Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 2 września 2026 r., III Ca 55/26
uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 2 września 2026 r., III Ca 55/26Otwórz w aplikacji
Tekst
1 Sygn. akt III Ca 55/26
Uzasadnienie
2 Pozwem z dnia 12 czerwca 2025 roku Centrum (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w V. wystąpiła przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w E. o zapłatę kwoty 3.343,14 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 kwietnia 2025 roku.
3 Podstawę faktyczną roszczenia stanowiło zdarzenie z dnia 23 września 2024 roku, w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd należący do poszkodowanego G. G., marki B. (...), o nr rej. (...). Samochód sprawcy zdarzenia był objęty ochroną ubezpieczeniową od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych realizowaną przez pozwanego. Poszkodowany skorzystał z usług wynajmu pojazdów oferowanych przez powoda oraz zawarł z nim umowę przelewu wierzytelności, przysługujących mu wobec pozwanego. Wysokość roszczenia wynikała z wysokości kosztów najmu w okresie od 23 września 2024 roku do 18 października 2024 roku. Powód zażądał zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.
4 W odpowiedzi na pozew (...) S.A. z siedzibą w E. przyznała, że ponosi odpowiedzialność za skutki zdarzenia z dnia 23 września 2024 roku. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując stawkę za dobę najmu oraz koszty podstawienia i odbioru pojazdu zastępczego. Ubezpieczyciel zarzucił brak współpracy poszkodowanego przy naprawie szkody, poprzez nieskorzystanie z oferty wynajmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem wypożyczalni współpracującej z ubezpieczycielem.
5 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 listopada 2025 roku Sąd Rejonowy w Pabianicach :
6 1. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.343,14 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 kwietnia 2025 roku do dnia zapłaty;
7 2. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.100,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty
8 Apelację od powyższego wyroku wywiodła strona pozwana zaskarżając go w całości. Powyższemu wyrokowi strona skarżąca zarzuciła:
9 I. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
10 1. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie jego oceny z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, a co za tym idzie, sprzeczność ustaleń Sądu I instancji z zebranym w przedmiotowej sprawie materiałem dowodowym, tj.:
11 a) przyznaniu pełnej wiarygodności zeznaniom świadka, mimo że, pozostają one w sprzeczności z innymi, obiektywnymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, nie znajdują potwierdzenia w dokumentach, w tym, że wypożyczalnia (...) miała żądać dopłaty 250 zł za pojazd zastępczy, mimo że brak jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego tę okoliczność w aktach sprawy, okoliczność ta nie wynika z żadnego dokumentu, korespondencji ani zapisu rozmowy, twierdzenia świadka są gołosłowne i nie znajdują żadnego potwierdzenia w aktach sprawy, ponadto na podstawie zeznań świadka Sąd pominął wiarygodne i niesporne dowody z dokumentów, w szczególności korespondencji (...) z wypożyczalnią (...), z których jednoznacznie wynika, że poszkodowany zrezygnował z pojazdu organizowanego przez (...) bez podania przyczyny, ubezpieczyciel zapewniał pojazd zastępczy bez dopłat, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że oferta ubezpieczyciela była „niedogodna" lub „nieadekwatna”, mimo że brak podstaw do takich wniosków w zgromadzonym materiale dowodowym.
