Wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 31 października 2023 r., VI Ka 585/23

wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 31 października 2023 r., VI Ka 585/23

Tekst

1 Sygn. akt VI Ka 585/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 31 października 2023 r.

3 Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

4 Przewodniczący – Sędzia Tomasz Skowron

5 Protokolant Monika Mazur

6 przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Justyny Trybuchowskiej - Łysik

7 po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023 r.

8 sprawy B. T. ur. (...) w G.

9 c. W., H. z domu T.

10 oskarżonej z art. 276 k.k.

11 z powodu apelacji wniesionej przez oskarżoną

12 od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze

13 z dnia 19 maja 2023 r. sygn. akt II K 2095/21

14 zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonej B. T. w ten sposób,

15 że uniewinnia ją od popełnienia przypisanych jej przestępstw, a kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa.

Uzasadnienie

16 Formularz UK 2

17 Sygnatura akt

18 VI Ka 585/23

19 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

20 1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

21 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

22 Wyrok Sądu rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 19 maja 2023r. sygn. akt II K 2095/21

23 1.2. Podmiot wnoszący apelację

24 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

25 ☐ oskarżyciel posiłkowy

26 ☐ oskarżyciel prywatny

27 ☐ obrońca

28 ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

29 ☐ inny

30 1.3. Granice zaskarżenia

31 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

32 ☒ na korzyść

33 ☐ na niekorzyść

34 ☒ w całości

35 ☐ w części

36 ☐

37 co do winy

38 ☐

39 co do kary

40 ☐

41 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

42 1.3.2. Podniesione zarzuty

43 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

44 ☐

45 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

46 ☐

47 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

48 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

49 ☐

50 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

51 ☐

52 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

53 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

54 ☐

55 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

56 ☐

57 art. 439 k.p.k.

58 ☒

59 brak zarzutów

60 1.4. Wnioski

61 ☐

62 uchylenie

63 ☒

64 zmiana

65 Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

66 2.1. Ustalenie faktów

67 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

68 Lp.

69 Oskarżony

70 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

71 Dowód

72 Numer karty

73 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

74 Lp.

75 Oskarżony

76 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

77 Dowód

78 Numer karty

79 2.2. Ocena dowodów

80 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

81 Lp. faktu z pkt 2.1.1

82 Dowód

83 Zwięźle o powodach uznania dowodu

84 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

85 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

86 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

87 Dowód

88 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

89 STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

90 Lp.

91 Zarzut

92 Apelacja nie zawiera zarzutu

93 ☐ zasadny

94 ☐ częściowo zasadny

95 ☐ niezasadny

96 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

97 Apelacja co prawda nie zawiera zarzutu, z treści jej uzasadnienia jednak można wywieźć, że jej autorka kwestionuje ustalenia faktyczne leżące u podstaw zaskarżonego wyroku w szczególności te dotyczące jej zamiaru.

98 W ocenie sądu odwoławczego w niniejszej sprawie oskarżonej nie można przypisać odpowiedzialności z art. 276 k.k. W myśl tego przepisu odpowiedzialności podlega ten kto niszczy, uszkadza, czyni bezużytecznym, ukrywa lub usuwa dokument, którym nie ma prawa wyłącznie rozporządzać. W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji przyjął, że oskarżona B. T. w okresie od nieustalonego dnia kwietnia 2020r. do 28 października 2020r. ukrywała dokumentację rozliczeniową i kadrowo – księgową trzech podmiotów gospodarczych, którą nie miała prawa wyłącznie rozporządzać.

99 Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że w inkryminowanym okresie oskarżona była w posiadaniu dokumentacji trzech podmiotów gospodarczych, którym świadczyła usługi księgowe. Nie kwestionowane jest również, że w tym okresie pomimo wezwań dokumentacji tej pokrzywdzonym podmiotom nie zwróciła. Należy przy tym zauważyć, iż w okresie kiedy oskarżona była w posiadaniu dokumentacji cały czas dokumenty te znajdowały się pod adresem, pod którym oskarżona prowadziła działalność gospodarczą, tj. w J. ul. (...). Tam zresztą dokumenty te zostały zabezpieczone przez policję i odebrane oskarżonej w dniu 28 października 2021r. ( protokół zatrzymania rzeczy k. 155-158 ).

100 Oskarżona w swoich wyjaśnieniach ( k. 169-170, k. 259-260 ) przyznała fakt posiadania przedmiotowych dokumentacji, jak również to, że dokumentacja ta została zwrócona „z dużym opóźnieniem”. Fakt ten tłumaczyła tym, że pod koniec 2019r. dopadły ją kłopoty zdrowotne a w czerwcu 2020r. jej syn zachorował na chorobę nowotworową mózgu co spowodowało, że praktycznie przestała pracować, miała kłopoty z normalnym funkcjonowaniem i praktycznie nie przebywała wtedy w biurze. Zauważyć zatem należy, że oskarżona w okresie objętym zarzutem nie robiła nic z powierzoną jej dokumentacją.

