Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2009 r., II OSK 852/08

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2009 r., II OSK 852/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska- Górnikiewicz sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 2027/07 w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 2027/07 oddalił skargę W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Wyrok wydano w następujących okolicznościach sprawy.

3 Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy ustalił Spółce z o.o. Center Polska szczegółowe zasady i warunki zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, przyłączami do sieci i zagospodarowaniem terenu przy Al. Wilanowskiej na działce o nr Ew. [...] w obrębie [...] (teren inwestycji) z wykorzystaniem drogi dojazdowej (działki nr [...],[...],[...] i [...]) w obrębie [...] na zasadzie służebności gruntowej polegającej na prawie przejścia i przejazdu, w Warszawie w Dzielnicy Mokotów.

4 Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy odwołanie złożyli Arkadiusz M., W. B., B. G. – W., P. W., A. i K. K. oraz T. C..

5 Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie umorzyło postępowanie odwoławcze.

6 W uzasadnieniu od decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie stwierdziło, że w postępowaniu brała udział Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy [...]. Wspólnocie tej doręczane były pisma i rozstrzygnięcia. Stroną postępowania była więc Wspólnota Mieszkaniowa, a nie jej poszczególni członkowie. Wniesienie odwołań przez poszczególnych członków Wspólnoty zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało uznać za wniesienie ich przez osoby nieuprawnione.

7 Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył W. B..

8 Zdaniem skarżącego umorzenie postępowania odwoławczego z powołaniem się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na rzekomy brak statusu strony w postępowaniu jest rażąco wadliwe, gdyż sprawa reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu dotyczącym usytuowania obiektu na sąsiedniej nieruchomości powinna być zakwalifikowana jako czynność przekraczająca zwykły zarząd, dlatego też o toczącym się postępowaniu powinni zostać poinformowani wszyscy właściciele lokali.

9 W ocenie skarżącego jego interes jako właściciela lokalu i współwłaściciela nieruchomości przy [...] w sposób zindywidualizowany wynika z norm prawa materialnego regulujących własność (współwłasność) i to z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ( art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2) Kodeksu cywilnego ( art. 144 kc), Ustawy z 27 marca 2003 r. o Planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 2).

10 W. B. zarzucił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęło nawet próby wyjaśnienia, czy zarówno on, jak i pozostałe osoby odwołujące się mają własny indywidualny interes w zaskarżeniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a przecież w jego przypadku lokal, w którym mieszka jest usytuowany frontem do działki nr 8 wobec czego nastąpią zakłócenia w korzystaniu z własności zarówno na etapie budowy jak i po jej zakończeniu, bowiem planowana inwestycja to sześciokondygnacyjny budynek. W ocenie odwołującego nieruchomości przylegające do budynków przy Al. [...] i [...] powinny być terenami zielonymi ewentualnie wykorzystane na parking. Odwołujący dopuszczał ewentualnie zabudowę jednokondygnacyjną.

11 Oddalając skargę W. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że z grona osób odwołujących jedynie W. B. złożył skargę do Sądu, stąd zarzuty podniesione w skardze muszą dotyczyć wyłącznie interesu skarżącego. Sąd pierwszej instancji podzielił również pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że stroną postępowania w sprawie była Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez Zarząd Wspólnoty.

12 Omawiając szczegółowo przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( Dz. U. z 2000 r. nr 80 poz. 903 z późn. zm.), przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące podmiotów występujących w stosunkach prawnych ( art. 331, 38, 39 kc) reprezentacji podmiotów, a także omawiając orzecznictwo w tym przedmiocie Sąd pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie prawidłowo występowała Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez Zarząd . W swoich rozważaniach Sąd zastrzegł, że w pewnych sytuacjach członek Wspólnoty może występować jako strona postępowania administracyjnego, jednak taka sytuacja obwarowana jest wymogiem wykazania indywidualnego własnego interesu prawnego. W ocenie Sądu skarżący w toku postępowania nie wykazał, by miał własny indywidualny interes prawny do tego, by uczestniczyć samodzielnie w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, a wskazane przez niego przepisy mają charakter ogólny i nie wskazują na indywidualny interes skarżącego uzasadniający udzielenie mu przymiotu strony. Zdaniem Sądu poglądy skarżącego na ochronę własności, pierwszeństwa zagospodarowania działki na której zamieszkuje, dyskomfort związany z budową, czy wreszcie ilość kondygnacji w sytuacji, kiedy lokal skarżącego mieści się w budynku dziesięciokondygnacyjnym, wskazują na subiektywne pojmowanie prawa własności.

13 Natomiast kwestie techniczne przyszłej budowy jak dostęp do światła słonecznego, usytuowanie kominów będą zdaniem Sądu miały znaczenie na etapie podejmowania decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzania projektu budowlanego.

14 Sąd pierwszej instancji nie podzielił zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia art. 75, 77 § 1 i 80 kpa poprzez zaniechanie postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie czy skarżący posiada indywidualny interes prawny i wskazał, że obowiązek wykazania interesu spoczywał na skarżącym, a nie organie.