12 b) pominięciu korespondencji (...) z wypożyczalnią (...) oraz twierdzeń zawartych w odpowiedzi na pozew, z których jednoznacznie wynika, iż poszkodowany zrezygnował z najmu organizowanego przez (...) bez podania przyczyny;
13 c) bezpodstawnym uznaniu, że oferta (...) była „niedogodna”, choć ubezpieczyciel proponował najem całkowicie bezkosztowy, zgodny z rynkowymi warunkami i bez dodatkowych opłat;
14 d) błędnym przyjęciu, że pozwany „ostatecznie nie kwestionował stawki”, co pozostaje w sprzeczności z odpowiedzią na pozew;
15 e) przyjęciu równorzędności pojazdu od powoda T. (...) (segment C) do pojazdu poszkodowanego B. (...) (segment A), bez oparcia w dowodach i wiedzy specjalistycznej, podczas gdy z powszechnie stosowanych kryteriów segmentacji pojazdów wynika, że są to pojazdy różnych klas;
16 II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
17 1. art. 361 § 1 k.c. poprzez błędne ustalenie adekwatnego związku przyczynowego Koszty najmu pojazdu w wysokości 160 zł netto za dobę oraz dodatkowe opłaty powstały wyłącznie wskutek dobrowolnej decyzji poszkodowanego, który odrzucił ofertę ubezpieczyciela bez podania przyczyny, a nie wskutek przedmiotowego wypadku drogowego.
18 2. art. 354 § 2 k.c. oraz art. 16 i 17 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych Sąd błędnie przyjął, że poszkodowany współdziałał z ubezpieczycielem, mimo że przerwał proces organizacji najmu, zrezygnował z oferowanego pojazdu bez wyjaśnienia i wybrał ofertę wielokrotnie droższą naruszając obowiązek minimalizacji szkody
19 3. art. 362 k.c. poprzez nieprzypisanie poszkodowanemu przyczynienia Poszkodowany swoim zachowaniem doprowadził do nieuzasadnionego zwiększenia szkody, czego Sąd nie uwzględnił.
20 4. art. 16 Ustawy z dnia 22 maja 2013 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tj. Dz. U. z 2013 poz. 392) (dalej jako „u.u.o.”), art. 826 § 1 k.c. oraz art. 362 k.c., poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie, że poszkodowany miał prawo do korzystania z pojazdu zastępczego zaoferowanego przez powoda i w konsekwencji uznanie, że poszkodowany korzystając z pojazdu zastępczego w okresie 25 dni, za dobową stawkę czynszu wskazywaną przez powoda, nie przyczynił się do zwiększenia rozmiarów szkody;
21 5. art. 361 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 34 i 36 u.u.o., poprzez błędne przyjęcie, że powodowi należy się odszkodowanie za najem pojazdu zastępczego w okresie 25 dni po stawkach najmu uwzględnionych przez powoda, podczas gdy odszkodowanie to przewyższało poniesioną przez poszkodowanego szkodę prawnie relewantną do której naprawienia był zobowiązany sprawca zdarzenia, tzn. w wysokości stawki zaproponowanej przez ubezpieczyciela w pisemnej propozycji, dla pojazdów należących do klasy pojazdu, z którego korzystał poszkodowany, tj. 62,00 zł netto za dobę;
22 6. art. 822 § 1 k.c. oraz art. 13 ust. 2 i art. 19 u.u.o., poprzez zasądzenie na rzecz powoda odszkodowania w wysokości przewyższającej szkodę, za którą w zaistniałym stanie faktycznym można przypisać odpowiedzialność sprawcy kolizji, a w konsekwencji pozwanemu;
23 Przy tak sformułowanych zarzutach strona skarżąca wniosła o:
24 1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości;
25 2. zmianę rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania poprzez zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu za I instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty według norm przepisanych;
26 3. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania i zastępstwa procesowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego za II instancję, według norm przepisanych oraz kosztów uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
27 W odpowiedzi na apelację powód wniósł o oddalenie apelacji pozwanego oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz powoda.
28 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
29 Apelacja jako bezzasadna, podlegała oddaleniu.
30 W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że niniejsza sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, w związku z czym zgodnie z art. 505⁹§ 1¹ k.p.c. apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
31 Natomiast stosownie do art. 505¹³§ 2 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Podkreślić należy, iż w postępowaniu uproszczonym apelacja ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez Sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy, apelacja ograniczona wiąże Sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący (tak też Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z dnia 31 stycznia 2008 roku, OSNC Nr 6 z 2008 r. poz. 55).
