Art. 126

Brzmienie zmienione z dniem 2 września 2026 r.

Pokaż w całym akcie

Art. 126 Kodeksu karnego wykonawczego
Art. 126.
§ 1. Ze środków pieniężnych otrzymywanych przez skazanego, z wyjątkiem środków, o których mowa w art. 113 § 6 pkt 1–3, środki do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę gromadzi się i zachowuje do przekazania skazanemu w chwili jego zwolnienia z zakładu karnego, z przeznaczeniem na przejazd do miejsca zamieszkania i na utrzymanie; ze środków tych nie prowadzi się egzekucji.
§ 2. Gromadzeniu podlega:
1) 50 % kwoty zdeponowanej przez skazanego przy przyjęciu do zakładu karnego, jednak niewięcej niż kwota odpowiadająca wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę;
2) 50 % z przypadającego skazanemu miesięcznie wynagrodzenia za pracę po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, jednak niewięcej niż kwota stanowiąca 8 % minimalnego wynagrodzenia za pracę;
3) 50 % każdego z wpływów pieniężnych skazanego niewymienionych w pkt 1 i 2, jednak niewięcej niż kwota stanowiąca 8 % minimalnego wynagrodzenia za pracę.
§ 3. Kwoty, określone w § 2 pkt 2 i 3, podlegają gromadzeniu po potrąceniu należności dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym.
§ 4. Środki pieniężne gromadzone w sposób wskazany w § 1–3 zakłady karne składają na rachunkach sum depozytowych i wypłacają skazanemu w gotówce w kwocie nominalnej powiększonej o należne odsetki.
§ 5. Rachunki sum depozytowych, o których mowa w § 4, prowadzi Bank Gospodarstwa Krajowego odrębnie dla każdego zakładu karnego na podstawie umów zawartych z dyrektorami zakładów karnych.
§ 6. Bank Gospodarstwa Krajowego, prowadząc rachunki sum depozytowych zakładów karnych, zapewnia w szczególności:
1) ewidencję analityczną środków dla poszczególnych depozytów (mikrorachunki) w ramach każdego rachunku;
2) dzienne naliczanie odsetek oraz okresową kapitalizację odsetek należnych od środków zgromadzonych na każdym mikrorachunku;
3) możliwość wymiany informacji z dysponentami rachunków, w zakresie stanu każdego mikrorachunku (kapitału i odsetek), wpłat na każdy mikrorachunek i wypłat z każdego mikrorachunku.
§ 7. Środki złożone na rachunkach sum depozytowych są oprocentowane w wysokości stopy depozytowej Narodowego Banku Polskiego. Odsetki naliczone od sum depozytowych złożonych na rachunkach sum depozytowych zakładów karnych podlegają kapitalizacji rocznej na dzień 31 grudnia każdego roku kalendarzowego oraz na dzień zwolnienia skazanego z zakładu karnego.
§ 8. Wraz z wykonaniem konwojowania skazanego do innego zakładu karnego przekazuje się na rachunek sum depozytowych tego zakładu karnego środki pieniężne skazanego zgromadzone dla niego w sposób wskazany w § 1–3 wraz z należnymi do dnia poprzedzającego dzień konwojowania odsetkami.
§ 9. Zgromadzona kwota podlega każdorazowo uzupełnieniu w razie wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę.
§ 10. Środki pieniężne, o których mowa w § 1, na wniosek skazanego przekazuje się na spłatę grzywny, która została zamieniona na zastępczą karę pozbawienia wolności lub zastępczą karę aresztu.

art. 126 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1307)

art. 126 k.k.w.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 15 lutego 2022 r., I KO 12/22

   …K. J. posiada kwotę 0.04 zł. Z kolei na rachunku środków na przejazd i utrzymanie zwolnionego skazanego, zgromadził on kwotę 5657,30 zł. (art. 126 k.k.w.). Skoro aktualnie zatem skazany K. J. nie może pokryć wydatków na adwokata z wyboru ze środków zgromadzonych w trybie art. 126 k.k.w., to…

2. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 24 kwietnia 2019 r., II C 1296/18

