Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 10 lipca 2023 r., II AKa 12/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 10 lipca 2023 r., II AKa 12/23

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 II AKa 12/23

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 3

CZĘŚĆ WSTĘPNA

6 Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

7 Sąd Okręgowy w Szczecinie, 9 listopada 2022 r., sygn. akt III K 400/21

8 Podmiot wnoszący apelację

9 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

10 ☒ oskarżyciel posiłkowy

11 ☐ oskarżyciel prywatny

12 ☒ obrońca

13 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

14 ☐ inny

15 Granice zaskarżenia

16 Kierunek i zakres zaskarżenia

17 ☒ na korzyść

18 ☒ na niekorzyść

19 ☒ w całości

20 ☒ w części

21 ☐

22 co do winy

23 ☒

24 co do kary

25 ☒

26 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

27 Podniesione zarzuty

28 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

29 ☒

30 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

31 ☐

32 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

33 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

34 ☒

35 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

36 ☒

37 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

38 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

39 ☒

40 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

41 ☐

42 art. 439 k.p.k.

43 ☐

44 brak zarzutów

45 Wnioski

46 ☒

47 uchylenie

48 ☒

49 zmiana

50 Ustalenie faktów w związku z dowodami

51 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

52 Ustalenie faktów

53 Fakty uznane za udowodnione

54 Lp.

55 Oskarżony

56 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

57 Dowód

58 Numer karty

59 2.1.1.1.

60 A. W.

61 Niekaralność oskarżonego

62 Dane z BI Krajowego Rejestru Karnego

63 487

64 Fakty uznane za nieudowodnione

65 Lp.

66 Oskarżony

67 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

68 Dowód

69 Numer karty

70 2.1.2.1.

71 Ocena dowodów

72 Dowody będące podstawą ustalenia faktów

73 Lp. faktu z pkt 2.1.1

74 Dowód

75 Zwięźle o powodach uznania dowodu

76 2.1.1.1

77 Dane z BI Krajowego Rejestru Karnego

78 Informacje uzyskane z właściwego rejestru, nie były kwestionowane w postępowaniu.

79 Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

80 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

81 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

82 Dowód

83 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

84 STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

85 Lp.

86 Zarzut

87 3.1.

88 Rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonego kary w postaci 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone na okres 3 (trzech) lat próby, połączone z obowiązkiem pisemnego informowania sądu o przebiegu okresu próby co 6 miesięcy, podczas gdy prawidłowa ocena okoliczności sprawy przez pryzmat kryteriów wymienionych w art. 53 k.k., uwzględniająca przede wszystkim stopień społecznej szkodliwości czynu, stopień zawinienia sprawcy, następstwa czynu, wysokość szkody poniesionej przez pokrzywdzonych, wielość pokrzywdzonych, a także cele prewencji indywidualnej oraz generalnej, prowadzi do wniosku, iż wymieniona kara jest rażąco niska, nie realizuje ustawowych kryteriów wymiaru kary oraz nie stanowi wobec oskarżonego sprawiedliwej i konsekwentnej odpłaty za popełnione przestępstwo, jak również nie odpowiada społecznemu poczuciu sprawiedliwości.

89 Apelacja prokuratora

90 ☐ zasadny

91 ☐ częściowo zasadny

92 ☒ niezasadny

93 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

94 Nie może ulegać wątpliwości, co podkreśla się także w orzecznictwie sądowym i doktrynie prawa, że stosownie do brzmienia art. 53 § 1 k.k. sąd wymierza karę według swego uznania (w granicach przewidzianych przez ustawę). W ramach zasady swobodnego uznania sąd, na podstawie ustalonych okoliczności faktycznych, także odnoszących się do osoby sprawcy, ma określić rozmiar sankcji, biorąc pod uwagę cele sankcji karnej. Swoboda sądu co do wyboru rodzaju i rozmiaru kary nie może być oczywiście utożsamiana z dowolnością lub arbitralnością. Sąd zobowiązany jest bowiem uwzględniać reguły prawidłowego rozumowania oraz wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego, kodeksowe dyrektywy wymiaru kary. Swoje stanowisko powinien uzasadnić.

95 Z kolei rażąca niewspółmierność kary to znaczna, wyraźna i oczywista, a więc niedająca się zaakceptować dysproporcja między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą, tj. taką która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw jej wymiaru .

