Art. 191

Pokaż w całym akcie

Art. 191 Kodeksu pracy
Art. 191.
§ 1. Wolno zatrudniać tylko tych młodocianych, którzy:
1) ukończyli co najmniej ośmioletnią szkołę podstawową;
2) przedstawią świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża ich zdrowiu.
§ 2. Młodociany nieposiadający kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego.
§ 2¹. Osoba, która ukończyła ośmioletnią szkołą podstawową, niemająca 15 lat, może być zatrudniona na zasadach określonych dla młodocianych w roku kalendarzowym, w którym kończy 15 lat.
§ 2². Osoba, która ukończyła ośmioletnią szkołę podstawową, niemająca 15 lat, z wyjątkiem osoby, o której mowa w § 2¹, może być zatrudniona na zasadach określonych dla młodocianych w celu przygotowania zawodowego w formie nauki zawodu.
§ 2³. Osoba, która nie ukończyła ośmioletniej szkoły podstawowej, niemająca 15 lat, może być zatrudniona na zasadach określonych dla młodocianych w celu przygotowania zawodowego w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy.
§ 2⁴. Zawarcie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z osobą, o której mowa w § 2² i § 2³, jest dopuszczalne w przypadku wyrażenia na to zgody przez przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego tej osoby oraz uzyskania pozytywnej opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej.
§ 2⁵. W przypadku osoby, o której mowa w § 2³, wymagane jest również uzyskanie zezwolenia dyrektora ośmioletniej szkoły podstawowej, w której obwodzie mieszka ta osoba, na spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą.
§ 2⁶. Z osobą, która ukończyła 15 lat i nie ukończyła ośmioletniej szkoły podstawowej, może być, na wniosek jej przedstawiciela ustawowego lub opiekuna, zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego odbywanego w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy, jeżeli:
1) została ona przyjęta do oddziału przysposabiającego do pracy utworzonego w ośmioletniej szkole podstawowej albo
2) uzyskała zezwolenie dyrektora ośmioletniej szkoły podstawowej, w której obwodzie mieszka, na spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą oraz uzyskała pozytywną opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej.
§ 2⁷. Z osobą, która ukończyła 15 lat i nie ukończyła ośmioletniej szkoły podstawowej, spełniającą obowiązek szkolny poza szkołą, może być, po ukończeniu przez nią przygotowania zawodowego w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy, zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego w formie nauki zawodu. Przepis § 2⁶ pkt 2 stosuje się odpowiednio.
§ 3. Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zasady i warunki odbywania przygotowania zawodowego oraz zasady wynagradzania młodocianych w tym okresie.
§ 4. (uchylony)
§ 5. (uchylony)

art. 191 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1245)

art. 191 k.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 1 marca 2016 r., I UK 58/15

   …że takie osoby ukończyły co najmniej gimnazjum i przedstawią zaświadczenie lekarskie stwierdzające, że dana praca nie zagraża ich zdrowiu (art. 191 § 1 k.p.), które ponadto mogą być zatrudnione wyłącznie w celu przygotowania zawodowego (art. 194 i nast. k.p.), z wyjątkową możliwością zatrudniania…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 2 lutego 2001 r., III ZP 36/00

   …od zasad (warunków) ustalania wynagrodzenia. Można w tym zakresie wskazać art. 43, art. 771 , art. 772 , art. 773 , art. 134 § 12, art. 144 § 2, art. 191 § 3 i art. 24126 KP. We wszyst- kich tych przepisach ustawodawca odwołuje się do zasad (warunków) wynagradzania. Analizowane rozróżnienie…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 19 czerwca 2024 r., III OSK 2475/22

   …uprzednio ukończył szkołę podstawową dla dorosłych. Nie zachodzi zatem zdaniem Sądu w okolicznościach tej sprawy sytuacja określona w art. 191 § 27 K.p. ani w art. 1911 K.p. gdyż ww. nie ukończył 18 lat w trakcie nauki w szkole podstawowej. Treść przepisów art. 122 Prawa oświatowego nie daje…

4. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, wyrok z 8 stycznia 2019 r., III AUa 338/18

   …pracy, a zatem po 46 godzin tygodniowo, z pominięciem realizacji nauki zawodu czy przyuczenia zawodowego. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 191 § 1 k.p., obowiązującym w brzmieniu od 1.1.1975 r., wolno zatrudniać tylko tych młodocianych, którzy: 1 ) ukończyli co najmniej szkołę podstawową, 2)…

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrok z 25 listopada 2008 r., III SA/Łd 443/08

   …21, poz. 94 ze zm.) młodociany nie posiadający kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego. Na podstawie art. 191 § 3 i art. 195 § 2 Kodeksu pracy wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 roku w sprawie przygotowania zawodowego…

6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., wyrok z 27 sierpnia 2009 r., II SA/Go 353/09

   …ukończony kurs pedagogiczny oraz posiadać cenzus odpowiedniego wykształcenia oraz określony staż zawodowy. Wskazać ponadto trzeba, że zgodnie z art. 191 § 2 kp młodociany nie posiadający kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego. Przechodząc do…

7. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 13 stycznia 2026 r., VIII U 2047/25

   …młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 37, poz. 219 z późn. zm.) - obowiązującego do 30 września 1989 r. - wydanego na podstawie art. 191 § 3 k.p., po porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych: 1. Przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników, zwanych w dalszym ciągu…

8. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z 11 lutego 2020 r., VIII U 2019/19

   …zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z dnia 19 października 1974r.), będącego aktem wykonawczym wydanym na podstawie art. 191 k.p., przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników, zwanych w dalszym ciągu "młodocianymi", może odbywać się w zakładach pracy jako: 1) nauka…

9. Sąd Okręgowy w Legnicy, wyrok z 29 maja 2018 r., V U 163/18

   …na datę jej urodzenia ((...)) była osobą młodocianą w rozumieniu art. 190 § 1 k.p. Nie posiadając kwalifikacji zawodowych, zgodnie z art. 191 § 2 k.p. M. T. - na co wprost wskazuje nie tylko nazwa zawartej w dniu 30 sierpnia 1976 r. umowy - została zatrudniona w celu przygotowania…

10. Sąd Rejonowy w Lubinie, wyrok z 6 listopada 2012 r., IV P 25/12

    …co następuje: Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie. Zasady zatrudniania młodocianych reguluje 190 i nast. kp. Zgodnie z treścią art. 191 kp wolno zatrudniać młodocianych, którzy ukończyli gimnazjum, przedstawią świadectwo lekarskie, że praca nie zagraża ich zdrowiu. Młodociany nie…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 191 (51)

Historia zmian

Bez zmian od 27 stycznia 2026 r.