyczkobiorcy nie ciąży obowiązek prawidłowego wskazania rzekomych uchybień po stronie banku. Zaprzeczyła także, by w umowach całkowity koszt kredytu, całkowita kwota do zapłaty oraz rzeczywista roczna stopa oprocentowania zostały wskazane błędnie lub niejednoznacznie, by bank nienależnie naliczał odsetki od kredytowanych kosztów pożyczki, by naliczanie odsetek od kredytowanych kosztów pożyczki stanowiło naruszenie art. 5 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim, by kredytowane koszty nie stanowiły kwoty udostępnionej pożyczkobiorcy w ramach zawartych umów oraz by umowy wprowadzały konsumenta w błąd co do wysokości kosztów kredytu i kwoty pożyczki.

29 Nadto strona pozwana zaprzeczyła, aby powód udowodnił roszczenie co do zasady i co do wysokości.

30 W replice na odpowiedź na pozew powód podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko procesowe.

31 Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny.

32 W dniu 30 czerwca 2020 r. powód D. T. zawarł z pozwaną (...) Kasą (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w C., w formie elektronicznej, umowę pożyczki nr (...), na mocy której bank, działający jako przedsiębiorca, udzielił powodowi, jako konsumentowi, pożyczki w kwocie 50.000,00 zł. Okres kredytowania określono na 66 miesięcy. Całkowita kwota pożyczki wynosiła 43.505,00 zł, całkowity koszt pożyczki wynosił 17.305,64 zł, natomiast całkowita kwota do zapłaty wynosiła 60.810,64 zł i stanowiła sumę całkowitej kwoty pożyczki oraz całkowitego kosztu pożyczki. Rzeczywistą roczną stopę oprocentowania określono na 13,42%. Przy wyliczeniu tej wartości przyjęto, że umowa pożyczki będzie obowiązywać przez cały okres, na który została zawarta, oraz że pożyczkodawca i pożyczkobiorca wykonają zobowiązania wynikające z umowy w terminach w niej określonych. Powód zobowiązał się również do zapłaty, przy wypłacie pożyczki przez pożyczkodawcę, kosztów obejmujących prowizję za udzielenie pożyczki w wysokości 6.495,00 zł.

33 W zakresie czynności związanych z obsługą pożyczki pożyczkodawca pobierał prowizje i opłaty bankowe przewidziane w Taryfie prowizji i opłat bankowych obowiązującej w (...) Kasie (...) Banku (...) S.A. z siedzibą w C.. Zgodnie z postanowieniami umowy przesłanką do zmiany przez (...) S.A. tytułów i stawek opłat oraz prowizji określonych w Taryfie, zmiany warunków ich pobierania, jak również wprowadzania nowych opłat i prowizji, było zaistnienie co najmniej jednej z następujących okoliczności: zmiany miesięcznych, kwartalnych, półrocznych lub rocznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny o co najmniej 0,10 punktu procentowego, przy czym w razie zmiany więcej niż jednego wskaźnika podstawę zmiany stanowił wskaźnik o najwyższej wartości; zmiany cen energii, połączeń telekomunikacyjnych, usług pocztowych, kosztów obsługi rozliczeń transakcji, rozliczeń międzybankowych oraz innych kosztów ponoszonych przez (...) S.A. na rzecz instytucji zewnętrznych, których dotyczą opłaty lub prowizje, o co najmniej 1%; jak również zmiany przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, publikowanego przez Główny Urząd Statystyczny za dany miesiąc, kwartał albo rok, o co najmniej 1%, przy czym w przypadku zmiany więcej niż jednego wskaźnika podstawę zmiany stanowił wskaźnik o najwyższej wartości.

34 Pożyczka była oprocentowana według zmiennej stopy procentowej, która w dniu zawarcia umowy wynosiła 7,2% w stosunku rocznym. W okresie obowiązywania umowy pożyczkodawca mógł dokonać obniżenia albo podwyższenia oprocentowania pożyczki odpowiednio w przypadku spadku albo wzrostu wysokości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego. Zmiana ta następowała według następujących zasad. Wysokość stopy referencyjnej była sprawdzana w dniu 31 marca oraz 30 września każdego roku i porównywana: przy pierwszym sprawdzeniu – do wartości stopy referencyjnej obowiązującej w dniu zawarcia umowy, a przy kolejnych sprawdzeniach – do wartości stopy referencyjnej obowiązującej w dniu ostatniego sprawdzenia. Jeżeli na dzień sprawdzenia wysokość stopy referencyjnej nie uległa zmianie, oprocentowanie pożyczki w kolejnych sześciu miesiącach pozostawało bez zmian. Natomiast jeżeli na dzień sprawdzenia wysokość stopy referencyjnej uległa zmianie, pożyczkodawca obliczał i zmieniał wysokość oprocentowania pożyczki o wartość zmiany stopy referencyjnej, zgodnie z kierunkiem zmiany tej stopy, przy czym zmiana wysokości oprocentowania następowała w kolejnym dniu po dokonaniu sprawdzenia. Pożyczkodawca informował pożyczkobiorcę o zmienionej wysokości oprocentowania, okolicznościach stanowiących podstawę tej zmiany oraz o dacie wejścia zmiany w życie.

35 Pożyczkobiorcy przysługiwało prawo do złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy w przypadku braku akceptacji zmiany oprocentowania, w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o tej zmianie. W razie złożenia takiego oświadczenia zmiana oprocentowania nie wiązała pożyczkobiorcy, a umowa ulegała rozwiązaniu po upływie 30-dniowego okresu wypowiedzenia. W przypadku niezłożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy w powyższym terminie zmiana oprocentowania obowiązywała od daty wejścia w życie określonej przez pożyczkodawcę, a odsetki były naliczane od aktualnego stanu zadłużenia za faktyczny okres wykorzystania pożyczki. Zmiana wysokości oprocentowania powodowała odpowiednio wzrost albo obniżenie wysokości raty pożyczki.

36 Pożyczkobiorca był zobowiązany do spłaty pożyczki wraz z odsetkami w 66 równych ratach kapitałowo-odsetkowych, płatnych miesięcznie do 10. dnia każdego miesiąca, w wysokości i terminach określonych w planie spłaty, przy czym pierwsza rata w wysokości 1.018,51 zł była płatna w dniu 10 sierpnia 2020 r., druga oraz kolejne raty aż do przedostatniej włącznie – w wysokości 919,88 zł, płatne do 10. dnia każdego miesiąca, a ostatnia rata – w wysokości 919,81 zł, płatna do dnia 10 stycznia 2026 r. Łączna kwota odsetek wynosiła 10.810,64 zł. Wysokość raty oraz terminy spłaty mogły ulec zmianie w przypadku zmiany oprocentowania, w tym w przypadkach określonych w umowie lub na wniosek pożyczkobiorcy. Po dokonaniu zmiany pożyczkodawca doręczał pożyczkobiorcy zawiadomienie o zmianie oprocentowania albo aktualny plan spłaty. Pierwsza i ostatnia rata miały charakter rat wyrównujących.

37 Pożyczkobiorca miał prawo do spłaty całości albo części pożyczki przed terminem, przy czym spłata następowała zgodnie z pisemną dyspozycją pożyczkobiorcy. Wcześniejsza częściowa spłata kwoty pożyczki powodowała zmniejszenie wysokości rat kapitałowo-odsetkowych przy zachowaniu dotychczasowego okresu kredytowania. Plan spłaty uwzględniający zmiany wynikające z dyspozycji pożyczkobiorcy miał być udostępniany w serwisie internetowym.

38 Pożyczkobiorca miał również możliwość odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia wypłaty pożyczki. Odstąpienie było skuteczne, jeżeli pożyczkobiorca doręczył lub wysłał oświadczenie na adres wskazany we wzorze oświadczenia o odstąpieniu od umowy przed upływem wskazanego terminu. W razie odstąpienia od umowy pożyczkobiorca był zobowiązany do zwrotu pożyczkodawcy całkowitej kwoty pożyczki wraz z odsetkami naliczonymi od dnia następnego po dniu wypłaty pożyczki do dnia jej spłaty włącznie, na rachunek bankowy pożyczkodawcy. Na dzień zawarcia umowy wysokość należnych odsetek za każdy dzień korzystania z pożyczki wynosiła 8,58 zł. W razie odstąpienia od umowy pożyczkodawca zwracał pożyczkobiorcy poniesione przez niego koszty udzielenia pożyczki, z wyjątkiem bezzwrotnych kosztów poniesionych przez pożyczkobiorcę na rzecz organów administracji publicznej.

39 ( umowa pożyczki k. 16-18, 84-92, przesłuchanie powoda D. T. k. 167v 00:05:41-00:33:37)

40 W dniu 10 marca 2021 r. powód D. T. zawarł z pozwaną (...) Kasą (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w C., w formie elektronicznej, umowę pożyczki nr (...), na mocy której pożyczkodawca, działający jako przedsiębiorca, udzielił pożyczkobiorcy, działającemu jako konsument, pożyczki w kwocie 21.201,01 zł, z okresem kredytowania wynoszącym 60 miesięcy. Całkowita kwota pożyczki, bez kredytowanych kosztów pożyczki, wynosiła 18.500,00 zł, całkowity koszt pożyczki wynosił 6.815,92 zł, natomiast całkowita kwota do zapłaty przez pożyczkobiorcę wynosiła 25.315,92 zł i stanowiła sumę całkowitej kwoty pożyczki oraz całkowitego kosztu pożyczki. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosiła 13,90%. Przy wyliczeniu tych wielkości przyjęto, że umowa pożyczki będzie obowiązywać przez okres, na który została zawarta, oraz że pożyczkodawca i pożyczkobiorca wykonają zobowiązania wynikające z umowy w terminach w niej określonych. Ponadto pożyczkobiorca zobowiązał się do zapłaty, przy wypłacie pożyczki przez pożyczkodawcę, kosztów obejmujących prowizję za udzielenie pożyczki w wysokości 2.701,01 zł.

41 W zakresie czynności związanych z obsługą pożyczki pożyczkodawca pobierał prowizje i opłaty bankowe przewidziane w Taryfie prowizji i opłat bankowych obowiązującej w (...) Kasie (...) Banku (...) S.A. z siedzibą w C.. Zgodnie z postanowieniami umowy przesłanką do zmiany przez (...) S.A. tytułów i stawek opłat oraz prowizji określonych w Taryfie, zmiany warunków ich pobierania, jak również wprowadzania nowych opłat i prowizji, było zaistnienie co najmniej jednej z następujących okoliczności: zmiany miesięcznych, kwartalnych, półrocznych lub rocznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny o co najmniej 0,10 punktu procentowego, przy czym w razie zmiany więcej niż jednego wskaźnika podstawę zmiany stanowił wskaźnik o najwyższej wartości; zmiany cen energii, połączeń telekomunikacyjnych, usług pocztowych, kosztów obsługi rozliczeń transakcji, rozliczeń międzybankowych oraz innych kosztów ponoszonych przez (...) S.A. na rzecz instytucji zewnętrznych, których dotyczą opłaty lub prowizje, o co najmniej 1%; jak również zmiany przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, publikowanego przez Główny Urząd Statystyczny za dany miesiąc, kwartał albo rok, o co najmniej 1%, przy czym w przypadku zmiany więcej niż jednego wskaźnika podstawę zmiany stanowił wskaźnik o najwyższej wartości.

42 Kwota pożyczki była oprocentowana według zmiennej stopy procentowej, która w dniu zawarcia umowy wynosiła 7,2% w stosunku rocznym. W okresie obowiązywania umowy (...) S.A. mógł dokonać obniżenia albo podwyższenia oprocentowania pożyczki odpowiednio w przypadku spadku albo wzrostu wysokości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego. Zmiana oprocentowania następowała według następujących zasad. Wysokość stopy referencyjnej była sprawdzana w dniu 31 marca oraz 30 września każdego roku i porównywana: przy pierwszym sprawdzeniu – do wartości stopy referencyjnej obowiązującej w dniu zawarcia umowy, a przy kolejnych sprawdzeniach – do wartości stopy referencyjnej obowiązującej w dniu ostatniego sprawdzenia. Jeżeli na dzień sprawdzenia wysokość stopy referencyjnej nie uległa zmianie, oprocentowanie pożyczki w kolejnych sześciu miesiącach pozostawało bez zmian. Jeżeli natomiast na dzień sprawdzenia wysokość stopy referencyjnej uległa zmianie, (...) S.A. obliczał i zmieniał wysokość oprocentowania pożyczki o wartość zmiany stopy referencyjnej, zgodnie z kierunkiem zmiany tej stopy. Zmiana wysokości oprocentowania następowała w kolejnym dniu po dokonaniu sprawdzenia. Jeżeli wysokość ustalonego oprocentowania przekraczała wysokość odsetek maksymalnych określonych w Kodeksie cywilnym, (...) S.A. pobierał odsetki naliczane według stopy odsetek maksymalnych. (...) S.A. informował pożyczkobiorcę o zmienionej wysokości oprocentowania oraz o dacie wejścia tej zmiany w życie. Pożyczkobiorcy przysługiwało prawo do złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy w przypadku braku akceptacji zmiany oprocentowania, w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o tej zmianie. W razie złożenia takiego oświadczenia zmiana oprocentowania nie wiązała pożyczkobiorcy, a umowa ulegała rozwiązaniu po upływie 30-dniowego okresu wypowiedzenia. W przypadku niezłożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy w powyższym terminie zmiana oprocentowania pożyczki obowiązywała od daty wejścia w życie określonej przez (...) S.A., a odsetki były naliczane od aktualnego stanu zadłużenia za faktyczny okres wykorzystania pożyczki. Zmiana wysokości oprocentowania powodowała odpowiednio wzrost albo obniżenie wysokości raty pożyczki.

