Art. 121

Brzmienie zmienione z dniem 2 września 2026 r.

Pokaż w całym akcie

Art. 121 Kodeksu karnego wykonawczego
Art. 121.
§ 1. Skazanemu zapewnia się w miarę możliwości świadczenie pracy.
§ 2. Skazanego zatrudnia się na podstawie skierowania do pracy albo umożliwia się skazanemu wykonywanie pracy zarobkowej w ramach umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło, umowy o pracę nakładczą lub na innej podstawie prawnej.
§ 3. Zatrudnienie skazanego następuje za zgodą i na warunkach określonych przez dyrektora zakładu karnego, zapewniających prawidłowy przebieg odbywania kary pozbawienia wolności.
§ 4. Nieprzestrzeganie przez skazanego lub podmiot zatrudniający warunków zatrudnienia, określonych przez dyrektora zakładu karnego, stanowi podstawę cofnięcia zgody. O cofnięciu zgody powiadamia się pisemnie skazanego i podmiot zatrudniający.
§ 5. Dyrektor zakładu karnego może cofnąć zgodę na zatrudnienie skazanego lub wykonywanie przez niego pracy zarobkowej z przyczyn związanych z funkcjonowaniem zakładu karnego, a zwłaszcza z jego bezpieczeństwem. O cofnięciu zgody powiadamia się pisemnie skazanego oraz podmiot zatrudniający.
§ 6. Orzeczenie o istnieniu albo braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy wydaje lekarz.
§ 7. Z wykonywania pracy można zwolnić skazanego kształcącego się lub z innych ważnych powodów.
§ 8. W stosunku do skazanych pracujących, w zakresie nieuregulowanym w niniejszym kodeksie, stosuje się przepisy prawa pracy.
§ 9. W stosunku do skazanych zatrudnionych na podstawie skierowania do pracy nie stosuje się przepisów prawa pracy, z wyjątkiem przepisów dotyczących czasu pracy oraz bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 9a. W stosunku do skazanych cudzoziemców zatrudnionych na podstawie skierowania do pracy nie stosuje się ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 621 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 203, 473 i 734) w zakresie konieczności uzyskiwania zezwoleń na pracę.
§ 10. Skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności odbywający karę w zakładzie karnym typu zamkniętego może wykonywać pracę wyłącznie na terenie zakładu karnego.

art. 121 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1307)

art. 121 k.k.w.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 stycznia 2012 r., I PK 74/11

   …o odroczenie wykonania kary nie zostanie uwzględniony. Ponadto trzeba też mieć na uwadze treść przepisów art. 67 § 1-3 oraz art. 121 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego. Zgodnie z tymi regulacjami wykonywanie kary pozbawienia wolności ma na celu wzbudzanie w skazanym woli współdziałania w…

2. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 12 kwietnia 2025 r., VII Pa 79/23

   …po stronie pozwanego, na wstępie należy przypomnieć wynikające z obowiązujących przepisów zasady zatrudniania skazanych. W myśl art. 121 § 1 kodeksu karnego wykonawczego (dalej jako k.k.w.), skazanego zatrudnia się na podstawie skierowania do pracy, albo umożliwia się skazanemu wykonywanie pracy…

3. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 8 listopada 2023 r., VII Pa 107/22

   …– konieczne jest dokonanie analizy przepisów Kodeksu karnego wykonawczego w części, w jakiej odnoszą się do zatrudnienia skazanych. W myśl art. 121 § 1 k.k.w. skazanego zatrudnia się na podstawie skierowania do pracy albo umożliwia się skazanemu wykonywanie pracy zarobkowej w ramach umowy o pracę,…

4. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, wyrok z 19 lutego 2020 r., I C 274/18

   …w ocenie Sądu wyjść od podstaw prawnych zatrudnienia wykonywanego przez osoby osadzone w jednostkach penitencjarnych. Zgodnie z treścią art. 121 § 2 k.k.w. skazanego zatrudnia się na podstawie skierowania do pracy albo umożliwia się skazanemu wykonywanie pracy zarobkowej w ramach umowy o pracę,…

5. Sąd Rejonowy w Grudziądzu, postanowienie z 9 maja 2017 r., IV P 92/17

   …rozumieniu k.p.c. W tym celu konieczne było ustalenie, na jakiej podstawie powód został zatrudniony przez pozwanego. Zgodnie z art. 121 § 2 kodeksu karnego wykonawczego (dalej k.k.w.) skazanego zatrudnia się na podstawie skierowania do pracy albo umożliwia się skazanemu wykonywanie pracy…

6. Sąd Rejonowy w Człuchowie, wyrok z 12 marca 2026 r., I C 396/25

   …dla pracujących, co gwarantuje regulamin porządku wewnętrznego i art. 109 k.k.w. W razie skierowania do pracy świadczenie pracy w trybie art. 121 § 2 k.k.w. nie jest efektem obowiązku przyjętego przez skazanego dobrowolnie, lecz wynika z faktu skierowania przez administrację zakładu karnego. W…

7. Sąd Okręgowy w Białymstoku, wyrok z 12 maja 2016 r., II Ca 304/16

   …naruszeniu dóbr osobistych powoda w związku z nierespektowaniem przez pozwany Zakład Karny przysługującej powodowi na podstawie art. 121 § 9 k.k.w. w zw. z art. 134 kp. 15-minutowej, wliczanej do czasu pracy, przerwy. Sąd Okręgowy podzielił w tym względzie stanowisko pozwanego oraz…

8. Sąd Rejonowy w Człuchowie, wyrok z 9 września 2025 r., IV P 102/24

   …00:09:54, ). Sąd zważył co następuje: Powództwo o zadośćuczynienie za naruszanie dóbr osobistych nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 121 § 1 k.k.w., skazanego zatrudnia się na podstawie skierowania do pracy, albo umożliwia się skazanemu wykonywanie pracy zarobkowej w ramach umowy o…

9. Sąd Rejonowy w Człuchowie, wyrok z 13 kwietnia 2016 r., I C 242/15

   …(zeznania świadka P. B.). Podkreślić należy, że wycofanie z zatrudnienia odbyło się na podstawie decyzji Dyrektora Zakładu Karnego. Art. 121 § 5 k.k.w. stanowi, że Dyrektor Zakładu Karnego może cofnąć zgodę na zatrudnienia skazanego min. z przyczyn związanych z funkcjonowanie zakładu…

10. Sąd Rejonowy w Człuchowie, wyrok z 28 lipca 2026 r., IV P 502/24

    …(dowód opinia biegłego sądowego z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu lek. med. A. S. k. 139). Sąd zważył co następuje: W myśl art. 121 § 1 k.k.w., skazanego zatrudnia się na podstawie skierowania do pracy, albo umożliwia się skazanemu wykonywanie pracy zarobkowej w ramach umowy o…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 121 (91)

Historia zmian

Zmiany od 1 stycznia 2026 r.

1. 2 września 2026 r.: zmiana brzmienia tekst z tego dnia