101 Ukrycie dokumentu polega na utajnieniu miejsca jego przechowywania. „Istota ukrycia dokumentu polega na ulokowaniu go w miejscu nieznanym dla osoby uprawnionej, gdy sprawca swoje działanie w sposób świadomy ukierunkowuje na wywołanie takiego stanu, aby dokument był ukryty, schowany, niedostępny dla osoby uprawnionej” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9.12.2010 r., sygn. II AKa 397/10, LEX nr 785456; por. także wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28.06.2005 r., sygn. II AKa 166/05, LEX nr 164575; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21.08.2012 r., sygn. III KK 403/11, OSNKW 2013/1, poz. 2; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24.07.2014 r., sygn. II AKa 188/14, LEX nr 1537362; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 17.06.2015 r., sygn. II AKa 109/15, KZS 2015/7–8, poz. 55). Ukrycie dokumentu ma miejsce wówczas, gdy dokument, którym sprawca nie ma prawa wyłącznie dysponować, został umieszczony w takim miejscu, o którym osoba uprawniona do dysponowania nie wie lub do którego nie ma dostępu albo ma dostęp utrudniony (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23.05.2002 r., sygn. V KKN 404/99, OSNKW 2002/9–10, poz. 72, z glosą M. Siwka, Prok. i Pr. 2003/6, s. 109–115). W.Wróbel, T.Sroka w Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część II pod red. W. Wróbla i A.Zolla. Komentarz do art. 212-277d, opublikowano: WKP 2017

102 Typ przestępstwa ukrywania dokumentu (art. 276 k.k.), którym sprawca nie ma prawa wyłącznie rozporządzać, polega na podjęciu tego rodzaju zachowań, w wyniku których dokument znajdzie się w miejscu znanym sprawcy, nieznanym natomiast osobom, którym przysługuje prawo do rozporządzania dokumentem, choćby nie wyłącznie (utajnienie miejsca jego przechowywania). ( zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2012r., sygn. III KK 403/11, OSNKW 2013/1/2 )

103 Możliwość przypisania oskarżonemu przestępstwa określonego w art. 276 k.k. w postaci ukrywania wskazanego tam dokumentu zachodzi jedynie wówczas, gdy wykazane zostanie, że on sam podjął działanie, w wyniku którego dokument, którym nie miał prawa wyłącznie rozporządzać, został ukryty przed osobą uprawnioną do dysponowania nim, czyli umieszczony w takim miejscu, o którym osoba ta nie wie lub do którego nie ma dostępu albo ma dostęp utrudniony. ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2002r. sygn. V KKN 404/99, OSNKW 2002/9-10/72 )

104 Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 sierpnia 2000r., sygn. V KKN 208/00, OSNKW 2000/9-10, poz. 84 przyjął, że odmowa wykonania obowiązku wydania dokumentu osobie uprawnionej może być uznana za ukrycie dokumentu. Orzeczenie to jednak zostało wydane na kanwie innego stanu faktycznego. Oskarżona w tej sprawie bowiem zaprzeczała, że dokumenty w ogóle posiadała.

105 Oskarżona B. T. jak już wyżej wskazano nie podejmowała żadnych działań , zachowań w wyniku których powierzone jej dokumenty znalazły się w miejscu nie znanym osobom, którym przysługuje prawo do ich rozporządzaniem. Z dołączonych do akt wydruków korespondencji oskarżonej z osobami domagającymi się zwrotu dokumentów – G. F., E. S. ( żonę J. S. ) wynika, że oskarżona w żadnym momencie nie zaprzeczała faktowi posiadania dokumentacji, jak i świadomości i chęci ich oddania. Nie można zatem uznać, że oskarżona B. T. podjęła jakiekolwiek czynności, które można byłoby przypisać pod ukrywanie dokumentów. Warte podkreślenia jest, że w żadnym momencie nie odmawiała ona wydania posiadanej przez siebie dokumentacji a jej zachowanie sprowadzało się do zaniechania, u którego podstaw leżały problemy zdrowotne jej samej oraz jej ciężko chorego syna.

106 Zdaniem sądu okręgowego zachowanie oskarżonej nie nosi również znamion usunięcia dokumentu. Usunięcie dokumentu obejmuje wszelkie czynności prowadzące do uczynienia go niedostępnym dla osoby uprawnionej, choćby znane było miejsce przechowywania tego dokumentu. Znamię usunięcia spełni wywiezienie dokumentu za granicę lub zamknięcie go w szafie pancernej. Usunięciem dokumentu będzie także pozbawienie nad nim władztwa dotychczasowego dysponenta. ). W.Wróbel, T.Sroka w Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część II pod red. W. Wróbla i A.Zolla. Komentarz do art. 212-277d, opublikowano: WKP 2017

107 Wyżej już wskazano, ze tak rozumianych działań wobec powierzonych jej przez „ Hotel (...) z/s w J., „(...) z/s w J. i (...) J. S. z/s w S. dokumentami B. T. nie podejmowała.

