Art. 61

Pokaż w całym akcie

Art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego
Art. 61.
§ 1. Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
§ 2. Organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody – postępowanie umorzyć.
§ 3. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
§ 3a. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną jest dzień wystawienia dowodu otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych.
§ 4. O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.
§ 5. Organ administracji publicznej przekazuje informacje, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, przy pierwszej czynności skierowanej do strony, chyba że strona posiada te informacje, a ich zakres lub treść nie uległy zmianie.

art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691)

art. 61 k.p.a.

Orzecznictwo

1. NSA w Warszawie (przed reformą), uchwała z 21 października 2002 r., OPS 9/02

   …organu gminy, ma obowiązek go o tym powiadomić. Obowiązek ten ewentualnie można wyprowadzić z treści art. 91 ust. 5 tej ustawy w związku z art. 61 par. 4 Kpa, który jednak nie ustanawia okresu, jaki musi upłynąć pomiędzy datą zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego a…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z 9 października 2017 r., I OPS 3/17

   …(w dacie wydania zaskarżonej decyzji: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.). Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08

   …1 p.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną błędnie zamieścił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 26 § 1 i 5 u.p.e.a. w związku z art. 61 § 3 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz zarzut naruszenia art. 64c § 4 u.p.e.a. W tej sytuacji nie można podzielić poglądu, że zarzut naruszenia…

4. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 12 stycznia 1994 r., II SA 2164/92

   …według art. 157 par. 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie zaś do art. 61 par. 4 Kpa o wszczęciu każdego postępowania administracyjnego z urzędu lub na żądanie strony organ obowiązany jest zawiadomić wszystkie osoby…

5. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 11 czerwca 1990 r., I SA 367/90

   …jest zasadna w części kwestionującej przyjęcie przez organ administracji państwowej, że przedmiotem sprawy jest "zamiana z urzędu". Stosownie do art. 61 par. 1 Kpa żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 20 grudnia 2012 r., II OSK 1573/11

   …publicznego, nie oznacza to jednak, że prowadzone w tym trybie postępowanie nie może jednocześnie chronić interesu indywidualnego. Przepis art. 61 § 1 K.p.a. przewiduje dwa sposoby wszczęcia ogólnego postępowania administracyjnego, tj. na żądanie strony lub z urzędu. W obu przypadkach czynności…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 22 maja 2015 r., II OSK 2671/13

   …i legitymacji składającego wniosek o wszczęcie postępowania. Wstępne postępowanie wyjaśniające kończy się wszczęciem postępowania w oparciu o art. 61 k.p.a. lub też postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 stycznia 2014 r., II GSK 1560/12

   …134 § 1 p.p.s.a. - nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale jest związany granicami sprawy administracyjnej. Stosownie zaś do przepisów art. 61 i 63 § 2 k.p.a., które w postępowaniu spornym mają odpowiednie zastosowanie na mocy art. 256 ust. 1 p.w.p., granice sprawy administracyjnej…

9. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 25 stycznia 1990 r., II SA 1240/89

   …postępowanie administracyjne w takiej sprawie może być wszczęte prowadzone i zakończone wydaniem merytorycznej decyzji tylko na żądanie strony /art. 61 par. 1 i 2 Kpa/. Żądaniem strony w rozumieniu tych przepisów jest nie tylko formalny wniosek o wszczęcie postępowania, lecz przede wszystkim jego…

10. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 26 maja 1989 r., IV SA 339/89

    …właściwy organ i doręczeniu wszystkim stronom wymaganego postanowienia o wszczęciu postępowania /art. 149 par. 1 Kpa/ bądź też zawiadomienia /art. 61 par. 4, art. 186 Kpa/. Odstąpienie od tego wymagania można uznać za dopuszczalne tylko wobec tych stron, co do których jest oczywiste, że…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 61 (5411)

Historia zmian

Bez zmian od 3 listopada 2025 r.