Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 marca 2015 r., III APa 52/14

wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 marca 2015 r., III APa 52/14

Tekst

1 Sygn. akt III APa 52/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 27 marca 2015 r.

3 Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

4 w składzie:

5 Przewodniczący

6 SSA Marek Procek (spr.)

7 Sędziowie

8 SSA Zbigniew Gwizdak

9 SSA Tadeusz Szweda

10 Protokolant

11 Beata Kłosek

12 po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2015r. w Katowicach

13 sprawy z powództwa J. S. (J. S.), B. S. (B. S. ) - prowadzących działalność gospodarczą pod firmą (...) S.C. w B.

14 przeciwko M. D.

15 o karę umowną

16 na skutek apelacji pozwanej M. D.

17 od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy w Katowicach

18 z dnia 27 czerwca 2014r. sygn. akt IX P 167/13

19 1. zmienia zaskarżony wyrok w całości i oddala powództwo;

20 2. zasądza solidarnie od powodów J. S. i B. S. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą (...) S.C. w B. na rzecz pozwanej M. D. kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przed sądem apelacyjnym;

21 3. obciąża solidarnie powodów J. S. i B. S. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą (...) S.C. w B. kosztami sądowymi w kwocie 5.000 zł (pięć tysięcy złotych) tytułem opłaty od apelacji, której pozwana nie miała obowiązku uiścić.

22 /-/ SSA T. Szweda /-/ SSA M. Procek /-/ SSA Z. Gwizdak

23 Sędzia Przewodniczący Sędzia

Uzasadnienie

24 Powodowie B. S. i J. S. - prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) Spółka Cywilna - domagali się zasądzenia

25 od pozwanej M. D. kwoty 100.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem kary umownej przewidzianej przez strony

26 w umowie z dnia 17 września 2012r. o zakazie konkurencji po zakończeniu stosunku pracy, wobec podjęcia przez pozwaną czynności konkurencyjnych w stosunku do działalności gospodarczej powodów. Nadto powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania w wysokości określonej przepisami, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 4.447,50 zł.

27 Pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powodów kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

28 Motywując swoje stanowisko, pozwana podniosła, że obowiązki nałożone

29 na powodów w umowie o zakazie konkurencji, nie zostały przez nich spełnione.

30 Otóż bowiem, jak przyznali powodowie w pozwie, pierwszą ratę odszkodowania wypłacono pozwanej dopiero w dniu 22 maja 2013r., czyli z ponad miesięcznym opóźnieniem

31 w stosunku do określonego w umowie terminu. Ponadto, raty nie były wpłacane przelewem na konto pozwanej, ale przekazem, w związku z czym, nie tylko termin, ale i forma zapłaty wynikająca z umowy, nie zostały dochowane.

32 Niezależnie od powyższego, pozwana podkreśliła, że nie jest prawdą, że naruszyła zakaz konkurencji, gdyż nie nawiązała współpracy z firmą (...) B. P.,

33 a dodatkowo od dnia 25 kwietnia 2013r. jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w P., jako osoba bezrobotna.

34 Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2014r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy w Katowicach

35 w punkcie 1 zasądził od pozwanej na rzecz powodów solidarnie kwotę 100.000,00 zł

36 z ustawowymi odsetkami od dnia 5 grudnia 2013r., zaś w punkcie 2 zasądził od pozwanej

37 na rzecz powodów solidarnie kwotę 8.600,00 zł tytułem kosztów postępowania, w tym kwotę 3.600,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

38 Sąd Okręgowy ustalił, iż powodowie B. S. i J. S. prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej - pod firmą (...) S.C. - w zakresie projektowania, montażu i serwisowania instalacji gazowych, sprężonego powietrza, próżni oraz instalacji uzupełniających.

39 Pozwana M. D. była zatrudniona w firmie powodów na stanowisku inżyniera projektu, na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, zawartej w dniu

40 17 września 2012r. Zgodnie z umową, pozwana otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 2.767,31 zł brutto miesięcznie, płatne gotówką w kasie zakładu pracy do 10 dnia miesiąca

41 po okresie rozliczeniowym.

