Art. 19
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 1066 [PDF]. Stan prawny na
Brzmienie zmienione z dniem
Art. 19.
1. Roszczenie o przeniesienie własności lub użytkowania wieczystego albo o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości może być po upływie roku od dnia wpisu w księdze wieczystej wykreślone na jednostronne żądanie właściciela lub wieczystego użytkownika, jeżeli w tym terminie nie złożono wniosku o wpis prawa, którego dotyczy roszczenie. Jeżeli złożony w tym terminie wniosek nie został uwzględniony, roszczenie może być wykreślone z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia odmawiającego uwzględnienia wniosku. #
2. Jeżeli uprawniony wykaże przed upływem roku od dnia wpisu, że wystąpił do sądu o przeniesienie lub ustanowienie prawa określonego w ust. 1, bieg terminu do wykreślenia roszczenia liczy się od dnia zakończenia postępowania, jednakże w razie nieuwzględnienia żądania roszczenie może być wykreślone z chwilą zakończenia postępowania. #
3. W przypadku wpisu roszczenia nabywcy, do którego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 880), o: #
1) wybudowanie budynku oraz ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienie własności tego lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z tego lokalu na nabywcę albo #
2) zabudowanie nieruchomości gruntowej stanowiącej przedmiot własności lub użytkowania wieczystego domem jednorodzinnym i przeniesienie na nabywcę własności tej nieruchomości lub użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i własności domu jednorodzinnego na niej posadowionego stanowiącego odrębną nieruchomość lub przeniesienie ułamkowej części własności tej nieruchomości wraz z prawem do wyłącznego korzystania z części nieruchomości służącej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, albo #
3) przeniesienie na nabywcę własności nieruchomości wraz z domem jednorodzinnym lub użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i własności domu jednorodzinnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub przeniesienie ułamkowej części własności nieruchomości wraz z prawem do wyłącznego korzystania z części nieruchomości służącej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, albo #
4) ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienie własności tego lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z tego lokalu na nabywcę, albo #
5) przeniesienie własności lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z tego lokalu na nabywcę, albo #
6) wybudowanie budynku i przeniesienie własności lokalu użytkowego, albo #
7) przeniesienie własności lokalu użytkowego, albo #
8) wybudowanie budynku i przeniesienie ułamkowej części własności lokalu użytkowego, albo #
9) przeniesienie ułamkowej części własności lokalu użytkowego #
oraz roszczenia przyszłego, bieg terminu do wykreślenia takich roszczeń liczy się od dnia, w którym stały się one wymagalne.
Art. 19 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece Art. 19. 1. Roszczenie o przeniesienie własności lub użytkowania wieczystego albo o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości może być po upływie roku od dnia wpisu w księdze wieczystej wykreślone na jednostronne żądanie właściciela lub wieczystego użytkownika, jeżeli w tym terminie nie złożono wniosku o wpis prawa, którego dotyczy roszczenie. Jeżeli złożony w tym terminie wniosek nie został uwzględniony, roszczenie może być wykreślone z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia odmawiającego uwzględnienia wniosku. 2. Jeżeli uprawniony wykaże przed upływem roku od dnia wpisu, że wystąpił do sądu o przeniesienie lub ustanowienie prawa określonego w ust. 1, bieg terminu do wykreślenia roszczenia liczy się od dnia zakończenia postępowania, jednakże w razie nieuwzględnienia żądania roszczenie może być wykreślone z chwilą zakończenia postępowania. 3. W przypadku wpisu roszczenia nabywcy, do którego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 880), o: 1) wybudowanie budynku oraz ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienie własności tego lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z tego lokalu na nabywcę albo 2) zabudowanie nieruchomości gruntowej stanowiącej przedmiot własności lub użytkowania wieczystego domem jednorodzinnym i przeniesienie na nabywcę własności tej nieruchomości lub użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i własności domu jednorodzinnego na niej posadowionego stanowiącego odrębną nieruchomość lub przeniesienie ułamkowej części własności tej nieruchomości wraz z prawem do wyłącznego korzystania z części nieruchomości służącej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, albo 3) przeniesienie na nabywcę własności nieruchomości wraz z domem jednorodzinnym lub użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i własności domu jednorodzinnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub przeniesienie ułamkowej części własności nieruchomości wraz z prawem do wyłącznego korzystania z części nieruchomości służącej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, albo 4) ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienie własności tego lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z tego lokalu na nabywcę, albo 5) przeniesienie własności lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z tego lokalu na nabywcę, albo 6) wybudowanie budynku i przeniesienie własności lokalu użytkowego, albo 7) przeniesienie własności lokalu użytkowego, albo 8) wybudowanie budynku i przeniesienie ułamkowej części własności lokalu użytkowego, albo 9) przeniesienie ułamkowej części własności lokalu użytkowego oraz roszczenia przyszłego, bieg terminu do wykreślenia takich roszczeń liczy się od dnia, w którym stały się one wymagalne.
art. 19 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2026 r. poz. 1066)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , IV CSK 118/07
…Okręgowy, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji, wbrew stanowisku apelujących przyjął, że w sprawie nie ma zastosowania art. 19 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.; dalej:…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , IV CSK 462/11
…– punkt wyjścia do oceny zasadności wniosku i determinuje konieczność jego rozważenia przez pryzmat właściwych przesłanek, przewidzianych w art. 19 ust. 1-3 u.k.w.h. 6 Trafnie zarzucili skarżący Sądowi Okręgowemu dokonanie błędnej wykładni art. 19 ust. 2 u.k.w.h. polegającej na uznaniu, że…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , IV CSK 45/11
- Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z , III Ca 2117/20
…po stronie właściciela nieruchomości uprawnienia do żądania wykreślenia po upływie terminu przewidzianego w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2204 ze zm.), nie zaś określonego w art. 19 ust. 3 tejże ustawy, który to przepis…
- Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z , III Ca 1308/19
…roszczenia o zwrotne przeniesienie prawa i powołała się na upływ terminu rocznego, o jakim mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2204), stojąc na stanowisku, że w takich okolicznościach art. 19 ust. 3 ustawy z…
- Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z , III Ca 2109/18
…o pierwszy z zarzutów apelacyjnych, to w orzecznictwie wyrażono trafny pogląd, że przy dokonywaniu wykładni art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1916 ze zm.) nie sposób opierać na literalnym brzmieniu tego przepisu i wymagać,…
- Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, uzasadnienie z , I C 2572/21
…audytu nieruchomości. Powód wskazywał ponadto, że nie zostały spełnione przesłanki wykreślenia roszczenia z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. W odpowiedziach na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu według norm…
- Sąd Okręgowy w Szczecinie, postanowienie z , II Ca 1387/15
…właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika zostało uwarunkowane spełnieniem przesłanek określonych w art. 19 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2013 r., poz. 707 tj. ze zm.; dalej: u.k.w.h.). Przesłanki te zostały zróżnicowane w zależności od…
- Sąd Okręgowy w Olsztynie, postanowienie z , IX Ca 448/25
…(...) dla której prowadzona jest księga wieczysta nr KW (...). 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.; art. 5, art. 7, art. 8 oraz art. 19 ust. 1 oraz art. 35 ust. 1, ustawy z dn. 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, wobec ich niezastosowania i utrzymania w mocy wpisu o…
- Sąd Okręgowy w Poznaniu, postanowienie z , XV Ca 1474/21
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 19 (26)
Historia zmian
Zmiany od 18 marca 2025 r.
- : zmiana brzmienia tekst z tego dnia