Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2017 r., II FSK 2186/15

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sygnatura
II FSK 2186/15
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Egzekucyjne postępowanie
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła
Otwórz w aplikacji

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędziowie: NSA Beata Cieloch, WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 października 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 12/13 w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 22 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 12/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 22 października 2012 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a."

3 Sąd I instancji przedstawił następujący stan sprawy.

4 Wyrokiem z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt l SA/Łd 990/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. i A. małż. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 24 maja 2006 r., Nr [...]. Od powyższego wyroku A. M. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wystąpił również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 1306/12 Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 24 maja 2006 r.

5 Wobec powyższego, postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a." zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec J. i A. małż. M. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30 grudnia 2005r., nr [...].

6 Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 22 października 2012 r., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ wskazał m. in., że przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a.; stosownie do art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. Skoro postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt II FSK 1306/12 Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 24 maja 2006 r. to Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zasadnie zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec J. i A. małż. M. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30 grudnia 2005 r., Nr [...].

7 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi do rozpatrzenie wniosku o uchylenie zajęcia egzekucyjnego powstałego z przekształcenia nieskutecznego zajęcia zabezpieczającego, wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania w trybie art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7 i 10 i § 2 u.p.e.a. nielegalnie wszczętego postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych na jego podstawie czynności egzekucyjnych, jako pozbawionych podstawy prawnej, usunięcie z obrotu prawnego skutków tego zajęcia, zwrotu bezprawnie zajętych kwot wraz z należnymi od dnia 29 grudnia 2005 r. odsetkami i w konsekwencji uznanie postępowania w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego za bezprzedmiotowe. Zaskarżonemu postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi skarżący zarzucił:

8 1. niekompletnie, wybiórczo, tendencyjnie i niezgodnie ze stanem faktycznym przedstawienie przebiegu postępowania zabezpieczającego, egzekucyjnego i podatkowego, co rażąco narusza art. 122, art. 165 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.";

9 2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację lub niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 247 § 3, art. 248 § 1, art. 249 § 1 w zw. z art. 165 § 1 O.p.;

10 3. wadliwość formalnoprawną wynikającą z naruszenia podstawowych zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 120, art. 121, art. 122 O.p. i art. 6 K.p.a.;

11 4. błędne przyjęcie, że skarżący wnioskował wyłącznie o uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, podczas gdy wnosił o zmianę jego treści poprzez wydanie w trybie art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 10 i § 2 u.p.e.a. postanowienia o umorzeniu nielegalnie wszczętego postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych na jego podstawie czynności egzekucyjnych, jako pozbawionych podstawy prawnej oraz niezwłocznego zwrotu bezprawnie zajętych kwot, a w konsekwencji uchylenie zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania;

12 5. naruszenie w rażący sposób prawa poprzez utrzymanie w mocy dokonanych nielegalnie czynności zabezpieczających i egzekucyjnych, tj. art. 7 § 3, art. 27 § 1 pkt 6, 7 i 10, art. 29 § 1, art. 155a § 1. art. 156 § 3 i 4, art. 157 § 1, art. 160 § 1, art. 166 i art. 166b u.p.e.a.;

13 6. naruszenie art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie postępowania zabezpieczającego wbrew intencjom ustawodawcy;

14 7. pomijanie prawomocnych wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz sądów powszechnych, a powoływanie się na orzeczenia nieprawomocne.

15 Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

16 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

17 W uzupełnieniu skargi skarżący złożył w dniu 16 kwietnia 2014 r. pismo procesowe, w którym postawił zarzut niekompletności akt postępowania zabezpieczającego oraz egzekucyjnego, zaniechania analizy zasadności wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

18 W kolejnym piśmie procesowym z dnia 8 października 2014 r. skarżący ponowił zarzut niekompletności akt administracyjnych postępowania zabezpieczającego i zarzuty odnośnie jego wszczęcia i prowadzenia. Złożył dwa wnioski: 1) o odroczenie rozprawy do czasu skompletowania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi akt administracyjnych postępowania zabezpieczającego oraz 2) zawiadomienie Prokuratury w trybie art. 276 w zw. z art. 271 kodeksu karnego oraz art. 304 § 2 kodeksu postępowania karnego o popełnieniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] i Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi przestępstwa ukrywania i usuwania dokumentów tj. naruszenie art. 276 kodeksu karnego.