43 Wypłata pożyczki następowała jednorazowo, w terminie 30 dni od dnia zawarcia umowy, przelewem na rachunek bankowy pożyczkobiorcy. Pożyczkobiorca był zobowiązany do spłaty pożyczki wraz z odsetkami w 60 równych ratach kapitałowo-odsetkowych, płatnych miesięcznie do 10. dnia każdego miesiąca, w wysokości i terminach wyszczególnionych w planie spłaty. Wysokość rat oraz terminy ich spłaty na dzień zawarcia umowy określał plan spłaty, zgodnie z którym pierwsza rata w wysokości 421,89 zł była płatna do dnia 10 kwietnia 2021 r., druga oraz kolejne raty aż do przedostatniej włącznie – w wysokości 421,89 zł, płatne do 10. dnia każdego miesiąca, natomiast ostatnia rata w wysokości 424,41 zł była płatna do dnia 10 marca 2026 r. Łączna kwota odsetek wynosiła 4.114,91 zł. Wysokość rat oraz terminy ich spłaty mogły ulec zmianie w przypadkach zmiany oprocentowania, w tym oprocentowania przeterminowanego, określonych w umowie albo na wniosek pożyczkobiorcy, a po dokonaniu zmiany pożyczkodawca przesyłał pożyczkobiorcy zawiadomienie o zmianie oprocentowania albo aktualny plan spłaty. Pierwsza i ostatnia rata miały charakter rat wyrównujących.

44 Pożyczkobiorca miał prawo do spłaty całości albo części pożyczki przed terminem ustalonym w planie spłaty, przy czym spłata dokonywana była zgodnie z pisemną dyspozycją pożyczkobiorcy. Wcześniejsza częściowa spłata kwoty pożyczki powodowała zmniejszenie wysokości rat kapitałowo-odsetkowych przy zachowaniu dotychczasowego okresu kredytowania. Plan spłaty uwzględniający zmiany wynikające z dyspozycji pożyczkobiorcy był udostępniany w serwisie internetowym.

45 Pożyczkobiorca miał również prawo odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia albo w ciągu 14 dni od dnia wypłaty pożyczki, jeżeli data wypłaty była późniejsza niż data zawarcia umowy. Odstąpienie było skuteczne, jeżeli pożyczkobiorca doręczył lub wysłał oświadczenie na adres wskazany we wzorze oświadczenia o odstąpieniu od umowy przed upływem powyższego terminu. W razie odstąpienia od umowy pożyczkobiorca był zobowiązany do zwrotu pożyczkodawcy całkowitej kwoty pożyczki wraz z odsetkami naliczonymi od dnia następnego po dniu wypłaty pożyczki do dnia jej spłaty włącznie, na rachunek bankowy pożyczkodawcy. W dniu zawarcia umowy wysokość należnych odsetek za każdy dzień korzystania z pożyczki wynosiła 3,65 zł.

46 ( umowa pożyczki k. 19-21, 93-101, przesłuchanie powoda D. T. k. 167v 00:05:41-00:33:37)

47 W dniu 3 lutego 2022 r. powód D. T. zawarł z pozwaną (...) Kasą (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w C., w formie elektronicznej, umowę pożyczki nr (...), na mocy której pożyczkodawca, działający jako przedsiębiorca, udzielił pożyczkobiorcy, działającemu jako konsument, pożyczki w kwocie 9.900,00 zł, na okres kredytowania wynoszący 66 miesięcy. Całkowita kwota pożyczki, tj. kwota pożyczki bez kredytowanych kosztów pożyczki, wynosiła 8.415,99 zł, całkowity koszt pożyczki wynosił 4.666,96 zł, natomiast całkowita kwota do zapłaty przez pożyczkobiorcę wynosiła 13.082,95 zł i stanowiła sumę całkowitej kwoty pożyczki oraz całkowitego kosztu pożyczki. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosiła 18,62%. Przy wyliczeniu tych wielkości przyjęto, że umowa pożyczki będzie obowiązywać przez okres, na który została zawarta, oraz że pożyczkodawca i pożyczkobiorca wykonają zobowiązania wynikające z umowy w terminach w niej określonych. Pożyczkobiorca zobowiązał się ponadto do zapłaty, przy wypłacie pożyczki przez pożyczkodawcę, kosztów obejmujących prowizję za udzielenie pożyczki w wysokości 1.484,01 zł.

48 W związku z obsługą pożyczki pożyczkodawca pobierał prowizje i opłaty bankowe przewidziane w Taryfie prowizji i opłat bankowych obowiązującej w (...) Kasie (...) Banku (...) S.A. Przesłanką do zmiany przez (...) S.A. tytułów oraz stawek opłat i prowizji określonych w Taryfie, zmiany warunków ich pobierania, jak również wprowadzania nowych opłat lub prowizji, było zaistnienie co najmniej jednej z następujących okoliczności: zmiany miesięcznych, kwartalnych, półrocznych lub rocznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny o co najmniej 0,10 punktu procentowego, przy czym w przypadku zmiany więcej niż jednego wskaźnika podstawę zmiany stanowił wskaźnik o najwyższej wartości; zmiany cen energii, połączeń telekomunikacyjnych, usług pocztowych, kosztów obsługi rozliczeń transakcji, rozliczeń międzybankowych oraz innych kosztów ponoszonych przez (...) S.A. na rzecz instytucji zewnętrznych, których dotyczą opłaty lub prowizje, o co najmniej 1%; a także zmiany przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, publikowanego przez Główny Urząd Statystyczny za dany miesiąc, kwartał albo rok, o co najmniej 1%, przy czym w przypadku zmiany więcej niż jednego wskaźnika podstawę zmiany stanowił wskaźnik o najwyższej wartości.

49 Wypłata pożyczki następowała jednorazowo, w terminie 30 dni od dnia zawarcia umowy, na rachunek bankowy pożyczkobiorcy. Kwota pożyczki była oprocentowana według zmiennej stopy procentowej, która w dniu zawarcia umowy wynosiła 10,5% w stosunku rocznym. W okresie obowiązywania umowy (...) S.A. mógł dokonać obniżenia albo podwyższenia oprocentowania pożyczki odpowiednio w przypadku spadku albo wzrostu wysokości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego. Zmiana następowała według następujących zasad. Wysokość stopy referencyjnej sprawdzano w dniu 31 stycznia, 30 kwietnia, 31 lipca oraz 30 października każdego roku i porównywano: przy pierwszym sprawdzeniu – do wartości stopy referencyjnej obowiązującej w dniu zawarcia umowy, a przy kolejnych sprawdzeniach – do wartości stopy referencyjnej obowiązującej w dniu ostatniego sprawdzenia. Jeżeli na dzień sprawdzenia wysokość stopy referencyjnej nie uległa zmianie, oprocentowanie pożyczki nie zmieniało się do dnia kolejnego sprawdzenia. Jeżeli natomiast na dzień sprawdzenia wysokość stopy referencyjnej uległa zmianie, (...) S.A. obliczał i zmieniał wysokość oprocentowania pożyczki o wartość zmiany stopy referencyjnej, zgodnie z kierunkiem zmiany tej stopy, a zmiana wysokości oprocentowania następowała w kolejnym dniu po dniu sprawdzenia. Jeżeli wysokość oprocentowania przekraczała wysokość odsetek maksymalnych określonych w Kodeksie cywilnym, (...) S.A. pobierał odsetki według stopy odsetek maksymalnych. (...) S.A. informował pożyczkobiorcę o zmienionej wysokości oprocentowania oraz o dacie wejścia tej zmiany w życie. Pożyczkobiorcy przysługiwało prawo do złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy w przypadku braku akceptacji zmiany oprocentowania, w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o tej zmianie. W razie złożenia takiego oświadczenia zmiana oprocentowania nie wiązała pożyczkobiorcy, a umowa ulegała rozwiązaniu po upływie 30-dniowego okresu wypowiedzenia. W przypadku niezłożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy w powyższym terminie zmiana oprocentowania pożyczki obowiązywała od daty wejścia w życie określonej przez (...) S.A., a odsetki były naliczane od aktualnego stanu zadłużenia za faktyczny okres wykorzystania pożyczki. Zmiana wysokości oprocentowania powodowała odpowiednio wzrost albo obniżenie wysokości raty pożyczki.

50 Pożyczkobiorca był zobowiązany do spłaty pożyczki wraz z odsetkami w 66 równych ratach kapitałowo-odsetkowych, płatnych miesięcznie do 8. dnia każdego miesiąca, w wysokości i terminach wyszczególnionych w planie spłaty. Wysokość rat oraz terminy ich spłaty na dzień zawarcia umowy określał plan spłaty, zgodnie z którym pierwsza rata w wysokości 212,39 zł była płatna do dnia 8 marca 2022 r., druga oraz kolejne raty aż do przedostatniej włącznie – w wysokości 198,15 zł, płatne do 8. dnia każdego miesiąca, natomiast ostatnia rata w wysokości 188,93 zł była płatna do dnia 8 sierpnia 2027 r. Łączna kwota odsetek wynosiła 3.182,95 zł. Wysokość rat oraz terminy ich spłaty mogły ulec zmianie w przypadkach zmiany oprocentowania, w tym oprocentowania przeterminowanego, określonych w umowie albo na wniosek pożyczkobiorcy. Po dokonaniu zmiany (...) S.A. przesyłał pożyczkobiorcy zawiadomienie o zmianie oprocentowania albo aktualny plan spłaty.

51 Pożyczkobiorca miał prawo do spłaty całości albo części pożyczki przed terminem ustalonym w planie spłaty. Spłata dokonywana była zgodnie z pisemną dyspozycją pożyczkobiorcy. Wcześniejsza częściowa spłata kwoty pożyczki powodowała zmniejszenie wysokości rat kapitałowo-odsetkowych przy zachowaniu dotychczasowego okresu kredytowania. Plan spłaty uwzględniający zmiany wynikające z dyspozycji pożyczkobiorcy był udostępniany w serwisie internetowym, a spłata była zaliczana na poczet spłaty pożyczki po dokonaniu rozliczenia wymagalnych zobowiązań i odsetek naliczonych do dnia wcześniejszej spłaty.

52 Pożyczkobiorca miał również prawo odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia albo w ciągu 14 dni od dnia wypłaty pożyczki, jeżeli data wypłaty pożyczki była późniejsza niż data zawarcia umowy. Odstąpienie było skuteczne, jeżeli pożyczkobiorca doręczył lub wysłał oświadczenie na adres wskazany we wzorze oświadczenia o odstąpieniu od umowy przed upływem powyższego terminu. W razie odstąpienia od umowy pożyczkobiorca był zobowiązany do zwrotu (...) S.A. całkowitej kwoty pożyczki wraz z odsetkami naliczonymi od dnia następnego po dniu wypłaty pożyczki do dnia jej spłaty włącznie, na rachunek bankowy pożyczkodawcy. Kwota ta powinna zostać zwrócona niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy. W dniu zawarcia umowy wysokość należnych odsetek za każdy dzień korzystania z pożyczki wynosiła 2,42 zł.

53 ( umowa pożyczki k. 22-24, 102-110, przesłuchanie powoda D. T. k. 167v 00:05:41-00:33:37)

54 W dniu 14 listopada 2023 r. powód D. T. zawarł z pozwaną (...) Kasą (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w C., w formie elektronicznej, umowę pożyczki nr (...), na mocy której pożyczkodawca, działający jako przedsiębiorca, udzielił pożyczkobiorcy, działającemu jako konsument, pożyczki w kwocie 22.920,01 zł, z przeznaczeniem na dowolny cel oraz na pokrycie kosztów związanych z udzieleniem pożyczki. Na kwotę pożyczki składały się: całkowita kwota pożyczki w wysokości 20.000,00 zł oraz koszt związany z udzieleniem pożyczki w postaci prowizji w wysokości 2.920,01 zł. Przy uruchomieniu pożyczki pożyczkobiorca był zobowiązany do poniesienia kosztów związanych z jej udzieleniem, przy czym zgodnie z dyspozycją koszty te były pobierane z kwoty pożyczki. Odsetki za cały okres kredytowania, wyliczone na dzień 14 listopada 2023 r., wynosiły 6.668,22 zł. Całkowity koszt pożyczki wynosił 9.588,23 zł, natomiast całkowita kwota do zapłaty wynosiła 29.588,23 zł.

