Wyrok z dnia 11 czerwca 1990 r., I SA 367/90

wyrok z dnia 11 czerwca 1990 r., I SA 367/90

Tekst

TEZY

1 Stosownie do art. 61 par. 1 Kpa żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Tadeusza M. na decyzję Dyrektora Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miasta W. z dnia 25 stycznia 1990 r. w przedmiocie zamiany lokalu mieszkalnego i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Wojewody W-kiego kwotę złotych sześć tysięcy tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Uzasadnienie

3 Decyzją Dyrektora Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miasta W. z dnia 25 stycznia 1990 r. nr. SL.III.8172/87/89 utrzymano w mocy decyzję Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego w W. z dnia 2 listopada 1989 r., odmawiającą dokonania "z urzędu" zamiany lokalu nr 35 przy ul. K. nr 8/10, zajmowanego przez Tadeusza M. - najemcę tego lokalu. W uzasadnieniu decyzji poinformowano, iż dotychczasowy lokal o powierzchni użytkowej 19,19 m2 i mieszkalnej 13,88 m2 jest wyposażony we wszystkie urządzenia techniczne. Tadeusz M. wystąpił o zamianę zajmowanego dotychczas lokalu, gdyż pragnie zaopiekować się matką, znajdującą się w domu opieki społecznej, podczas gdy on sam jest inwalidą II grupy i wymaga opieki, jak to wynika z materiału dokumentacyjnego sprawy. Matka - Eugenia M. - ma 77 lat, wobec czego Tadeusz M. nie daje gwarancji należytej opieki nad matką. Ponadto sprawa ta była wielokrotnie przedstawiana społecznej komisji mieszkaniowej, która zaopiniowała ją negatywnie.

4 Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik Tadeusza M., zgłaszając wniosek o uchylenie decyzji organów II i I instancji i zobowiązanie organu administracji państwowej do wydania decyzji odpowiedniej do wniosku, określenia terminu, w jakim ma być wydana decyzja odpowiednia do złożonego wniosku, dotychczas pozostawionego bez załatwienia, z równoczesnym zwróceniem uwagi na rażące zaniedbywanie obowiązku załatwienia spraw. Skarga wyjaśnia, że skarżący ubiega się o przysługujący mu lokal mieszkaniowy docelowy, albowiem w 1973 r. pozytywnie został zakwalifikowany do tego przydziału przez komisję społeczną i czeka już na załatwienie wniosku przeszło 15 lat, gdyż uzyskał tylko doraźne rozwiązanie jego kwestii mieszkaniowej przez przydział pomieszczenia zastępczego. Zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji odnoszą się do "zamiany z urzędu", o co nigdy skarżący nie wnosił, wobec czego przedmiot sprawy jako zamianę z urzędu organ określił w sposób dowolny. Ocena zdrowia skarżącego przekracza kompetencje organu, a przyjmując, iż skarżący nie może sprawować opieki nad matką, organ nie wykazał, w jakim stopniu ma mu przeszkadzać w tym względzie jąkanie się oraz bronchit.

5 W odpowiedzi na skargę zawarto wniosek o jej oddalenie, podnosząc, iż przepisy prawa - art. 36 czy też art. 58 ust. 2 prawa lokalowego - stanowiące podstawę prawną zaskarżonej decyzji, nie nakładają na organ obowiązku przydziału lokalu mieszkalnego bądź dostarczenia innego lokalu w zamian za przejęcie dotychczas zajmowanego przez skarżącego. Z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 1988 r. w sprawie zasad i trybu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych /Dz.U. nr 27 poz. 187/ wynika, że poprawa dotychczasowych warunków mieszkaniowych skarżącego nie powinna nastąpić, gdyż w lokalu nr 35 przy ul. K. nr 8/10 nie występuje zagęszczenie poniżej 5 m2 powierzchni mieszkalnej na jedną osobę. Terenowy organ administracji państwowej I instancji przeprowadził w tej sprawie niezbędne postępowanie wyjaśniające, przedstawił sprawę do opinii społecznej komisji mieszkaniowej i dopiero po uzyskaniu negatywnej opinii wydał decyzję merytoryczną. Tak więc wydanie decyzji nie narusza prawa.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Nie można podzielić wyrażonego w skardze poglądu, iż postępowanie w sprawie, wszczęte w 1976 r. /a nie, jak podano w skardze, w 1973 r./, nie zostało dotychczas zakończone decyzją organu administracji państwowej, co zresztą nakazywałoby odrzucić skargę stosownie do art. 14 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 4 poz. 8 ze zm./, jako że przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji bądź bezczynności organów stosuje się w sprawach, w których postępowanie zostało wszczęte po wejściu w życie wymienionej ustawy, to jest po dniu 31 sierpnia 1980 r.

