Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 54

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 1336 [PDF]. Stan prawny na

Brzmienie zmienione z dniem

Art. 54.

§ 1. W celu ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie oraz zebrania danych niezbędnych do sporządzenia takiego wniosku, Policja z urzędu przeprowadza czynności wyjaśniające. Czynności te w miarę możności należy podjąć w miejscu popełnienia czynu bezpośrednio po jego ujawnieniu. Powinny one być zakończone w ciągu miesiąca od ich podjęcia. #

§ 2. Jeżeli czynności wyjaśniające nie dostarczyły podstaw do wniesienia wniosku o ukaranie, zawiadamia się o tym ujawnionych pokrzywdzonych oraz osobę, o której mowa w art. 56a, wskazując przyczynę niewniesienia wniosku o ukaranie. Zawiadamiając pokrzywdzonego, poucza się go także o prawie, o którym mowa w art. 27 § 2, oraz o możliwości zaznajomienia się z materiałem dowodowym uzyskanym w toku czynności wyjaśniających oraz sporządzania odpisów i kopii. Na wniosek pokrzywdzonego lub jego pełnomocnika wydaje się odpłatnie kopie i uwierzytelnione odpisy tych materiałów; do odpłatności za wydawanie kopii i uwierzytelnionych odpisów stosuje się odpowiednio przepisy wydane na podstawie art. 156 § 6 Kodeksu postępowania karnego. #

§ 3. Jeżeli okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, utrwalenie czynności wyjaśniających można ograniczyć do sporządzenia notatki urzędowej, zawierającej ustalenia niezbędne do sporządzenia wniosku o ukaranie. Notatka powinna zawierać wskazanie rodzaju czynności, czasu i miejsca oraz osób uczestniczących, a także krótki opis przebiegu czynności i podpis osoby, która sporządziła notatkę. #

§ 4. Jeżeli okoliczności czynu budzą wątpliwości, dla realizacji celu określonego w § 1 można, z urzędu lub na wniosek pokrzywdzonego albo osoby, o której mowa w § 5 i 6, przeprowadzić odpowiedni dowód. Utrwalenie takiej czynności następuje w formie protokołu. #

§ 5. W stosunku do osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia stosuje się odpowiednio przepisy art. 74 § 3 i 3a i art. 308 § 1 Kodeksu postępowania karnego. #

§ 6. Należy niezwłocznie przesłuchać osobę, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie. Osoba taka ma prawo odmówić złożenia wyjaśnień oraz zgłosić wnioski dowodowe, o czym należy ją pouczyć. Przesłuchanie tej osoby zaczyna się od powiadomienia jej o treści zarzutu wpisanego do protokołu przesłuchania; przepis § 4 zdanie drugie stosuje się. #

§ 6a. Osoba przesłuchana w trybie określonym w § 6 ma obowiązek informowania organu prowadzącego czynności wyjaśniające o każdej zmianie miejsca swego zamieszkania lub pobytu trwającego dłużej niż 7 dni oraz stawienia się na wezwanie tego organu pod rygorem zatrzymania i przymusowego doprowadzenia, o czym należy ją pouczyć przy przesłuchaniu, odnotowując to w protokole tej czynności. #

§ 7. Od przesłuchania osoby, o której mowa w § 6, można odstąpić, jeżeli byłoby ono połączone ze znacznymi trudnościami; osoba ta może nadesłać wyjaśnienia do właściwego organu w terminie 7 dni od odstąpienia od przesłuchania, o czym należy ją pouczyć. Odstąpienie od przesłuchania oraz pouczenie dokumentuje się notatką urzędową. #

§ 8. Przepis art. 213 § 1 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio. #

§ 9. W ramach czynności wyjaśniających organ je prowadzący może, z inicjatywy lub za zgodą osoby określonej w § 6 i pokrzywdzonego, skierować sprawę do instytucji lub osoby do tego uprawnionej w celu przeprowadzenia mediacji. Przepis art. 23a Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio. #

