Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 marca 2024 r., IV Ka 824/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 marca 2024 r., IV Ka 824/23

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 824/23

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 23 października 2023 roku w sprawie II K 587/22.

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☐ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☐ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☐ w części

22 ☐

23 co do winy

24 ☐

25 co do kary

26 ☐

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 1.1.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☐

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☐

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

34 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

35 ☐

36 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

37 ☒

38 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

39 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

40 ☐

41 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

42 ☐

43 art. 439 k.p.k.

44 ☐

45 brak zarzutów

46 1.4. Wnioski

47 ☒

48 uchylenie

49 ☐

50 zmiana

51 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

52 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

53 1.5. Ustalenie faktów

54 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

55 Lp.

56 Oskarżony

57 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

58 Dowód

59 Numer karty

60 2.1.1.1.

61 D. W.

62 D. W. w całym okresie objętym zarzutem od dnia 06 sierpnia 2021 roku do dnia 21 grudnia 2021 roku był niezdolny do pracy zarobkowej z powodu schorzeń o charakterze psychicznym (uporczywe zaburzenia nastroju, reakcji na ciężki stres), oraz somatycznym (raka prostaty, zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa)

63 pisemna uzupełniająca opinia biegłego w dziedzinie toksykologii klinicznej, medycyny pracy i neurologii P. R. wraz z dokumentacją medyczną

64 k. 197-199, k. 209, k. 222

65 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

66 Lp.

67 Oskarżony

68 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

69 Dowód

70 Numer karty

71 2.1.2.1.

72 --------------------

73 ----------------------------------------------------------

74 -------------

75 ---------------

76 1.6. Ocena dowodów

77 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

78 Lp. faktu z pkt 2.1.1

79 Dowód

80 Zwięźle o powodach uznania dowodu

81 2.1.1.1.

82 pisemna uzupełniająca opinia biegłego w dziedzinie toksykologii klinicznej, medycyny pracy i neurologii P. R. wraz z dokumentacją medyczną

83 pisemna uzupełniająca opinia biegłego jest zrozumiała, zawiera odpowiedzi na wszystkie postawione pytania i nie zawiera sprzeczności. W świetle jej treści, okoliczność, że D. W. w okresie objętym zarzutem był niezdolny do pracy zarobkowej, nie budzi najmniejszej wątpliwości.

84 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

85 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

86 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

87 Dowód

88 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

89 ---------------

90 --------------------------------------------------------------

91 -----------------------------------------------

92 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

93 Lp.

94 Zarzut

95 3.1.

96 Zarzut podniesiony w apelacji prokuratora:

97 - błąd w ustaleniach przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść a polegający na przyjęciu przez Sąd opinii wydanej przez biegłego za pełną, jasną i logiczną mimo, iż biegły nie dysponował całością dokumentacji lekarskiej oskarżonego z okresu objętego zarzutem, a także nie dysponował odpowiednią wiedzą oceniając dokumentację psychiatryczną, a oparł się na zaświadczeniach lekarskich dotyczących w większości okresu sprzed zarzutu lub z okresu wykraczającego za okres zarzutu, a także nie dysponował całością dokumentacji z leczenia psychiatrycznego oskarżonego, co skutkowało niezasadnym uznaniem, iż oskarżony w okresie objętym zarzutem nie mógł wykonywać pracy zarobkowej, a w dalszej kolejności uniewinnieniem oskarżonego.