19 Na rozprawie w dniu 14 października 2014 r. Sąd nie uwzględnił wniosków skarżącego zawartych w powyższych pismach i dodatkowo złożonych w dniu rozprawy.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wymienionym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.

21 Sąd I instancji wskazał m. in. treść art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz dokonał jego wykładni. W dalszej kolejności stwierdził, że przedmiotem sprawy jest ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 22 października 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 13 sierpnia 2012 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30 grudnia 2005 r. nr [...]. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., wedle którego postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej.

22 Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zawiesił na tej podstawie prawnej postępowanie egzekucyjnego prowadzone wobec skarżącego z uwagi na wydanie przez NSA w dniu 21 czerwca 2012 r. w sprawie sygn. akt II FSK 1306/12 postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 24 maja 2006 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Prowadzona egzekucja dotyczy właśnie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r, a podstawą wystawionego tytułu wykonawczego była w/w zaskarżona decyzja. Na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego skarżący wniósł zażalenie. Wobec powyższego w ocenie sądu przedmiotem rozpoznania przez organy, a także przez sąd mogła być tylko legalność postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. Zdaniem Sądu I instancji brzmienie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie pozostawia wątpliwości, że zaistnienie opisanej w tym przepisie przesłanki obliguje organ do zawieszenia postępowania egzekucyjnego o czym świadczy stwierdzenie "Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu(...)" Organ nie działa więc w takiej sytuacji w ramach uznania administracyjnego, a jest wręcz związany koniecznością podjęcia takiego rozstrzygnięcia w przypadku wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. W tak zakreślonych granicach sprawy w ocenie Sądu I instancji organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa. Pozostałe zarzuty skargi zdaniem Sądu I instancji wychodzą poza granice rozpoznawanej sprawy.

23 A. M. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, zaskarżając ten wyrok w całości. Skarżący wniósł o:

24 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy dla WSA w Łodzi do ponownego rozpatrzenia,

25 2. zasądzenie od DIS w Łodzi na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania I instancji oraz postępowania kasacyjnego, w tym kosztów sporządzenia przez adwokata skargi według norm przepisanych prawem.

26 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

27 I. Naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a mianowicie:

28 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez uchybienie treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skoro Sąd przyznał, iż w zażaleniu i skardze podatnika znajduje się podanie, wymieniony w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, rzeczowo uzasadniony i ściśle związany z granicami sprawy w której. skarga, została wniesiona, wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o treść art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 10 i § 3 oraz art. 60 ust. 1 u.p.e.a., to wobec faktu, iż tytuł wykonawczy z dnia 30 grudnia 2005 r. nr [...] doręczono zobowiązanemu w dniu. 19 stycznia 2006 r., Sąd winien orzec o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec upływu w dniu 31 grudnia 2005 r. terminu przedawnienia roszczenia NUS [...] o zapłatę podatku od dochodu ze sprzedaży w 1999 r. akcji zwykłych [Banku]., a następnie stwierdzić w trybie art. 105 § 1 K.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a. bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego;

29 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi na postanowienia DIS w Łodzi, mimo że wydając zaskarżone postanowienie naruszono przepisy postępowania art. 6, 7, 8, 9,10 § 1, 39, 40 § 2, 61 § 1, 77 § 1, 80, 105 § 1, 107 § 1 i § 3, 109 § 1 k.p.a., wz. z art. 18 u.p.e.a. a także art. art. 33 § 1, 33d § 2, 120, 121, 122, 144, 165 § 1 i § 2, 187, 191, 211 w zw. z z art. 219, 212, 247 § 1 pkt 3 O.p., polegające na pominięciu przez sąd zaniedbań organów podatkowych przy ustalaniu i ocenie stanu faktycznego w sposób wpływający na rozstrzygnięcie uzasadniający jego uchylenie;