42 Na podstawie opisanej umowy, pozwana zajmowała się m.in. przygotowaniem ofert handlowych, kontaktem z kontrahentami pracodawcy, pracami związanymi z przetargami, organizowaniem oraz nadzorem nad montażem w zakresie realizowanych projektów. Pozwana miała dostęp do wszelkich tajnych dokumentów firmy powodów. W okresie zatrudnienia pozwana pracowała ze świadkiem R. P..

43 Równocześnie w dniu 17 września 2012r. strony zawarły umowę o zakazie konkurencji po zakończeniu stosunku pracy. Zgodnie z § 2 tejże umowy, pozwana zobowiązała się w okresie 6 miesięcy od ustania stosunku pracy do niepodejmowania działalności konkurencyjnej w stosunku do powodowego pracodawcy. W zamian, stosownie do § 5 ust. 1 umowy, pozwana miała otrzymać odszkodowanie w wysokości 25 % wynagrodzenia uzyskanego przez pracownika w okresie 6 miesięcy przed ustaniem stosunku pracy. Odszkodowanie miało być płatne w miesięcznych ratach wynoszących

44 1/6 kwoty określonej w ust. 1, najpóźniej do ostatniego dnia każdego miesiąca obowiązywania przedmiotowej umowy - przelewem na rachunek bankowy wskazany przez pracownika. Z kolei, w myśl § 6 umowy, pozwana zobowiązała się zapłacić pracodawcy kwotę 100.000,00 zł tytułem kary umownej w przypadku podjęcia działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy, a w tym, naruszenia któregokolwiek z postanowień wskazanych w § 2 przedmiotowej umowy.

45 W dniu 3 kwietnia 2013r. strony zawarły porozumienie w sprawie rozwiązania umowy o pracę bez okresu wypowiedzenia.

46 W okresie trwania umowy o zakazie konkurencji, tj. przez 6 miesięcy, były pracodawca - jak ustalił Sąd Okręgowy - przekazywał pozwanej odszkodowanie wynikające

47 z umowy o zakazie konkurencji po zakończeniu stosunku pracy w kwocie po 586,83zł.

48 Pozwana nie przekazała numeru rachunku bankowego, na który zgodnie z umową miały być realizowane przelewy. W aktach osobowych także nie było numeru rachunku.

49 W związku z tym, podjęto decyzję, aby odszkodowanie przekazywać za pomocą przekazów pocztowych na adres pozwanej, który był w aktach osobowych.

50 Pierwszy przekaz pocztowy - za okres od 3 kwietnia 2013r. do 3 maja 2013r. - został nadany w dniu 22 maja 2013r.

51 Drugi przekaz - za okres od 3 maja 2013r. do 3 czerwca 2013r. - został nadany w dniu 3 czerwca 2013 r. Trzeci przekaz - za okres od 3 czerwca 2013 r. do 3 lipca 2013r. - został nadany w dniu 19 czerwca 2013r. Czwarty przekaz za okres od 3 lipca 2013r. do 3 sierpnia 2013r. - został nadany w dniu 16 lipca 2013r. Piąty przekaz - za okres od 3 sierpnia 2013r.

52 do 3 września 2013r. - został nadany w dniu 14 sierpnia 2013r. Wreszcie, szósty przekaz -

53 za okres od 3 września 2013r. do 3 października 2013r. - został nadany w dniu 11 września 2013r.

54 Pozwana nie przyjęła żadnego z sześciu przekazów pocztowych, które następnie zostały zwrócone powodom.

55 Jednocześnie Sąd Okręgowy wskazał, iż pozwana w dniu 4 czerwca 2012r. zapłaciła przelewem za bilet kolejowy świadka R. P., który służbowo jechał do S.. Potem pozwana, podając numer swojego rachunku bankowego e-mailem, prosiła powódkę B. S. o zwrot pieniędzy.

56 Ponadto, Sąd Okręgowy ustalił, iż firma (...) początkowo zajmowała się tylko pośrednictwem ubezpieczeń, natomiast od 21 maja 2013r. zmieniła profil swojej działalności

57 i obecnie zajmuje się również budową instalacji gazów laboratoryjnych i technicznych.

58 W Internecie zamieszczono stronę testową firmy (...), w której w zakładce „kontakty”, jako „Menadżera Projektu” wskazano pozwaną M. D.. Podany

59 jest jej numer telefonu komórkowego oraz adres mailowy. Jako „Dyrektora Głównego”, wskazano świadka R. P..