15 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W. B. wykonujący zawód adwokata, zaskarżając wyrok w całości i wnosił o :

16 - uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania,

17 - zasądzenie kosztów postępowania.

18 Zaskarżonemu wyrokowi W. B. zarzucał

19 1. naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 21 ust. 1, 64 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 140 i 144 Kc oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. nr 80 poz. 717 ze zm.),

20 2. naruszenie przepisów postępowania, mającego wpływ na wynik sprawy w szczególności art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 28 i 138 § 1 pkt 3 kpa.

21 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że z istoty decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że określa ona w sposób wiążący dopuszczalny na danym terenie rodzaj inwestycji lub jej wielkość, także inwestycji uciążliwej lub obniżającej wartość nieruchomości, lub oddziałującej na degradację nieruchomości i środowiska. Dlatego też zdaniem skarżącego zarówno właściciel ubiegający się o warunki zabudowy jak i właściciele nieruchomości sąsiedniej zawsze mają uprawnienie do występowania w charakterze strony na podstawie art. 28 Kpa.

22 Swoje uprawnienie do posiadania statusu strony w niniejszej sprawie skarżący wywodzi z prawa własności lokalu w budynku i współwłasności nieruchomości gruntowej graniczącą z nieruchomością na której ma powstać planowana inwestycja.

23 Natomiast interes prawny bezpośredni wynika z brzmienia przepisów wskazanych na wstępie kasacji.

24 Odnośnie naruszenia przepisów postępowania skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji brak należytej kontroli decyzji SKO w Warszawie przez co Sąd naruszył przepisy wskazane w pkt 2 kasacji.

25 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

26 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

27 Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

28 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

29 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

30 Przede wszystkim nie można w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać za uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji w szczególności art. 3§ 1 w związku z art. 145 §1 pkt 1 i 151 P.p.s.a. w związku z art. 28 i 138 § 1 pkt 3 Kpa, gdyż stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.

31 Kontrolując przyjętą przez organy rozstrzygające sprawę podstawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odniósł się do ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 80 poz. 903 ze zm.) w szczególności do rozdziału 4 zawierającego regulacje dotyczące zarządu nieruchomością wspólną. Analiza obowiązujących uregulowań ustawy, a także przytoczonego w zaskarżonym wyroku orzecznictwa pozwala na stwierdzenie, że wbrew zarzutom skargi Sąd pierwszej instancji nie uchylił się od obowiązku kontroli w przedmiotowej sprawie działań Zarządu Wspólnoty, który reprezentował Wspólnotę nieruchomości przy Al. [...], w postępowaniu o wydanie decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Sąd poddał również kontroli wywody rozstrzygnięcia, w których organ badał indywidualny interes skarżącego w prowadzonym postępowaniu.

32 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego chybionym jest zarzut skarżącego, który formułuje generalną tezę, że w każdej sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, każdy z członków wspólnoty sąsiadujący z planowaną inwestycją ma przymiot strony. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego działanie Wspólnoty – w niniejszym postępowaniu działającej przez Zarząd należy zaliczyć do czynności zachowawczych, a nie rozporządzających – tym samym mających cechy czynności zwykłego zarządu.

33 Z tych powodów członek wspólnoty zgłaszający udział w takim postępowaniu musi wykazać swój indywidualny interes prawny, a nie faktyczny poprzez precyzyjne określenie tego interesu mającego umocowanie w określonej normie prawnej.

34 Pozbawiony podstaw jest zarzut skargi kasacyjnej iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestora Spółki z o.o. [...], a także zaskarżony wyrok naruszają wskazane w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego w szczególności art. 21 ust. 1 i 64 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego wreszcie art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

35 Powołane przepisy wprowadzają zasady ogólne, które dotyczą ogółu właścicieli, a elementem ustawowej definicji prawa własności jest możliwość korzystania i rozporządzania rzeczą przez właściciela w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, zgodnie ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. Ustawowe granice prawa własności wyznaczają nie poszczególne przepisy, lecz całokształt obowiązującego ustawodawstwa.

36 Z powyższego należy wyciągnąć wniosek, że te same przepisy wskazane przez skarżącego chronią również prawo własności przyszłego inwestora. Art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą do: zagospodarowania terenu do którego ma tytuł prawny, a w decyzji o warunkach zabudowy interes osób trzecich chroniony jest przepisami art. 54 pkt 2 lit "d" w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

37 Słusznie więc podnosi uzasadnienie wyroku, że warunkiem uzyskania przymiotu strony przez indywidualnego członka wspólnoty w sprawie, której przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji publicznej są warunki zabudowy ( w przypadku tzw. dużej wspólnoty reprezentowanej przez zarząd) jest wykazanie prze tegoż członka naruszenia jego indywidualnego interesu prawnego mającego umocowanie w określonej normie prawnej, czego w rozpoznawanej sprawie wniesiona skarga nie wykazała.

38 Z przyczyn wymienionych, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.