98 ☐ zasadny

99 ☐ częściowo zasadny

100 ☒ niezasadny

101 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

102 Zarzut dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych okazał się niezasadny.

103 Przed przystąpieniem jednak do wskazania powodów, dla których Sąd odwoławczy uznał zarzut sformułowany w tym zakresie w wywiedzionej przez prokuratora apelacji za niezasadny, wskazać należy, że redakcja środka zaskarżenia wniesionego przez prokuratora pozostaje daleka od wymagań określonych w art. 427 § 1 k.p.k. oraz art. 438 k.p.k. Sąd Okręgowy ustalając zarzuty skargi, zmuszony był do dokonania interpretacji wniesionego środka, zgodnie z regułami wypracowanymi w orzecznictwie oraz doktrynie, uwzględniając zasadę niepodzielności środka odwoławczego, a więc interpretując jego petitum przez pryzmat uzasadnienia i wywodów skarżącego w nim zawartych, których istotą jest kwestionowanie rozstrzygnięcia sądu meriti. Z utrwalonej praktyki orzeczniczej wynika, że art. 438 k.p.k. wyznacza nie tylko katalog tzw. względnych przyczyn odwoławczych, ale wskazuje na swoistą kolejność zarzutów, które nie tylko powinny być odpowiednio formułowane w apelacji, ale również rozpatrywane przez sąd ad quem. Powyższe skutkuje także tym, że skarżący stawiając zaskarżonemu orzeczeniu zarzuty winien przede wszystkim wskazywać na takie uchybienie sądu meriti, które ma charakter pierwotny, nie zaś na konsekwencje tego naruszenia. W przypadku, gdy charakter pierwotny ma naruszenie przez sąd a quo przepisów prawa procesowego w zakresie w szczególności naruszenia zasad oceny dowód, oczywiste jest, że o ile miało to wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia, to wspomniane uchybienie prowadzi do błędnego ustalenia stanu faktycznego, a w konsekwencji niekiedy do błędnej subsumcji, a tym samym naruszenia prawa materialnego. Trafnie zatem wskazuje się, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych może zostać podniesiony w sytuacji, w której w oparciu o prawidłowo przeprowadzone oraz trafnie ocenione dowody - też co do wiarygodności - sąd czyni ustalenia faktyczne, które z dowodów tych nie wynikają (błąd dowolności) albo gdy w oparciu o tak przeprowadzone i ocenione dowody nie poczynił ustaleń faktycznych, które z nich wynikały i miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (błąd braku) (por. wyr. SA w Poznaniu z 23.06.2021 r., II AKa 62/21, niepubl.).

104 Mając na uwadze powyższe, Sąd odwoławczy uznał, że skarżący zmierza w istocie do wykazania, że Sąd Rejonowy błędnie ustalił stan faktyczny, ponieważ dokonał błędnej oceny dowodów, w szczególności sporządzonej w sprawie opinii biegłego.

105 Zważywszy na ustalenia poczynione przez Sąd I instancji należy w pierwszej kolejności dokonać odkodowania normy prawnej zawartej w przepisie art. 209 § 1 k.k. dotyczącym przestępstwa niealimentacji, którego istota polega na uchylaniu się od realizacji obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby. Przy czym, uchylanie się od łożenia na utrzymanie osoby uprawnionej polega na niewykonywaniu przez sprawcę ciążącego na nim obowiązku, mimo że istnieją po jego stronie możliwości realizacji tego obowiązku. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 grudnia 1979 roku, V KRN 297/79, (OSNPG 1980, nr 6, poz. 79): „uchylanie się od obowiązku łożenia na utrzymanie osoby uprawnionej do alimentacji zachodzi wtedy, gdy zobowiązany, mając obiektywną możliwość wykonywania tego obowiązku, nie dopełnia go ze złej woli. Wystąpienie obiektywnej niemożności łożenia na utrzymanie, np. z powodu pozbawienia wolności osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, będzie skutkować brakiem możliwości przypisania winy sprawcy. Wina stanowi bowiem konieczny warunek odpowiedzialności karnej (por: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03.07.2007 roku, III KK 144/2007, LexisNexis nr 2115834). W pojęciu uchylania się zawarty jest zatem zawsze negatywny stosunek psychiczny sprawcy do świadczenia, sprawiający, że nie dopełnia on swojego obowiązku, mimo że ma obiektywną możliwość jego wykonania. Tak więc sam fakt niewypełniania obowiązku opieki materialnej nie jest równoznaczny z uchylaniem się od jego spełnienia. Należy bowiem zawsze zbadać przyczyny niewywiązywania się z tego obowiązku, które mogą mieć również charakter obiektywny i usprawiedliwiać sprawcę.

