Art. 156

Pokaż w całym akcie

Art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego
Art. 156.
§ 1. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
§ 2. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691)

art. 156 k.p.a.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z 13 listopada 2012 r., I OPS 2/12

   …zależną stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano decyzję zależną, co dotyczy wyjaśnienia art. 145 §1 pkt 8 w związku z art. 156 §1 pkt 2 K.p.a. Przedstawiony wyżej problem, ze względu na doniosłe znaczenie dla orzecznictwa sądów administracyjnych, uzasadnia zatem podjęcie…

2. NSA w Warszawie (przed reformą), uchwała z 16 grudnia 1996 r., OPS 7/96

   …Uwzględniając powyższe, należy poruszyć następujące kwestie: Zagadnienie nieodwracalności skutków prawnych decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 156 par. 2 zdanie końcowe Kpa było już przedmiotem rozważań w orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego /w szczególności wyrok z dnia…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z 10 stycznia 2011 r., I OPS 3/10

   …wydanych w trybie określonym przez § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r., z uwagi na brak podstawy prawnej do ich wydania (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), uznając, że są zobligowane do uwzględnienia wyniku wykładni dokonanej przez Trybunał w sprawie P 107/08. W szczególności, w…

4. NSA w Warszawie (przed reformą), uchwała z 20 marca 2000 r., OPS 14/99

   …powołanej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r., III AZP 4/92. Decyzja administracyjna obarczona ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 par. 1 Kpa wywołuje skutki prawne, lecz nie takie, które powinna powodować decyzja prawidłowa, ale dotknięte ułomnościami o charakterze…

5. NSA w Warszawie (przed reformą), uchwała z 23 lutego 1998 r., OPS 6/97

   …Po pierwsze chodzi o to, czy w świetle bezspornych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy powstały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 par. 2 Kpa, które wyłączają możliwość stwierdzenia nieważności decyzji z 1967 r. o przejęciu nieruchomości na własność państwa. Po wtóre, czy…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 11 grudnia 2006 r., I OPS 4/06

   …mimo iż przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie przewidują takiej formy działania organu, to akt taki dotknięty jest wadą określoną w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, jako wydany bez podstawy prawnej. Oznacza to, iż adresat takiej wadliwej decyzji, którym bez wątpienia jest skarżący, jako…

7. NSA w Warszawie (przed reformą), uchwała z 23 października 2000 r., OPK 11/00

   …Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. Można i należy bronić poglądu, według którego stwierdzenie /na podstawie art. 156 par. 1 Kpa/, nieważności orzeczenia administracyjnego, podjętego przez organ odwoławczy na podstawie art. 93 i art. 94 rozporządzenia Prezydenta…

8. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 8 września 2003 r., OSA 2/03

   …którego przedmiotem jest ocena, czy decyzja administracyjna kończąca postępowanie w sprawie dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 par. 1 Kpa, której wystąpienie powoduje stwierdzenie jej nieważności ze skutkiem ex tunc, może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu /art.…

9. NSA w Warszawie (przed reformą), uchwała z 20 marca 2000 r., OPK 30/99

   …wodnych na gruncie do stanu poprzedniego. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zostały enumeratywnie określone w art. 156 par. 1 Kpa. Przepis ten stanowi jednocześnie o tym, kiedy takie postępowanie może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. Żaden z omówionych…

10. NSA w Warszawie (przed reformą), uchwała z 9 listopada 1998 r., OPK 4-7/98

    …zależność aktu administracyjnego i umowy cywilnoprawnej wymaga rozważenia ze względu na pojęcie nieodwracalnego skutku prawnego występujące w art. 156 par. 2 Kpa. Rozważenia wymagają niektóre konsekwencje rozwiązań prawnych, które zostały wskazane w uzasadnieniu pytania prawnego jako możliwe do…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 156 (27 361)

Historia zmian

Bez zmian od 3 listopada 2025 r.