Art. 48

Pokaż w całym akcie

Art. 48 Prawa o ustroju sądów powszechnych
Art. 48.
§ 1. Przewodniczący składu sądu może upomnieć osobę, która narusza powagę, spokój lub porządek czynności sądowych, a po bezskutecznym upomnieniu może ją wydalić z sali rozpraw.
§ 2. Sąd może wydalić osobę biorącą udział w sprawie tylko wtedy, gdy mimo uprzedzenia o skutkach prawnych jej nieobecności przy czynnościach sądowych nadal zachowuje się w sposób określony w § 1.
§ 3. Sąd może wydalić z sali rozpraw publiczność z powodu jej niewłaściwego zachowania.

art. 48 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178 i 1609 oraz z 2026 r. poz. 370)

art. 48 u.s.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 10 lipca 2015 r., III CZP 40/15

   …w sprawach majątkowych w imieniu powiatu składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i osoba upoważniona przez zarząd (art. 48 ust. 1 u.s.p.). Zgodnie z art. 48 ust. 2 u.s.p., zarząd może upoważnić pracowników starostwa, kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży oraz…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 stycznia 2013 r., IV CSK 393/12

   …szczególności do udzielenia jej głosu przed jej zakończeniem. Warunkiem jednak zastosowania takiej sankcji wobec strony, jest, jak stanowi art. 48 § 2 u.s.p., uprzedzenie strony o skutkach prawnych jej nieobecności. Tym samym strona jest również uprzedzana o tym, iż jej dotychczasowe postępowanie…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 września 2014 r., II CSK 779/13

   …przez pozwaną zarzutów formalnych, a mianowicie wadliwego umocowania pełnomocnika procesowego powoda, stwierdził, że zgodnie z art. 48 ust. 1 u.s.p. oświadczenie woli w sprawach majątkowych w imieniu powiatu składają dwaj członkowie zarządu lub jeden 4 członek zarządu i osoba…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 października 2011 r., I KZP 8/11

   …(a ściślej: systemowej systematycznej) zasygnalizował już Rzecznik, zwracając uwagę na umiejscowienie art. 49 § 1 u.s.p. w grupie przepisów (od art. 48 do 51 u.s.p.) służących zapewnieniu porządku w czasie rozpraw i posiedzeń sądu, a zatem na to, że interpretowana jednostka tekstu aktu prawnego…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 marca 2014 r., SNO 4/14

   …nie dopuścić do konfliktu ze stroną. Jeżeli pełnomocnik zachowuje się niewłaściwie, przewodniczący powinien stosować narzędzia przewidziane w art. 48 i 49 u.s.p. Obwiniona, przewodnicząc składowi orzekającemu na rozprawie dnia 13 listopada 2012 r., nie sprostała powyższym wymogom, a swoim…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 września 2008 r., SNO 69/08

   …się rozprawie Kazimiery M., Danuty J. i Olgi K., czym w sposób oczywisty i rażący naruszyła przepisy art. 219 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 48 § 1 u.s.p. Za opisane przewinienie wymierzona została obwinionej kara dyscyplinarna nagany. Poza tym dwukrotnie wytknięto obwinionej uchybienia w…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 kwietnia 2006 r., SNO 10/06

   …zadając biegłemu pytania podnosił na niego głos, wywołując konieczność reakcji przewodniczącego składu orzekającego, który na podstawie art. 48 § 1 u.s.p. dwukrotnie upominał oskarżyciela posiłkowego; pytania te w znacznej części dotyczyły sytuacji osobistej biegłego i jego źródeł dochodu. Na…

8. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 2 października 2014 r., III Ca 441/14

   …w szczególności do udzielenia jej głosu przed jej zakończeniem. Warunkiem zastosowania takiej sankcji wobec strony jest jednak, jak stanowi art. 48 § 2 u.s.p., uprzedzenie strony o skutkach prawnych jej nieobecności. Tym samym strona jest również uprzedzana o tym, iż jej dotychczasowe postępowanie…

9. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, postanowienie z 31 lipca 2014 r., II Cz 209/14

   …iż nie ma prawa tego czynić, ona nie zastosowała się do tych upomnień. W związku z powyższym Sędzia przewodniczący, jak najbardziej w świetle art. 48 § 2 i 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych miał prawo zarządzić wydalenie W. G. z sali rozpraw, ponieważ jej zachowanie zakłócało spokój i…

10. Sąd Apelacyjny w Łodzi, wyrok z 11 czerwca 2013 r., I ACa 154/13

    …do 14 dni (art. 49 i nast. u.s.p.). Przewodniczący może także upomnieć osobę, która się niewłaściwie zachowuje lub wydalić ją z sali rozpraw (art. 48 u.s.p.), a więc – zachowanie przewodniczącego w tamtej sprawie nie było bezprawne. W art. 24 k.c. ustawodawca zawarł domniemanie bezprawności, a to…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 48 (16)

Historia zmian

Bez zmian od 3 kwietnia 2026 r.