30 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi na postanowienie DIS w Łodzi, pomimo że naruszało przepisy postępowania w sposób uzasadniający jego uchylenie, ponieważ zostało wydane z naruszeniem art. 106 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd pominął w orzeczeniu ustalenia i dowody, które odnoszą się do przebiegu postępowania oraz ocenę stanu faktycznego, prezentowanego przez organ niezgodnie z rzeczywistością, z pominięciem zarzutów skargi;

31 4. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w zw. z art. 156 pkt 2, 5, 7 K.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, przy zaistnieniu zarzutów przywołanych w punktach 1 i 2;

32 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw z art. 33 § 1, art. 65 § 2, art. 91 § 2 P.p.s.a. poprzez wadliwe zawiadomienie o rozprawie J. M., co pozbawiło zobowiązaną możliwości udziału w posiedzeniu sądu;

33 6. art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) dalej P.u.s.a. oraz z art. 3 § 2 P.p.s.a. przez brak właściwej kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem i nie dostrzeżenia jej wadliwości polegającej na wydaniu z rażącym naruszeniem prawa.

34 II. Naruszenia prawa materialnego, przez błędną wykładnię lub zastosowanie przepisów, czym wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 P.p.s.a.:

35 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 151 P.p.s.a., przez przyjęcie wykładni art. art. 6, 7 i 8 K.p.a wz. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 120, 121 O.p. uznającej, iż ich treść nie zobowiązuje DIS w Łodzi do przestrzegania prawa w trakcie wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, kontynuacji postępowania zabezpieczającego, czego materialnym wyrazem jest odmowa kontroli tego postępowania poprzez rozpatrzenie jego poprawności i zgodności z prawem, w trybie art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 10 i § 3 oraz art. 60 ust. 1 u.p.e.a ..

36 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, w zw. z art. 151 P.p.s.a., przez przyjęcie wykładni art. 170 P.p.s.a uznającej za prawidłowe twierdzenie, iż uzasadnienie wyroków WSA w Łodzi z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 990/11, NSA z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie II FSK 1306/12, NSA z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie II FSK 2059/10 zawierać mogą wiążące strony wskazania co do ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu. Pominięto fakt, iż w sprawie zapadły inne prawomocne wyroki sądów wskazujące na odmienny, zbliżony do rzeczywistości przebieg postępowania egzekucyjnego i zabezpieczającego;

37 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 151 i art. 134 § 1 P.p.s.a. przez przyjęcie za słuszne niezastosowania przez organy podatkowe art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. nakazującego uznanie za bezprzedmiotowe postępowania w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, skoro naruszenia prawa wskazane przez skarżącego w zażaleniu i skardze skutkują umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Wobec niewprowadzenia do obrotu prawnego sporządzonych w 10 listopada 2005 r.: zarządzenia zabezpieczenia i decyzji o zabezpieczeniu oraz nieskuteczności zajęcia zabezpieczającego sąd winien z urzędu orzec o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, albowiem dysponował materiałem dowodowym i argumentacją skarżącego wskazującym na wymienione wady tego postępowania. Wynika to, z rażącego naruszenia przez DIS w Łodzi art. art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 39, 40 § 2, 61 § 1, 77 § 1, 80, 105 § 1, 107 § 1 i § 3,109 § 1 K.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a. a także art.: 33 § 1, 33d § 2, 120, 121, 122, 144, 165 § 1 i § 2, 187, 191, 211 w zw. z art. 219, 212, 247 § 1 pkt 3 O.p;