96 Przenosząc te ogólne rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że Sąd Okręgowy zaprezentował argumentację na okoliczność wysokości kary pozbawienia wolności, a dalej także – dotyczącą warunkowego zawieszenia jej wykonania. Lektura tejże przekonuje, że sąd meriti miał na uwadze tak stopień społecznej szkodliwości czynu, jak i jego następstwa, wysokość szkody, występowanie w sprawie trzech pokrzywdzonych. Nie uciekł z pola widzenia tego Sądu stopień winy oskarżonego, podkreślono przemyślane, rozciągnięte w czasie działanie. Całokształt pisemnych motywów wyroku przekonuje, że Sąd Okręgowy miał na uwadze kwestie celów zapobiegawczych i wychowawczych, które kara ma osiągnąć wobec skazanego a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. W świetle tych wszystkich kryteriów należy stwierdzić, że kara jednego roku pozbawienia wolności, choć jest karą łagodną, nie ma charakteru rażąco niewspółmiernej. Kara wnioskowana przez prokuratora (4 lata pozbawienia wolności) cechowałaby się natomiast rażącą niewspółmiernością (byłaby rażąco surowa). Ingerencja sądu odwoławczego w wysokość kary nie może, co wskazywano wyżej, nastąpić jeśli kara co prawda jest łagodna, bądź surowa, ale nie można mówić o jej rażącej niewspółmierności.

97 Warunkowo zawieszając wykonanie kary sąd meriti miał na uwadze niekaralność oskarżonego (dość istotna okoliczność, szczególnie przy uwzględnieniu jego wieku), prowadzenie ustabilizowanego trybu życia. W istocie brak jest powodów do przyjęcia, że kara z warunkowym zawieszeniem wykonania, przy jednoczesnym zobowiązaniu oskarżonego do naprawienia szkody, konieczności stosowania się do regulacji wynikającej z art. 18 § 3 k.s.h. i orzeczeniu przez sąd odwoławczy środka karnego opisanego w art. 41 § 2 k.k., nie będzie wystarczająca do zrealizowania celów w odniesieniu do A. W. i nie zapobiegnie jego powrotowi do przestępstwa. Z punktu widzenia oddziaływania zewnętrznego istotne jest nadto, by sankcja karna była nie tylko swoistą odpłatą za przestępstwo, ale także, by istniała realna szansa na naprawienie szkody wyrządzonej pokrzywdzonym. Należy mieć także na uwadze art. 75 § 2 k.k., którego treść powinna skłonić oskarżonego do przestrzegania wymierzonego środka karnego, wywiązania się z nałożonych obowiązków.

98 Wniosek

99 O zmianę wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu za czyn opisany w punkcie I. zaskarżonego wyroku kary 4 (czterech) lat pozbawienia wolności i uchylenie punktu II. wyroku jako bezprzedmiotowego, po zmianie punktu I.

100 ☐ zasadny

101 ☐ częściowo zasadny

102 ☒ niezasadny

103 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

104 Zważywszy na bezzasadność zarzutu i argumenty przedstawione przez Sąd Apelacyjny przy odniesieniu się do niego, żądanie nie mogło być uwzględnione.

105 3.2.

106 Rażącej niewspółmierności środka karnego, wynikającej z odstąpienia od orzeczenia wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, związanej z zakupem i przetwarzaniem produktów rolnych na okres 5 lat, podczas gdy właściwa wykładnia art. 41 § 2 k.k., prowadzi do wniosku, iż zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej, w razie skazania za przestępstwo popełnione w związku z prowadzeniem takiej działalności ma inny zakres oddziaływania niż określony w art. 18 § 2 k.s.h. zakaz pełnienia funkcji członka zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidatora i prokurenta przez osobę skazaną za przestępstwo określone w rozdziałach XXXIII-XXXVII k.k.

107 Apelacja prokuratora

108 ☒ zasadny

109 ☐ częściowo zasadny

110 ☐ niezasadny

111 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

112 Zarzut okazał się zasadny. Sąd Okręgowy wprawdzie zaprezentował w pisemnych motywach swego wyroku powody, dla których nie uwzględnił wniosku prokuratora o zastosowanie art. 41 § 2 k.k. ( vide k. 432 verte akt), jednak nie są one przekonujące, a orzeczenie wnioskowanego środka w danej sprawie jest uzasadnione.