55 Pożyczkobiorca został poinformowany, że całkowita kwota pożyczki oznacza kwotę pozostającą do jego dyspozycji albo przeznaczoną na spłatę innych zobowiązań oraz że nie obejmuje ona kosztu udzielenia pożyczki, tj. prowizji. Wskazano również, że całkowity koszt pożyczki stanowi sumę kosztu udzielenia pożyczki oraz odsetek ponoszonych przez pożyczkobiorcę w okresie spłaty pożyczki, natomiast całkowita kwota do zapłaty stanowi sumę całkowitej kwoty pożyczki oraz całkowitego kosztu pożyczki. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosiła 22,03%. Wyjaśniono, że (...) stanowi całkowity koszt pożyczki ponoszony przez pożyczkobiorcę jako konsumenta, wyrażony jako procent całkowitej kwoty pożyczki w stosunku rocznym. Do obliczenia powyższych wartości przyjęto, że umowa będzie obowiązywać przez okres, na który została zawarta, że strony będą wykonywać obowiązki wynikające z umowy, że wysokość oprocentowania obowiązująca w dniu zawarcia umowy pozostanie niezmienna przez cały okres jej trwania, a także że znajdą zastosowanie pozostałe założenia wynikające z ustawy o kredycie konsumenckim.

56 Pożyczkodawca pobierał opłaty i prowizje według Taryfy prowizji i opłat bankowych (...) S.A. dla osób fizycznych, przy czym pożyczkobiorcę obowiązywała taryfa z dnia zawarcia umowy. Od tej zasady przewidziano wyjątek polegający na tym, że bank mógł w każdej chwili zrezygnować z pobierania opłat lub prowizji albo obniżyć ich wysokość. W okresie obowiązywania umowy mogły zostać wprowadzone nowe, dodatkowe produkty lub usługi oraz opłaty z nimi związane. Skorzystanie z takich produktów lub usług zależało wyłącznie od decyzji pożyczkobiorcy, a wprowadzenie nowych opłat nie wpływało na wysokość opłat uprzednio określonych w taryfie.

57 Pożyczka miała zostać wypłacona jednorazowo, w terminie 30 dni od dnia 14 listopada 2023 r., przelewem na rachunek bankowy pożyczkobiorcy. Oprocentowanie pożyczki było zmienne i w dniu zawarcia umowy wynosiło 12,74% w skali roku. Oprocentowanie to stosowano do kwoty pożyczki, w tym również do kosztu jej udzielenia, tj. prowizji. Zmiana oprocentowania pożyczki w trakcie obowiązywania umowy była uzależniona od zmiany wysokości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego, dokonywanej w wyniku decyzji Rady Polityki Pieniężnej. W przypadku podwyższenia stopy referencyjnej NBP pożyczkodawca podwyższał oprocentowanie pożyczki, natomiast w przypadku jej obniżenia, odpowiednio obniżał oprocentowanie pożyczki. W dniu zawarcia umowy stopa referencyjna NBP wynosiła 5,75%.

58 Zmiana oprocentowania pożyczki następowała według następujących zasad: wysokość stopy referencyjnej NBP była sprawdzana w dniach 31 stycznia, 30 kwietnia, 31 lipca oraz 31 października każdego roku, a następnie porównywana ze stopą referencyjną obowiązującą w dniu zawarcia umowy albo przy kolejnych sprawdzeniach z jej wysokością ustaloną przy poprzednim sprawdzeniu. Jeżeli w dniu sprawdzenia stopa referencyjna NBP nie uległa zmianie w stosunku do poprzedniego sprawdzenia, oprocentowanie pożyczki pozostawało bez zmian do dnia kolejnego sprawdzenia. Jeżeli natomiast stopa referencyjna NBP uległa zmianie, następowało przeliczenie oprocentowania pożyczki oraz jego obniżenie albo podwyższenie o wartość zmiany stopy referencyjnej, zgodnie z kierunkiem tej zmiany. Jeżeli wysokość oprocentowania przekraczała wysokość odsetek maksymalnych określonych w Kodeksie cywilnym, w okresie przekroczenia pobierane były odsetki w wysokości odsetek maksymalnych. Wskazano również, że na dzień zawarcia umowy odsetki maksymalne, zgodnie z Kodeksem cywilnym, były równe dwukrotności sumy stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego oraz 3,5 punktu procentowego.

59 W przypadku zmiany oprocentowania pożyczkodawca miał obowiązek poinformować pożyczkobiorcę o zmianie oprocentowania oraz o dacie wejścia tej zmiany w życie, przesyłając stosowną informację na adres wskazany przez pożyczkobiorcę albo w inny sposób uzgodniony przez strony. W okresie obowiązywania umowy dopuszczalna była również zmiana sposobu ustalania oprocentowania, jednak wyłącznie w razie zmiany przepisów prawa w tym zakresie.

60 Pożyczkobiorca był uprawniony do wypowiedzenia umowy w przypadku braku zgody na zmianę oprocentowania albo na zmianę sposobu ustalania oprocentowania, w terminie 30 dni od dnia otrzymania informacji o zmianie. W takim przypadku nowe oprocentowanie nie obowiązywało, a umowa ulegała rozwiązaniu po upływie 30 dni od dnia złożenia przez pożyczkobiorcę oświadczenia pożyczkodawcy. W razie wypowiedzenia umowy pożyczkobiorca był zobowiązany do spłaty, do końca okresu wypowiedzenia, pozostałej kwoty pożyczki, odsetek oraz innych należności wynikających z umowy, przy czym kwota podlegająca spłacie miała zostać określona w planie spłaty.

61 Pożyczkobiorca był zobowiązany do spłaty pożyczki wraz z odsetkami do dnia wymagalności ostatniej raty, w 48 miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych. Pierwsza i ostatnia rata miały charakter rat wyrównujących. Pierwsza rata w wysokości 820,09 zł była płatna do dnia 10 stycznia 2024 r., druga oraz kolejne raty aż do przedostatniej włącznie – w wysokości 612,09 zł, płatne do 10. dnia każdego miesiąca, natomiast ostatnia rata w wysokości 612,00 zł była płatna do dnia 10 grudnia 2027 r. Wysokość rat albo terminy ich spłaty mogły ulec zmianie w razie zaistnienia jednej z następujących okoliczności: zmiany oprocentowania pożyczki albo oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, dokonania przez pożyczkobiorcę częściowej przedterminowej spłaty pożyczki albo dokonania przez pożyczkobiorcę spłaty raty po terminie, skutkującej naliczeniem odsetek od zadłużenia przeterminowanego.

62 Pożyczkobiorca miał prawo do spłaty całości albo części pożyczki przed terminem. Wcześniejsza częściowa spłata nie zwalniała go z obowiązku spłaty pozostałej części pożyczki zgodnie z planem spłaty, przy czym plan ten ulegał aktualizacji z uwzględnieniem dokonanej nadpłaty. Z tytułu wcześniejszej spłaty pożyczki nie były pobierane prowizje. Wcześniejsza częściowa spłata powodowała obniżenie wysokości rat, bez skrócenia okresu kredytowania. W razie wcześniejszej spłaty pożyczki całkowity koszt pożyczki ulegał obniżeniu o koszty dotyczące okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy.

63 Pożyczkobiorca miał również prawo odstąpić od umowy w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia albo w terminie 14 dni od dnia wypłaty pożyczki, jeżeli termin wypłaty przypadał później. W celu skorzystania z tego uprawnienia należało złożyć stosowne oświadczenie; możliwe było także skorzystanie ze wzoru oświadczenia dołączonego do umowy. Wskazano ponadto, że ustawa o kredycie konsumenckim przewiduje, iż jeżeli umowa nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w art. 30 tej ustawy, termin 14 dni na odstąpienie biegnie od dnia doręczenia konsumentowi wszystkich wymaganych elementów.

64 ( umowa pożyczki k. 25-28, 111-119, przesłuchanie powoda D. T. k. 167v 00:05:41-00:33:37)

65 W dniu 1 lutego 2024 r. powód D. T. zawarł z pozwaną (...) Kasą (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w C., w formie elektronicznej, umowę pożyczki nr (...), na mocy której pożyczkodawca, działający jako przedsiębiorca, udzielił pożyczkobiorcy, jako konsumentowi, pożyczki w kwocie 29.408,30 zł, z przeznaczeniem na dowolny cel oraz na pokrycie kosztów związanych z udzieleniem pożyczki. Na kwotę pożyczki składały się: całkowita kwota pożyczki w wysokości 25.000,00 zł oraz koszt związany z udzieleniem pożyczki, tj. prowizja, w wysokości 4.408,30 zł. Przy uruchomieniu pożyczki pożyczkobiorca był zobowiązany do zapłaty kosztów związanych z jej udzieleniem. Odsetki za cały okres kredytowania, wyliczone na dzień 1 lutego 2024 r., wynosiły 9.917,76 zł, całkowity koszt pożyczki wynosił 14.326,06 zł, natomiast całkowita kwota do zapłaty wynosiła 39.326,06 zł.

66 Pożyczkobiorca został poinformowany, że na kwotę pożyczki składają się całkowita kwota pożyczki oraz kredytowany koszt związany z udzieleniem pożyczki. Całkowita kwota pożyczki oznacza kwotę, którą pożyczkobiorca miał do dyspozycji albo którą przeznaczał na spłatę innych zobowiązań. Całkowita kwota pożyczki nie obejmowała kredytowanego kosztu udzielenia pożyczki, tj. prowizji. Wskazano również, że całkowity koszt pożyczki stanowi sumę kosztu udzielenia pożyczki oraz odsetek ponoszonych przez pożyczkobiorcę w okresie spłaty pożyczki, natomiast całkowita kwota do zapłaty stanowi sumę całkowitego kosztu pożyczki oraz całkowitej kwoty pożyczki. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosiła 27,06%. Wyjaśniono również, że (...) stanowi całkowity koszt pożyczki ponoszony przez pożyczkobiorcę jako konsumenta, wyrażony jako procent całkowitej kwoty pożyczki w stosunku rocznym.

67 Pożyczkodawca pobierał za czynności bankowe opłaty i prowizje według Taryfy prowizji i opłat bankowych obowiązującej w (...) Banku (...) S.A. dla osób fizycznych, przy czym pożyczkobiorcę obowiązywała taryfa z dnia zawarcia umowy. Pożyczkodawca miał prawo obniżyć prowizje lub opłaty bankowe albo zaprzestać ich pobierania. W takim przypadku był zobowiązany poinformować pożyczkobiorcę o tej zmianie, a także wskazać datę, od której nowe prowizje i opłaty bankowe będą obowiązywały albo od której przestanie je pobierać. W okresie obowiązywania umowy pożyczkodawca mógł również wprowadzać nowe, dodatkowe produkty lub usługi oraz opłaty z nimi związane. Skorzystanie z takich produktów lub usług zależało wyłącznie od decyzji pożyczkobiorcy, a wprowadzenie nowych opłat nie wpływało na wysokość opłat uprzednio określonych w taryfie.

68 Pożyczka miała zostać wypłacona jednorazowo, w terminie 30 dni od dnia 1 lutego 2024 r., przelewem na rachunek bankowy pożyczkobiorcy. Oprocentowanie pożyczki było zmienne i w dniu zawarcia umowy wynosiło 14,99% w skali roku. Oprocentowanie stosowano do kwoty pożyczki, w tym również do kosztu jej udzielenia, tj. prowizji, a odsetki naliczano od kwoty pożyczki pozostającej do spłaty za okres faktycznego korzystania z pożyczki przez pożyczkobiorcę. Zmiana oprocentowania pożyczki w trakcie obowiązywania umowy była uzależniona od zmiany wysokości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego.

69 Stopę referencyjną ustalała Rada Polityki Pieniężnej, a jej wysokość ogłaszana była w Dzienniku Urzędowym Narodowego Banku Polskiego. W przypadku podwyższenia stopy referencyjnej NBP pożyczkodawca podwyższał oprocentowanie pożyczki, natomiast w przypadku jej obniżenia – odpowiednio obniżał oprocentowanie pożyczki. W dniu zawarcia umowy stopa referencyjna NBP wynosiła 5,75%. Aby pożyczkodawca mógł dokonać zmiany oprocentowania pożyczki w trakcie obowiązywania umowy, dokonywał sprawdzenia wysokości stopy referencyjnej NBP obowiązującej w dniach 31 stycznia, 30 kwietnia, 31 lipca oraz 30 października każdego roku. Następnie porównywał ją ze stopą referencyjną NBP z dnia zawarcia umowy, a przy kolejnych sprawdzeniach – z ostatnio sprawdzoną wysokością stopy referencyjnej NBP. Jeżeli w dniu sprawdzenia stopa referencyjna NBP nie uległa zmianie w porównaniu z jej wysokością z poprzedniego sprawdzenia, oprocentowanie pożyczki pozostawało bez zmian do dnia kolejnego sprawdzenia. Jeżeli natomiast w dniu sprawdzenia stopa referencyjna NBP uległa zmianie, następowało przeliczenie oprocentowania pożyczki oraz jego obniżenie albo podwyższenie o wartość zmiany stopy referencyjnej NBP, zgodnie z kierunkiem tej zmiany. Zmiana oprocentowania obowiązywała od dnia 1 lutego, 1 maja, 1 sierpnia albo 31 października, w zależności od daty, na którą przypadał dzień sprawdzenia. Jeżeli wysokość oprocentowania pożyczki przekraczała wysokość odsetek maksymalnych określonych w Kodeksie cywilnym, pożyczkodawca pobierał – przez okres przekroczenia – odsetki w wysokości odsetek maksymalnych. Wskazano przy tym, że odsetki maksymalne na dzień zawarcia umowy, zgodnie z Kodeksem cywilnym, były równe dwukrotności sumy stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego oraz 3,5 punktu procentowego.

