Wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 15 maja 2025 r., VI Ka 212/25

wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 15 maja 2025 r., VI Ka 212/25

Tekst

1 Sygn. akt VI Ka 212/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 15 maja 2025 r.

3 Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

4 Przewodniczący – Sędzia Robert Bednarczyk

5 Protokolant Joanna Szmel

6 przy udziale prokurator Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Anety Kawki

7 po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025r.

8 sprawy D. S. ur. (...) w Z.

9 s. A., K. z domu W.

10 oskarżonego z art. 209 § 1 k.k.

11 z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego

12 od wyroku Sądu Rejonowego w Zgorzelcu

13 z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt II K 664/23

14 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

15 1. na podstawie art. 69 § 1 kk i art. 70 § 1 kk wykonanie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby, wynoszący 3 (trzy) lata;

16 2. na podstawie art. 72 § 1 pkt 3 i 4 kk zobowiązuje oskarżonego w okresie próby do wykonywania pracy zarobkowej oraz do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie Ł. S.;

17 II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

18 III. zasądza od oskarżonego D. S. na rzecz oskarżyciela posiłkowego E. F. kwotę 840 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym;

19 IV. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

Uzasadnienie

20 Formularz UK 2

21 Sygnatura akt

22 VI Ka 212/25

23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

24 1

25 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

26 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

27 Wyrok Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt II K 664/23

28 1.2. Podmiot wnoszący apelację

29 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

30 ☐ oskarżyciel posiłkowy

31 ☐ oskarżyciel prywatny

32 ☒ obrońca oskarżonego

33 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

34 ☐ inny

35 1.3. Granice zaskarżenia

36 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

37 ☒ na korzyść

38 ☐ na niekorzyść

39 ☒ w całości

40 ☐ w części

41 ☐

42 co do winy

43 ☐

44 co do kary

45 ☐

46 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

47 1.3.2. Podniesione zarzuty

48 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

49 ☒

50 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

51 ☐

52 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

53 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

54 ☒

55 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

56 ☒

57 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

58 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

59 ☒

60 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

61 ☐

62 art. 439 k.p.k.

63 ☐

64 brak zarzutów

65 1.4. Wnioski

66 ☒

67 uchylenie

68 ☒

69 zmiana

70 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

71 2.1. Ustalenie faktów

72 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

73 Lp.

74 Oskarżony

75 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

76 Dowód

77 Numer karty

78 1.

79 D. S.

80 Oskarżony nie był karany w dacie wyrokowania; dot. czynu zarzucanego mu z art. 209 § 1 k.k.

81 Karta karna;

82 Wydruk informacji z Krajowego Rejestru Karnego

83 426; 442

84 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

85 Lp.

86 Oskarżony

87 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

88 Dowód

89 Numer karty

90 1.

91 D. S.

92 Stan zdrowia oskarżonego, spłata zadłużenia alimentacyjnego dot. czynu zarzucanego mu z art. 209 § 1 k.k.

93 potwierdzenia wpłat; dokumentacja medyczna

94 448-454

95 2.2. Ocena dowodów

96 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

97 Lp. faktu z pkt 2.1.1

98 Dowód

99 Zwięźle o powodach uznania dowodu

100 1.

101 Karta karna;

102 Informacja z Krajowego Rejestru Karnego

103 Dokumenty urzędowe, w toku procesu niekwestionowane przez strony.

104 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

105 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

106 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

107 Dowód

108 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

109 potwierdzenia wpłat; dokumentacja medyczna

110 Dokumenty pozostają bez znaczenia dla oceny zachowania D. S..

111 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

112 Lp.

113 Zarzut

114 Apelacja r. pr. W. K.:

115 1. obraza przepisów postępowania tj. art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy w zakresie czasookresu zarzuconego czynu od 4 czerwca 2014 roku do 20 października 2016 roku pomimo przedawnienia karalności przestępstwa zarzucanego oskarżonemu zgodnie z art. 101 § 1 pkt 4 k.k., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.

116 ☐ zasadny

117 ☐ częściowo zasadny

118 ☒ niezasadny

119 2. obraza przepisów prawa materialnego, która mogła mieć wpływ na treść wyroku, tj. art. 209 § 1 k.k. w okresie od 4 czerwca 2014 roku do 31 maja 2017 r. poprzez błędne przyjęcie, iż oskarżony jest winnym popełnienia przestępstwa w ww. okresie pomimo, iż opis czynu nie wyczerpuje znamion czynu zabronionego obowiązującego w przypisanym oskarżonemu okresie – wobec czego czyn ten nie wypełnił znamion czynu zabronionego.