113 Rzeczywiście, zgodnie z art. 18 § 2 k.s.h. nie może być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, likwidatorem albo prokurentem osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo określone w art. 587-587, art. 590 i art. 591 ustawy oraz art. 228-231 i rozdziałach XXXIII-XXXVII ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny. Rację ma prokurator, że zakres tego przepisu jest inny niż wynikający z art. 41 § 2 k.k. gdyż ten ostatni odnosi się do prowadzenia określonej działalności gospodarczej. W ocenie Sądu Apelacyjnego swoim postępowaniem oskarżony wykazał, że nie powinien w opisanym w wyroku czasie, prowadzić działalności gospodarczej, związanej z zakupem i przetwarzaniem produktów rolnych. Stosowanie art. 41 § 2 k.k. nie jest oczywiście obligatoryjne („sąd może”), jednak z uwagi na interesy osób, które sprzedają produkty rolne, stabilność działania rynku dotyczącego tych produktów- uzasadnione. Dodatkowo rozstrzygnięcie oparte o ww. przepis wzmocni społeczne oddziaływanie wyroku.

114 Wniosek

115 O zmianę wyroku poprzez orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, związanej z zakupem i przetwarzaniem produktów rolnych na okres 5 lat

116 ☒ zasadny

117 ☐ częściowo zasadny

118 ☐ niezasadny

119 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

120 Dokonano zmiany wyroku, uwzględniając przytoczone wyżej argumenty.

121 3.3.

122 Rażącej niewspółmierności- łagodności orzeczonej wobec A. W. kary 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, wynikającej z niedostatecznego uwzględnienia przy orzekaniu kary szeregu stwierdzonych okoliczności obciążających oskarżonego, mających wpływ na wymiar kary, a zwłaszcza: wysokiego stopnia społecznej szkodliwości popełnionych przez oskarżonego czynów, stopnia zawinienia sprawcy, jak również celów, jakie kara powinna spełniać w zakresie prewencji indywidualnej, jak i generalnej, które to okoliczności wskazują, że orzeczona kara jest rażąco niewspółmierna.

123 Apelacja pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych.

124 ☐ zasadny

125 ☐ częściowo zasadny

126 ☒ niezasadny

127 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

128 Zarzut sformułowany przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych jest tożsamy z zarzutem prokuratora opisanym w punkcie 3.1 niniejszego uzasadnienia. W rezultacie aktualne są argumenty Sądu Apelacyjnego przytoczone w kontekście tego zarzutu. Nie ma powodów, by je powielać.

129 Wniosek

130 O zmianę wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego A. W. kary 4 (czterech) lat pozbawienia wolności.

131 ☐ zasadny

132 ☐ częściowo zasadny

133 ☒ niezasadny

134 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

135 Z uwagi na bezzasadność zarzutu żądanie nie mogło być uwzględnione.

136 3.4.

137 Obrazy przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, tj. art. 286 § 1 k.k., poprzez jego błędne zastosowanie i przypisanie oskarżonemu winy za popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., w sytuacji, kiedy zachowanie oskarżonego nie wypełnia ustawowych znamion tego czynu zabronionego, ponieważ w zachowaniu oskarżonego brak było kluczowego elementu dla przypisania odpowiedzialności- zamiaru bezpośredniego wprowadzenia pokrzywdzonych w błąd.

138 Apelacja obrońcy

139 ☐ zasadny

140 ☐ częściowo zasadny

141 ☒ niezasadny

142 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

143 Autor apelacji zarzucił wyrokowi błędne ustalenia faktyczne (patrz punkt 3.10 uzasadnienia) polegające na błędnym ustaleniu, że oskarżony miał zamiar wprowadzenia w błąd pokrzywdzonych co do wywiązania się z zapłaty w ustalonym terminie i obrazę prawa materialnego - art. 286 § 1 k.k. z uwagi na brak zamiaru bezpośredniego wprowadzenia pokrzywdzonych w błąd.

144 Wskazać wobec tego należy, iż obraza prawa materialnego może mieć miejsce tylko wtedy, gdy stan faktyczny został w orzeczeniu ustalony prawidłowo (po uprzedniej właściwej ocenie dowodów), a nie zastosowano do niego właściwego przepisu prawa materialnego ( tu np.: postanowienie Sądu Najwyższego z 8 maja 2015 r., III KK 333/14, LEX nr 1713025, postanowienie Sądu Najwyższego z 26 października 2016 r., II KK 272/16, LEX nr 2139245 ).