70 W przypadku zmiany oprocentowania pożyczki pożyczkodawca informował o tym pożyczkobiorcę. W okresie obowiązywania umowy pożyczkodawca mógł również zmienić sposób ustalania oprocentowania, jednak wyłącznie w razie zmiany przepisów prawa w tym zakresie i w sposób wynikający z tej zmiany. W takim przypadku pożyczkobiorca był o tym informowany. Pożyczkobiorca mógł wypowiedzieć umowę, jeżeli nie wyrażał zgody na zmianę oprocentowania albo zmianę sposobu ustalania oprocentowania, w terminie 30 dni od dnia otrzymania informacji o tej zmianie. W takim przypadku nowe oprocentowanie nie wiązało pożyczkobiorcy, a umowa ulegała rozwiązaniu po upływie 30 dni od dnia złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu. Jeżeli pożyczkobiorca nie wypowiedział umowy, zmiana wchodziła w życie w terminie wskazanym przez pożyczkodawcę. W razie wypowiedzenia umowy pożyczkobiorca był zobowiązany do spłaty, do końca okresu wypowiedzenia, pozostałej kwoty pożyczki, odsetek oraz innych należnych kosztów, a wysokość kwoty podlegającej spłacie miała zostać określona w planie spłaty.

71 Pożyczkobiorca był zobowiązany do spłaty kwoty pożyczki wraz z odsetkami do terminu płatności ostatniej raty, w 48 miesięcznych równych ratach kapitałowo-odsetkowych. Pierwsza i ostatnia rata miały charakter rat wyrównujących. Pierwsza rata w wysokości 878,94 zł była płatna do dnia 6 marca 2024 r., druga oraz kolejne raty aż do przedostatniej włącznie w wysokości 818,55 zł, płatne do 6. dnia każdego miesiąca, natomiast ostatnia rata w wysokości 793,82 zł była płatna do dnia 6 lutego 2028 r. Wysokość rat albo terminy ich spłaty mogły ulec zmianie w razie zaistnienia jednej z następujących okoliczności: zmiany oprocentowania pożyczki albo oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, dokonania przez pożyczkobiorcę częściowej przedterminowej spłaty pożyczki, dokonania przez pożyczkobiorcę spłaty raty po terminie skutkującej naliczeniem odsetek od zadłużenia przeterminowanego albo pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zmianę warunków umowy, jeżeli wpływało to na wysokość rat albo terminy ich spłaty.

72 Pożyczkobiorca miał prawo do wcześniejszej spłaty pożyczki w całości albo w części, a wcześniejsza spłata była rozliczana zgodnie z dyspozycją pożyczkobiorcy. Wcześniejsza częściowa spłata nie zwalniała pożyczkobiorcy z obowiązku spłaty pozostałej części pożyczki zgodnie z planem spłaty, przy czym plan ten ulegał aktualizacji z uwzględnieniem dokonanej nadpłaty. Z tytułu wcześniejszej spłaty pożyczki nie była pobierana prowizja.

73 Pożyczkobiorca miał również prawo odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia albo w terminie 14 dni od dnia jej wypłaty, jeżeli termin wypłaty przypadał później. W celu skorzystania z tego uprawnienia powinien złożyć stosowne oświadczenie; mógł również skorzystać ze wzoru oświadczenia dołączonego do umowy. Wskazano ponadto, że ustawa o kredycie konsumenckim przewiduje, iż jeżeli umowa nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w art. 30 tej ustawy, termin 14 dni na odstąpienie biegnie od dnia doręczenia konsumentowi wszystkich wymaganych elementów.

74 ( umowa pożyczki k. 29-32, 120-130, przesłuchanie powoda D. T. k. 167v 00:05:41-00:33:37)

75 W okresie od dnia 4 lipca 2020 r. do dnia 29 lipca 2024 r. powód D. T. przekazał na rzecz pozwanego – (...) S.A. z siedzibą w C. z tytułu umowy pożyczki nr (...) łącznie kwoty 33.442,19 zł tytułem kapitału, 13.382,77 zł tytułem odsetek, w tym 5,25 zł tytułem odsetek karnych, oraz 6.495 zł tytułem prowizji za udzielenie pożyczki.

76 W okresie od dnia 14 marca 2021 r. do dnia 29 lipca 2024 r. powód D. T. przekazał na rzecz pozwanego (...) S.A. z siedzibą w C. tytułem spłaty pożyczki nr (...) łącznie kwoty 12.424,15 zł tytułem kapitału, 5.420,10 zł tytułem odsetek, w tym 4,66 zł tytułem odsetek karnych, oraz 2.711,01 zł tytułem prowizji za udzielenie pożyczki.

77 W okresie od dnia 3 lutego 2022 r. do dnia 29 lipca 2024 r. powód D. T. przekazał na rzecz pozwanego (...) S.A. z siedzibą w C. tytułem spłaty pożyczki nr (...) łącznie kwoty 3.499,68 zł tytułem kapitału, 2.822,73 zł tytułem odsetek, w tym 1,60 zł tytułem odsetek karnych, oraz 1.484,01 zł tytułem prowizji.

78 W okresie od dnia 15 listopada 2023 r. do dnia 29 lipca 2024 r. powód D. T. przekazał na rzecz pozwanego (...) S.A. z siedzibą w C. tytułem spłaty pożyczki nr (...) łącznie kwoty 2.663,88 zł tytułem kapitału, 1.820,75 zł tytułem odsetek oraz 2.920,01 zł tytułem prowizji.

79 W okresie od dnia 1 lutego 2024 r. do dnia 29 lutego 2024 r. powód D. T. przekazał na rzecz pozwanego (...) S.A. z siedzibą w C. tytułem spłaty pożyczki nr (...) łącznie kwoty 2.326,73 zł tytułem kapitału, 1.873,95 zł tytułem odsetek oraz 4.408,30 zł tytułem prowizji.

80 ( zaświadczenie banku k. 33-34, 35-36, 37-38, 39, 40, zestawienie operacji k. 131-136, przesłuchanie powoda D. T. k. 167v 00:05:41-00:33:37)

81 W dniu 23 czerwca 2025 r. powód D. T. skierował do pozwanej (...) Kasy (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w C. pismo datowane na dzień 24 stycznia 2025 r., zawierające oświadczenie, złożone w trybie art. 45 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.

82 W oświadczeniu tym powód wskazał, że wobec naruszenia przez bank obowiązków wynikających z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, polegających na braku zamieszczenia w umowie pożyczki nr (...) z dnia 4 lipca 2020 r., umowie pożyczki nr (...) z dnia 14 marca 2021 r., umowie pożyczki nr (...) z dnia 3 lutego 2022 r., umowie pożyczki nr (...) z dnia 15 listopada 2023 r. oraz umowie pożyczki nr (...) z dnia 1 lutego 2024 r. obowiązkowych postanowień wskazanych w ustawie o kredycie konsumenckim, dotyczących: po pierwsze, warunków zmiany stopy oprocentowania pożyczki, tj. niejasnego i nierzetelnego określenia stopy oprocentowania; po drugie, braku poinformowania o tym, że stopa oprocentowania dotyczy także kredytowanych kosztów pożyczki, tj. prowizji; po trzecie, wskazania nieprawidłowej całkowitej kwoty pożyczki; po czwarte, wskazania nieprawidłowej rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania ((...)) oraz całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta; po piąte, nieprawidłowego wskazania całkowitego kosztu pożyczki; po szóste, zaniechania zamieszczenia w umowie jakichkolwiek zasad i terminów spłaty pożyczki gotówkowej; po siódme, pozornego określenia stawek opłat i prowizji; po ósme, niepełnego poinformowania o sposobach zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty pożyczki; po dziewiąte, niepełnego poinformowania o kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z zawarciem umowy, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których ewidencjonowane są zarówno transakcje płatnicze, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatniczych, jak i dla wypłat, a także o prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane bankowi, oraz warunkach, na jakich koszty te mogą ulec zmianie; po dziesiąte, niepełnego poinformowania o rocznej stopie zadłużenia przeterminowanego; po jedenaste, niepełnego poinformowania konsumenta o przysługującym mu prawie do odstąpienia od umowy pożyczki; po dwunaste, braku informacji dotyczących możliwości spłaty pożyczki przed terminem.

83 Powód oświadczył pozwanemu, że korzysta z sankcji przewidzianej w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim i dokona zwrotu pożyczki bez odsetek i innych kosztów, w terminach oraz w sposób określony w umowach pożyczki.

84 W związku z powyższym powód wezwał pozwanego do zapłaty łącznej kwoty 43.340,14 zł w terminie do dnia 28 lutego 2025 r. Na powyższą sumę składały się kwoty zapłaconych odsetek, odsetek karnych oraz prowizji, tj.: po pierwsze, kwota 19.883,00 zł z umowy pożyczki z dnia 4 lipca 2020 r.; po drugie, kwota 8.125,77 zł z umowy pożyczki z dnia 14 marca 2021 r.; po trzecie, kwota 4.308,34 zł z umowy pożyczki z dnia 3 lutego 2022 r.; po czwarte, kwota 4.740,73 zł z umowy pożyczki z dnia 15 stycznia 2023 r.; po piąte, kwota 6.282,25 zł z umowy pożyczki z dnia 1 lutego 2024 r.

85 W piśmie z dnia 8 lipca 2025 r., stanowiącym odpowiedź na oświadczenie powoda o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, pozwana (...) Kasa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w C. zajęła stanowisko negatywne wobec oświadczenia powoda.

86 W szczególności pozwana wskazała, że nie doszło do naruszenia art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim, które skutkowałoby możliwością skorzystania z sankcji kredytu darmowego, o której mowa w art. 45 ust. 1 tej ustawy. Ponadto strona pozwana podniosła, że postanowienia umów pożyczki nie są sprzeczne z prawem ani z naturą umowy kredytu, nie są również sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w rozumieniu art. 58 k.c. Nadto wskazała, że niezależnie od tego, czy postanowienia te były przedmiotem indywidualnych negocjacji, nie kształtują praw i obowiązków stron w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, nie naruszają ich interesów ani nie pozostają w sprzeczności ze społecznym poczuciem sprawiedliwości. Wysokość zobowiązań oraz zasady spłaty i wypłaty pożyczek zostały, zdaniem pozwanej, precyzyjnie określone w poszczególnych umowach. Strona pozwana wskazała ponadto, że zasady obsługi pożyczek zawarte w umowach nie zostały uznane za sprzeczne z prawem ani unieważnione przez organ do tego uprawniony, a wobec banku nie została wydana, a tym bardziej nie uprawomocniła się, żadna decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zarzucająca bankowi stosowanie we wzorcach umownych klauzul abuzywnych.

87 ( oświadczenie powoda o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego k. 41-44, stanowisko banku k. 137, przesłuchanie powoda D. T. k. 167v 00:05:41-00:33:37)

88 Za wiarygodne należało uznać zaliczone w poczet materiału dowodowego dokumenty zgromadzone w postępowaniu, albowiem zostały one sporządzone przez uprawnione organy w ramach przysługujących im kompetencji, w sposób rzetelny i fachowy. Ich prawdziwość i autentyczność nie wzbudziła w ocenie Sądu wątpliwości.

89 Sąd Rejonowy zważył, co następuje.

90 W przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające skorzystanie z sankcji kredytu darmowego.

91 Powoda oraz pozwaną wiążą ważne i skuteczne umowy w rozumieniu art. 69 i n. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. prawo bankowe (Dz. U. 2026.38 – t.j.) oraz art. 3 i n. ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. 2025.1362 – t.j.).

92 Strony w ramach istniejących kontraktów uzgodniły elementy przedmiotowo i podmiotowe istotne oraz w sposób jednoznaczny i indywidualny określiły prawa i obowiązki podmiotów zobowiązań. Co istotne obie strony przystąpiły do wykonywania przedmiotowych umów. Pozwany w sposób właściwy przekazał powodowi umówione świadczenia, natomiast powód w sposób należyty wykonuje zobowiązania dokonując spłat rat kapitałowo – odsetkowych kredytów w wysokości i w czasie wynikającym z treści umów.

93 Funkcjonująca w polskim systemie prawnym ustawa o kredycie konsumenckim stanowi implementację art. 23 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.U.UE L z dnia 22 maja 2008 r.), który nakazuje stosowanie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji, mających zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych zgodnie z tą dyrektywą.