32 Wskazać również należy, iż Sąd II instancji podziela wszelkie ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego oraz ocenę dowodów wyrażoną w pisemnych motywach rozstrzygnięcia i przyjmuje je za własne, co skutkuje równocześnie ograniczeniem uzasadnienia do rozpoznania przedstawionych w apelacji zarzutów dotyczących prawa procesowego i materialnego (art. 387 § 2¹ pkt 1 k.p.c.).
33 Nie sposób przyjąć, by w postępowaniu pierwszoinstancyjnym doszło do naruszenia art. 233 § 1 k.p.c..
34 Zarzut naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. byłby skuteczny tylko wówczas, gdyby apelujący wykazał uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05, LEX nr 172176). Prawidłowo skonstruowany zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. powinien być połączony z zarzutem błędnych ustaleń faktycznych. W apelacji powinno zostać zatem wyjaśnione, które dowody, w jakim zakresie i dlaczego, zdaniem strony skarżącej, zostały przez Sąd ocenione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji, które ustalenia faktyczne tego Sądu są wadliwe i jakie powinny być ustalenia prawidłowe, ewentualnie jakich ustaleń zabrakło w zaskarżonym wyroku (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I ACa 719/16, LEX nr 2200318). Tym wymogom nie odpowiada apelacja strony pozwanej.
35 Wskazać bowiem należy, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a dokonana ocena dowodów nie budzi żadnych zastrzeżeń pod kątem jej zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Wskazywane przez pozwanego rzekome naruszenia art. 233 § 1 k.c. w istocie stanowią polemikę z prawidłowo poczynionymi ustaleniami Sądu I instancji.
36 Sąd II instancji nie podzielił podniesionego przez pozwanego zarzutu obrazy art. 233 § 1 k.p.c. uznając, że polega on wyłącznie na bezpodstawnej polemice z zajętym przez Sąd Rejonowy stanowiskiem w sprawie. Apelujący nie wykazał żadnych nielogiczności, sprzeczności czy wybiórczości w ocenie zeznań świadka G. G..
37 Stawiane przez apelującego zarzuty dotyczące zeznań świadka w istocie nie dotyczą błędów w ustaleniach faktycznych, czy ocenie dowodów, a sprowadzają się do zakwestionowania zinterpretowania faktów w kontekście przepisów prawa materialnego. Tak też w ocenie Sądu Odwoławczego zeznania świadka zasługują na przyznanie mu waloru wiarygodności. Korespondują one z dowodem w postaci nagrania rozmowy poszkodowanego świadka z powodem, która odbyła się w dniu wystąpienia zdarzenia ubezpieczeniowego. Poszkodowany w rozmowie tej oświadczył, że przedsiębiorstwo współpracujące z pozwanym ubezpieczycielem zaoferowało najem pojazdu zastępczego, jednakże pod warunkiem uiszczenia dodatkowej opłaty w kwocie 250 zł, jednocześnie wskazując, że z uwagi na problemy techniczne systemów informatycznych dostarczenie pojazdu zastępczego nie będzie możliwe do zrealizowania niezwłocznie.
38 Powód wykazał, że to ubezpieczyciel nie wywiązał się z zawartego w umowie ubezpieczenia zobowiązania dostarczenia pojazdu zastępczego, ograniczając się do podniesienia, iż jest możliwe najęcie pojazdu zastępczego na deklarowanych w postępowaniu likwidacyjnym warunkach.
39 Pozwany podnosi także, że Sąd nie uwzględnił twierdzeń zawartych w odpowiedzi na pozew, z których wynika że poszkodowany zrezygnował z najmu organizowanego przez L. bez podania przyczyny. Sąd Okręgowy stwierdził, że twierdzenia te nie zostały w toku postępowania udowodnione przez stronę pozwaną, wobec czego nie mogły stanowić dowodu w sprawie.