   …jako niezgodność z prawem jego działania lub zaniechania. M. F. żądając zasądzenia zadośćuczynienia powołał się na niezgodność art. 126 § 10 kodeksu karnego wykonawczego (dalej k.k.w.) z art. 1 Pierwszego Protokołu do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Powyższe miałoby…

3. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, uzasadnienie z 13 października 2016 r., I C 596/12

   …zakładu karnego, z przeznaczeniem na przejazd do miejsca zamieszkania i na utrzymanie; ze środków tych nie prowadzi się egzekucji. W myśl art. 126 § 2 k.k.w. gromadzeniu podlega: 1). 50% kwoty zdeponowanej przez skazanego przy przyjęciu do zakładu karnego, jednak nie więcej niż kwota…

4. Sąd Rejonowy w Goleniowie, wyrok z 27 marca 2019 r., I C 2312/18

   …powyższego przepisu powód wywodzi, że miał prawo wydać dyspozycję o przekazaniu wskazanej kwoty na „żelazną kasę”, nie dostrzega jednak, że art. 126 k.k.w. przewiduje pewne ograniczenia. Uniemożliwienie skazanemu przeznaczenia środków na tzw. „żelazną kasę" nie był działaniem bezprawnym. Środki…

5. Sąd Okręgowy w Szczecinie, wyrok z 17 stycznia 2018 r., II Ca 927/17

   …szkody przez pozwanego Skarbu Państwa z jego działalnością, polegającą na wykonywaniu kar pozbawienia wolności. Analiza art. 126 kodeksu karnego wykonawczego wskazuje bowiem, że w okresie osadzenia w zakładzie karnym środki pieniężne gromadzi i wypłaca właściwa jednostka penitencjarna,…

6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 10 marca 2016 r., II SA/Po 100/16

   …które pozostają po wywiązaniu się z ciążących na nim zobowiązań objętych egzekucją oraz po dokonaniu gromadzenia środków, o których mowa w art. 126 § 1 K.k.w. (§ 2). Środki pieniężne, o których mowa w § 2, skazany może przekazać na wybrany rachunek bankowy, książeczkę oszczędnościową lub…

7. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, uzasadnienie z 13 października 2015 r., IV Ka 453/15

   …nie jest zatrudniony w placówce penitencjarnej, a stan jego konta na dzień 16 marca 2015 roku wynosi: 0,00 zł. - środki pieniężne (art. 126 § 1 k.k.w.) „akumulacja” - na koncie depozytowym w AŚ w/m, 1.295,50 zł. - środki pieniężne (art. 126 § 1 k.k.w.) „akumulacja” - przekazane na rachunek…

8. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, zarządzenie z 17 maja 2024 r., VI C 1968/22

   …nie ma żadnych znacznych oszczędności (posiada środki do dyspozycji w wysokości ok. 200,00 zł, zaś środki zgromadzone na akumulacji zgodnie z art. 126 kkw wynoszą niespełna 3 tys. zł). Ponadto pozwany jest dłużnikiem alimentacyjnym – kwota zadłużenia wynosi ok. 24 tys. zł – oraz spłaca…

9. Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 23 października 2018 r., I ACa 97/18

   …do bezpośredniej dyspozycji osadzonego mają źródło w normie prawnej tj powołanym przez Sąd Okręgowy przepisie art. 113§1-4 k.k.w. i art. 126 k.k.w. Brak jest możliwości wyprowadzenia także z tego zdarzenia ewentualnego źródła odpowiedzialności zarówno odszkodowawczej jak i z tytułu…

10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowienie z 5 grudnia 2016 r., III SA/Gd 376/16

    …się z ciążących na nim zobowiązań objętych egzekucją oraz po dokonaniu gromadzenia środków, o których mowa w art. 126 § 1. Wedle zaś art. 126 § 1 k.k.w. ze środków pieniężnych otrzymywanych przez skazanego, z wyjątkiem środków, o których mowa w art. 113 § 6 pkt 1-3, środki do wysokości…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 126 (28)

Historia zmian

Zmiany od 1 stycznia 2026 r.

1. 2 września 2026 r.: zmiana brzmienia tekst z tego dnia