94 Wykładnią przepisu tejże dyrektywy zajął się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 9 listopada 2016 r. w sprawie o sygn. C-42/15, stwierdzając, że przepis ten należy interpretować w ten sposób, iż nie stoi on na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie przewidziało w uregulowaniu krajowym, że w wypadku gdy umowa o kredyt nie zawiera wszystkich elementów wymaganych w art. 10 ust. 2 tej dyrektywy, umowę tę uważa się za nieoprocentowaną i bezpłatną, o ile chodzi o element, którego brak może podważyć możliwość dokonania przez konsumenta oceny zakresu ciążącego na nim zobowiązania. W tym zakresie (...) odwołał się jeszcze do swojego orzecznictwa zapadłego na gruncie uprzednio obowiązującej dyrektywy nr 98/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 16 lutego 1998 r., gdzie już wówczas podnoszono, że cel ochrony konsumenta przed niesprawiedliwymi warunkami udzielenia kredytu oraz w celu umożliwienia kredytobiorcy zapoznania się w pełni z warunkami przyszłego wykonania zawartej umowy, art. 4 tej dyrektywy ustanawiał wymóg przedstawienia temu kredytobiorcy w momencie zawierania umowy wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na zakres tego zobowiązania (zob. wyr. (...) z dnia 9 lipca 2015 r., C-348/14).

95 Wykładając przepis z art. 45 u.k.k. w świetle zacytowanego art. 23 Dyrektywy – nakazującego proporcjonalność sankcji – należy wskazać, że skorzystanie z sankcji kredytu darmowego może być uprawnione jedynie w sytuacji, w której naruszenie któregokolwiek z przepisów wymienionych w art. 45 ust. 1 u.k.k. mogło mieć wpływ na decyzję konsumenta odnośnie zawarcia umowy (por. pkt 73 uzasadnienia wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 9 listopada 2016 r., C-42/15).

96 Zauważyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 29 ust. 3 u.k.k., umowa powinna być sformułowana w sposób jednoznaczny i zrozumiały. Z art. 45 ust. 1 u.k.k. nie wynika zaś, by naruszenie art. 29 ust. 3 u.k.k. przez kredytodawcę łączyło się z możliwością zastosowania sankcji kredytu darmowego. Oczywiście Sąd miał na uwadze, iż treść stosunku prawnego winna być przez strony ukształtowana w sposób jednoznaczny i zrozumiały. Jednak istotne było, czy w przypadku niejasności postanowień umowy czy jej niejednoznaczności możliwe jest zastosowanie sankcji – w tym przewidzianej w art. 45 u.k.k. W piśmiennictwie wskazuje się, iż wyłącznie brak zamieszczenia określonych w konkretnych punktach art. 30 u.k.k. elementów może prowadzić do zastosowania sankcji kredytu darmowego.

97 W ocenie Sądu zatem sankcja kredytu darmowego nie powstaje, gdy pożyczkodawca naruszył obowiązek, którego źródłem jest przepis niewymieniony w art. 45 ust. 1 u.k.k., tj. inne postanowienie ustawy, zasady współżycia społecznego lub ustalone zwyczaje. Katalog przepisów określonych w art. 45 ust. 1 u.k.k. ma charakter zamknięty i ze względu na wyjątkowy, sankcyjny charakter regulacji, nie podlega wykładni rozszerzającej ani wnioskowaniu per analogiam.

98 Zgodnie z motywem 31. dyrektywy celem obowiązków informacyjnych ma być umożliwienie konsumentom poznanie swoich praw i obowiązków, a informacje te winny być podane w sposób jasny i zwięzły (punkt 90. wyroku (...) z dnia 09.09.2021 r., C 33-20). Celem ustanowienia obowiązków informacyjnych nie jest więc zastosowanie sankcji kredytu darmowego i wykorzystanie tego środka ochrony przez konsumenta dla uniknięcia konieczności ponoszenia kosztów kredytu. Chodzi o to, aby konsument znał swe prawa oraz obowiązki, a jeśli tych praw i obowiązków nie poznał, aby był chroniony środkiem ochrony w postaci sankcji kredytu darmowego. Zatem zwrócenie uwagi na to czemu mają służyć obowiązki informacyjne, w tym z art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim, jest istotne, aby przy stosowaniu sankcji zachować wszystkie cechy opisane motywem 47. i art. 23 Dyrektywy 2008, to jest także proporcjonalność, obok skuteczności, czy waloru odstraszającego. W tym miejscu należy przytoczyć motywy 31. i 47. Dyrektywy 2008 w brzmieniu: (31) w celu umożliwienia konsumentom poznania swoich praw i obowiązków wynikających z umowy o kredyt powinna ona zawierać wszelkie niezbędne informacje podane w sposób jasny i zwięzły; (47) państwa członkowskie powinny ustanowić przepisy dotyczące sankcji stosowanych w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych zgodnie z niniejszą dyrektywą i zapewnić ich wdrożenie. Wybór sankcji pozostaje w gestii państw członkowskich, lecz przewidziane sankcje powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

99 Ocena zgodności kwestionowanych w pozwie umowy kredytu z przepisami ustawy o kredycie konsumenckim musi być przeprowadzona z uwzględnieniem wersji ustawy obowiązującej w dacie zawarcia kontraktu.

100 Należy wskazać, że sankcja kredytu darmowego a abuzywność postanowień umownych to dwie całkowicie odrębne od siebie instytucje prawne.

101 W tym kontekście w ocenie Sądu w warunkach przedmiotowej sprawy obowiązujące pomiędzy stronami kontrakty nie naruszały postanowień wynikających art. 58 § 3 kc, art. 385 i n. kc, czy też art. 7 i n. ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. 2025.1362 – t.j.) w zakresie obowiązku poniesienia przez kredytobiorcę kosztów w postaci prowizji i innych kosztów, a ponadto w zakresie zapisów odnoszących się do kwoty kredytu i całkowitej kwoty kredytu oraz zastosowania oprocentowania od wartości przewyższającej całkowitą kwotę kredytu.

102 W ocenie Sądu w tej sprawie nie doszło do naruszenia żadnego z powołanych przez stronę powodową przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. 2025.1362 – t.j.) w stopniu, który uprawniałby konsumenta do skorzystania z sankcji kredytu darmowego.

103 Powód zarzucił łączącym jej z bankiem umowom naruszenie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim w szczególności w zakresie oznaczenia całkowitej kwoty kredytu, niedopełnienia obowiązku informacyjnego, niedopuszczalność objęcia odsetkami kosztów kredytu, nieprawidłowe obliczenie (...) i niepoinformowanie kredytobiorcy o terminie, sposobie i skutkach odstąpienia od umowy, a także warunkach i skutkach wcześniejszej spłaty kredytu.

104 Zgodnie z art. 45 ust. 1 u.k.k., w przypadku naruszenia przez kredytodawcę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 29;art. 29 ust. 1;art. 30;art. 30 ust. 1;art. 30 ust. 1 pkt. 1;art. 30 ust. 1 pkt. 2;art. 30 ust. 1 pkt. 3;art. 30 ust. 1 pkt. 4;art. 30 ust. 1 pkt. 5;art. 30 ust. 1 pkt. 6;art. 30 ust. 1 pkt. 7;art. 30 ust. 1 pkt. 8;art. 30 ust. 1 pkt. 10;art. 30 ust. 1 pkt. 11;art. 30 ust. 1 pkt. 14;art. 30 ust. 1 pkt. 15;art. 30 ust. 1 pkt. 16;art. 30 ust. 1 pkt. 17;art. 31;art. 32;art. 33;art. 33 a;art. 36 a;art. 36 c)">art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Zgodnie natomiast z art. 45 ust. 5 u.k.k., uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy.

105 Termin ustawowy „wykonanie umowy” w rozumieniu art. 45 ust. 5 u.k.k. nie jest w chwili obecnej interpretowany jednolicie, tak w orzecznictwie sądów powszechnych, jak i w doktrynie.

106 Zdaniem części orzecznictwa (m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2019 r., V ACa 188/18, wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 14 marca 2023 r., II Ca 98/23;) oraz doktryny (m.in. Czech Tomasz, Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. III, komentarz do art. 45, LEX 2023, akapit 68) wykonanie umowy w rozumieniu omawianego przepisu powinno być wykładane jako zrealizowanie wszystkich obowiązków wynikających z umowy przez obydwie jej strony, a zatem również kredytobiorcę. W konsekwencji, termin roczny na zrealizowanie uprawnienia przez konsumenta liczony będzie – wedle zwolenników tej wykładni – od momentu spłacenia przez kredytobiorcę całości kredytu, niezależnie od tego, czy spłata kredytu realizowana jest terminowo. Przeciwny pogląd zakłada, że wykonaniem umowy w rozumieniu art. 45 ust. 5 u.k.k., stanowiącym początek rocznego terminu zawitego na złożenie oświadczenia w przedmiocie skorzystania z sankcji kredytu darmowego, jest wykonanie umowy przez kredytodawcę, tj. wypłata środków kredytobiorcy (por. wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 27 lutego 2019 r., sygn. akt XII C 1503/18, wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 30 maja 2023 r., sygn. akt XXVII Ca 309/23; Ustawa o kredycie konsumenckim. Komentarz. Red. dr hab. Konrad Osajda, 2019, wyd. 2/M. Grochowski, Legalis 2023, nr boczny 18-21).

107 Zdaniem Sądu należy przychylić się do pierwszego z wymienionych stanowisk albowiem ustawodawca nie wskazał, iż przez wykonanie umowy należy rozumieć wypłatę kwoty kredytu przez kredytodawcę, bądź chwilę zawarcia umowy. Ustawodawca nie zawęził również w aspekcie podmiotowym pojęcia wykonania umowy poprzez połączenie go ze spełnieniem świadczenia przez którąś ze stron.

108 W przedstawionych warunkach, konfrontując datę zawarcia umowy i czas wystąpienia z przedmiotowym powództwem, należy stwierdzić, że roczny termin zawity został w tej sprawie dochowany.

109 W niniejszej sprawie bezsporne było, że powód D. T. zawarł z pozwaną (...) Kasą (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w C., działającą jako przedsiębiorca, 5 umów pożyczek konsumenckich, odpowiednio w dniach 30 czerwca 2020 r., 10 marca 2021 r., 3 lutego 2022 r., 14 listopada 2023 r. oraz 1 lutego 2024 r. Bezsporne pozostawało również, że powód zawierał te umowy jako konsument, a ich wykonanie następowało zgodnie z harmonogramami spłat, przy czym powód dokonywał na rzecz pozwanego wpłat tytułem kapitału, odsetek oraz prowizji.

110 Spór stron koncentrował się natomiast wokół tego, czy treść wskazanych umów naruszała obowiązki informacyjne przewidziane w ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, a w konsekwencji, czy zachodziły przesłanki do zastosowania sankcji kredytu darmowego, o której mowa w art. 45 ust. 1 tej ustawy.

111 W ocenie Sądu odpowiedź na tak postawione pytanie jest negatywna.

112 Nie jest trafny zarzut naruszenia przez pozwanego obowiązku informacyjnego wynikającego z przepisów ustawy o kredycie konsumenckim. Sąd nie dopatrzył się bowiem zarzucanych przez stronę powodową niedostatków w warstwie informacyjnej badanych umów.

113 Kluczową kwestią pozostaje w tym kontekście wykładnia pojęcia „naruszenia” użytego w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. W ocenie Sądu zwrot ten należy rozumieć jako brak zamieszczenia w umowie kredytu konsumenckiego konkretnej informacji wymaganej ustawą albo takie jej przedstawienie, które jest wadliwe, nieprawidłowe lub niepełne w stopniu uniemożliwiającym konsumentowi odtworzenie treści jego zobowiązania oraz ocenę ekonomicznych konsekwencji zawieranej umowy. Nie każde zatem zastrzeżenie kierowane pod adresem redakcji postanowień umownych prowadzi automatycznie do aktualizacji sankcji kredytu darmowego. Sankcja ta ma bowiem charakter szczególny i wyjątkowy, ingerujący daleko w równowagę kontraktową stron przez pozbawienie kredytodawcy wynagrodzenia w postaci odsetek oraz innych kosztów kredytu, a zatem jej zastosowanie wymaga ścisłego wykazania ustawowych przesłanek. Z tego względu art. 45 ust. 1 u.k.k. nie może być interpretowany w sposób automatyczny, oderwany od funkcji naruszonych obowiązków informacyjnych i celu, jakiemu mają one służyć. Przepis ten ustanawia sankcję wyjątkową, a zatem jego wykładnia musi pozostawać ścisła, funkcjonalnie powiązana z realnym uchybieniem obowiązkowi informacyjnemu, a nie z samym tylko formułowaniem przez konsumenta zastrzeżeń natury redakcyjnej, technicznej czy polemicznej.