60 W czerwcu 2013r. przedsiębiorstwo (...) zrealizowało projekt budowlano-wykonawczy pod nazwą: „Budowa instalacji azotu i dwutlenku węgla do zasilania laboratoriów instytutu rozrodu zwierząt i badań żywności PAN w O.” na rzecz Polskiej Akademii Nauk w O.. Natomiast w lipcu 2013r. realizowało projekt wykonawczy pod nazwą: „Budowa instalacji gazów technicznych i sprężonego powietrza

61 do zasilania laboratoriów oraz systemu detekcji gazów palnych i niebezpiecznych

62 we (...) Centrum (...)+”, w którym inwestorem było (...) Centrum (...)+ Sp. z o.o. we W..

63 W obu tych projektach, jako osoby współpracujące, widnieją pozwana i świadek R. P..

64 Sąd Okręgowy uznał zeznania pozwanej, w których twierdziła, że jej nazwisko pojawiło się na stronie internetowej firmy (...), ponieważ była to strona testowa,

65 a ona dopiero planowała współpracę z tą firmą, za niewiarygodne. O ile bowiem nie można wykluczyć, że strona internetowa firmy (...) jest stroną testową, ponieważ właściciel firmy (...) potwierdził, że realizacja zlecenia nie została jeszcze ukończona,

66 to zdaniem Sądu Okręgowego, wyjaśnienia pozwanej jawią się, jako nielogiczne i sprzeczne

67 z zasadami doświadczenia życiowego. I tak, skoro strona internetowa na dzień 28 marca 2014r. (data pisma B. P.) jest nadal w ciągłej modernizacji, to nic nie stało

68 na przeszkodzie, aby umieścić dane kontaktowe pozwanej dopiero, gdy taka współpraca zostanie faktycznie nawiązana. Tym bardziej, że strona, po umieszczeniu jej w Internecie,

69 jest powszechnie dostępna. Ponadto, sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego jest -

70 w ocenie tegoż Sądu - aby pozwana, która dopiero potencjalnie ma współpracować z firmą

71 w bliżej nieokreślonej przyszłości, została wskazana na jej stronie internetowej, jako osoba kontaktowa z podaniem zajmowanej funkcji, prywatnym numerem telefonu, a także firmowym adresem mailowym. Z tożsamych względów, Sąd uznał za niewiarygodne zeznania świadka R. P., przyjmując, że jest on zainteresowany rozstrzygnięciem

72 w niniejszej sprawie, zaś treść jego zeznań wskazuje na próbę uniknięcia odpowiedzialności, poprzez umniejszanie roli swojej i pozwanej w realizowanych projektach.

73 W ocenie tegoż Sądu, w sprawie bezsporne jest, że strony łączyła - opisana treścią

74 art. art. 101²k.p. - umowa o zakazie konkurencji po zakończeniu stosunku pracy, którą strony zawarły w dniu 17 września 2012r. Nie budzi również wątpliwości, że zakaz konkurencji zaktualizował się w chwili, kiedy strony zawarły porozumienie o rozwiązaniu umowy

75 o pracę, tj. od dnia 3 kwietnia 2013r.

76 Odnosząc się do zarzutu pozwanej, twierdzącej, że w następstwie opóźnienia

77 w wypłacie odszkodowania, nie była związana zakazem konkurencji, Sąd Okręgowy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zakaz konkurencji obejmował okres 6 miesięcy, tj. od dnia

78 3 kwietnia 2013r. do 3 października 2013r. Strony zaś przyjęły w § 5 ust. 2 umowy,

79 że odszkodowanie będzie płatne w miesięcznych ratach wynoszących 1/6 kwoty określonej

80 w ust. 1, najpóźniej do ostatniego dnia każdego miesiąca obowiązywania niniejszej umowy - przelewem na rachunek bankowy wskazany przez pracownika.

