Art. 165

Brzmienie zmienione z dniem 1 października 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 846).

Pokaż w całym akcie

Art. 165 Ordynacji podatkowej
Art. 165.
§ 1. Postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
§ 2. Wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia.
§ 3. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a.
§ 3a. O wszczęciu postępowania na wniosek jednej ze stron organ podatkowy zawiadamia wszystkie pozostałe osoby będące stroną w sprawie.
§ 3b. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione na adres do doręczeń elektronicznych jest dzień wystawienia dowodu otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych.
§ 4. Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania.
§ 5. Przepisów § 2 i § 4 nie stosuje się do postępowania w sprawie:
1) ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli:
a) stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie lub
b) wydanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego jest możliwe na podstawie danych znanych organowi podatkowemu z urzędu, a podatnik nie złożył w terminie informacji, o której mowa w przepisach prawa podatkowego;
2) umorzenia zaległości podatkowych w przypadkach, o których mowa w art. 67d § 1;
3) nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;
4) zabezpieczenia;
5) zaliczenia wpłaty, nadpłaty lub zwrotu podatku;
6) wstrzymania wykonania decyzji;
7) wygaśnięcia decyzji.
§ 6. (uchylony)
§ 7. Organ podatkowy nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania w przypadku złożenia:
1) zeznania podatkowego przez podatników podatku od spadków i darowizn;
2) informacji przez podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego;
3) deklaracji do wymiaru zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych;
4) informacji o schemacie podatkowym.
§ 8. W przypadkach wymienionych w § 7 za datę wszczęcia postępowania przyjmuje się odpowiednio datę złożenia zeznania, deklaracji lub informacji.
§ 8a. Przepisów § 3 i 3b nie stosuje się do postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, jeżeli nadpłata wynika ze skorygowanej deklaracji składanej po upływie terminu do jej złożenia. W takim przypadku za datę wszczęcia postępowania przyjmuje się datę złożenia tej korekty.
§ 9. Organ podatkowy przekazuje informacje, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, przy pierwszej czynności skierowanej do strony, chyba że strona posiada te informacje, a ich zakres lub treść nie uległy zmianie.

art. 165 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846 i 1154)

art. 165 o.p.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 11 stycznia 2011 r., I GSK 685/09

   …postępowania celnego, co determinuje prawidłowość doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu, na podstawie art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej. Organ celny równolegle do przedmiotowego postępowania prowadził inne postępowanie wszczęte na podstawie wyniku kontroli…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 16 stycznia 2014 r., II FSK 718/13

   …zgodnie z właściwymi przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Na podstawie art. 165 § 1 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do art. 165 § 2 O.p. wszczęcie postępowania z urzędu następuje…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27 lutego 2008 r., II FSK 1753/06

   …str. 350-351; M. Ślirczyk, Nadpłata podatku, Kraków 2005, str. 271-273). W efekcie więc wniosek ten wszczyna postępowanie w rozumieniu art. 165 § 1 o.p., którego celem jest, odpowiedz na pytanie czy powstała nadpłata a jeżeli tak to w jakiej wysokości. Nie można podzielić poglądu wyrażonego…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 15 kwietnia 2014 r., II FSK 825/12

   …przedmiotowej sprawie stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16.01.2014 r. sygn. akt II FSK 718/13. Przepis art. 165 § 5 O.p., w części ab initio, stanowi o postępowaniu w przedmiocie, którym jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; nie jest to…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 7 czerwca 2013 r., I FSK 970/12

   …Za zasadny należy uznać podnoszony w pierwszej kolejności zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa oraz art. 165 § 2 w związku z art. 165 § 5 O.p. Sąd pierwszej instancji stwierdził bowiem, że w aktach sprawy brak jest postanowienia o wszczęciu w stosunku do Spółki postępowania w…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 20 października 2006 r., II FSK 952/06

   …do rozpatrywania czy zostały naruszone inne przepisy niż wskazane w skardze kasacyjnej. Mając to na uwadze wskazać należy, iż art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej nie został naruszony, bowiem z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 29 listopada 2011 r., II FSK 1102/10

   …jest jednym ze sposobów wszczęcia postępowania podatkowego. Postępowanie to może być bowiem wszczęte z urzędu lub na żądanie strony (art. 165 § 1 O.p.). Przepis ten nie dozwala na dowolność przy określeniu sposobu wszczęcia postępowania. Art.165 § 1 O.p. musi być interpretowany w powiązaniu…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 5 października 2010 r., II FSK 809/09

   …w skardze kasacyjnej, zasadnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że złożenie wniosku o zwrot nadpłaty wszczyna postępowanie podatkowe (art. 165 § 1 O.p.) tylko wówczas, gdy nie istnieje obowiązek złożenia skorygowanego zeznania (deklaracji) albo gdy wnioskodawca, mimo wezwania, nie dołączy go…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 26 lutego 2010 r., I FSK 194/09

   …deklarację podatkową. Nie było więc zdaniem skarżącej uzasadnienia do odmowy uznania skuteczności złożonych korekt. Zgodnie z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przepis ten określa, z czyjej inicjatywy dochodzi do wszczęcia…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 9 grudnia 2011 r., II FSK 1161/11

    …2006, s. 350-351; M. Ślifirczyk, Nadpłata podatku, Kraków 2005, s. 271-273). W rezultacie wniosek ten wszczyna postępowanie w rozumieniu art. 165 § 1 O.p., którego celem jest, odpowiedź na pytanie, czy powstała nadpłata, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości. W zależności od wyniku postępowania w…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 165 (2861)

Historia zmian

Zmiany od 21 kwietnia 2026 r.

1. 1 października 2026 r.: zmiana brzmienia (Dz. U. z 2026 r. poz. 846) tekst z tego dnia