106 Przenosząc powyższe uwagi na grunt analizowanej sprawy wskazać należy, iż z ustaleń faktycznych sądu rejonowego, zgodnych z zebranymi dowodami wynika, iż zachowanie oskarżonego w okresie objętym aktem oskarżenia nie było nacechowane złą wolą, tj. niewywiązywanie się przez niego z obowiązku alimentacyjnego nie było jego celem samym w sobie, a jedynie wynikiem sytuacji zdrowotnej, osobistej i materialnej, w jakiej się znajdował. W niniejszej sprawie bezspornym bowiem jest, że na oskarżonym ciążył obowiązek alimentacyjny wobec córki J. W. oraz synów K. i A. W. (1) oraz niewątpliwie powstała w okresie objętym zarzutem, a mianowicie od dnia 06 sierpnia 2021 roku do dnia 21 grudnia 2021 roku (kiedy to została osadzony w izolacji penitencjarnej) zaległość przekraczająca równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych. Oskarżony sam podczas rozprawy alimentacyjnej przyznał przed sądem, że nie płacił alimentów na rzecz dzieci. Podnieść jednak należy, iż podsądny nie posiadał możliwości finansowych, by uiszczać alimenty w okresie ujętym w zarzucie, wszak – jak zostało wykazana na podstawie dokumentów, w tym obszernej dokumentacji medycznej i pozyskanej na jej podstawie opinii biegłego – nie pracował i nie miał możliwości ze względu na stan zdrowia zarobkowania celem uczynienia zadość obowiązkowi alimentacyjnemu. Co więcej, jak wskazywał pomagali mu w tym czasie jego rodzice. Tym samym nie mogło budzić wątpliwości, że postawa oskarżonego wyrażająca się zaniechaniem łożenia na utrzymanie dzieci, z którymi w/w utrzymuje kontakty, nie stanowiła uzewnętrznienie jego złej woli i lekceważenia ciążącego na nim ustawowego obowiązku alimentacyjnego, ale wynikała z przyczyn obiektywnych wynikających z jego sytuacji zdrowotnej obszernie udokumentowanej i potwierdzonej pisemnymi opiniami biegłego medyka. Stąd jak najbardziej prawidłowo ustalonym zostało, że oskarżony nie uchylał się świadomie i celowo od wynikającego z ustawy obowiązku łożenia na utrzymanie dzieci.

107 Uwzględniając zatem niniejsze okoliczności uznać należało, że zachowanie oskarżonego polegające na nieregulowaniu alimentów, nie wypełniało kompletu znamion przepisu art. 209 § 1 k.k. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2012 roku, II KK 106/12, Legalis nr 492192; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2014 roku, III KK 388/14, Legalis nr 1180446).

108 Reasumując zdaniem Sądu Okręgowego apelujący nie zdołał skutecznie podważyć zarówno oceny dowodów przeprowadzonych przed Sądem Rejonowym, ani też poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych, co skutkowało uznaniem zarzutu za niezasadny.

109 Wniosek

110 Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opocznie.

111 ☐ zasadny

112 ☐ częściowo zasadny

113 ☒ niezasadny

114 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

115 W efekcie wszechstronnej i wnikliwej analizy, jak również kompleksowej oceny całokształtu okoliczności sprawy prawidłowo ustalonym zostało, że oskarżony nie zrealizował kompletu znamion przestępstwa niealimentacji.

116 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

117 4.1.

118 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

119 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

120 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

121 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

122 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

123 5.1.1.

124 Przedmiot utrzymania w mocy

125 Utrzymanie w mocy wszystkich rozstrzygnięć zawartych w wyroku Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 23 października 2023 roku w sprawie II K 587/22.

126 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

127 Wyrok jest słuszny i sprawiedliwy, zaś apelacja prokuratora bezzasadna. Sąd I instancji przeprowadził w przedmiotowej sprawie postępowanie dowodowe w sposób co do zasady prawidłowy, a następnie zgromadzony materiał dowodowy poddał logicznej analizie i na tej podstawie wyprowadził słuszny wniosek w zakresie niemożności przypisania oskarżonemu sprawstwa inkryminowanego mu czynu. Przedmiotem rozważań zaprezentowanych przez Sąd Rejonowy w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku były nie tylko dowody obciążające oskarżonego, ale i dowody przeciwne, zostały one ocenione w zgodzie z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego.

128 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

129 5.2.1.

130 Przedmiot i zakres zmiany

131 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

132 Zwięźle o powodach zmiany

133 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

134 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

135 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

136 5.3.1.1.1.

137 -----------------------------------------------------------------------

138 ☐ art. 439 k.p.k.

139 Zwięźle o powodach uchylenia

140 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

141 5.3.1.2.1.

142 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

143 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

144 Zwięźle o powodach uchylenia

145 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

146 5.3.1.3.1.

147 Konieczność umorzenia postępowania

148 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

149 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

150 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

151 5.3.1.4.1.