38 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, w zw. z art. 151 i art. 134 § 1 P.p.s.a. przez przyjęcie za słuszne niezastosowania przez organy podatkowe art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 10; § 2 i art. 60 u.p.e.a., mimo iż fakt nieprzekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne uprawnia do oceny zgodności postępowania podatkowego z tymi przepisami, tymczasem to naruszenie prawa winno skutkować umorzeniem z urzędu postępowania egzekucyjnego;

39 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, w zw. z art. 70 § 1 O.p. Nie zastosowano tego przepisu pomijając fakt doręczenia w dniu 19 stycznia 2006 r. podatnikom tytułu wykonawczego z dnia 30 grudnia 2005 r., po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w nim określonego. Uchybiając art. 3 i art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., nadano tytułowi wykonawczemu klauzulę wykonalności, kontynuuje się postępowanie egzekucyjne przyjmując, iż pomimo braku podstawy prawnej zobowiązanie podatkowe jest wymagalne;

40 6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 w zw. z art. 70 § 1 O.p. oraz art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 10; § 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a. przez ich niezastosowanie. Wobec faktu przedawnienia zobowiązania podatkowego postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone z urzędu.

41 III. Naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czym wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z § 2 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi na postanowienia DIS w Łodzi, pomimo że zaskarżone postanowienia naruszało przepisy w sposób wpływający na rozstrzygnięcie. Skutkuje ono zatem również koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, ponieważ zostało wydane z naruszeniem art. 32, art. 39 i art. 44 K.p.a. oraz art. 211 w zw. z art. 219, art. 217 § 1 pkt 3 O.p. poprzez pominięcie w postępowaniu przed DIS w Łodzi drugiej zobowiązanej J. M.

42 Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

43 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

44 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

45 Przystępując do oceny zajętego w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji stanowiska, w pierwszej kolejności przypomnieć wypada, że Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.

46 Przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 22 października 2012 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Z przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy wynika, że wyrokiem z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt l SA/Łd 990/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. i A. małż. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 24 maja 2006 r., Nr [...]. Od powyższego wyroku A. M. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wystąpił również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 1306/12 Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 24 maja 2006 r.

47 Wobec powyższego, postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a." zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec J. i A. małż. M. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30 grudnia 2005r., nr [...].

48 Wobec powyższego przyjąć należy, że to postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, wyznaczało granice sprawy, w ramach których mógł poruszać się sąd administracyjny pierwszej instancji, a w konsekwencji i sąd kasacyjny. W świetle bowiem treści art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o jakim mowa w tym przepisie, oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W myśl wskazanego przepisu, sąd administracyjny nie posiada kompetencji do merytorycznego orzekania w kwestiach wykraczających poza granice danej sprawy, w tym w sprawach zakończonych decyzją wydaną w ramach innego postępowania administracyjnego, niż rozstrzygnięcie poddane kontroli sądowo-administracyjnej. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sądy administracyjne nie mogą też zastępować organów administracyjnych co oznacza, że nie mogą podejmować rozstrzygnięć dla których właściwe są organy administracji publicznej.

49 Sąd zatem nie dysponuje w niniejszej sprawie uprawnieniem do oceny legalności innych aktów administracyjnych wydanych w ramach prowadzonych w stosunku do skarżącego postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających. W rozpoznawanej sprawie istota kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego sprowadza się do kwestii czy w ustalonym stanie faktycznym organ egzekucyjne zasadnie zawiesił postępowanie egzekucyjne. Nie mogły być przedmiotem rozważań Sądu I instancji i nie mogą być przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego jakiekolwiek kwestie, które nie dotyczą zawieszenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

50 Zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Katalog przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. ma charakter zamknięty. Użycie przez ustawodawcę w art. 56 § 1 u.p.e.a. sformułowania "postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu" oznacza, że w razie spełnienia przesłanek wymienionych enumeratywnie w pkt 1- 5 nie pozostawiono organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania, a wystąpienie okoliczności przewidzianych w tym przepisie obliguje organ do zawieszenia postępowania. Ocena czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania sprawy przez organ egzekucyjny.