108 Zdaniem sądu odwoławczego zatem oskarżonej nie można przypisać żadnej z form przestępstwa z art. 276 k.k. Po stronie oskarżonej brak było bowiem zamiaru popełnienia przestępstwa stypizowanego w wyżej wskazanym przepisie.

109 Zamiar to proces zachodzący w psychice sprawcy, wyrażający się w świadomej woli zrealizowania zespołu przedmiotowych znamion czynu zabronionego. Pamiętać należy, że zamiar zarówno bezpośredni, jak i ewentualny oznacza zjawisko obiektywnej rzeczywistości, realny przebieg procesów psychicznych, nie jest zaś pojęciem z dziedziny ocen czy też z dziedziny wartości ( zob. K. Mioduski w Kodeks Karny Komentarz tom I, Wyd. Prawnicze Warszawa 1987, s. 38 ).

110 Zamiar popełnienia czynu zabronionego polega na ukierunkowaniu zachowania na osiągnięcie określonego celu i sterowaniu tym zachowaniem. Na zamiar składają się strona intelektualna oraz woluntatywna. Zamiar jest warunkowany wyobrażeniem celu (strona intelektualna) i dążeniem opartym na motywacji jego osiągnięcia (strona woluntatywna ) zob. A. Zoll w Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część II pod red. W. Wróbla i A.Zolla. Komentarz do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 1;art. 2;art. 3;art. 4;art. 5;art. 6;art. 7;art. 8;art. 9;art. 10;art. 11;art. 12;art. 13;art. 14;art. 15;art. 16;art. 17;art. 18;art. 19;art. 20;art. 21;art. 22;art. 23;art. 24;art. 25;art. 26;art. 27;art. 28;art. 29;art. 30;art. 31;art. 32;art. 33;art. 34;art. 35;art. 36;art. 37;art. 38;art. 39;art. 40;art. 41;art. 42;art. 43;art. 44;art. 45;art. 46;art. 47;art. 48;art. 49;art. 50;art. 51;art. 52)">art. 1-52, wyd. V, opublikowano: WKP 2016

111 W zachowaniu oskarżonej B. T. sąd odwoławczy nie dostrzega istnienia strony woluntatywnej. Oskarżona w żadnym momencie nie zaprzeczała temu, że posiada przedmiotowe dokumentacje, w żadnym też nie odmawiała chęci jej wydania. Miała też świadomość tego, że dokumenty musi wydać. Zwłoka w ich oddaniu spowodowana została, jak już wcześniej wskazano jej chorobą oraz chorobą jej syna.

112 W rezultacie sąd uznał, że oskarżonej nie można przypisać sprawstwa występku z art. 276 k.k.

113 Wniosek

114 O zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonej od popełnienia zarzucanych jej czynów

115 ☒ zasadny

116 ☐ częściowo zasadny

117 ☐ niezasadny

118 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

119 Powyżej już wskazano powody, dla których sąd okręgowy uwzględnił apelację wywiedzioną przez oskarżoną. Stąd też za zasadny należało uznać zawarty w niej postulat o zmianę zaskarżonego wyroku i jej uniewinnienie.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

120 1.

121 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

122 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

123 Przedmiot utrzymania w mocy

124 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

125 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

126 Przedmiot i zakres zmiany

127 Uniewinnienie oskarżonej od popełnienia zarzucanych jej czynów

128 Zwięźle o powodach zmiany

129 Wcześniej już przedstawiono powody, dla których sąd odwoławczy uznał, że oskarżona swoim zachowaniem nie wyczerpała ustawowych znamion przestępstwa z art. 276 k.k.

130 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

131 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

132 1.1.

133 ☐ art. 439 k.p.k.

134 Zwięźle o powodach uchylenia

135 2.1.

136 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

137 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

138 Zwięźle o powodach uchylenia

139 3.1.

140 Konieczność umorzenia postępowania

141 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

142 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

143 4.1.

144 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

145 Zwięźle o powodach uchylenia

146 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

147 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

148 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

149 Przytoczyć okoliczności

150 Koszty Procesu

151 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

152 Przytoczyć okoliczności

153 W związku ze zmianą zaskarżonego wyroku i uniewinnieniem oskarżonej od popełnienia zarzucanych jej przestępstw na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. kosztami postępowania należało obciążyć Skarb Państwa.

PODPIS

154 1.3. Granice zaskarżenia

155 Kolejny numer załącznika

156 1

157 Podmiot wnoszący apelację

158 oskarżona

159 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

160 Orzeczenie o sprawstwie i winie

161 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

162 ☒ na korzyść

163 ☐ na niekorzyść

164 ☒ w całości

165 ☐ w części

166 ☐

167 co do winy

168 ☐

169 co do kary

170 ☐

171 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

172 1.3.2. Podniesione zarzuty

173 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

174 ☐

175 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

176 ☐

177 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

178 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

179 ☐

180 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

181 ☒

182 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

183 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

184 ☐

185 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

186 ☐

187 art. 439 k.p.k.

188 ☐

189 brak zarzutów

190 1.4. Wnioski

191 ☐

192 uchylenie

193 ☒

194 zmiana