114 Ideą wprowadzenia obowiązku informacyjnego skorelowanego z sankcją kredytu darmowego było zapewnienie konsumentowi możliwości oceny ryzyka związanego z danym instrumentem finansowym, jak również oceny konkurencyjności danego produktu, tak aby mógł on podjąć świadomą decyzję co do dokonania określonej transakcji kredytowej. W tym sensie obowiązek informacyjny pełni funkcję gwarancyjną. Naruszenie tego obowiązku może polegać na podaniu konsumentowi wiadomości nieprawdziwych lub niepełnych, jednak ocena ta musi być dokonywana z perspektywy celu ustawy, a więc odpowiedzi na pytanie, czy klient dysponował pełną informacją pozwalającą na ocenę wysokości zobowiązania oraz porównanie oferty z ofertami innych kredytodawców. Nie można abstrahować od tego, że ustawodawca nakłada na kredytodawcę obowiązek przekazania informacji dostatecznych, jasnych i weryfikowalnych, nie zaś obowiązek konstruowania dokumentu o charakterze matematyczno-analitycznego opracowania, w którym każda składowa świadczenia zostaje rozpisana w sposób nadmiernie kazuistyczny. Wystarczające i zarazem konieczne jest to, aby przeciętny konsument, działający z należytą rozwagą właściwą dla uczestnika obrotu, mógł na podstawie treści umowy ustalić, jaka kwota została mu udostępniona, jaki jest całkowity koszt zobowiązania, ile wynosi całkowita kwota do zapłaty, w jakich terminach i według jakich reguł ma następować spłata oraz jakie skutki wywołują zdarzenia takie jak opóźnienie, odstąpienie czy wcześniejsza spłata.

115 W konsekwencji należało uznać, że w realiach niniejszej sprawy nie zaktualizowała się żadna z podstaw uzasadniających przyjęcie, iż umowy zawarte przez strony naruszały art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 45 ust. 1 tej ustawy.

116 Jak już wskazano, sankcja kredytu darmowego, przewidziana w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, stanowi instrument o charakterze wyjątkowym, ingerujący w ekwiwalentność świadczeń stron poprzez pozbawienie kredytodawcy wynagrodzenia w postaci odsetek oraz innych kosztów kredytu. Tym samym jej zastosowanie wymaga wykazania przez konsumenta naruszenia przepisów u.k.k., przy czym, zgodnie z art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c., ciężar udowodnienia przesłanek zastosowania sankcji spoczywa na stronie powodowej. W orzecznictwie trafnie akcentuje się, że katalog naruszeń relewantnych z punktu widzenia art. 45 ust. 1 u.k.k. ma charakter zamknięty i nie podlega wykładni rozszerzającej. Takie ujęcie pozostaje zbieżne z poglądem, zgodnie z którym nie wszystkie wadliwości reguł przewidzianych w art. 29 i 30 u.k.k. przesądzają o zastosowaniu sankcji, lecz tylko takie uchybienia, które rzeczywiście niweczą funkcję informacyjną ustawy i uniemożliwiają konsumentowi pełne rozeznanie co do zakresu zobowiązania. Nie jest zatem wystarczające samo twierdzenie o istnieniu uchybienia, konieczne jest wykazanie, że miało ono charakter normatywnie relewantny, dotyczyło elementu ustawowo wymaganego oraz pozostawało tego rodzaju, iż mogło realnie zakłócić proces decyzyjny konsumenta albo uniemożliwić mu prawidłowe ustalenie treści ciążącego na nim zobowiązania.

117 Punktem odniesienia dla oceny zasadności żądania powoda pozostaje zatem rzeczywista treść poszczególnych umów oraz to, czy informacje wymagane ustawą zostały podane w sposób umożliwiający konsumentowi odtworzenie mechanizmu rozliczeń i ocenę ekonomicznych konsekwencji zobowiązania.

118 W realiach niniejszej sprawy prowadzi to do wniosku, iż powód, formułując zarzuty, że pozwany błędnie określił całkowite koszty pożyczek, błędnie wskazał (...) i całkowite kwoty do zapłaty, nieprawidłowo naliczał odsetki od kwot obejmujących prowizje i inne koszty kredytowane, nie dopełnił obowiązków informacyjnych wynikających w szczególności z art. 30 ust. 1 pkt 5, 6, 7, 8, 10, 11, 15 i 16 u.k.k., nie pouczył w pełni o prawie odstąpienia oraz naruszył zasady wcześniejszej spłaty, nie zdołał wykazać żadnej z tych podstaw. Analiza materiału dowodowego nie potwierdza bowiem ani braku wymaganych elementów umownych, ani ich niejasności w takim stopniu, który uzasadniałby zastosowanie sankcji z art. 45 ust. 1 u.k.k.

119 W przedmiotowym postępowaniu zasadnicze znaczenie miały zarzuty powoda odnoszone do naliczania odsetek od kwot obejmujących prowizje i inne koszty kredytowane.

120 Zarzuty te nie mogły odnieść skutku.

121 W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż pozwany naruszył art. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k. przez błędne określenie całkowitej kwoty kredytu. Zarzut ten opiera się na błędnym utożsamieniu „całkowitej kwoty kredytu” z kwotą faktycznie wypłaconą konsumentowi „do ręki” albo wyłącznie z kwotą technicznie przelaną na jego rachunek, z pominięciem tego, że ustawowe pojęcie „całkowitej kwoty kredytu” odnosi się do kapitału oddanego do dyspozycji konsumenta w ramach stosunku kredytowego, także wówczas, gdy jego uruchomienie następuje poprzez rozliczenia przewidziane w samej umowie.

122 W szczególności konstrukcja kredytowania prowizji nie stanowi nieujawnionego potrącenia ani mechanizmu prowadzącego do ukrytego pomniejszenia kwoty kredytu. Kredytowanie prowizji oznacza, że koszt ten nie jest ponoszony przez konsumenta z góry ze środków własnych, lecz jest finansowany z kapitału kredytu i rozłożony w czasie spłaty. W ujęciu ekonomicznym i prawnym konsument uzyskuje w takim modelu określoną korzyść majątkową, ponieważ bank finansuje także kwotę odpowiadającą należnej prowizji, przez co konsument nie musi jej niezwłocznie wyłożyć. Nie jest to zatem ukryty koszt ani zabieg deformujący informację o skali finansowania, lecz jeden z dopuszczalnych modeli sfinansowania kosztu przy użyciu kapitału kredytu.

123 Okoliczność, że bank nalicza odsetki również od tej części salda zadłużenia, która odpowiada skredytowanej prowizji, pozostaje irrelewantna dla oceny zgodności z art. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k. Odsetki stanowią wynagrodzenie za korzystanie z kapitału w czasie i są naliczane od aktualnego salda kapitału pozostającego do spłaty. Jeżeli prowizja została skredytowana, staje się elementem salda kapitałowego, a zatem objęcie jej odsetkowaniem jest konsekwencją samej konstrukcji finansowania, nie zaś zabiegiem prowadzącym do zniekształcenia informacji o całkowitej kwocie kredytu.

124 Z perspektywy art. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k. decydujące znaczenie ma to, czy umowa w sposób jasny, weryfikowalny i niewprowadzający w błąd określa kwotę kapitału oddanego do dyspozycji konsumenta. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że umowy z dnia 14 listopada 2023 r. oraz 1 lutego 2024 r. zostały zredagowane szczególnie przejrzyście. Wprost wyjaśniono w nich, że całkowita kwota pożyczki oznacza kwotę pozostającą do dyspozycji pożyczkobiorcy albo przeznaczoną na spłatę innych zobowiązań oraz że nie obejmuje ona kosztu udzielenia pożyczki, tj. prowizji. Jednocześnie wyjaśniono, że całkowity koszt pożyczki stanowi sumę kosztu udzielenia pożyczki i odsetek, natomiast całkowita kwota do zapłaty jest sumą całkowitej kwoty pożyczki i całkowitego kosztu pożyczki. Także wcześniejsze umowy wyodrębniały kwoty prowizji i określały sposób ich rozliczenia. W konsekwencji nie sposób twierdzić, że pozwany zawyżył całkowitą kwotę kredytu albo zataił rzeczywisty mechanizm finansowania.

125 Dla oceny twierdzeń o wadliwym określeniu kosztów i kwot istotne znaczenie mają definicje ustawowe. Zgodnie z art. 5 pkt 8 u.k.k. całkowita kwota do zapłaty stanowi sumę całkowitego kosztu kredytu oraz całkowitej kwoty kredytu. Całkowity koszt kredytu obejmuje wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową, w szczególności odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże znane kredytodawcy oraz koszty usług dodatkowych, w tym ubezpieczeń, jeżeli poniesienie tych kosztów jest niezbędne do uzyskania kredytu lub uzyskania go na oferowanych warunkach (art. 5 pkt 6 u.k.k.). Natomiast całkowita kwota kredytu obejmuje środki pieniężne udostępniane konsumentowi, nieobejmujące kredytowanych kosztów kredytu (art. 5 pkt 7 u.k.k.). Nie wykazano, aby w którejkolwiek z badanych umów doszło do naruszenia tego rozróżnienia w sposób skutkujący błędnym wskazaniem całkowitego kosztu pożyczki lub całkowitej kwoty do zapłaty.

126 Zarzut wadliwości (...) oraz całkowitej kwoty do zapłaty był przez powoda wiązany z naliczaniem odsetek od kredytowanych kosztów, w tym prowizji. Brak jest jednak podstaw do przyjęcia, że sama konstrukcja naliczania odsetek od kwoty obejmującej koszty kredytowane narusza przepisy u.k.k., o ile postanowienia umowy zachowują przejrzystość i umożliwiają konsumentowi ustalenie podstawy oprocentowania oraz ekonomicznych skutków zobowiązania. W orzecznictwie wskazano, że obowiązujące przepisy nie wprowadzają zakazu naliczania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu – por. wyrok SA w Warszawie z dnia 31 lipca 2023 r., V Ca 2068/23, opubl. Legalis, wyrok SO w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2024 r., V Ca 2464/23, opubl. Legalis, a także wyrok SO w Warszawie z dnia 12 lipca 2024 r., V Ca 2464/23, opubl. Legalis. Podniesiono również, że na tle przepisów o kredycie bankowym przyjmuje się naliczanie odsetek od całości kapitału kredytu, niezależnie od sposobu wypłacenia tego kapitału. W piśmiennictwie akcentuje się dopuszczalność finansowania kosztów kredytu oraz naliczania odsetek od kwoty przeznaczonej na ten cel (J. G., M. S., Problematyka odsetek od kredytowanych kosztów bankowego kredytu konsumenckiego, „Monitor Prawa Bankowego” 2022, nr 6, s. 59–74). Podobnie T. Czech wskazuje, że pojęcie „wypłaconej kwoty”, o której mowa w art. 5 pkt 10 u.k.k., obejmuje także część kapitału kredytu przeznaczoną na sfinansowanie kosztów związanych z kredytem, przy czym przepis nie wymaga, aby wypłata następowała do rąk konsumenta, dopuszczając także wypłatę w celu pokrycia zobowiązań konsumenta, w tym kosztów związanych z kredytem (T. Czech (w:) Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2018, art. 5). Termin i sposób zapłaty prowizji kredytowej może być określony w umowie kredytu bankowego (art. 69 ust. 2 pkt 9 Prawa bankowego), a jeśli prowizja jest finansowana ze środków udostępnionych kredytobiorcy, to kwota przeznaczona na jej pokrycie zwiększa jego zadłużenie i podlega spłacie zgodnie z harmonogramem wraz z uzgodnionym obciążeniem odsetkowym – por. postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2023 r., I CSK 4175/22, opubl. Legalis.

127 W konsekwencji samo włączenie do podstawy oprocentowania kwot stanowiących koszty kredytowane nie przesądza o wadliwości (...) ani całkowitej kwoty do zapłaty, zwłaszcza gdy umowa jednoznacznie wskazuje całkowitą kwotę kredytu, całkowity koszt kredytu, (...) oraz całkowitą kwotę do zapłaty, a ponadto po sprawdzeniu rachunkowym sumy całkowitej kwoty kredytu i całkowitego kosztu kredytu nie zachodzą wątpliwości co do prawidłowości obrachunków, przy jednoczesnym braku wykazania przez stronę powodową jakichkolwiek nieprawidłowości kalkulacyjnych. Co więcej, nie sposób aprobować stanowiska, które utożsamiałoby samą dopuszczalność ekonomicznej krytyki konstrukcji kredytowania prowizji z tezą o naruszeniu obowiązku informacyjnego. Są to dwie różne płaszczyzny oceny, jedna dotyczy modelu ekonomicznego produktu, druga zaś tego, czy model ten został konsumentowi zakomunikowany w sposób prawidłowy. W niniejszej sprawie przedmiotem badania pozostawała właśnie druga z tych płaszczyzn, a na niej pozwany sprostał wymogom ustawowym.

128 W tym miejscu należy dodatkowo zauważyć, że rozliczenia przedstawione przez powoda nie wspierają jego stanowiska procesowego. Wskazują one jedynie, że w wykonaniu poszczególnych umów powód uiszczał na rzecz pozwanego kwoty tytułem kapitału, odsetek oraz prowizji, a w niektórych przypadkach także odsetek karnych. Okoliczność ta nie świadczy o wadliwości umów, lecz o ich wykonywaniu zgodnie z mechanizmem w nich przewidzianym. Sam fakt, że z rozliczeń wynika wyodrębnienie prowizji, odsetek i kapitału, przemawia raczej za przejrzystością konstrukcji kontraktowej niż za jej niezgodnością z ustawą. Gdyby mechanizm finansowania był dla konsumenta nieujawniony albo nieczytelny, nie byłoby podstaw do tak wyraźnego wyodrębnienia poszczególnych kategorii świadczeń w toku wykonywania umowy. Materiał przedstawiony przez powoda potwierdza zatem raczej transparentność rozliczeń niż ich wadliwość.