81 Skoro pierwszy miesiąc obowiązywania umowy trwał do 3 maja 2013r., to w ocenie Sądu, ostatecznym terminem wypłaty pozwanej pierwszej raty odszkodowania był dzień

82 31 maja 2013r., albowiem był to ostatni dzień miesiąca (kalendarzowego) obowiązywania przedmiotowej umowy. Taka interpretacja wynika z wykładni literalnej umowy. Przekaz pocztowy został nadany w dniu 22 maja 2013r., a więc termin wypłaty pierwszej raty odszkodowania został zachowany.

83 Nadto nie można - według Sądu Okręgowego - zgodzić się ze stanowiskiem strony pozwanej, iż forma zapłaty wynikająca z umowy nie została dochowana, ponieważ raty były przesyłane za pomocą przekazów pocztowych, a nie przelewem.

84 Stosownie do zapisów umowy - jak zauważa tenże Sąd - numer rachunku bankowego winien zostać wskazany przez pracownika. W niniejszej sprawie strona powodowa

85 nie dysponowała wcześniej numerem rachunku bankowego pozwanej, ponieważ wynagrodzenie było wypłacane gotówką. W aktach osobowych również brak stosownej informacji.

86 Przy czym, nie sposób przyjąć, w ocenie Sądu I instancji, że jednorazowe przekazanie numeru rachunku powódce B. S., w okolicznościach zupełnie niezwiązanych z zapłatą odszkodowania, czyniło zadość temu obowiązkowi. W dodatku sytuacja ta miała miejsce w 2012r., a więc około roku przed rozwiązaniem stosunku pracy z pozwaną.

87 Zatem, pozwana nie dopełniła obowiązku wskazania rachunku bankowego, na jaki

88 ma być przekazywane odszkodowanie i jej zaniechanie nie może wywierać negatywnych skutków prawnych dla powodów, którzy w dostateczny sposób wywiązali się z obowiązku uiszczenia odszkodowania, poprzez przesyłanie rat za pomocą przekazów pocztowych.

89 Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że powodowie wywiązali się z obowiązku zapłaty odszkodowania w terminie, wobec czego, zgodnie

90 z art. 101² § 2 k.p., pozwana była obowiązana przestrzegać zakazu konkurencji.

91 W ocenie Sądu Okręgowego, działalność firmy (...) jest działalnością konkurencyjną wobec firmy powodów, gdyż dominujący przedmiot działalności obu firm,

92 tj. projektowanie i montaż instalacji gazowych, jest tożsamy. Jest to wąska specjalizacja, skierowana do tej samej grupy odbiorców. Firmy współzawodniczą więc w osiągnięciu tego samego celu. O konkurencyjności świadczy także fakt, że oferty tych firm rywalizują

93 w ogłaszanych przetargach.

94 Tym samym, zasadnym było ustalenie, że pozwana naruszyła postanowienia umowy

95 o zakazie konkurencji.

96 Zdaniem Sądu I instancji, pozwana nawiązała współpracę z firmą (...)

97 na stanowisku „Menadżer Projektu”. Firma (...) B. P. początkowo zajmowała się wyłącznie pośrednictwem ubezpieczeń i dopiero pod koniec maja 2013r. zmieniła profil swojej działalności w zakresie zupełnie niezwiązanym z dotychczas prowadzoną działalnością. Zaraz też w czerwcu i w lipcu 2013r. firma przystąpiła do realizacji projektów instalacji, w tym dla (...) Sp. z o.o., którą to spółkę dotychczas obsługiwała firma powodów. W obu tych projektach zamieszczono informację, iż powstały przy współpracy pozwanej M. D.. W ocenie Sądu, fakt ten jednoznacznie przemawia za tym, że pozwana nawiązała faktyczną współpracę z firmą (...)

98 B. P.. Co więcej, powiązanie pozwanej z firmą (...) potwierdza też wydruk strony internetowej, na której pozwana widniała, jako osoba kontaktowa ze wskazaniem zajmowanej funkcji.

99 Jednocześnie Sąd Okręgowy przyjął, iż w umowie o zakazie konkurencji, po ustaniu stosunku pracy, dopuszczalne jest zastrzeżenie kary umownej na rzecz byłego pracodawcy

100 w razie jej niewykonania lub nienależytego wykonania, zaś pozwana, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w ogóle nie kwestionowała wysokości przyjętej kary umownej. Wobec czego przyjąć należy, że pozwana nie wykazała, zgodnie z art. 6 k.c.