40 Nadto, apelujący zarzuca Sądowi Rejonowemu błędne przyjęcie, że pozwany ostatecznie nie kwestionował stawki za najem pojazdu zastępczego. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w piśmie procesowym pozwanego, stanowiącym odpowiedź na zobowiązanie Sądu, datowanym na 30 października 2024 r. oświadczył on, że „rynkowość stawki zastosowanej przez powoda nie jest sporna”. Trzeba także dodać, że sposób zbudowania przedmiotowego zarzutu, zwłaszcza w zakresie zarzucanych błędów w ustaleniach faktycznych, wskazuje na to, że kwestionowana jest nie tyle ocena dowodów, co znaczenie ustalonych faktów w kontekście prawa materialnego. Oceny takie przeprowadza się na gruncie prawa materialnego.
41 Jeśli zaś chodzi o zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego zacząć należy od podkreślenia, że zgodnie z art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Pełne odszkodowanie w rozumieniu art. 363 § 1 k.c. obejmuje wszystkie szkodliwe skutki zdarzenia stanowiącego czyn niedozwolony, z którym ustawa łączy odpowiedzialność odszkodowawczą, pozostające z nim w adekwatnym związku przyczynowym (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 września 2019 r., III CZP 99/18, OSNC 2020, nr 2, poz. 13). Sąd Najwyższy w uchwale z 15 lutego 2019 r. (III CZP 84/18, N.) słusznie stwierdził, że odpowiedzialność ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego obejmuje także celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, poniesione przez poszkodowanego na najem pojazdu zastępczego w okresie przedłużającej się naprawy, chyba że są one następstwem okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi poszkodowany lub osoba trzecia. Przy czym chodzi w tym przypadku o wydatki rzeczywiście poniesione, a nie potencjalne (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2024 r. II CNPP 35/22, N.). W ramach przytoczonych zasad odpowiedzialności odszkodowawczej za koszty najmu pojazdu zastępczego, to na ubezpieczycielu spoczywa obowiązek wykazania, że w konkretnym stanie faktycznym rzeczywiście poniesione na ten cel wydatki były niecelowe lub ekonomicznie nieuzasadnione. Należy przypomnieć w tym miejscu, że pozwany przyznał, iż rynkowość stawki za najem zaproponowanej przez powoda nie jest sporna.
42 W myśl przepisu art. 361 § 1 k.c., obowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Zgodnie z art. 354 § 1 k.c., dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno - gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. W taki sam sposób powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania wierzyciel (§ 2). Powyższe przepisy nakładają na strony stosunku prawnego obowiązek współdziałania. Jak trafnie zauważa apelujący, na poszkodowanym, jako uczestniku zdarzenia objętego ubezpieczeniem obowiązkowym, ciążył obowiązek minimalizacji szkody. Powyższe nie oznacza jednak, że poszkodowany ma obowiązek podjąć wszelkie, nawet uciążliwe dla niego działania, by zmniejszyć ewentualną odpowiedzialność ubezpieczyciela. Obowiązek minimalizacji skutków szkody musi być utrzymany i stosowany w rozsądnych granicach i nie powinien być wykorzystywany do nakłaniania poszkodowanego by zrezygnował z realizacji przysługujących mu praw podmiotowych. Należy bowiem wskazać, że w pierwszej kolejności to ubezpieczyciel winien podjąć wszelkie działania umożliwiające poszkodowanemu wywiązanie się z nałożonych na niego obowiązków.