145 Niezależnie od powyższego wskazać należy, że (co podkreśla się też w orzecznictwie i doktrynie), w sytuacji wprowadzenia w błąd sprawca wywołuje w świadomości pokrzywdzonego, którego mienie stanowi przedmiot rozporządzenia dokonywanego przez wprowadzonego w błąd, fałszywe wyobrażenie (rozbieżność między rzeczywistością a jej odzwierciedleniem w świadomości dokonującego tego rozporządzenia). Konstrukcja oszustwa przez wykorzystanie znamienia „ doprowadza”, jako charakteryzującego właściwą czynność sprawczą, która może być realizowana przez wprowadzenie w błąd zakłada istnienie związku przyczynowego między zachowaniem sprawcy a zachowaniem pokrzywdzonego i rezultatem w postaci niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez tego ostatniego. Oszustwo jest przestępstwem materialnym, jego skutkiem zaś – niekorzystne rozporządzenie mieniem.

146 Błędem w rozumieniu znamion tego przestępstwa jest niezgodność między obiektywną rzeczywistością a jej odbiciem w świadomości człowieka. Z punktu widzenia znamion przestępstwa oszustwa określonych w art. 286 § 1 k.k. błąd może dotyczyć też zdarzenia, mającego znaczenie dla podjęcia decyzji o rozporządzeniu mieniem. Sposób działania sprawcy oszustwa względem innej osoby może zatem polegać na: wprowadzeniu jej w błąd poprzez wywołanie u niej wyobrażenia o istniejącej rzeczywistości, która jest w istocie inna niż przedstawia ją sprawca. Przepis art. 286 § 1 nie wymaga, aby w celu wprowadzenia w błąd sprawca podejmował szczególne czynności, polegające na działaniu szczególnie podstępnym lub chytrym. Dla uznania, że mamy do czynienia z wprowadzeniem w błąd, wystarczające jest każde, jakiekolwiek działanie, które może doprowadzić do powstania błędnego wyobrażenia o rzeczywistości u osoby rozporządzającej mieniem. Wprowadzenie w błąd musi natomiast dotyczyć tzw. istotnych okoliczności danej sprawy, które mogą mieć wpływ na podjęcie decyzji o rozporządzeniu mieniem (podobnie np.: Wróbel Włodzimierz, Zoll Andrzej, Kodeks karny. Część szczególna. Tom III. Komentarz do art. 286 k.k., tezy:19-24,31-32 wyd. V, WKP 2022).

147 Wbrew twierdzeniu autora apelacji oskarżonemu towarzyszył wymagany zamiar wprowadzenia pokrzywdzonych w błąd. Należy mieć na uwadze to, że to A. W. prowadził rozmowy i w ich toku zapewniał, że jego spółka dysponuje środkami na zapłatę. Okoliczność zdolności do zapłaty i terminowości tejże zwykle, w danym przypadku także, miała dla sprzedających podstawowe znaczenie i skłoniła ich do zawarcia umowy, wydania towaru. Z całokształtu wiarygodnych dowodów wynika, że bez zapewnień oskarżonego w tym zakresie pokrzywdzeni nie podpisaliby umów. W umowach nadto wpisano konkretne daty zapłaty, co tylko potwierdza słuszność ustaleń, a tym samym realizacji znamion przestępstwa. Tymczasem po wydaniu rzepaku oskarżony przedstawiał sytuację całkowicie inaczej, w tym m.in. opisywał siebie jako osobę od której w spółce niemalże nic istotnego nie zależy, odsyłał do zarządu, którego przecież był prezesem. Także okoliczność, że oskarżony po popełnieniu czynu twierdził, że w chwili prowadzenia rozmów nie znał sytuacji finansowej spółki, w sytuacji gdy przed podpisaniem umów zapewniał odwrotnie, przekonuje o bezzasadności zarzutu.

148 Wniosek

149 ☐ zasadny

150 ☐ częściowo zasadny

151 ☐ niezasadny

152 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

153 3.5.