101 w zw. z art. 300 k.p., że kara umowna zastrzeżona w umowie o zakazie konkurencji

102 jest rażąco wygórowaną w rozumieniu art. 484 § 2 k.c.

103 Mając na uwadze przedstawione okoliczności, na podstawie art. 483 k.c. w zw.

104 z art. 300 k.p, rozstrzygnął zgodnie z żądaniem pozwu.

105 O odsetkach ustawowych Sąd ten orzekł, na podstawie art. 481 § 1 k.c. z w zw.

106 z art. 300 k.p., od dnia 5 grudnia 2013r., tj. od dnia doręczenia pozwanej odpisu powództwa.

107 O kosztach postępowania rozstrzygnięto na zasadzie art. 98 § 1 i 3, zasądzając

108 od pozwanej na rzecz powodów kwotę 8.600,00 zł, w tym 3.600,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 5.000,00 zł tytułem zwrotu opłaty.

109 W apelacji od zaprezentowanego wyroku pozwana zarzuciła Sądowi I instancji:

110 - naruszenie art. 101²§ 2 k.p., poprzez przyjęcie, że powodowie prawidłowo realizowali obowiązek wypłaty odszkodowania z tytułu umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy z dnia 17 września 2012r., podczas, gdy w momencie zapłaty przekazem pierwszej raty odszkodowania zakaz konkurencji już nie obowiązywał;

111 - naruszenie art. 101²§ 2 k.p., poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że niewywiązywanie się przez powodów z obowiązku wypłaty odszkodowania spowodowane było zawinionym zachowaniem pozwanej, która nie podała numeru rachunku bankowego, podczas, gdy powodowie dysponowali tym numerem rachunku bankowego, a nawet, gdyby o tym fakcie nie pamiętali, to nie podjęli żadnych działań zmierzających do jego pozyskania;

112 - naruszenie art. 233 k.p.c., poprzez uznanie zeznań świadka R. P.

113 za niewiarygodne tylko dlatego, że jest on stroną w tożsamym postępowaniu zawisłym przed tym samym Sądem, podczas, gdy świadek był przesłuchiwany z przyrzeczeniem, a brak jakichkolwiek dowodów w aktach postępowania podważających treść jego zeznań.

114 Apelująca wniosła przy tym:

115 - na podstawie art. 386 § 1 pkt 4 k.p.c., o dopuszczenie dowodów z dokumentów

116 w postaci pism pozwanej z dnia 15 kwietnia 2013r. oraz 19 kwietnia 2013r.,

117 na okoliczność osobistego kontaktu pozwanej z powodami, podczas którego powodowie mieli możliwość ustalenia rachunku bankowego wbrew twierdzeniom powoda - J. S., który takim kontaktom stanowczo w toku postępowania zaprzeczył,

118 - na podstawie art. 484 § 2 k.c., o miarkowanie kary umownej orzeczonej wyrokiem

119 z uwagi na fakt, że jest ona rażąco wygórowana w przypadku uznania, że apelacja

120 nie zasługuje na uwzględnienie.

121 Powołując się na przedstawione zarzuty, apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powodów na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem II instancji według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji

122 do ponownego rozpoznania.

123 Uzasadniając swoje stanowisko, skarżąca podniosła, iż Sąd Okręgowy przyjął

124 z urzędu za podstawę orzeczenia, nie podnoszoną w sprawie przez pozwanych okoliczność, że odszkodowanie zostało wypłacone w terminie.

125 Tymczasem, najpóźniej z dniem 3 maja 2013r., upłynął termin wypłaty odszkodowania i po tej dacie pozwana nie podlegała już zakazowi konkurencji.

126 Ponadto, Sąd ten nie wziął pod uwagę, że pozwana podała powodom numer swojego rachunku bankowego, zaś, gdyby powodowie o tym zapomnieli, to nie podjęli żadnych działań zmierzających do jego pozyskania.

127 Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje:

128 Przyjmując, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy,

129 iż zakaz konkurencji oznaczony w treści umowy z dnia 17 września 2012r. ustał przed dniem 22 maja 2013r., uznał, iż apelacja zasługuje na uwzględnienie.