51 Z okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 1306/12 wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 24 maja 2006 r.

52 Wobec powyższego obowiązkiem organu egzekucyjnego było wstrzymanie prowadzonej egzekucji administracyjnej i tak się w rzeczywistości stało, co znajduje odzwierciedlenie w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 13 sierpnia 2012 r. W tak wyznaczonych granicach sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawidłowo ocenił, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] jest zgodne z prawem.

53 Raz jeszcze należy wskazać, że analiza zarzutów skargi kasacyjnej oraz uzasadnienia tychże zarzutów prowadzi do wniosku, że skarżący dąży do uczynienia przedmiotem kontroli NSA kwestie dotyczące zgodności z prawem doręczenia decyzji zabezpieczającej i prawidłowości postępowania zabezpieczającego, a nawet wymiarowego i egzekucyjnego, podczas gdy postępowanie zainicjowane skargą kasacyjną nie daje podstaw do dokonania po raz kolejny bezpośredniego badania legalności działania organów w tamtych sprawach, albowiem oznaczałoby to orzekanie w innej sprawie, a zatem z naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a.

54 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za oczywiście błędny należy uznać wniosek, iż postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest bezprzedmiotowe. Nie istnieje bowiem żaden akt administracyjny, który wskazywałby, że postępowanie egzekucyjne w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1999 nie toczy się. Skoro więc zaistniały ustawowo określone przeszkody uniemożliwiające czasowo prowadzenie tego postępowania obowiązkiem organu egzekucyjnego było zawieszenie tego postępowania. Jednocześnie organ orzekając o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie jest uprawniony ani zobowiązany do badania legalności samego postępowania egzekucyjnego czy też zabezpieczającego. W tym zakresie zobowiązanemu przysługują odrębne, określone ustawą środki prawne.

55 Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1, art. 65 § 2, art. 91 § 2 P.p.s.a. należy stwierdzić, że w istocie Sąd I instancji w sposób lakoniczny odniósł się do zarzutu wadliwego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy dla J. M. Stwierdził jedynie, że nie dopatrzył się wadliwości zawiadomienia uczestniczki postępowania o terminie rozprawy. Należy mieć jednak na uwadze, że zarzut naruszenia przepisów postępowania aby mógł osiągnąć cel jakim jest uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji musi być uzasadniony także poprzez wskazanie, iż naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczność taka nie została wykazana.

56 Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, wedle którego przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Nie mniej jednak nie oznacza to obowiązku odnoszenia się do tych zarzutów skargi kasacyjnej, które wykraczają poza granice rozpoznawanej sprawy. Obowiązek odniesieni się do wszystkich zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej nie może bowiem oznaczać, wbrew treści art. 134 § 1 P.p.s.a., obowiązku Sądu zajmowania się sprawą nie objętą granicami zaskarżanego aktu administracyjnego.

57 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji z podanych wyżej powodów miał pełne prawo do uznania, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi nie narusza przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.). Prawidłowo wobec tego WSA w Łodzi oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. Działał przy tym w granicach swojej kognicji, stosując środki przewidziane ustawą i kontrolując działalność organów administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem. Tym samym nie naruszył art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 p.p.s.a. W tym stanie sprawy należy zauważyć, że pozostałe, powołane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, są chybione i szczegółowe odwołanie się do nich jest zbędne, albowiem nie stanowiły one podstawy prawnej zaskarżonego wyroku i objętego skargą postanowienia.

58 Mając to wszystko na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a., a w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego sąd orzekł na podstawie art. 209 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 i art. 204 pkt 1 tej ustawy.

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 2 orzeczeniach.

  1. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2019 r., VII SA/Wa 942/19
  2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2018 r., I SA/Gl 659/18