129 W odniesieniu do art. 30 ust. 1 pkt 5 u.k.k. stwierdzić należy, że każda z badanych umów określała termin i sposób wypłaty pożyczki. W umowach z dnia 10 marca 2021 r., 3 lutego 2022 r., 14 listopada 2023 r. oraz 1 lutego 2024 r. wypłata pożyczki została określona jako jednorazowa, w terminie 30 dni od dnia zawarcia umowy, przelewem na rachunek bankowy pożyczkobiorcy. W umowie z dnia 30 czerwca 2020 r. sposób uruchomienia pożyczki także wynikał z całokształtu treści kontraktu, w tym z postanowienia, zgodnie z którym przy wypłacie pożyczki pożyczkobiorca był zobowiązany do poniesienia kosztów obejmujących prowizję za udzielenie pożyczki. Nie sposób zatem uznać, aby powód był pozbawiony informacji co do terminu i sposobu uruchomienia środków. Obowiązek z art. 30 ust. 1 pkt 5 u.k.k. ma charakter informacyjny i zostaje spełniony wówczas, gdy z umowy i dokumentów kontraktowych można odtworzyć, w jakim trybie oraz w jakim czasie dochodzi do oddania kapitału do dyspozycji konsumenta. Nie ma przy tym podstaw do przyjmowania nadmiernie formalistycznego standardu, zgodnie z którym informacja ta musiałaby być ujęta wyłącznie w jednym, literalnie wyodrębnionym postanowieniu, skoro może ona wynikać w sposób jednoznaczny z całokształtu postanowień kontraktowych.

130 Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k. Treść wszystkich analizowanych umów obejmowała oznaczenie stopy oprocentowania pożyczki wraz z warunkami jej stosowania, a także regułami i procedurami zmiany. W umowach z dnia 30 czerwca 2020 r. oraz 10 marca 2021 r. oprocentowanie było zmienne, uzależnione od stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego, której wysokość była sprawdzana w dniu 31 marca oraz 30 września każdego roku. W umowach z dnia 3 lutego 2022 r., 14 listopada 2023 r. i 1 lutego 2024 r. przewidziano analogiczny mechanizm, przy czym sprawdzenie wysokości stopy referencyjnej następowało częściej, tj. w dniach 31 stycznia, 30 kwietnia, 31 lipca oraz 30 października albo 31 października każdego roku. W każdej z tych umów wskazano sposób porównania aktualnej stopy referencyjnej z wartością przyjętą przy zawarciu umowy lub ostatnio ustaloną, kierunek zmiany oprocentowania, datę wejścia zmiany w życie oraz obowiązek zawiadomienia pożyczkobiorcy. Co więcej, każda z umów przewidywała uprawnienie pożyczkobiorcy do złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy w razie braku akceptacji zmiany oprocentowania. Postanowienia te nie pozostawiały kredytodawcy dowolności, lecz odwoływały się do obiektywnego, zewnętrznego wskaźnika, jakim jest stopa referencyjna NBP. Nie można zatem twierdzić, że warunki stosowania oprocentowania lub procedura jego zmiany zostały określone wadliwie albo nieprzejrzyście.

131 Należy dodać, że ratio legis art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k. sprowadza się do tego, aby konsument znał nie tylko nominalną wysokość oprocentowania w chwili zawarcia umowy, lecz także mechanizm jego kształtowania na przyszłość. W rozpoznawanej sprawie wymóg ten został spełniony w sposób pełny. Wskazano bowiem zarówno samą stopę oprocentowania, jak i parametry referencyjne warunkujące jej zmianę, częstotliwość weryfikacji, moment wejścia w życie nowej stawki oraz konsekwencje zmiany dla dalszego wykonywania umowy.

132 Konsument został zatem wyposażony w dane pozwalające na samodzielne monitorowanie zmian wskaźnika bazowego i oszacowanie wpływu tych zmian na wysokość rat. Taki model realizuje standard przejrzystości wymagany przez ustawę, gdyż eliminuje arbitralność po stronie banku, a jednocześnie pozwala kredytobiorcy na obiektywną kontrolę sposobu kształtowania oprocentowania. Nie ma przy tym znaczenia, że oprocentowanie ma charakter zmienny. Ustawodawca nie zakazuje tego rodzaju konstrukcji, lecz wymaga jedynie, aby warunki jej stosowania były jasno zakomunikowane, co w niniejszej sprawie niewątpliwie nastąpiło.

133 Brak jest też podstaw do przyjęcia naruszenia przez bank art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. Każda z zawartych przez strony umów określała (...) oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta, ustalone na dzień zawarcia umowy, wraz ze wskazaniem przyjętych założeń. W umowie z dnia 30 czerwca 2020 r. (...) określono na 13,42%, przy całkowitej kwocie pożyczki 43.505,00 zł, całkowitym koszcie pożyczki 17.305,64 zł i całkowitej kwocie do zapłaty 60.810,64 zł. W umowie z dnia 10 marca 2021 r. (...) wynosiła 13,90%, całkowita kwota pożyczki 18.500,00 zł, całkowity koszt pożyczki 6.815,92 zł, a całkowita kwota do zapłaty 25.315,92 zł. W umowie z dnia 3 lutego 2022 r. wskazano (...) 18,62%, całkowitą kwotę pożyczki 8.415,99 zł, całkowity koszt pożyczki 4.666,96 zł oraz całkowitą kwotę do zapłaty 13.082,95 zł. W umowie z dnia 14 listopada 2023 r. wskazano (...) 22,03%, całkowity koszt pożyczki 9.588,23 zł i całkowitą kwotę do zapłaty 29.588,23 zł. W umowie z dnia 1 lutego 2024 r. określono (...) na 27,06%, całkowity koszt pożyczki 14.326,06 zł, a całkowitą kwotę do zapłaty na 39.326,06 zł. We wszystkich przypadkach wskazano przy tym założenia przyjęte do obliczenia tych parametrów, w szczególności, że umowa będzie obowiązywać przez okres, na który została zawarta, oraz że strony będą wykonywać zobowiązania w terminach w niej określonych. Powód nie przedstawił żadnych alternatywnych, weryfikowalnych wyliczeń, które pozwalałyby podważyć prawidłowość tych danych.

134 W tym zakresie należy dodatkowo podkreślić, że art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. nie wymaga, aby w treści umowy przedstawiono pełny algorytm matematyczny obliczenia (...), lecz aby wskazano jej wysokość oraz całkowitą kwotę do zapłaty wraz z założeniami przyjętymi do obliczeń. Obowiązek ten został przez pozwanego wykonany. Konsument otrzymał informację syntetyczną, ale dostateczną, pozwalającą na zorientowanie się w rzeczywistej skali obciążenia ekonomicznego wynikającego z każdej z umów. Właśnie temu służy (...) jako wskaźnik standaryzujący koszt kredytu i umożliwiający porównanie ofert różnych kredytodawców. Skoro zaś wskaźnik ten został podany oraz osadzony w konkretnych parametrach liczbowych, to nie sposób przyjąć, by obowiązek informacyjny nie został zrealizowany. Zarzut powoda w istocie zmierzał do zakwestionowania przyjętej konstrukcji finansowania kosztów kredytowanych, nie zaś do wykazania, że sama informacja o (...) lub całkowitej kwocie do zapłaty nie została mu udzielona albo została udzielona wadliwie. To jednak są zagadnienia odmienne, których nie można utożsamiać.

135 Nie sposób również przyjąć, aby pozwany naruszył art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k. Wszystkie badane umowy określały zasady i terminy spłaty pożyczki. Wskazano liczbę rat, terminy ich płatności, wysokość pierwszej, kolejnych i ostatniej raty oraz zasady ich ewentualnej modyfikacji. Przykładowo, w umowie z dnia 30 czerwca 2020 r. pożyczkobiorca zobowiązany był do spłaty pożyczki w 66 równych ratach kapitałowo-odsetkowych, płatnych do 10. dnia każdego miesiąca, z pierwszą ratą w wysokości 1.018,51 zł, kolejnymi po 919,88 zł i ostatnią w wysokości 919,81 zł. W umowie z dnia 10 marca 2021 r. przewidziano 60 rat kapitałowo-odsetkowych, zasadniczo po 421,89 zł, z ostatnią ratą w wysokości 424,41 zł. W umowie z dnia 3 lutego 2022 r. określono 66 rat, z pierwszą w wysokości 212,39 zł, kolejnymi po 198,15 zł i ostatnią 188,93 zł. Umowy z 2023 r. i 2024 r. również w sposób dokładny określały harmonogram spłaty, w tym wysokość rat wyrównujących. Dodatkowo każda z umów przewidywała, że w razie zmiany oprocentowania albo wcześniejszej częściowej spłaty pożyczkodawca doręcza pożyczkobiorcy zaktualizowany plan spłaty albo informację o zmianie. Tym samym powód dysponował kompletną informacją pozwalającą mu na ustalenie struktury i terminów spłaty. Ustawa nie wymaga przy tym takiego stopnia uszczegółowienia, który prowadziłby do powielenia pełnych obliczeń technicznych dla każdej raty kosztem przejrzystości dokumentu.

136 Wymaga zaakcentowania, że art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k. ma na celu umożliwienie konsumentowi ustalenia, kiedy, w jakiej liczbie i w jakiej wysokości ma spełniać świadczenie pieniężne. Wymóg ten został w rozpoznawanej sprawie spełniony nie tylko w sposób formalny, lecz także funkcjonalny. Z umów wynikały bowiem zarówno daty wymagalności rat, jak i ich liczba oraz wysokość, a nadto przewidziano mechanizm aktualizacji harmonogramu w razie zmiennych elementów stosunku prawnego. To oznacza, że kredytobiorca nie był pozostawiony w niepewności co do sposobu wykonania umowy i mógł w każdym czasie odtworzyć przebieg przyszłych płatności. Nie można utożsamiać wymogu ustawowego z obowiązkiem rozpisania każdej raty na wszystkie składniki w osobnym rachunku technicznym zawartym w samej umowie, skoro istotą regulacji jest zrozumiałość i praktyczna użyteczność informacji, a nie jej nadmierna szczegółowość.

137 W realiach niniejszej sprawy brak jest również podstaw do przyjęcia naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. W odniesieniu do art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. w zakresie „innych kosztów” i warunków ich zmiany należy ponadto zauważyć, że obowiązek informacyjny został spełniony poprzez zawarcie w umowach informacji o wysokości prowizji i innych kosztów oraz zasadach ich ustalania, a także poprzez określenie warunków zmiany kosztów w sposób precyzyjny, niewyposażający kredytodawcy w arbitralność. Dodatkowo w piśmiennictwie przyjmuje się dopuszczalność ujęcia postanowień kosztowych w osobnym wzorcu umownym, o ile wzorzec został doręczony konsumentowi przed zawarciem umowy, przy czym wystarczające jest, aby umowa odwoływała się do doręczonego wzorca (T. Czech, Komentarz do art. 30 UKK (w:) Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2018, pkt 142). Powód nie wykazał, aby w sprawie doszło do przemilczenia jakiegokolwiek kosztu znanego kredytodawcy albo aby mechanizm zmian kosztów był nieprzejrzysty. Tym samym nie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że bank zaniechał przekazania informacji o kosztach w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. lub uczynił to w sposób uniemożliwiający ich identyfikację.

138 Obowiązek ten obejmuje wskazanie innych kosztów ponoszonych przez konsumenta, w szczególności opłat, prowizji, marż oraz kosztów usług dodatkowych, wraz z warunkami ich zmiany. W każdej z umów określono prowizję za udzielenie pożyczki, odpowiednio w wysokości 6.495,00 zł, 2.701,01 zł, 1.484,01 zł, 2.920,01 zł oraz 4.408,30 zł. Ponadto umowy odwoływały się do Taryfy prowizji i opłat bankowych obowiązującej w pozwanym banku. W umowach z 2020 r., 2021 r. i 2022 r. przesłanki zmiany tytułów i stawek opłat oraz prowizji zostały wskazane w sposób kazuistyczny i obiektywny, poprzez odwołanie do zmian wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych publikowanych przez GUS, zmian kosztów energii, usług telekomunikacyjnych, pocztowych, rozliczeń transakcji czy przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. W umowach z 2023 r. i 2024 r. obowiązywała taryfa z dnia zawarcia umowy, przy czym bank zastrzegł jedynie możliwość obniżenia opłat albo zaniechania ich pobierania, jak również wprowadzenia nowych, dodatkowych produktów lub usług oraz opłat z nimi związanych, zależnych wyłącznie od decyzji pożyczkobiorcy. W tych okolicznościach nie można przyjąć, że mechanizm zmian kosztów pozostawiał bankowi swobodę sprzeczną z ustawą. Przeciwnie, postanowienia te dawały się zweryfikować i nie miały charakteru arbitralnego.