120 ☐ zasadny

121 ☐ częściowo zasadny

122 ☒ niezasadny

123 3. obraza przepisów prawa procesowego art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. mającą wpływ na treść orzeczenia z uwagi na pominięcie (1) dokumentacji medycznej oskarżonego skutkującej błędnym określeniem stanu zdrowia oskarżonego, (2) dowodu z zeznań A. S. skutkującym błędnym określeniem relacji oskarżonego z małoletnim dzieckiem, (3) dowodu z zeznań P. P. skutkujące błędnym określeniem stanu zaawansowania terapii rodzicielskiej na którą udał się oskarżony.

124 ☐ zasadny

125 ☐ częściowo zasadny

126 ☒ niezasadny

127 4. obraza przepisów prawa procesowego, która mogła mieć wpływ na treść wyroku tj. art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, tj. (1) nieuzasadnionym przyjęciem, iż oskarżony preferował pracę „na czarno” i nie podejmował zatrudnienia w celu uniknięcia płacenia alimentów, pomimo zaświadczenia PUP Z. z dnia 20.01.2022 r. k. 77 i 78 – wskazującego okresy pobierania świadczeń, ich wysokości, a także propozycję pracy oferowane przez Urząd Pracy – gdzie każdorazowo była ona przez oskarżonego przyjęta, (2) nieuzasadnionym przyjęciem, iż oskarżony w okresie od 2014 r. do 2021 r. nie przekazywał żadnych środków z własnej winy, pomimo ówcześnie poprawnych relacji pomiędzy matką dziecka, a nim regularnym kontaktem z dzieckiem w tym okresie, (3) nieuzasadnionym przyjęciem, iż oskarżony złożył wniosek o ustalenie kontaktów oraz przywrócenie ograniczonej władzy rodzicielskiej na skutek „chęci dokuczenia byłej partnerce” – pomimo, iż oskarżony złożył takowy wniosek z uwagi na zaniechanie możliwości spotkań z powodów leżących po stronie matki dziecka, która uniemożliwiła mu kontakt z dzieckiem z uwagi na wstąpienie w nowy związek partnerski, (4) nieuzasadnione przyjęcie, iż oskarżony unikał możliwości ściągnięcia alimentów w ramach postępowania egzekucyjnego pomimo, iż współpracował z organem egzekucyjnym w ramach złożonego wniosku o egzekucję, w tym egzekucję z nieruchomości – która bez jego winy do dnia dzisiejszego się nie odbyła, (5) nieuzasadnione przyjęcie, iż oskarżony posiada możliwość realizowania kontaktów z córką w obecności kuratora pomimo, iż od 2021 r. miał on jedynie możliwość dwukrotnego spotkania z córką na spotkaniu w ramach zabezpieczenia w postępowaniu o ustalenie kontaktów, a na dzień dzisiejszy matka dziecka nie umożliwia mu jakichkolwiek spotkań czy kontaktu telefonicznego z małoletnią córką- co wpływa bezpośrednio na brak możliwości wspierania przez oskarżonego matki dziecka, (6) przyjęcie karalności skazanego w dniu wyrokowania, tj. 23 stycznia 2025r. – pomimo, że D. S. w dniu 23 stycznia 2025 r. nie figurował w krajowym rejestrze karnym – art. 107 k.k.;

128 a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym ustaleniu, że oskarżony uchylał się w okresie od 4 czerwca 2014 r. do 10 stycznia 2022 r. od obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki Ł. S. przez niełożenie na jej utrzymanie.

129 ☐ zasadny

130 ☒ częściowo zasadny

131 ☐ niezasadny

132 5. rażąca niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego – tj. 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy prawidłowa ocena okoliczności dotyczących jego wymiaru uzasadnia orzeczenie go w niższej wysokości, w szczególności, iż Sąd I instancji nie uwzględnił sytuacji osobistej oskarżonego, jego stanu zdrowia i warunków osobistych.