154 Obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku, tj. naruszenia art. 167 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k., polegającej na nieprzeprowadzeniu zawnioskowanego przez obrońcę oskarżonego dowodu z zeznań świadka- doradcy restrukturyzacyjnego Ł. G., co doprowadziło do bezpodstawnego uznania oskarżonego za winnego popełnienia czynu zabronionego w oparciu o niepełny materiał dowodowy, podczas gdy przeprowadzenie zawnioskowanego dowodu pozwoliłoby na odmienną, niż dokonana przez sąd, ocenę zachowania oskarżonego, z którego wynika brak zamiaru wprowadzenia pokrzywdzonych w błąd.

155 Apelacja obrońcy

156 ☐ zasadny

157 ☐ częściowo zasadny

158 ☒ niezasadny

159 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

160 Przesłuchanie doradcy restrukturyzacyjnego długu nie miało wpływu na treść wyroku, nie mogło mieć znaczenia dla oceny zamiaru oskarżonego. Dotyczyłoby ono bowiem okoliczności, które wystąpiły długo po dacie czynu. Sąd Okręgowy rozstrzygał sytuację z dat czynu, wymienionych w wyroku, zachowanie oskarżonego w tamtym okresie, powody decyzji pokrzywdzonych w związku z zapewnieniami oskarżonego. Na marginesie jedynie wskazać należy, iż do chwili obecnej (od daty czynu upłynęły niemal 4 lata) pokrzywdzonym nie zapłacono istotnych części należności.

161 Wniosek

162 ☐ zasadny

163 ☐ częściowo zasadny

164 ☐ niezasadny

165 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

166 3.6.

167 Obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku, tj. naruszenia art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., poprzez błędną ocenę dowodu w postaci zeznań pokrzywdzonych w zakresie w jakim zeznali, że oskarżony wprowadził ich w błąd, poprzez ustne zapewnienia o natychmiastowej zapłacie i uznania tych zeznań za wiarygodne, podczas gdy treść tych zeznań jest sprzeczna z materiałem dowodowym zebranym w sprawie - dokumentami umów o współpracy, w których strony nie zawarły takich postanowień.

168 Apelacja obrońcy

169 ☐ zasadny

170 ☐ częściowo zasadny

171 ☒ niezasadny

172 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

173 Trafnie uznano za wiarygodne zeznania pokrzywdzonych, a ich relacje znajdują potwierdzenie m.in. w umowach, gdzie wskazano konkretne daty płatności, bez uzależniania ich od jakichkolwiek okoliczności, które to później oskarżony podnosił. Fakt, że jedna z osób długo po dacie czynu głosowała przeciw układowi, uznając, że nie poprawi on jej sytuacji - nie świadczy o stronniczości, zeznawaniu nieprawdy. Jak już wyżej wskazano z samego faktu prowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego nie można odczytać dużo wcześniejszego zamiaru oskarżonego w kwestii wprowadzenia w błąd co do możliwości finansowych spółki, której był prezesem i terminowej zapłaty.

174 Oskarżony nie mówił nic pokrzywdzonym przed podpisaniem umów o obiektywnych trudnościach, powoływał je znacznie później, gdy było mu to potrzebne do usprawiedliwienia niewywiązania się z zapłaty i do obrony.

175 Wniosek

176 ☐ zasadny

177 ☐ częściowo zasadny

178 ☐ niezasadny

179 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

180 3.7.

181 Obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku, tj. naruszenia art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., poprzez nieuwzględnienie, przy ocenie materiału dowodowego w postaci zeznań pokrzywdzonej 2. W zakresie, w jakim pokrzywdzona 2. zeznała, że została ustanie wprowadzona w błąd co do terminu zapłaty, biorąc pod uwagę jej szczególnie negatywny stosunek do oskarżonego objawiający się w zagłosowaniu pokrzywdzonej 2. przeciwko układowi, który przewidywał 100% zaspokojenia jej należności; zaadresowania przez pokrzywdzoną 2. pod kierunkiem osób związanych ze spółką oświadczenia w przedmiocie „załatwienia ich” przez prokuraturę, co świadczy o tym, że pokrzywdzona 2. nie była zainteresowana odzyskaniem należności, a wymierzeniem oskarżonemu swego rodzaju kary, która będzie konsekwencją opóźnienia w płatności.

