Art. 45

Pokaż w całym akcie

Art. 45 Prawa o ustroju sądów powszechnych
Art. 45.
§ 1. Sędziego lub asesora sądowego w jego czynnościach może zastąpić sędzia lub asesor sądowy tego samego sądu, a także sędzia delegowany na podstawie art. 77 § 1 albo 8.
§ 2. Zastąpienie, o którym mowa w § 1, może nastąpić na podstawie zarządzenia przewodniczącego wydziału lub prezesa sądu, wydanego na wniosek sędziego lub asesora sądowego albo z urzędu, w celu zapewnienia sprawności postępowania.
§ 3. W sprawach rozpoznawanych w składzie jednego sędziego sędzia może powierzyć aplikantowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, po 24 miesiącach aplikacji sędziowskiej, prowadzenie pod swoim nadzorem poszczególnych czynności w trakcie posiedzenia jawnego lub rozprawy, w tym zadawanie pytań świadkom, biegłym i stronom oraz innym osobom wysłuchiwanym przez sąd, z wyłączeniem możliwości wydawania orzeczeń.

art. 45 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178 i 1609 oraz z 2026 r. poz. 370)

art. 45 u.s.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 stycznia 2016 r., II PK 315/14

   …niniejszej sprawy wynika, że wyznaczenie przez Prezesa Sądu Okręgowego sędziego innego wydziału do orzekania w sprawie nastąpiło na podstawie art. 45 u.s.p. w związku z § 60 ust. 1 zdanie 2 i ust. 2 Regulamin. W myśl art. 45 § 1 i § 2 u.s.p., sędziego w jego czynnościach może zastąpić, między…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 kwietnia 2010 r., III CSK 178/09

   …Sądu Okręgowego, który wydał zaskarżone postanowienie, był zgodny z tymi przepisami. Należy mieć także na uwadze, że według art. 45 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych sędziego w jego czynnościach może zastąpić m.in. sędzia tego samego sądu. Jak stanowi art. 45 § 2 tej ustawy, zastąpienie o…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 19 lutego 2003 r., I KZP 51/02

   …równorzędnego może zastąpić sędziego danego sądu w jego czynnościach na podstawie zarządzenia prezesa sądu, do którego został delegowany (art. 45 u.s.p.). Zakres spraw rozpoznawanych w czasie delegowania musi wchodzić w zakres obowiązków sędziego danego sądu. Jednakże zastrzeżenie zawarte w…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 października 2011 r., I KZP 8/11

   …w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania przez Sąd Najwyższy uchwały z dnia 10 kwietnia 1968 r., a odstąpiono od unormowania zawartego w art. 45 § 2 u.s.p. z 1985 r. Uwarunkowania historyczne przemawiają zatem za wąską wykładnią art. 49 § 1 u.s.p. Rezygnacja z odrębnej (wyraźnej)…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 21 lipca 2009 r., II PO 2/09
6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 października 2015 r., I CSK 858/14

   …§ 9 u.s.p. ustawodawca zachował podstawę do delegowania sędziów na krótkie okresy, łącznie w ciągu roku nieprzekraczające czternastu dni. Art. 45 § 1 u.s.p., w brzmieniu obowiązującym od 28 marca 2012 r., a nadanym mu ustawą z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 29 września 2005 r., III CZP 61/05

   …roszczenia pieniężnego uzależnione jest od uiszczenia przez wierzyciela opłaty stosunkowej, w wysokości określonej w tym przepisie. W art. 45 ust. 4 stwierdzono natomiast, że przepis ust. 3 stosuje się także do zabezpieczenia roszczeń pieniężnych Skarbu Państwa i jednostek samorządu…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 lipca 2015 r., SNO 41/15

   …prawnie” zobowiązany był do zastępowania sędzi W. została prawidłowo rozstrzygnięta przez Sąd Dyscyplinarny, z odwołaniem się do przepisów art. 45 u.s.p. i § 60 regulaminu urzędowania sądów powszechnych, ale i tak nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem kierując wspomniane pismo do…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 listopada 2011 r., III KO 79/11

   …tego sądu w osobach sędziów Sądu Okręgowego w B. Dariusza O. i Ireny R. do orzekania w sprawie III K 230/05, nastąpiło w oparciu o przepis art. 45 u.s.p. w zw. z § 65 ust. 1 zd. 2 oraz ust. 2 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 1987 r. – Regulamin…

10. Sąd Apelacyjny w Warszawie, postanowienie z 2 czerwca 2025 r., VII AGa 461/19

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 45 (19)

Historia zmian

Bez zmian od 3 kwietnia 2026 r.