139 Dodatkowo należy wskazać, że obowiązek z art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. nie ogranicza się do prostego wyliczenia kosztów, lecz obejmuje również przedstawienie ich w taki sposób, aby konsument mógł rozpoznać, które z nich mają charakter stały, które mogą ulec zmianie i według jakich kryteriów. W niniejszej sprawie ten standard został dochowany. Prowizja została wskazana kwotowo, a pozostałe opłaty zostały osadzone w systemie taryfowym stanowiącym element dokumentacji kontraktowej. Mechanizmy ewentualnej zmiany opłat w starszych umowach oparto na zewnętrznych, mierzalnych parametrach ekonomicznych, co wykluczało dowolność banku. Z kolei w nowszych umowach bank nie zastrzegł sobie uprawnienia do arbitralnego obciążania kredytobiorcy dodatkowymi kosztami istniejącej usługi, a jedynie dopuścił możliwość obniżenia opłat lub zaoferowania fakultatywnych produktów dodatkowych, których wybór pozostawał po stronie pożyczkobiorcy. Nie można więc mówić ani o zatajeniu kosztów, ani o nieprzejrzystym sposobie ich ustalania. Przeciwnie, konsument został poinformowany zarówno o wysokości prowizji, jak i o otoczeniu taryfowym umowy, co z punktu widzenia ustawowego obowiązku informacyjnego jest wystarczające.

140 W odniesieniu do art. 30 ust. 1 pkt 11 u.k.k. należy wskazać, że powód nie wykazał, aby umowy pomijały informację o stopie oprocentowania zadłużenia przeterminowanego lub zasadach jej ustalania. Przeciwnie, z treści umów wynikało, że zmiana wysokości rat i terminów spłaty mogła następować również w przypadku oprocentowania przeterminowanego, a z rozliczeń przedstawionych przez samego powoda wynika, że w toku wykonywania umów naliczane były odsetki karne, wyodrębnione w sposób rachunkowy. Świadczy to o tym, że sfera zadłużenia przeterminowanego nie była przemilczana, lecz pozostawała elementem konstrukcji kontraktowej. Powód nie wykazał, aby informacja w tym zakresie była nieweryfikowalna lub niejasna.

141 Należy zarazem zaznaczyć, że art. 30 ust. 1 pkt 11 u.k.k. ma charakter zabezpieczający i służy temu, by konsument znał konsekwencje nienależytego wykonywania umowy. Nie oznacza to jednak obowiązku rozbudowanego opisu wszelkich hipotetycznych scenariuszy opóźnienia. Wystarczające jest wskazanie stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego albo zasad jej ustalania oraz ewentualnych opłat z tytułu zaległości. Skoro z umowy oraz praktyki jej wykonywania wynikało, że odsetki od zadłużenia przeterminowanego funkcjonują w sposób wyodrębniony i możliwy do identyfikacji, to nie sposób zasadnie twierdzić, że obowiązek informacyjny w ogóle nie został wykonany. Powód nie wykazał, by był pozbawiony wiedzy co do skutków opóźnienia albo by bank stosował w tym zakresie mechanizm nieujawniony kontraktowo.

142 Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. Obowiązek z tego przepisu obejmuje wskazanie terminu, sposobu i skutków odstąpienia od umowy, obowiązku zwrotu udostępnionego kredytu oraz odsetek. Wszystkie analizowane umowy przewidywały prawo odstąpienia w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy albo, jeżeli wypłata pożyczki następowała później, w terminie 14 dni od dnia wypłaty pożyczki. Każda z umów określała sposób wykonania tego prawa przez doręczenie albo wysłanie oświadczenia na adres wskazany we wzorze oświadczenia o odstąpieniu przed upływem terminu. Umowy przewidywały także skutki odstąpienia, w tym obowiązek zwrotu całkowitej kwoty pożyczki wraz z odsetkami naliczonymi od dnia następnego po dniu wypłaty do dnia spłaty włącznie. W trzech umowach wskazano nawet wysokość należnych odsetek za każdy dzień korzystania z pożyczki. Nadto umowy z dnia 14 listopada 2023 r. oraz 1 lutego 2024 r. zawierały wprost informację, że ustawa o kredycie konsumenckim przewiduje, iż jeżeli umowa nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w art. 30 tej ustawy, termin 14 dni na odstąpienie biegnie od dnia doręczenia konsumentowi wszystkich wymaganych elementów. Tym samym nie sposób przyjąć, że pozwany nie pouczył powoda w sposób pełny o prawie odstąpienia. Pozostaje to zgodne z zapatrywaniem wyrażonym w wyroku SA w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2019 r., I ACa 281/19, opubl. Legalis zgodnie z którym powinność pouczenia o szczególnej postaci odstąpienia, powiązanej z brakami umowy w rozumieniu art. 53 ust. 2 u.k.k., aktualizuje się wyłącznie w sytuacji, gdy takie braki rzeczywiście występują.

143 Nadto należy zauważyć, że obowiązek informacyjny z art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. ma zostać oceniony przez pryzmat tego, czy konsument został wyposażony w praktycznie użyteczne dane pozwalające mu skorzystać z prawa odstąpienia bez potrzeby sięgania do źródeł zewnętrznych. W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony w sposób ponadstandardowy albowiem wskazano termin, adres, tryb złożenia oświadczenia, skutek prawny odstąpienia, obowiązek zwrotu kapitału oraz zasadę naliczenia odsetek za czas korzystania z pożyczki, a w części umów także stawkę dzienną tych odsetek. To oznacza, że konsument mógł w sposób samodzielny i niebudzący wątpliwości zrealizować przysługujące mu uprawnienie. Nie sposób zatem twierdzić, że pozostawał w niewiedzy co do warunków wykonania prawa odstąpienia. Wręcz przeciwnie, materiał umowny wyczerpująco regulował ten aspekt stosunku prawnego.

144 Nie można również podzielić zarzutu naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 16 u.k.k. Wszystkie umowy przewidywały prawo pożyczkobiorcy do wcześniejszej spłaty całości albo części pożyczki przed terminem. Wskazano zasady dokonania takiej spłaty, w tym konieczność złożenia odpowiedniej dyspozycji, skutek w postaci obniżenia wysokości rat przy zachowaniu okresu kredytowania oraz aktualizację planu spłaty. Umowy z dnia 14 listopada 2023 r. oraz 1 lutego 2024 r. wyraźnie przewidywały, że z tytułu wcześniejszej spłaty nie są pobierane prowizje, a całkowity koszt pożyczki ulega obniżeniu o koszty dotyczące okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy. Powód nie wykazał natomiast, aby doszło do takiej wcześniejszej spłaty którejkolwiek z pożyczek, która rodziłaby obowiązek określonego rozliczenia, a następnie by obowiązek ten został przez pozwanego naruszony. Samo hipotetyczne powołanie się na możliwość wcześniejszej spłaty nie stanowi jeszcze dowodu naruszenia przepisów ustawy.

145 Trzeba przy tym zaznaczyć, że art. 30 ust. 1 pkt 16 u.k.k. wymaga poinformowania o samym prawie wcześniejszej spłaty oraz sposobie rozliczenia jej skutków, a nie wykazania, że uprawnienie to zostało przez konsumenta wykonane. Skoro jednak umowy przewidywały takie uprawnienie, określały jego skutki finansowe oraz sposób aktualizacji planu spłaty, to obowiązek informacyjny został dopełniony. Ewentualny spór o prawidłowość rozliczenia po dokonaniu wcześniejszej spłaty mógłby mieć znaczenie dopiero wtedy, gdyby do takiej spłaty rzeczywiście doszło i gdyby bank wadliwie zrealizował wynikające z niej obowiązki. Taka sytuacja nie została jednak w niniejszej sprawie wykazana. Brak jest zatem podstaw, aby z samego hipotetycznego twierdzenia o możliwości wcześniejszej spłaty wyprowadzać wniosek o naruszeniu art. 30 ust. 1 pkt 16 u.k.k.

146 Konstatując, w realiach niniejszej sprawy nie zostały spełnione ustawowe przesłanki zastosowania sankcji kredytu darmowego. Po analizie treści wszystkich kwestionowanych umów oraz dokumentów kontraktowych Sąd stwierdził, że umowy te nie naruszały art. 30 ust. 1 pkt 5, 6, 7, 8, 10, 11, 15 i 16 ustawy o kredycie konsumenckim, a także nie dawały podstaw do przyjęcia naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, albowiem zawierały wymagane elementy w sposób jasny i pozwalający konsumentowi na odtworzenie mechanizmu rozliczeń oraz ocenę ekonomicznych skutków zobowiązań. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że standard ustawowy nie jest standardem absolutnej kazuistyki, lecz standardem efektywnej, rzetelnej i zrozumiałej informacji. Standard ten został przez pozwanego zachowany.

147 W szczególności Sąd nie podzielił stanowiska, jakoby naliczanie odsetek od kredytowanych kosztów kredytu stanowiło praktykę niedopuszczalną, prowadzącą do zawyżenia całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty do zapłaty. Skoro bowiem koszty te zostały objęte finansowaniem i wchodziły w skład zadłużenia pozostającego do spłaty, to mieszczą się one w konstrukcji wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. Sama okoliczność ich kredytowania, przy zachowaniu transparentności umowy, nie może być utożsamiana ani z obejściem przepisów, ani z naruszeniem standardów informacyjnych. Odmienny pogląd prowadziłby do nieuprawnionego utożsamienia dopuszczalnej konstrukcji ekonomicznej świadczenia z rzekomym defektem informacyjnym, choć ustawa o kredycie konsumenckim nie zawiera zakazu kredytowania prowizji ani zakazu naliczania odsetek od tej części kapitału, która została w ten sposób sfinansowana.

148 Sąd ustalił również, że kwestionowane umowy nie określały w sposób nienależyty ani błędny warunków stopy oprocentowania, wysokości (...) oraz całkowitych kwot do zapłaty obliczonych na dzień zawarcia umowy, jak też nie można było przypisać im braku wskazania założeń przyjętych do obliczania tych wskaźników w rozumieniu ustawy. Przedstawione w poszczególnych umowach parametry i sposób ich prezentacji odpowiadały wymaganiom ustawowym i nie wprowadzały powoda w błąd co do skali obciążeń. Z punktu widzenia przeciętnego konsumenta informacje te były wystarczające do ustalenia istotnych parametrów ekonomicznych zobowiązania, a zarazem przedstawione w sposób pozwalający na porównanie produktu z innymi ofertami rynkowymi, co stanowi jedno z podstawowych założeń regulacji ustawowej.

149 W ocenie Sądu niezasadne było także twierdzenie, że umowy pomijały bądź wadliwie ujmowały szczegółowe zasady i terminy spłaty kosztów kredytu oraz wysokości odsetek od nich naliczanych, skoro harmonogramy spłaty i zasady naliczania oprocentowania pozwalały na ustalenie wysokości poszczególnych rat oraz struktury zadłużenia, a ustawa nie wymaga takiego poziomu uszczegółowienia, który prowadziłby do powielania obliczeń technicznych kosztem czytelności dokumentu. Analogicznie Sąd nie dopatrzył się nienależytego określenia warunków zmiany opłat i prowizji, wskazując, że mechanizm ewentualnej modyfikacji tych świadczeń został ujęty w sposób umożliwiający weryfikację przesłanek zmiany i jej zakresu, a strona powodowa nie wykazała, aby postanowienia te były sformułowane niejednoznacznie bądź pozostawiały kredytodawcy dowolność sprzeczną z ustawą. Należy raz jeszcze zaakcentować, że konsument nie musi otrzymać matematycznego modelu rozliczeń wyczerpującego każdy wariant przyszłego wykonania umowy, wystarczy, aby otrzymał dane pozwalające mu zidentyfikować charakter świadczeń, ich podstawowe wysokości i mechanizmy ich kształtowania. Ten warunek został spełniony.

150 W konsekwencji, wobec braku stwierdzenia naruszeń kwalifikowanych jako naruszenia obowiązków z art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie relewantnym dla art. 45 ust. 1 tej ustawy, Sąd przyjął, że nie zachodzą podstawy do zastosowania sankcji kredytu darmowego, co skutkowało oddaleniem powództwa w całości. Względem kredytobiorcy został bowiem dopełniony obowiązek informacyjny w zakresie wymaganym ustawą, a przekazane mu informacje pozwalały zarówno na identyfikację podstawowych parametrów zobowiązania, jak i na ocenę jego rzeczywistych skutków ekonomicznych. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że powód zawierał umowy w warunkach deficytu informacyjnego, który ustawodawca wiąże z możliwością zastosowania sankcji z art. 45 ust. 1 u.k.k.

151 O kosztach procesu, w tym kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 kpc w zw. z art. 98 § 1 – 1¹ i 3 kpc i art. 21 kpc i w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2026.118 – t.j.) i art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz. U. 2025.1154 – t.j.).

152 Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku.

153 sędzia Michał Włodarek