182 Apelacja obrońcy

183 ☐ zasadny

184 ☐ częściowo zasadny

185 ☒ niezasadny

186 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

187 Argumentacja została przedstawiona w punkcie 3.6 niniejszego uzasadnienia. Dodatkowo podkreślenia wymaga to, że domaganie się przez pokrzywdzoną ukarania osoby, która w jej przekonaniu popełniła przestępstwo na jej szkodę, nie świadczy automatycznie o składaniu przez nią fałszywych zeznań, tym bardziej jeśli zważyć, iż jej relacje korespondują z treścią dokumentów oraz wypowiedziami pozostałych pokrzywdzonych.

188 Wniosek

189 ☐ zasadny

190 ☐ częściowo zasadny

191 ☐ niezasadny

192 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

193 3.8.

194 Błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść wyroku, polegającego na błędnym przyjęciu, że nieważność umów zawartych przez oskarżonego z pokrzywdzonymi nie miała wpływu na możliwość wywiązania się z zapłaty w terminach w nich określonych, podczas gdy z nieważności umów wynika brak możliwości wywiązania się z nich w terminie i tym samym brak winy oskarżonego.

195 Apelacja obrońcy

196 ☐ zasadny

197 ☐ częściowo zasadny

198 ☒ niezasadny

199 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

200 W kwestii nieważności umów należy wskazać, że drugi z członków zarządu spółki, choć nie złożył podpisu pod umowami, wiedział o ich zawieraniu przez oskarżonego w imieniu spółki (tu np.: zeznania z rozprawy – k. 348 akt), spółka towar przyjęła, przetworzyła, rozporządziła jak swoim. Pokrzywdzeni mieli prawo zakładać, że skoro oskarżony przychodzi w imieniu spółki, zawiera potwierdzającą to umowę, a następnie spółka odbiera towar- doszło do sprzedaży. Oskarżony jako prezes spółki, zapewniając, że działa w jej imieniu, zawierał umowy akceptowane i wykonywane przez członków zarządu i pracowników spółki. Oskarżony znacznie lepiej od osób, z którymi podpisywał umowy, orientował się w wymaganym sposobie reprezentacji spółki. Był przecież prezesem jej zarządu. Jeśli uznawał, że do czasu złożenia podpisu przez drugiego członka zarządu umowa nie obowiązuje, nie powinien dopuszczać do odbioru towaru i dysponowania nim. Zachowanie oskarżonego co do podpisów pod umową za spółkę możnaby ewentualnie rozważać jako kolejny element wprowadzania w błąd pokrzywdzonych.

201 W tej sytuacji brak podpisu drugiego członka zarządu pod umową nie sprawia, że nie wyczerpano znamion czynu opisanego w wyroku.

202 Wniosek

203 ☐ zasadny

204 ☐ częściowo zasadny

205 ☐ niezasadny

206 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

207 3.9.

208 Błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść wyroku, polegającego na błędnym ustaleniu, że zawarcie układu w postępowaniu restrukturyzacyjnym, przewidującego 100% zaspokojenia wierzycieli nie ma wpływu dla oceny zamiaru oskarżonego, podczas gdy z faktu zawarcia układu, przewidującego 100% zaspokojenia wierzycieli spółki (...) sp. z o.o. ( Spółka) wynika, że oskarżony nigdy nie miał zamiaru oszukania pokrzywdzonych i swoim zachowaniem konsekwentnie zmierzał do zaspokojenia ich należności.

209 Apelacja obrońcy

210 ☐ zasadny

211 ☐ częściowo zasadny

212 ☒ niezasadny

213 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

214 W kwestii postępowanie restrukturyzacyjnego i jego znaczenia dla oceny zamiaru oskarżonego Sąd Apelacyjny wypowiedział się już powyżej w punktach 3.5 i 3.6. Nie ma powodów, by argumenty te ponownie przywoływać w tym miejscu. Ustalenia sądu meriti są prawidłowe.

215 Wniosek

216 ☐ zasadny

217 ☐ częściowo zasadny

218 ☐ niezasadny

219 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

220 3.10.

221 Błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść wyroku, polegającego na błędnym ustaleniu, że oskarżony miał zamiar wprowadzenia w błąd pokrzywdzonych co do wywiązania się z zapłaty w ustalonym terminie, w sytuacji kiedy nie wykazano, aby oskarżony miał zamiar bezpośredni wprowadzenia pokrzywdzonych w błąd.

