Postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 15 kwietnia 2016 r., VIII Gz 52/16

postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 15 kwietnia 2016 r., VIII Gz 52/16

Tekst

1 Sygn. akt VIII Gz 52/16

POSTANOWIENIE

2 Dnia 15 kwietnia 2016 r.

3 Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział VIII Gospodarczy

4 w składzie:

5 Przewodniczący: SSO Agnieszka Woźniak

6 Sędziowie: SO Piotr Sałamaj

7 SO Natalia Pawłowska-Grzelczak ( spr.)

8 po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 r. w Szczecinie,

9 na posiedzeniu niejawnym

10 sprawy z wniosku M. K.

11 z udziałem E. S.

12 o zasądzenie kosztów postępowania zabezpieczającego

13 na skutek zażalenia dłużniczki na postanowienie Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 października 2015 roku wydane w sprawie o sygnaturze akt V GCo 213/15,

14 postanawia:

15 1. zmienić zaskarżone postanowienie i oddalić wniosek wierzyciela o zasądzenie kosztów postępowania zabezpieczającego,

16 2. zasądzić od wierzyciela na rzecz uczestniczki kwotę 165 (stu sześćdziesięciu pięciu) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.

17 SSO Piotr Sałamaj SSO Agnieszka Woźniak SSO Natalia Pawłowska-Grzelczak

Uzasadnienie

18 Postanowieniem z dnia 2 października 2015 roku Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim zasądził od dłużnika E. S. na rzecz wierzyciela M. K. kwotę 600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postepowaniu zabezpieczającym w sprawie V GNc 756/15.

19 W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że nakazem zapłaty z dnia 25 maja 2015 roku wydanym w sprawie pod sygn. akt V GNc 756/15 zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 10.895,91 złotych wraz z odsetkami oraz kosztami sądowymi i kosztami zastępstwa prawnego. Na podstawie tego orzeczenia, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności powód skierował do komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Gorzowie Wielkopolskim wniosek o wszczęcie postępowania zabezpieczającego. Postanowieniem z dnia 15 września 2015 roku komornik przyznał wierzycielowi koszty zastępstwa prawnego w wysokości 600 zł.

20 Uwzględniając powyższe ustalenia Sąd Rejonowy powołując się na treść art. 745 § 1 k.p.c. wskazał, że zarówno wytoczenie powództwa jak i złożenie wniosku o wszczęcie postępowania zabezpieczającego było uzasadnione, w związku z czym wniosek o przyznanie kosztów postępowania zabezpieczającego, należało uwzględnić.

21 Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła dłużniczka E. S. domagając się jego uchylenia i zasądzenia od wierzyciela na jej rzecz zwrotu kosztów postepowania zażaleniowego w tym kosztów zastępstwa procesowego.

22 Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postepowania tj. art. 745 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej i jednostronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego zmierzającej do przyjęcia, że dłużniczka ma dokonać na rzecz wierzyciela zwrotu kosztów postępowania zabezpieczającego, podczas gdy właściwa analiza sprawy nakazowej i komorniczej prowadzi do wniosku odmiennego, a mianowicie takiej, że w dacie wszczęcia postępowania zabezpieczającego powód dysponował już tytułem wykonawczy, a co więcej wcześniej wszczął na jego podstawie postępowanie egzekucyjne przez innym komornikiem, a to wskazuje, że wierzyciel nie miał legitymacji do wszczęcia postepowania zabezpieczającego.

23 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

24 Zażalenie dłużniczki okazało się zasadne.

25 Zgodnie z treścią art. 745 § 1 k.p.c. o kosztach postępowania zabezpieczającego sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, a o kosztach postępowania zabezpieczającego później powstałych rozstrzyga na wniosek strony sąd, który udzielił zabezpieczenia.

26 Wniosek o przyznanie kosztów postępowania zabezpieczającego powstałych w związku z wszczęciem postępowania zabezpieczającego w oparciu o nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym podlega rozpoznaniu w oparciu o dyspozycję art. 745 § 1 k.p.c. Przywołany przepis regulujący kwestię kosztów postepowania zabezpieczającego nie wprowadził modyfikacji w stosunku do ogólnych zasad dotyczących kosztów procesu ( vide orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 4 września 2008r, I ACa 635/08, Lex 516553). Zatem przy rozstrzyganiu o kosztach postępowania zabezpieczającego w oparciu o przywołany przepis zastosowanie mają zasady obowiązujące podczas orzekania o zwrocie kosztów procesu tj. art. 98 – 109 k.p.c. Niewątpliwie zatem, wobec uwzględnienia przez Sąd Rejonowy żądania wierzyciela i wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, rozstrzygnięcie o kosztach postępowania o wykonanie zabezpieczenia winno nastąpić przy zastosowaniu zasady odpowiedzialności za wynik procesu wyrażonej w treści art. 98 § 1 k.p.c.

