Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2023 r., I KK 252/23

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2023 r., I KK 252/23

Sentencja

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

1 Dnia 23 sierpnia 2023 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Jarosław Matras

4 w sprawie K.Z. ukaranego za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w.

5 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 23 sierpnia 2023 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 15 lutego 2023 r., sygn. akt II W 755/22

6 uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia K.Z. od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia, a kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.

Uzasadnienie

7 K.Z. został obwiniony o to, że w dniu 11 grudnia 2022 r. około godziny 08:10 w miejscowości T. (dr W-470), kierował pojazdem marki R.o nr rejestracyjnym […], nie mając do tego wymaganego przepisami prawa uprawnienia do prowadzenia pojazdów w postaci prawa jazdy kategorii „B”, tj. o wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. We wniosku o ukaranie oskarżyciel publiczny zawarł, w trybie art. 58 § 1 i 2 k.p.w. postulat wydania wobec obwinionego wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie K.Z. kary grzywny w wysokości 1500 zł oraz orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych objętych kategorią „B” prawa jazdy na okres 6 miesięcy.

8 Wyrokiem z dnia 15 lutego 2023 r., sygn. akt II W 755/22, Sąd Rejonowy w T., po uwzględnieniu wniosku o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, obwinionego K.Z uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę grzywny w kwocie 1500 zł. Nadto orzekł wobec obwinionego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii „B” prawa jazdy na okres 6 miesięcy.

9 Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 18 marca 2023 r., a nie jak wskazano w zarządzeniu wykonania wyroku, z dniem 15 kwietnia 2023 r (k. 24 akt II W 755/22). Nadmienić w tym miejscu trzeba, że przepis art. 132 § 2 k.p.k. regulujący kwestię tzw. doręczenia pośredniego ma zastosowanie w sprawie o wykroczenie (art. 38 § 1 k.p.w.), tym samym doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem dorosłemu domownikowi - jest skuteczne. Do doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem nie stosuje się obostrzonych rygorów z art. 132 § 4 k.p.k. Kasację w tej sprawie złożył Prokurator Generalny zaskarżając powyższy wyrok w całości na korzyść ukaranego. W kasacji podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 58 § 2 w zw. z § 1 k.p.w. w zw. z art. 63 § 5 k.p.w., polegającego na uwzględnieniu przez Sąd umieszczonego we wniosku o ukaranie postulatu skazania K.Z. za zarzucane mu wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie mu kary grzywny w wysokości 1500 zł oraz orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych objętych kategorią „B” prawa jazdy na okres 6 miesięcy, pomimo iż wniosek oskarżyciela publicznego został sformułowany z rażącą obrazą przepisów prawa materialnego art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 15zzzw pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz.2095), albowiem w dniu 11 grudnia 2022 r., tj. w dacie popełnienia przypisanego K.Z. wykroczenia, na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 maja 2022 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2022 r., poz.1025), z dniem 16 maja 2022 r. ustalono, iż w miejsce stanu epidemii - obowiązującego nieprzerwanie od dnia 20 marca 2020 r. - na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej występuje stan zagrożenia epidemicznego, co na mocy art. 15zzzw pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r.

10 skutkowało przedłużeniem ważności dokumentu prawa jazdy obwinionego od dnia 21 lutego 2022 r. do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie odwołany później, co w konsekwencji spowodowało, że wydany w wyniku uwzględnienia tegoż wniosku prawomocny wyrok również dotknięty jest rażącym naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego.

11 W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w T. i uniewinnienie K.Z od zarzucanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

12 Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

13 Rację ma skarżący, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem wskazanych w zarzucie przepisów prawa procesowego, a w ich konsekwencji również prawa materialnego. Otóż zgodnie z art. 58 § 1 k.p.w. oskarżyciel publiczny może, za zgodą obwinionego, przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 6 k.p.w., umieścić we wniosku o ukaranie wniosek o skazanie obwinionego za zarzucany mu czyn bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego albo odstąpienie od wymierzenia kary lub środka karnego. Przy czym uwzględnienie przez sąd takiego wniosku jest dozwolone tylko wtedy, gdy w świetle zebranych dowodów wyjaśnienia obwinionego oraz okoliczności popełnienia wykroczenia nie budzą wątpliwości, a cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skierowanie przez oskarżyciela wniosku, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.w., nie zwalnia sądu od obowiązku zbadania prawidłowości wniosku, tj. czy spełnione są warunki określone w art. 58 § 2 k.p.w., w tym także tego czy zawarta w nim propozycja reakcji prawnokarnej na wykroczenie jest zgodna z prawem materialnym.

14 Sąd Rejonowy w T. z obowiązku tego się nie wywiązał, bowiem nie dostrzegł, że wniosek oskarżyciela publicznego został sformułowany z rażącą obrazą przepisów prawa materialnego art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 15zzzw pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095). W konsekwencji uwzględnienia tego wniosku wydał wyrok dotknięty tym rażącym uchybieniem. W realiach niniejszej sprawy brak było podstaw do przyjęcia, że ważność prawa jazdy K. Z. ustała w dniu 21 lutego 2022 r. (k. 1), a tym samym nie mógł on dopuścić się w dniu 11 grudnia 2022 r. przypisanego wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., polegającego na prowadzeniu bez uprawnień na drodze publicznej pojazdu mechanicznego. Trzeba zauważyć, że w dniu 11 grudnia 2022 r., tj. w dacie popełnienia przypisanego K.Z. wykroczenia, obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 maja 2022 r., zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2022 r. poz.1025), które z dniem 16 maja 2022 r. stan epidemii, obowiązujący nieprzerwanie od dnia 20 marca 2020 r., zastąpiło stanem zagrożenia epidemicznego. To zaś, zgodnie z treścią art.15zzzw pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. skutkowało przedłużeniem ważności prawa jazdy obwinionego do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie odwołany później. Stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 odwołano na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej dopiero z dniem 1 lipca 2023 r. na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1118), co z kolei oznacza, że ważność prawa jazdy K. Z. ustanie z dniem 29 sierpnia 2023 r. Nie popełnił on zatem w dniu 11 grudnia 2022 r. przypisanego mu wykroczenia, co skutkować musiało uchyleniem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w T., a wobec oczywistej niesłuszności skazania (art. 537 § 2 in fine k.p.k.), uniewinnieniem obwinionego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Orzeczenie o kosztach postępowania w sprawie o wykroczenie uzasadnione jest treścią art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w.

15 Z tych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.