130 Przypomnieć zatem wypada, że zgodnie z art. 101² k.p., pracodawca i pracownik mający dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, mogą zawrzeć umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. W umowie określa się także okres obowiązywania zakazu konkurencji oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy. Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy przestaje obowiązywać przed upływem terminu, na jaki została

131 zawarta umowa, w razie ustania przyczyn uzasadniających taki zakaz lub niewywiązywania się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania.

132 Treścią powyższej umowy jest zobowiązanie się pracownika do niepodejmowania

133 po rozwiązaniu stosunku pracy działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy w zakresie

134 i przez czas określony w umowie oraz zobowiązanie się pracodawcy do wypłacenia pracownikowi z tego tytułu odszkodowania w określonej wysokości. Tak więc, umowa

135 o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy posiada cechy umowy wzajemnej, w której świadczenie jednej ze stron jest odpowiednikiem świadczenia drugiej (art. 487 § 2 k.c.).

136 Oczywistym jest przy tym, iż przedmiotowa umowa, ograniczając wolność pracy, zakłada, iż rekompensatą zarobków utraconych przez byłego pracownika wskutek objęcia

137 go opisanym ograniczeniem, jest wypłacone przez byłego pracodawcę odszkodowanie.

138 Na podstawie art. 101² § 2 k.p., odszkodowanie to nie może być niższe od 25 % wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy, przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania umowy. W zależności od treści umowy, odszkodowanie może być wypłacane bądź jednorazowo, bądź w ratach (np. miesięcznych).

139 Ogólnie można przyjąć, że - ciążący na byłym pracodawcy - obowiązek wypłaty opisanego odszkodowania z tytułu powstrzymywania się byłego pracownika od działalności konkurencyjnej aktualizuje się w terminach określonych w umowie.

140 W tym kontekście trzeba powtórzyć za Sądem Najwyższym, iż dyspozycję normy

141 art. 101² § 2 k.p., przyjmującej, iż zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy przestaje obowiązywać przed upływem terminu, na jaki został zastrzeżony w razie niewywiązywania się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania, należy tak tłumaczyć, iż jeśli

142 na zobowiązanie pracodawcy składają się obowiązki wypłaty poszczególnych uzgodnionych rat w określonych terminach, to niedotrzymanie choćby jednego z nich jest przyczyną ustania zakazu konkurencji (tak SN w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 lutego 2013r., II PK 176/12).

143 Tak więc, w realiach niniejszego sporu ocenić należało, czy powodowy były pracodawca wypłacił pozwanemu byłemu pracownikowi ratę odszkodowania w określonym w umowie terminie.

144 Aby to uczynić, należało dokonać wykładni zapisów umowy o zakazie konkurencji

145 po ustaniu stosunku pracy z dnia 17 września 2012r.

146 Wykładnia oświadczeń woli polega zaś na ustalaniu ich znaczenia, czyli sensu.

147 Ma ona na celu ustalenie właściwej treści regulacji zawartej w oświadczeniu woli. Ogólne reguły interpretacyjne, prowadzące do osiągnięcia tego celu, określone zostały w art. 65 k.c.

148 Jeżeli natomiast chodzi o oświadczenia woli ujęte w formie pisemnej, czyli wyrażone w dokumencie, to sens tych oświadczeń ustala się przyjmując za podstawę wykładni przede wszystkim tekst dokumentu. W procesie jego interpretacji podstawowa rola przypada językowym regułom znaczeniowym. Wykładni poszczególnych wyrażeń dokonuje się

149 z uwzględnieniem kontekstu, w tym także związków treściowych występujących między zawartymi w tekście postanowieniami. Uwzględnieniu podlegają również okoliczności,

150 w jakich oświadczenie woli zostało złożone, jeżeli dokument obejmuje takie informacje,

151 a także cel oświadczenia woli wskazany w tekście lub zrekonstruowany na podstawie zawartych w nim postanowień.

152 Odnosząc powyższe założenia do treści badanej umowy, należy wskazać,

153 że w jej § 7 ust. 1 strony przyjęły, że „umowa zostaje zawarta na okres 6 miesięcy i zaczyna obowiązywać w dniu ustania stosunku pracy łączącego Pracodawcę z Pracownikiem”.