43 Nie można uznać, iż powiadomienie poszkodowanego o możliwości najmu pojazdu zastępczego z innej kategorii zaszeregowania stanowiło ze strony ubezpieczyciela współdziałanie i obligowało poszkodowanego do skorzystania z przedstawionego rozwiązania. Ponadto, wskazana przez pozwanego informacja o możliwości wynajmu pojazdu zastępczego za jego pośrednictwem była jedynie lakoniczna. Ubezpieczyciel przerzucił wszelkie obowiązki na poszkodowanego. Takiego rozwiązania nie sposób zaakceptować. Skoro ubezpieczyciel, jako duży podmiot zajmujący się likwidacją szkód komunikacyjnych w ramach prowadzonej działalności, nie jest w stanie w sposób sprawny i nieuciążliwy dla poszkodowanych zorganizować najmu pojazdu zastępczego, nie można obciążać poszkodowanych konsekwencjami takiego działania. Zatem nakładane przez ubezpieczyciela limity stawki za dobę wynajmu w przypadku najmu z innej niż proponowana wypożyczalni nie mogą mieć zastosowania, bowiem wobec nieefektywnego współdziałania pozwanego w zapewnieniu najmu pojazdu zastępczego, poszkodowany może skorzystać z dowolnej oferty oferującej najem pojazdu w stawce mieszczącej się w stawkach rynkowych. Ponadto, co istotne, wskazać należy, że pozwany poinformował poszkodowanego o akceptowanej przez niego stawce dobowej najmu, jednakże w żadnej mierze nie udzielił informacji, że stawka ta jest adekwatna do kosztu, jaki poniósłby ubezpieczyciel w przypadku skorzystania z jego oferty. Co więcej, z brzmienia informacji w żadnej mierze nie wynika, by stawka wskazana przez zakład ubezpieczeń była rzeczywiście przez niego ponoszonym kosztem w przypadku skorzystania z jego oferty. Pozwany przedstawił w pisemnej propozycji wysokość stawki za najem pojazdu należącego do klasy pojazdu, z którego korzystał poszkodowany , która wynosiła 62 zł netto za dobę. Podkreślenia wymaga fakt, że współpracujące z ubezpieczycielem przedsiębiorstwo zaoferowało poszkodowanemu pojazd z innej kategorii. Na tej podstawi Sąd Odwoławczy oddalił także zarzut naruszenia art. 361 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 34 i 36 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
44 Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 354 § 2 k.c. oraz art. 16 i 17 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych należało uznać, że jest on bezzasadny. Nie ma wątpliwości, że strony stosunku zobowiązaniowego wynikającego z odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela mają obowiązek współdziałania (art. 354 § 2 k.c.). Poszkodowany, jako wierzyciel powinien lojalnie postępować wobec ubezpieczyciela przez ograniczanie zakresu świadczenia odszkodowawczego. Brak podjęcia takich działań nie może zwiększać odszkodowania należnego od ubezpieczyciela zobowiązanego do naprawienia szkody, jeżeli tylko leżały one w zakresie możliwości poszkodowanego (zob., np. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2018 r., III CZP 51/18, OSNC 2019, nr 9, poz. 94).
45 Przyjęcie, że poszkodowany zachował się nielojalnie wobec podmiotu odpowiedzialnego za szkodę przez zgłoszenie do rozliczenia zbyt wysokich kosztów najmu wiąże się z wymaganiem, aby ubezpieczyciel przedstawił poszkodowanemu w pełni realną propozycję najmu pojazdu zastępczego, który pod istotnymi względami będzie odpowiadał pojazdowi należącemu do poszkodowanego. Jedynie propozycja spełniająca przedmiotowe kryteria może uzasadniać odmowę pokrycia tej części kosztów najmu, która wykracza ponad koszt najmu wyliczonego wg stawek wynikających z umowy łączącej ubezpieczyciela ze współpracującym przedsiębiorcą, jeżeli poszkodowany najął pojazd zastępczy we własnym zakresie. To na ubezpieczycielu spoczywa obowiązek wykazania, że w danej sytuacji propozycja najmu pojazdu spełniała te warunki. Nie można ograniczyć się do ogólnego poinformowania poszkodowanego o możliwości wynajęcia pojazdu zastępczego za pośrednictwem zakładu i akceptacji tylko minimalnej stawki rynkowej. Ponadto kwestionując wysokość kosztów najmu nie można również ograniczyć się do sformułowań, że koszty najmu pojazdu nie pozostają w normalnym związku przyczynową ze szkodą. W realiach przedmiotowej sprawy ubezpieczyciel co prawda przedstawił poprzez współpracujące z nim przedsiębiorstwo ofertę najmu pojazdu zastępczego, niemniej było to auto zaklasyfikowane do innego segmentu, zatem pod istotnymi względami nie odpowiadało pojazdowi należącemu do poszkodowanego. Zaoferowany samochód był gabarytowo wiele większy, co utrudniałoby poszkodowanemu wykonywanie mu jego działalności zarobkowej. Nadto, wobec zaoferowania pojazdu z wyższej klasy, po stronie poszkodowanego powstałby obowiązek uiszczenia dodatkowych kosztów w kwocie 250 zł. W konkluzji należało uznać, że pozwany de facto nie dał poszkodowanemu realnej możliwości skorzystania z jego oferty zorganizowania najmu pojazdu zastępczego.