§ 10. W toku czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia określone w art. 119 § 1, art. 120 § 1, art. 122 § 1 i 2 oraz art. 124 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2025 r. poz. 734, 1676, 1814, 1818 i 1872) organ prowadzący uzyskuje ze zbioru danych dotyczącego sprawców wykroczeń, o którym mowa w art. 20f ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r. poz. 636, z późn. zm.), informacje o wcześniejszym popełnieniu tego rodzaju wykroczeń przez osobę, o której mowa w § 6. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Sąd Najwyższy, postanowienie z , V KK 378/13

    …pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie – art. 129 b ust. 3 pkt 7 p.r.d. Straż Miejska w S., przeprowadzając na podstawie art. 54 k.p.w. w zw. z art. 56 § 2 k.p.w. (ten ostatni przepis stanowi, że art. 54 i 55 stosuje się odpowiednio do organów wskazanych w art. 17 § 2 i 3, w…

  2. Sąd Najwyższy, wyrok z , WA 1/13

    …2001 r. nr 123, poz. 1353 z późn. zm.) do wykonywania czynności na polecenie prokuratora wojskowego, oraz na mocy art. 85 § 2 kpw w zw. z art. 54 § 1 kpw do prowadzenia czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia, wykonywania czynności wyjaśniających zleconych przez prokuratora…

  3. Sąd Najwyższy, wyrok z , II KK 300/14

    …Nie bez znaczenia jest również fakt, że w rozpoznawanej sprawie obwiniony w ogóle nie składał wyjaśnień (nie był przesłuchiwany w trybie art. 54 § 6 k.p.w., ani nie nadesłał wyjaśnień w trybie § 7 art. 54 k.p.w.). Już tylko w powyżej zaprezentowanym zakresie materiał dowodowy rozpoznawanej…

  4. Sąd Najwyższy, wyrok z , I KK 252/23

    …z art. 58 § 1 k.p.w. oskarżyciel publiczny może, za zgodą obwinionego, przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 6 k.p.w., umieścić we wniosku o ukaranie wniosek o skazanie obwinionego za zarzucany mu czyn bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie mu określonej…

  5. Sąd Najwyższy, wyrok z , IV KK 23/18

    …stanowi, że oskarżyciel publiczny może, za zgodą obwinionego, przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 6 k.p.w., umieścić we wniosku o ukaranie wniosek o skazanie obwinionego za zarzucany mu czyn bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu określonej…

  6. Sąd Najwyższy, wyrok z , III KK 400/14

    …art. 58 § 1 k.p.w. oskarżyciel publiczny może, za zgodą obwinionego, przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 6 k.p.w., umieścić we wniosku o ukaranie wniosek o skazanie obwinionego za zarzucany mu czyn bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie mu określonej…

  7. Sąd Najwyższy, wyrok z , III KK 618/17

    …temu skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 93 § 2 k.p.w. w zw. z art. 54 § 6 i 7 k.p.w., polegające na przyjęciu, pomimo nieprzeprowadzenia dowodu z wyjaśnień obwinionego, że okoliczności przypisanego ukaranemu czynu i…

  8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 2677/16

    …celu ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie oraz zebrania danych niezbędnych do sporządzenia wniosku o ukaranie (art. 54 - 56 k.p.w.). Przy czym - w myśl art. 54 ust. 1 in fine k.p.w. - owe czynności wyjaśniające winny być w miarę możności podejmowane w miejscu…

  9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 2937/12

    …oskarżyciela publicznego nie zostanie powiadomiony o wniesieniu przez ten organ wniosku o ukaranie albo otrzyma zawiadomienie, o którym mowa w art. 54 § 2. Wniosek o ukaranie wszczyna właściwe postępowanie w sprawie o wykroczenia. Do udostępnienia akt postępowania, w tym wydania…

  10. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, wyrok z , V W 4540/16

    …osobą, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie, jak i treść przysłanych pouczeń, w tym art. 54 § 6 k.p.w., która skłoniła go do skorzystania z prawa do odmowy składania wyjaśnień. Po trzecie, wyłaniająca się z treści wniosku o umorzenie…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 54 (166)

Historia zmian

Zmiany od 1 marca 2026 r.

  1. : zmiana brzmienia tekst z tego dnia