222 Apelacja obrońcy

223 ☐ zasadny

224 ☐ częściowo zasadny

225 ☒ niezasadny

226 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

227 Wywody zaprezentowane przez Sąd Okręgowy w pisemnych motywach kontrolowanego wyroku, jak też i te, przytoczone powyżej przez Sąd Apelacyjny (tu choćby punkt 3.4) przekonują, że słusznie ustalono, że oskarżony miał zamiar i w rzeczywistości wprowadził w błąd pokrzywdzonych co do sytuacji spółki, której był prezesem, możliwości terminowego wywiązania się z płatności.

228 Wniosek

229 ☐ zasadny

230 ☐ częściowo zasadny

231 ☐ niezasadny

232 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

233 3.11.

234 Błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść wyroku, polegającego na błędnym ustaleniu, że okoliczności, które zaszły po zawarciu umów z pokrzywdzonymi nie mogły mieć wpływu na wywiązanie się oskarżonego z zawartych umów, podczas gdy okoliczności te bezpośrednio wpłynęły na możliwość wywiązania się przez Spółkę z zapłaty w terminie i wskazują na brak winy oskarżonego w popełnieniu czynu zabronionego.

235 Apelacja obrońcy.

236 ☐ zasadny

237 ☐ częściowo zasadny

238 ☒ niezasadny

239 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

240 Zapewnienia oskarżonego dotyczyły m.in. tego, że spółka ma pieniądze na zapłatę należności. Nie chodziło więc o to czy ewentualnie w przyszłości będzie takie środki posiadać, co może być zdarzeniem niepewnym. To dlatego pokrzywdzeni zawarli umowy, że w konsekwencji zapewnień oskarżonego uznali, iż otrzymają w terminie należną im zapłatę, gdyż spółka ma pieniądze, a nie dopiero może je uzyskać.

241 Wniosek

242 ☐ zasadny

243 ☐ częściowo zasadny

244 ☐ niezasadny

245 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

246 3.12.

247 Błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść wyroku, polegającego na braku ustalenia, że pomimo nieważności umów, oskarżony i tak zmierzał do spłaty pokrzywdzonych, co nastąpiło w znacznej wysokości, z której to okoliczności wynika brak winy oskarżonego w popełnieniu czynu zabronionego.

248 Apelacja obrońcy

249 ☐ zasadny

250 ☐ częściowo zasadny

251 ☒ niezasadny

252 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

253 Zarzut jest niezasadny. O ile oskarżony uznawałby umowy za nieważne, nieobowiązujące stron - nie byłoby podstaw do odbierania i przetwarzania rzepaku. Nie musiałby wówczas jako prezes spółki zmierzać do uiszczenia jakichkolwiek należności. Jak to już wyżej podkreślono, mimo upływu niemal 4 lat od daty czynu znaczna część pieniędzy nie została do chwili orzekania przez sąd odwoławczy przekazana pokrzywdzonym, mimo że wielokrotnie mówiono im, iż zapłata nastąpi wkrótce, podając różne powody jej braku.

254 Wniosek

255 Co do wszystkich zarzutów apelacji obrońcy:

256 O zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

257 ☐ zasadny

258 ☐ częściowo zasadny

259 ☒ niezasadny

260 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

261 W sytuacji, gdy żaden z zarzutów sformułowanych przez obrońcę pod adresem kontrolowanego wyroku nie okazał się trafny nie było możliwe uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanego mu przestępstwa. Oczywiście bezzasadne okazało się również żądanie uchylenia wyroku i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Nie zachodzi bowiem żadna okoliczność wymieniona w treści art. 437 § 2 in fine k.p.k., w szczególności nie jest konieczne przeprowadzenie przewodu na nowo w całości.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

262 4.1.

263 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

264 Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

265 5.1.1.

266 Przedmiot utrzymania w mocy

267 Całość wyroku, za wyjątkiem zmiany opisanej w punkcie 5.2.1. niniejszych rozważań.

268 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

269 Bezzasadność zarzutów apelacji obrońcy oskarżonego, pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych i jednego z zarzutów zawartych w apelacji prokuratora, nadto brak przesłanek do ingerencji w kontrolowany wyrok z urzędu.

270 Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

271 5.2.1.