152 -----------------------------------------------------------------------

153 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

154 Zwięźle o powodach uchylenia

155 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

156 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

157 W tym miejscu wskazać należy, iż Sąd Okręgowy w postępowaniu odwoławczym dostrzegł, iż przed Sądem pierwszej instancji doszło do poważnego uchybienia, gdyż oskarżony D. W. nie posiadał obrońcy w postępowaniu sądowym, pomimo, że zarządzeniem z dnia 18.12.2022 r. w sprawie II Kp 229/22, w toku postępowania przygotowawczego, wyznaczono mu obrońcę z urzędu w osobie adwokata A. W. (2), na podstawie art. 81§1 k.p.k. w zw. z art. 79§1 pkt 3 k.p.k. i zarówno przed, jak i po wniesieniu aktu oskarżenia nie stwierdzono braku obligatoryjnej obrony.

158 Przypomnieć należy, iż w wypadku powzięcia przez organ procesowy uzasadnionych wątpliwości: czy zdolność oskarżonego do rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem nie była w czasie popełnienia tego czynu wyłączona lub w znacznym stopniu ograniczona (art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k.), albo też czy stan jego zdrowia psychicznego pozwala na udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny (art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k.), udział obrońcy w postępowaniu staje się obligatoryjny. Stan obrony obligatoryjnej trwa przy tym tak długo, dopóty sąd - uznając za uzasadnioną opinię biegłych lekarzy psychiatrów, że czyn oskarżonego nie został popełniony w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem i że stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenia obrony w sposób samodzielny i rozsądny - nie orzeknie, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy (art. 79 § 4 zd. pierwsze k.p.k.).

159 Przypomnieć też należy, na co zwracał uwagę Sąd Najwyższy w wielu wydanych w ostatnich latach orzeczeniach, że nieobecność obrońcy obligatoryjnego (art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k.) na rozprawie w przypadku braku wydania przez sąd postanowienia stwierdzającego brak obligatoryjności obrony (art. 79 § 4 k.p.k.), stanowi uchybienie będące bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. także wówczas, gdy z opinii biegłych lekarzy psychiatrów wynika, iż poczytalność oskarżonego w czasie popełnienia czynu nie była wyłączona ani w znacznym stopniu ograniczona, a nadto, że stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala mu na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2022 r., I KZP 10/21, OSNK 2022, z. 6, poz. 23). Zawarta w tym postanowieniu wyczerpująca i jednoznaczna wykładnia art. 79 § 4 k.p.k., wyrażana zresztą wielokrotnie - co zauważono w uzasadnieniu tego postanowienia - we wcześniejszych orzeczeniach Sądu Najwyższego oraz powszechnie akceptowana w doktrynie, jest podzielana przez skład orzekający w niniejszej sprawie, w związku z czym za zbędne uznać należy powielanie jej w tym miejscu.

160 Przenosząc powołane wyżej zauważenia na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić po pierwsze należy, że na etapie postępowania przygotowawczego prokurator powziął wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego podejrzanego wówczas D. W., dopuszczając dowód z opinii biegłych lekarzy psychiatrów (k. 54-55). W wydanej opinii sądowo-psychiatrycznej biegli ci stwierdzili, że wymieniony nie jest chory psychicznie ani niedorozwinięty umysłowo, nie posiada innych zakłóceń czynności psychicznych, które wyłączałyby lub ograniczały jego poczytalność, posiada różne schorzenia, a jego stan zdrowia pozwala mu uczestniczyć w postępowaniu karnym (k. 60).

161 Ani w toku dalszych czynności dochodzenia, ani też po wpłynięciu sprawy do Sądu Rejonowego w Opocznie, nie zostało wydane postanowienie o jakim mowa w art. 79 § 4 zd. pierwsze k.p.k. Tym samym, stosownie do treści art. 79 § 3 k.p.k., udział obrońcy w rozprawie był obowiązkowy. Pomimo tego na pięciu terminach rozprawy (oskarżony uczestniczył w jednej z nich) sąd a quo procedował pod nieobecność obrońcy. Nie budzi w związku z tym wątpliwości, że ten stan spowodował naruszenie kategorycznego wymogu obrony obligatoryjnej wynikającego z przepisu art. 79 § 3 k.p.k. i jednocześnie skutkował zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy).