46 Niesłuszny okazał się w szczególności zarzut naruszenia art. 16 Ustawy z dnia 22 maja 2013 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tj. Dz. U. z 2013 poz. 392) (dalej jako „u.u.o.”), art. 826 § 1 k.c. oraz art. 362 k.c. Jak już wyżej wskazano, pozwanemu nie udało się wykazać, że skutecznie zaoferował poszkodowanej możliwość skorzystania z pojazdu zastępczego po stawce niższej niż stosowana przez powoda. Brak skutecznego poinformowania o takiej ofercie uniemożliwia zarzucanie powodowi naruszenia zasady minimalizacji szkody, czy braku współpracy. Ubezpieczyciel, aby skutecznie ograniczyć swoją odpowiedzialność do niższych stawek, musi udowodnić, że jego propozycja była realna, dostępna i skutecznie zakomunikowana poszkodowanemu (lub jego następcy prawnemu). W niniejszej sprawie dowodów takich brak. Zatem Sąd Rejonowy słusznie ustalił wysokość należnego odszkodowania z tytułu najmu pojazdu zastępczego w oparciu o rynkową stawkę, określoną w umowie pomiędzy poszkodowaną i powodem.
47 Należy podkreślić, iż poszkodowany ma prawo do swobodnego wyboru podmiotu świadczącego usługi najmu pojazdu zastępczego, a ubezpieczyciel nie może narzucać mu swoich preferowanych dostawców, chyba że udowodni, iż stawki zastosowane przez poszkodowanego są rażąco zawyżone i nie odpowiadają cenom rynkowym. W przedmiotowej sprawie zgromadzony materiał dowodowy wykazał, że stawka zastosowana przez powoda nie była kwestionowana przez apelującego.
48 W świetle powyższego, Sąd Rejonowy słusznie uznał, że brak było podstaw do zmniejszenia kwoty żądanego odszkodowania. Powód nie przyczynił się do zwiększenia rozmiarów szkody, a jego działania w pełni mieściły się w granicach celowości i ekonomicznego uzasadnienia. Zatem również zarzut naruszenia art. 362 k.c. poprzez nieprzypisanie poszkodowanemu przyczynienia nie zasługiwał na uwzględnienie.
49 Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 385 k.p.c. apelacja powoda podlegała oddaleniu.
50 O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy rozstrzygnął w oparciu o art. 98 § 1 w zw. z art. 99 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 3 oraz § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, (Dz. U. z 2024 r. poz. 499 oraz z 2025 r. poz. 1172 ze zm.), zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 450 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od kosztów procesu zostały zasądzone stosownie do dyspozycji art. 98 § 1¹ k.p.c.
Powołane przepisy
- Kodeks cywilny, art. 13
- Kodeks cywilny, art. 19
- Kodeks cywilny, art. 34
- Kodeks cywilny, art. 36
- Kodeks cywilny, art. 233 (§ 1)
- Kodeks cywilny, art. 354 (§ 1, § 2)
- Kodeks cywilny, art. 361 (§ 1)
- Kodeks cywilny, art. 362
- Kodeks cywilny, art. 363 (§ 1)
- Kodeks cywilny, art. 822 (§ 1)
- Kodeks cywilny, art. 826 (§ 1)
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 98 (§ 1)
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 99
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 233 (§ 1)
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 385
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 387
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 391 (§ 1)
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 505¹³ (§ 2)
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 505⁹