272 Przedmiot i zakres zmiany

273 Na podstawie art. 41 § 2 k.k.i art. 43 § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego A. W. środek karny w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, związanej z zakupem i przetwarzaniem produktów rolnych na okres 5 (pięciu) lat.

274 Zwięźle o powodach zmiany

275 Argumentacja została zaprezentowana w punkcie 3.2 niniejszego uzasadnienia, przy odniesieniu się do opisanego tam zarzutu, zawartego w apelacji prokuratora.

276 Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

277 Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

278 5.3.1.1.1.

279 ☐ art. 439 k.p.k.

280 Zwięźle o powodach uchylenia

281 5.3.1.2.1.

282 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

283 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

284 Zwięźle o powodach uchylenia

285 5.3.1.3.1.

286 Konieczność umorzenia postępowania

287 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

288 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

289 5.3.1.4.1.

290 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

291 Zwięźle o powodach uchylenia

292 Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

293 Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

294 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

295 Przytoczyć okoliczności

296 Koszty Procesu

297 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

298 Przytoczyć okoliczności

299 III. i IV

300 Stosownie do treści art. 636 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 633 k.p.k. w sytuacji nieuwzględnienia apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, obrońcy oskarżonego oraz częściowego nieuwzględnienia apelacji prokuratora zasądzono od oskarżonego i oskarżycieli posiłkowych odpowiednią część wydatków za postępowanie odwoławcze. W kwestii opłaty rozstrzygnięto na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 (oskarżony) i art. 13 ust 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych. Pozostałą częścią wydatków obciążono Skarb Państwa.

PODPIS

301 SSO del. Krzysztof Zaremba SSA Andrzej Wiśniewski SSA Robert Mąka

302 Granice zaskarżenia

303 Kolejny numer załącznika

304 1

305 Podmiot wnoszący apelację

306 Prokurator

307 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

308 Rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności i niezasadne odstąpienie od orzeczenia środka karnego przewidzianego w art. 41 § 2 k.k.

309 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

310 ☐ na korzyść

311 ☒ na niekorzyść

312 ☐ w całości

313 ☒ w części

314 ☐

315 co do winy

316 ☒

317 co do kary

318 ☒

319 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

320 1.3.2. Podniesione zarzuty

321 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

322 ☐

323 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

324 ☐

325 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

326 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

327 ☐

328 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

329 ☐

330 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

331 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

332 ☒

333 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

334 ☐

335 art. 439 k.p.k.

336 ☐

337 brak zarzutów

338 1.4. Wnioski

339 ☐

340 uchylenie

341 ☒

342 zmiana

343 Granice zaskarżenia

344 Kolejny numer załącznika

345 2

346 Podmiot wnoszący apelację

347 Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych

348 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

349 Rażąca niewspółmierność orzeczonej kary pozbawienia wolności.

350 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

351 ☐ na korzyść

352 ☒ na niekorzyść

353 ☐ w całości

354 ☒ w części

355 ☐

356 co do winy

357 ☒

358 co do kary

359 ☐

360 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

361 1.3.2. Podniesione zarzuty

362 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

363 ☐

364 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

365 ☐

366 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

367 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

368 ☐

369 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

370 ☐

371 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

372 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

373 ☒

374 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

375 ☐

376 art. 439 k.p.k.

377 ☐

378 brak zarzutów

379 1.4. Wnioski

380 ☐

381 uchylenie

382 ☒

383 zmiana

384 Granice zaskarżenia

385 Kolejny numer załącznika

386 3

387 Podmiot wnoszący apelację

388 Obrońca oskarżonego

389 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

390 Przypisanie oskarżonemu sprawstwa przestępstwa wskazanego w wyroku na skutek obrazy prawa materialnego, obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku oraz błędnych ustaleń faktycznych.

391 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

392 ☒ na korzyść

393 ☐ na niekorzyść

394 ☒ w całości

395 ☐ w części

396 ☐

397 co do winy

398 ☐

399 co do kary

400 ☐

401 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

402 1.3.2. Podniesione zarzuty

403 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

404 ☒

405 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

406 ☐

407 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

408 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

409 ☒

410 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

411 ☒

412 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

413 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

414 ☐

415 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

416 ☐

417 art. 439 k.p.k.

418 ☐

419 brak zarzutów

420 1.4. Wnioski

421 ☒

422 uchylenie

423 ☒

424 zmiana