133 ☐ zasadny

134 ☐ częściowo zasadny

135 ☒ niezasadny

136 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

137 Ad. 1 – Ad. 5

138 Odnosząc się do zarzutów zawartych w apelacji r. pr. W. K. podkreślić należy, że niealimentacja jest typowym przestępstwem z zaniechania, które ma charakter zachowania trwałego, tj. rozciągniętego w czasie, a zatem zgodnie z dominującym poglądem w orzecznictwie – zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2015 r., sygn. II KK 288/15, LEX nr 1918814; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2002 r., sygn. II KKN 387/01, LEX nr 52943 – czasem jego popełnienia będzie ostatni moment, w którym sprawca utrzymywał jeszcze wywołany przez siebie stan bezprawności, tj. w sytuacji, gdy mógł jeszcze zrealizować ciążący na nim obowiązek podczas ostatniego zaniechania zaliczonego na poczet realizacji znamion czynu. D. S. zarzucono uchylanie się od ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego w okresie od 4 czerwca 2014 r. do dnia 10 stycznia 2022 r., a zatem w realiach niniejszej sprawy należało przyjąć jako czas popełniania przestępstwa datę jego zakończenia tj. 10 stycznia 2022 r. Z tych względów odwoływanie się przez autora apelacji do daty początkowej okresu niealimentacji nie może służyć wykazaniu, że nastąpiło przedawnienie karalności tego przestępstwa. Nie można bowiem „dzielić” okresu popełnienia przestępstwa trwałego poprzez wyłączenie z karalności okresu początkowego sprzed 5 lat (art. 101 § 1 pkt 4 k.k.). Ponieważ – jak już wyżej wskazano – przestępstwo niealimentacji jest przestępstwem trwałym, to należało dokonać oceny zarzucanego oskarżonemu czynu według stanu prawnego obowiązującego w czasie jego popełnienia, a zatem należało uwzględnić treść art. 209 k.k. już po nowelizacji Kodeksu karnego z 23 marca 2017 r., którą wykreślono znamię „uporczywości”. Od strony podmiotowej przestępstwo niealimentacji w obydwu typach rodzajowych można popełnić tylko umyślnie z zamiarem bezpośrednim, jak i ewentualnym. Nawet jeśli po stronie oskarżonego nie wystąpiło wskazane powyżej szczególnie ukierunkowane nastawienie psychiczne, to nie ma to znaczenia, bowiem znamię uporczywości zostało zdezaktualizowane. Nie ma jednak wątpliwości co do tego, że D. S. uchylał się od wykonania obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki, a łączna wysokość powstałych w skutek tego zaległości przewyższa równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych. Takie ustalenia poczynił Sąd Rejonowy w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku i Sąd Odwoławczy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni je podziela. Oskarżony miał świadomość tego, iż został zobowiązany wyrokiem sądowym do płacenia alimentów, co zresztą sam przyznał w swoich wyjaśnieniach a ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego nie realizował. Jednoczesnie podnieść należy, że oskarżony dysponował co miesiąc pewną sumą pieniędzy, czy to pobierając świadczenia – stypendium w roku 2016 w łącznej kwocie 5917 zł, czy też przyjmując propozycje pracy oferowane przez Powiatowy Urząd Pracy w Z. – k. 76 i 77, a mimo to nie płacił alimentów. Dotyczy to także kwot, jakie oskarżony miał uzyskiwać z nieformalnego zatrudnienia, unikając w ten sposób możliwości ściągnięcia alimentów w ramach postępowania egzekucyjnego. Argumentacja obrońcy, że kwoty uzyskiwane ze świadczeń oraz z pracy przeznaczał na spędzanie czasu z małoletnią, czy też pomagając finansowo ojcu pozostaje indyferentna dla oceny czy doszło do zrealizowania przezeń znamion zarzucanego mu czynu. Poza kognicją sądu karnego pozostaje również kwestia dotycząca realizacji kontaktów z dzieckiem. Niewątpliwie oskarżony swoim czynem wyczerpał znamiona określone w art. 209 § 1 k.k. uchylając się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego orzeczeniem sądowym, a łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości przewyższyła równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych. Brak było zatem podstaw do uniewinnienia oskarżonego. Także wymierzona oskarżonemu kara 6 miesięcy pozbawienia wolności, biorąc pod uwagę okres czasu przez jaki utrzymywała się zaległość alimentacyjna, jego premedytację, nie jest karą rażąco niewspółmierną w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k., a tylko taka konstatacja uprawniałaby Sąd do zmiany orzeczenia w tym zakresie. Bez wpływu na wymiar tej kary pozostaje kwestia częściowej spłaty zadłużenia, czy aktualnej dokumentacji medycznej, z której wszakże nie wynika, aby oskarżony był niezdolny do podjęcia i świadczenia pracy, tym bardziej, że z apelacji wprost wybrzmiewa, że oskarżony jest czynny zawodowo, reguluje zadłużenie. Sąd Odwoławczy ustalił natomiast, że w dacie wyrokowania oskarżony nie był karany, co uzasadnia zastosowanie wobec niego w oparciu o art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. instytucji warunkowego zawieszenia orzeczonej wobec niego kary. Sąd Odwoławczy doszedł do przekonania, że wykonanie tej kary należy zawiesić na maksymalny przewidziany prawem okres 3 lat tytułem próby. Istotnym w tej materii argumentem jest to, że po wszczęciu postepowania karnego D. S. rozpoczął alimentacje swojej córki a nawet częściowo spłacił swoje z tego tytułu zadłużenia. Oznacza to, że jego proces demoralizacji nie jest na tyle zaawansowany, by wyłączał pozytywną prognozę kryminologiczną. Dodatkowo Sąd Odwoławczy zobowiązał oskarżonego w okresie próby, co jak się wydaje nie wymaga szerszego komentarza, do wykonywania pracy zarobkowej oraz do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie Ł. S..