8 Jak wynika z akt sprawy, w dniu 4 lipca 1980 r. została wydana przez Naczelnika Dzielnicy decyzja, której mocą przydzielono Tadeuszowi M. pomieszczenie zastępcze. Nie skorzystał on z prawa odwołania się od tej decyzji, w świetle czego należy przyjąć, iż wówczas godził się na przydział pomieszczenia zastępczego zamiast lokalu docelowego.

9 W 1986 r. Tadeusz M. złożył w organie administracji państwowej wniosek "o zamianę dotychczasowego lokalu na lokal składający się z dwóch pokoi z kuchnią i łazienką" ze względu na konieczność zaopiekowania się matką - inwalidką I grupy. Z tej przyczyny dotychczasowy lokal nie odpowiada mu.

10 Okoliczność dotycząca sprawowania opieki nad matką wyłoniła się po zakończeniu postępowania administracyjnego decyzją o przydziale pomieszczenia zastępczego. Okoliczność faktyczna powstała po wydaniu decyzji prowadziła do wszczęcia postępowania w nowej sprawie.

11 Z tych przyczyn należy uznać, iż sprawa niniejsza, w której postępowanie zostało wszczęte z wniosku skarżącego z 1986 r. o przydział w drodze zamiany odpowiedniego lokalu, jest sprawą nową, a zatem w takiej sytuacji owo postępowanie nie jest kontynuacją postępowania wszczętego w 1976 r.

12 Skarga natomiast jest zasadna w części kwestionującej przyjęcie przez organ administracji państwowej, że przedmiotem sprawy jest "zamiana z urzędu".

13 Stosownie do art. 61 par. 1 Kpa żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie do sfery ocennej organu.

14 Wniosek złożony przez skarżącego w niniejszej sprawie nie precyzował owego żądania, chociaż skarżący wnosił o "zamianę dotychczasowego lokalu na lokal składający się z dwóch pokoi z kuchnią". Użycie jednak we wniosku pojęcia "zamiany" lokalu nie stwarzało dla organu dostatecznej przesłanki do przyjęcia, iż owo żądanie dotyczy tak zwanej zamiany z urzędu w rozumieniu art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165/, ponieważ z przepisów prawa regulujących zamianę lokali mieszkalnych wynika, że w tej drodze zamiana zajmowanego dotychczas pomieszczenia zastępczego dotyczyć może wyłącznie pomieszczeń zastępczych /art. 7 ust. 1 prawa lokalowego/, a nie lokali mieszkalnych docelowych o pełnym standardzie.

15 Organ nie wyjaśnił pod tym względem stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nie wyjaśnił, o co chodzi we wniosku: czy o lokal docelowy, czy o zamianę pomieszczenia zastępczego na inne pomieszczenie zastępcze.

16 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wykazuje naruszenia art. 7 i 77 par. 1 Kpa, które nie mogły nie mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

17 Jeżeli skarżący wyraża wolę wspólnego zamieszkania z matką z przyczyn przez niego wskazanych, rzeczą organu powinno być również wyjaśnienie, czy zamierzenia jego są zbieżne z wolą matki, która powinna sama zająć stanowisko w tej sprawie, wszelkie ustalenia zaś co do stanu zdrowia skarżącego w kontekście przydatności do sprawowania opieki nad matką powinny wynikać ze stosownych opinii lekarzy, a nie z ocen jednostek do tego nie uprawnionych.

18 Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa uchylił decyzję organów II i I instancji w celu przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sposób nie kolidujący z przepisami prawa.

19 Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane w myśl art. 208 Kpa.