162 W tym stanie rzeczy, nie było jednak możliwe wydanie wyroku kasatoryjnego a to z uwagi na treść art. 439 § 2 k.p.k. Użycie bowiem w art. 439 § 2 k.p.k. wyrazu „jedynie”, który oznacza „tylko ten”, „wyłączny”, uprawnia do stwierdzenia, że nie wolno uchylić zaskarżonego orzeczenia na niekorzyść oskarżonego tylko z powodu zaistnienia wymienionych w § 2 bezwzględnych przyczyn odwoławczych. A contrario takie uchylenie jest dopuszczalne z innych przyczyn wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., tj. w pkt 1–8. Ponadto, wykładnia systemowa a rubrica wskazuje, że ograniczenie zawarte w art. 439 § 2 k.p.k. odnosi się tylko do bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. Przy zbiegu względnych przyczyn odwoławczych z art. 438 k.p.k. wymienionych w apelacji i bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 pkt 9–11 k.p.k. (podniesionych w apelacji jako zarzut alternatywny lub stwierdzonych z urzędu) ograniczenie z § 2 art. 439 k.p.k. nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu apelacji wniesionej na niekorzyść oskarżonego od wyroku uniewinniającego lub umarzającego postępowanie. W takim układzie procesowym apelacja jest bowiem oparta na innych uchybieniach niż wyłącznie wymienione w art. 439 § 2 k.p.k.

163 Sąd Okręgowy sygnalizuje jednak, aby tego typu uchybień uniknąć w przyszłości rzetelne weryfikowanie kwestii związanych z obroną obligatoryjną poprzez m. in. załączanie akt sprawy, w których obrońca został wyznaczony i ewentualnie stwierdzono, że jego udział nie jest już obligatoryjny z uwagi na treść opinii sądowo – psychiatrycznej.

164 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

165 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

166 Przytoczyć okoliczności

167 -----------------

168 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

169 6. Koszty Procesu

170 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

171 Przytoczyć okoliczności

172 2

173 Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu D. W. w postępowaniu odwoławczym zasądzone zostały na rzecz obrońcy z urzędu adwokata A. W. (2).

174 O kosztach zastępstwa procesowego na rzecz obrońcy z urzędu Sąd orzekł w ramach tzw. rozproszonej kontroli zgodności przepisów niższych rangą z Konstytucją RP na podstawie Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów, analogicznych do regulacji zawartych w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Powyższy zabieg był konsekwencją podzielenia argumentacji prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r. o sygn. akt SK 78/21, gdzie stwierdzono niezgodność z Konstytucją RP przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, określających wysokość wynagrodzenia za obronę z urzędu w ramach śledztwa oraz przed sądem rejonowym w postępowaniu zwyczajnym. Przy czym, choć wyrok nie dotyczył postępowania odwoławczego, argumenty jakie zaważyły na powołanym wyroku były aktualne co do wszystkich stawek wymienionych w tym rozporządzeniu, bowiem owa niezgodność z zapisami ustawy zasadniczej wynika z dysproporcji w stawkach minimalnych za obronę z wyboru i z urzędu. Podzielając takie stanowisko, Sąd Okręgowy w obecnym składzie, pominął normy niekonstytucyjne i zastosował regulację im najbliższą w sensie merytorycznym uwzględniając okoliczność, że obrońca z urzędu winien otrzymać wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną oskarżonemu w postępowaniu przed sądem odwoławczym.

175 3

176 Zgodnie z treścią art. 636 § 1 k.p.k. i art. 9 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 1983 r., Nr 49 poz. 223 ze zm.) w związku z nieuwzględnieniem środka odwoławczego wniesionego przez oskarżyciela publicznego, Sąd Odwoławczy wydatkami poniesionymi w postępowaniu odwoławczym obciążył Skarb Państwa.

177 7. PODPIS

178 1.11. Granice zaskarżenia

179 Kolejny numer załącznika

180 1

181 Podmiot wnoszący apelację

182 Prokurator Prokuratury Rejonowej w Opocznie.

183 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

184 Wyrok Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 23 października 2023 roku w sprawie II K 587/22.

185 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

186 ☐ na korzyść

187 ☒ na niekorzyść

188 ☒ w całości

189 ☐ w części

190 ☐

191 co do winy

192 ☐

193 co do kary

194 ☐

195 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

196 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

197 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

198 ☐

199 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

200 ☐

201 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

202 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

203 ☐

204 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

205 ☒

206 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

207 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

208 ☐

209 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

210 ☐

211 art. 439 k.p.k.

212 ☐

213 brak zarzutów

214 0.1.1.4. Wnioski

215 ☒

216 uchylenie

217 ☐

218 zmiana