139 Wniosek

140 Odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w pkt. I wyroku - uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej okresu od 4 czerwca 2014 r. do 31 maja 2017 r. oraz umorzenie postępowania w tym zakresie, zaś w pozostałym okresie czasu, tj. od 1 czerwca 2017 r. do 10 stycznia 2022 r. o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od dokonania zarzucanego mu czynu.

141 ☐ zasadny

142 ☐ częściowo zasadny

143 ☒ niezasadny

144 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

145 Zarzuty apelacyjne obrońcy okazały się niezasadne, co w konsekwencji skutkowało nieuwzględnieniem przedmiotowego wniosku.

146 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

147 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

148 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

149 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

150 1.

151 Przedmiot utrzymania w mocy

152 Sprawstwo i wina oskarżonego; wymiar orzeczonej kary.

153 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

154 Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, jak i nie znajdując uchybień określonych w art. 435 k.p.k., art. 439 § 1 k.p.k., art. 440 k.p.k. i art. 455 k.p.k., które podlegałyby uwzględnieniu z urzędu i powodowałyby konieczność ingerencji w treść zaskarżonego wyroku, utrzymano go w tej części w mocy. Wymierzona wobec oskarżonego kara spełnia kryteria określone w art. 53 k.k.

155 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

156 Przedmiot i zakres zmiany

157 warunkowe zawieszenie orzeczonej kary; zobowiązanie oskarżonego w okresie próby

158 do wykonywania pracy zarobkowej oraz do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie Ł. S..

159 Zwięźle o powodach zmiany

160 Powody dla których zmieniono wyrok w przedmiotowym zakresie zostały podanej wyżej w uzasadnieniu.

161 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

162 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

163 1.1.

164 ☐ art. 439 k.p.k.

165 Zwięźle o powodach uchylenia

166 2.1.

167 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

168 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

169 Zwięźle o powodach uchylenia

170 3.1.

171 Konieczność umorzenia postępowania

172 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

173 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

174 4.1.

175 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

176 Zwięźle o powodach uchylenia

177 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

178 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

179 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

180 Przytoczyć okoliczności

181 6. Koszty Procesu

182 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

183 Przytoczyć okoliczności

III.

184 Sąd Odwoławczy na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego kwotę 840 zł, tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, wg. stawek określonych w § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

185 IV.

186 Biorąc pod uwagę sytuację majątkową oskarżonego oraz wysokość zaległości alimentacyjnych, Sąd Odwoławczy na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

187 7. PODPIS

188 1.3. Granice zaskarżenia

189 Kolejny numer załącznika

190 1

191 Podmiot wnoszący apelację

192 Obrońca oskarżonego

193 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

194 Sprawstwo i wina oskarżonego; wymiar orzeczonej kary.

195 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

196 ☒ na korzyść

197 ☐ na niekorzyść

198 ☒ w całości

199 ☐ w części

200 ☐

201 co do winy

202 ☐

203 co do kary

204 ☐

205 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

206 1.3.2. Podniesione zarzuty

207 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

208 ☒

209 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

210 ☐

211 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

212 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

213 ☒

214 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

215 ☒

216 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

217 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

218 ☒

219 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

220 ☒

221 art. 439 k.p.k.

222 ☐

223 brak zarzutów

224 1.4. Wnioski

225 ☒

226 uchylenie

227 ☒

228 zmiana