154 Zaś w § 2 stwierdziły, że zakazem konkurencji objęły okres „6 miesięcy od ustania stosunku pracy”.

155 Natomiast obowiązek wypłaty odszkodowania określony został przez strony ratalnie (§ 5 ust. 2) „najpóźniej do ostatniego dnia każdego miesiąca obowiązywania niniejszej umowy”.

156 Oczywistym jest zatem, że przedmiotowa umowa zawarta została na miesięczne okresy, które winny być określone przy wykorzystaniu normy art. 112 k.c.

157 Przypomnijmy w tym miejscu, że zgodnie z powołanym przepisem, termin oznaczony w miesiącach kończy się z upływem dnia, który datą odpowiada początkowemu dniowi terminu.

158 Zatem, skoro do rozwiązania umowy o pracę doszło w dniu 3 kwietnia 2013r.,

159 to pierwszy miesiąc obowiązywania zakazu konkurencji kończył się z upływem 3 maja 2013r. Również ta data, w ocenie Sądu Apelacyjnego, wyznaczała końcowy termin wypłaty odszkodowania.

160 Trzeba przy tym wskazać, że nawet przy założeniu, iż terminem wypłaty odszkodowania jest terminem, w jakim pracownikowi dokonywano wypłat wynagrodzenia

161 za pracę, to upłynąłby on dla pierwszej raty odszkodowania w dniu 10 maja 2013r.

162 (tak SN w cyt. wyroku z dnia 27 lutego 2013r., II PK 176/12).

163 Wobec powyższego, skoro przekaz pieniężny zawierający pierwszą ratę odszkodowania został wysłany przez stronę powodową na adres zamieszkania pozwanej

164 w dniu 22 maja 2013r., to nastąpiło to już po ustaniu zakazu konkurencji.

165 Jednocześnie wypada zauważyć, iż jeżeli w niniejszej sprawie odszkodowanie wypłacane w ratach miało stanowić ekwiwalent sukcesywnego powstrzymywania się

166 od zakazu konkurencji, to winno ono odwzajemniać powstrzymywanie się przez pozwaną

167 od działalności konkurencyjnej w okresie od 3 kwietnia 2013r. do 3 maja 2013r., uchybienie zaś temu obowiązkowi, prowadzi do konkluzji, iż obowiązek powstrzymywania się

168 od działalności konkurencyjnej nie istniał również w oznaczonym wcześniej okresie, a zatem umowa ta nie wywołała skutku przez nią przewidywanego.

169 Odnosząc się zaś do twierdzeń strony powodowej, kwestionującej możliwość wykonania umowy w oznaczonym czasie, podnieść należy, iż nie było przeszkód

170 do jej wykonania zgodnie z treścią, gdyż strona powodowa (co przyznaje sam Sąd Okręgowy) znała numer rachunku pozwanej. W przeciwnym razie, od 17 września 2012r. posiadała wystarczająco dużo czasu, aby - na podstawie art. 354 k.c. - wystąpić do pozwanej

171 o przekazanie tejże informacji.

172 Wobec zaś jej braku, strona powodowa winna pamiętać, że zgodnie z art. 454 § 1 k.c., przy długu pieniężnym zasadą jest obowiązek spełnienia go w miejscu zamieszkania wierzyciela (dług oddawczy). Odszkodowanie jest świadczeniem pieniężnym, winno być więc spełnione w miejscu zamieszkania wierzyciela.

173 Strona powodowa - co warto zauważyć - przystąpiła do realizacji tak oznaczonego obowiązku, lecz już po ustaniu zakazu konkurencji.

174 Mając na uwadze przedstawione okoliczności, uznać należało, iż żądanie zapłaty kary umownej, określonej w treści § 6 cyt. umowy z dnia 17 września 2012r., okazało się bezpodstawne.

175 Reasumując, Sąd II instancji uznał, że apelacja zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 386 § 1 k.p.c., orzekł reformatoryjnie, jak w punkcie 1 wyroku.

176 O kosztach procesu orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. w zw.

177 z § 6 pkt 6 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz w punkcie 3 wyroku

178 na zasadzie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 18 w zw. z art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005r.

179 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

180 /-/ SSA T. Szweda /-/ SSA M. Procek /-/ SSA Z. Gwizdak

181 Sędzia Przewodniczący Sędzia

182 JR