27 Należy podkreślić, że nie zawsze stronie wygrywającej, w tym przypadku wierzycielowi, będzie przysługiwało żądanie zwrotu wszystkich kosztów postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z powyższego przepisu wynika zatem, że strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie jedynie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (postanowienia Sądu Najwyższego z 27 listopada 2002 r., IV CKN 278/01, z dnia 12 stycznia 2012r., II CZ 141/11, Lex 1147756, orzeczenie Sądu Najwyższego z 25 sierpnia 1967, I CR 61/67). Powyższe oznacza, że Sąd rozstrzygając w przedmiocie kosztów postępowania, ma obowiązek każdorazowo badać, czy czynność która spowodowała koszty była niezbędna do podjęcia obrony praw strony w ujęciu obiektywnym. (postanowienie Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2012 roku, II CZ 141/11, legalis 483271). Za nieuzasadnione uznać zatem należy, niejako automatyczne, przyznanie kosztów w wysokości wskazanej przez wierzyciela, bez uprzedniej analizy tych kosztów pod kątem ich celowości i zasadności.

28 Analiza przedstawionych dokumentów daje podstawy do wyprowadzenia wniosku, że koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika wierzyciela, o których przyznanie wniósł w niniejszej sprawie w związku z zastępowaniem go w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie o sygn. KM 1638/15 nie były celowe.

29 Jak wynika z materiału dowodowego Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim ten uwzględnił roszczenie wierzyciela wydając w dniu 25 maja 2015 roku nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. W oparciu o ten nakaz zapłaty, jeszcze przed jego uprawomocnieniem, wierzyciel w dniu 29 czerwca 2015 roku wniósł o wszczęcie przeciwko dłużniczce postępowania egzekucyjnego o wykonanie zabezpieczenia, które zostało zarejestrowane pod sygn. KM 1638/15. Wezwaniem z dnia 30 czerwca 2015 r. wierzyciel został zobowiązany do uiszczenia zaliczki na wydatki w terminie 7 dni ( vide notatka z dnia 17 marca 2016 roku). Pomimo doręczenia wierzycielowi powyższego zobowiązania w dniu 3 lipca 2015 roku, zaliczka nie została uiszczona w wyznaczonym terminie, który upłynął w dniu 10 lipca 2015 roku. W dacie tej wniosek winien być zwrócony jako nieopłacony w terminie.

30 Po uprawomocnieniu nakazu zapłaty Sąd nadał nakazowi klauzulę wykonalności dnia 30 czerwca 2015 roku. W oparciu o ten tytuł wierzyciel złożył wniosek o wszczęcie przeciwko dłużnicze postępowania egzekucyjnego u komornika sądowego w M., który przystąpił do przymusowego wyegzekwowania od dłużniczki przysługującego wierzycielowi roszczenia. Jednocześnie w toku tego postępowania wierzyciel w dniu 19 sierpnia 2015 roku uiścił zaliczkę na wydatki związane z postępowaniem zabezpieczającym toczącym się pod sygn. akt KM 1638/15 dotyczącym tego samego roszczenia. Doszło zatem do próby kontynuowania postępowania o wykonanie zabezpieczenia w sytuacji, kiedy inny komornik już wszczął i prowadził skuteczną egzekucję o to samo roszczenie, ale już w oparciu o nakaz zapłaty zaopatrzony w klauzulę wykonalności. W tej sytuacji stwierdzić należy, że kosztów postępowania zabezpieczającego za koszty celowe uznać nie sposób. Niewątpliwie w dacie usunięcia przez pełnomocnika wierzyciela braków fiskalnych wniosku o wykonanie zabezpieczenia nakaz zapłaty był już prawomocny, czego wierzyciel był świadomy skoro dysponował już nakazem zapłaty zaopatrzonym w klauzulę wykonalności i w oparciu o niego inny komornik prowadził egzekucję. W tej sytuacji kontynuowanie postępowania o wykonanie zabezpieczenia może być postrzegane jako skierowane na powstanie zupełnie zbędnych kosztów, które dodatkowo miały obciążać dłużniczkę.

31 Uwzględniając powyższe wniosek wierzyciela o przyznanie kosztów postępowania zabezpieczającego obejmujący koszty zastępstwa procesowego należało uznać za bezzasadny, co skutkowało jego oddaleniem.

32 O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 108 k.p.c. i 13 § 2 k.p.c. W związku z uwzględnieniem zażalenia dłużniczki, przy zastosowaniu zasady odpowiedzialności za wynik postepowania, wierzyciel został zobowiązany do zwrócenia poniesionych przez nią kosztów postepowania zażaleniowego, na które złożyła się opłata od zażalenia w wysokości 30 złotych oraz wynagrodzenie reprezentującego ją adwokata, którego wysokość została określona na podstawie § 6 w zw. z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. (Dz.U. z 2013r., poz. 461 ze zm.)

33 Wobec powyższego na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

34 SSO Piotr Sałamaj SSO Agnieszka Woźniak SSO Natalia Pawłowska-Grzelczak